کانادا

مختصات: ۴۵°۲۴′ شمالی ۷۵°۴۰′ غربی / ۴۵.۴۰۰° شمالی ۷۵.۶۶۷° غربی / 45.400; -75.667

Canada
کانادا
شعار"از این کران تا آن کران" (لاتین)
"از این کران تا آن کران"
(بر روی نشان‌های رسمی کانادا دیده می‌شود)
سرود ملی"سرود ملی کانادا"
سرود سلطنتی"خدا نگهدار ملکه باد"
پایتخت اتاوا
۴۵°۲۴′ شمالی ۷۵°۴۰′ غربی / ۴۵.۴۰۰° شمالی ۷۵.۶۶۷° غربی / 45.400; -75.667
بزرگترین شهر تورنتو
اقلیتها;
نام اهلیت کانادایی
دولت فدرال پارلمانی پادشاهی مشروطه
 -  پادشاه الیزابت دوم
 -  فرماندار کل دیوید جانستون
 -  نخست‌وزیر جاستین ترودو
 -  رئیس دادگستری بورلی مک‌لاکلین
قوه مقننه پارلمان
 -  مجلس سنا سنا
 -  مجلس عوام مجلس عوام
تأسیس از پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند
 •  تصویب‌نامه قانون اساسی ۱ ژوئیه ۱۸۶۷ 
 •  اساسنامه وست‌مینستر ۱۱ دسامبر ۱۹۳۱ 
 •  تصویب‌نامه کانادا ۱۷ آوریل ۱۹۸۲ 
مساحت
 -  مجموع ۹٬۹۸۴٬۶۷۰ کیلومترمربع (دوم)
۳٬۸۵۴٬۰۸۵ مایل مربع 
 -  درصد آب‌ها 8.92 (891,163 km۲ / 344,080 mi۲)
جمعیت
 -   تخمینفصل ۴ ۲۰۱۴ 35,675,834 (۳۷ام)
 -  سرشماری  ۲۰۱۱ 33,476,688 
 -  تراکم ۳٫۴۱/کیلومترمربع (۲۲۸ام)
۸٫۳/مایل‌مربع
تولید ناخالص داخلی (PPP) ۲۰۱۳ تخمین
 -  مجموع $۱٫۵۱۸ تریلیون (سیزدهم)
 -  تولید سرانه $43,146 (نهم)
تولید ناخالص داخلی:GDP (اسمی) ۲۰۱۳ تخمین
 -  مجموع $۱٫۸۲۵ تریلیون (دهم)
 -  سرانه تولید ناخالص $51,871 (دهم)
Gini (۲۰۱۰) ۳۳٫۷ (103rd)
شاخص توسعه انسانی (۲۰۱۳) ۰٫۹۰۲ (هشتم)
واحد پول دلار کانادا ($) (CAD)
منطقه زمانی (ساعت جهانی−۳٫۵ تا −۸)
 -  تابستان (دی‌اس‌تی)  (ساعت جهانی−۲٫۵ تا −۷)
قالب‌های تاریخ
  • dd-mm-yyyy
  • mm-dd-yyyy
  • yyyy-mm-dd (CE)
جهت رانندگی راست
ISO 3166 code CA
دامنه اینترنت .ca
پیش‌شماره تلفن ۱+

کانادا (به انگلیسی: Canada) کشوری در شمال قاره آمریکای شمالی است که از ده استان و سه قلمرو تشکیل شده‌است. این کشور از اقیانوس اطلس تا اقیانوس آرام و از شمال تا اقیانوس منجمد شمالی گسترده است. کانادا با مساحت ۹٫۹۸ میلیون کیلومتر مربع، دومین کشور پهناور جهان از نظر مجموع مساحت و چهارمین کشور پهناور جهان از نظر مساحت خشکی است. مرز مشترک کانادا با ایالات متحده، بلندترین مرز زمینی در جهان است. بخش زیادی از خاک کانادا به دلیل سرمای هوا و نزدیکی به قطب شمال، خالی از سکنه است. در زبان فارسی، نام کانادا بر اساس تلفظ فرانسوی آن رواج یافته‌است.

حکومت کانادا یک دموکراسی پارلمانی فدرال و یک پادشاهی مشروطه است که در حال حاضر ملکه الیزابت دوم رئیس کشور است. ساختار حکومت کانادا از پادشاه یا ملکهٔ بریتانیای کبیر، دولت فدرال، دو مجلس سنا و عوام، دولت‌های ایالتی و فرماندار کل که به عنوان نمایندهٔ ملکه الیزابت ایفای نقش می‌کند، تشکیل شده است. رأی دهندگان کانادا و شهروندان نیز در قاعدهٔ این هرم قرار می‌گیرند. این کشور توسط دولت‌های مستقل از هم اداره می‌شود، که در مجموع زیر پوشش دولت فدرال قرار گرفته‌اند.

الیزابت دوم ملکهٔ بریتانیا، ملکهٔ کشور کانادا نیز هست و قانون به امضاء و به نام او رسمیت و ضمانت اجرایی پیدا می‌کند.

هرچند کانادا پس از روسیه بزرگ‌ترین کشور جهان است، اما جمعیت آن تنها حدود یک‌پنجم جمعیت روسیه است. نزدیک به ۹۰ درصد از جمعیت این کشور در امتداد مرز جنوبی آن، تا فاصله ۲۰۰ کیلومتری آمریکا زندگی می‌کنند. پرجمعیت‌ترین شهرهای کانادا به ترتیب تورنتو، مونترآل و ونکوور هستند.

نزدیکی جغرافیایی این کشور به آمریکا سبب شده تا روابط اقتصادی کانادا و آمریکا بسیار گسترده باشد، به گونه‌ای که آمریکا و کانادا بزرگ‌ترین رابطه اقتصادی را در جهان دارند و حجم معاملات این دو کشور با هم از معاملات هر دو کشور دیگری در جهان بیشتر است. با این حال این رابطه اقتصادی قوی، زیان‌هایی هم برای کانادا در پی داشته است. آلودگی ناشی از فعالیت کارخانه‌های آمریکایی در نزدیکی مرز دو کشور یکی از این زیان‌هاست.

کانادا منابع طبیعی فراوانی دارد. آب و هوای آن سرد و در بیشتر نقاط قطبی است. البته آب و هوا در بخش جنوب غربی، جایی که شهر ونکوور در آن قرار دارد، معتدل است. آبشار نیاگارا، پهناورترین آبشار جهان هم در این کشور قرار دارد.

این کشور تا سال ۱۷۱۳ مستعمره فرانسه بود. در این سال انگلیس کنترل آن را در دست گرفت. در قرن نوزدهم کانادا استقلال یافت. این کشور عضو کشورهای همسود (مشترک‌المنافع) است. کنفدراسیون کانادا، زیر تشریفات سلطنت مشروطه مرتبط با پادشاهی متحده اداره می‌شود.

پایتخت سیاسی کانادا شهر اتاوا است، محلی که در آن مجلس فدرال کشور و خانهٔ فرماندار کل قرار دارد. او یک کانادایی است که به صورت تشریفاتی رئیس مملکت است و به عنوان نمایندهٔ ملکه الیزابت دوم در کانادا، مستعمرهٔ سابق بریتانیای کبیر، زندگی می‌کند. فرماندار کل، توسط پادشاه و به توصیهٔ نخست وزیر منصوب می‌شود.

بر پایه آمار ۲۰۱۱ تعداد ۱۶۳٬۲۹۰ نفر با تبار ایرانی در کانادا زندگی می‌کنند.

نام کانادا

نام کانادا از واژهٔ سرخ‌پوستی Kanata به معنی «دهکده» یا «سرپناه» می‌آید. در سال ۱۵۳۵، ساکنان این منطقه که اکنون با نام شهر کبک شناخته می‌شود، از این واژه استفاده کردند تا نشانی این محل را به ژاک کارتیه که مقصدش به سمت دهکده استاداکونا بود بدهند. کارتیه واژهٔ کانادا را هم برای آن دهکده و هم کل منطقه‌ای که در آن زمان به آن دونا کونا می‌گفتند استفاده می‌کرد. در سال ۱۵۴۷ در نقشه‌ها نیز با همین عنوان کانادا ثبت شد.

تاریخ

نوشتار اصلی: تاریخ کانادا

آثار به‌دست‌آمده از زندگی نخستین بومیان کانادایی که در بخشی از این کشور به مدت طولانی ساکن بودند و نیز بررسی‌های باستان‌شناسی در شمالی‌ترین بخش کشور، یوکان نشان می‌دهد که زندگی در آن به ۲۶۵۰۰ سال پیش در جنوبی‌ترین بخش به ۹۵۰۰ سال پیش برمی‌گردد.

در سال ۱۴۹۷، جان کابوت پس از رسیدن به سواحل نیوفوندلند، یک مستعمرهٔ بریتانیایی ایجاد کرد. حدود ۴۰ سال بعد، ژاک کارتیه به دهانه رود سن لوران (در نزدیکی شهر مونترال) قدم گذاشته و مستعمره‌ای فرانسوی بنا نهاد. از آن پس، مهاجران بریتانیایی بیشتر در سواحل دریا و خلیج هادسن مستقر شدند، در حالی که فرانسویان بیشتر به سوی مناطق داخلی کانادا روان شدند. در سال ۱۷۸۳، بریتانیا کنترل بخش فرانسوی‌نشین کانادا (استان کبک کنونی) را نیز در اختیار گرفت.

لویی ژوزف دو مونتکالم، فرمانده نیروهای فرانسوی در کانادا.

سیاست، دولت و قانون

نوشتار اصلی: دولت کانادا

با افزودن لایحهٔ الحاقی قانون اساسی که در روز اول ژوئیه سال ۱۸۶۷ و قانون کانادا که در سال ۱۹۸۲، به تصویب رسید، استقلالش را از بریتانیای کبیر اعلام کرد. این روز به نام روز همپیمایی در تاریخ کانادا ثبت شد. نوع حکومت کانادا، پادشاهی قراردادی (مشروطه) فدرال، همراه با نظام پارلمانی است. این کشور از ده استان و سه خطهٔ جداگانه تشکیل شده که مردم آن چندفرهنگه و به دو زبان مختلف گویش می‌کنند که در سطح فدرال، زبان رسمی آن، هم انگلیسی و هم فرانسوی است.

نظام حقوقی

کانادا پیرو نظام حقوقی کامن لا (برگرفته از حقوق انگلستان) است، به‌جز استان کبک که نظام حقوقی آن بر مبنای ترکیبی از سیستم حقوق نوشته (سیویل لا) و کامن لا بنا شده است. مثل دیگر کشورهای پیرو این سیستم قوه قضاییه کانادا نقش مهمی در معرفی قوانین این کشور بازی می‌کند و قدرت لغو قوانین مغایر با قانون اساسی را داراست. دادگاه عالی این کشور، بالاترین مرجع قضایی کشور است و توسط قاضی ارشد، ریاست می‌شود. نه عضو آن توسط فرماندار کل به پیشنهاد نخست وزیر انتخاب می‌شود.

تمامی قضات در سطح عالی و استینافی (استانی) توسط فرماندار، به پیشنهاد نخست وزیر و وزیر دادگستری، بعد از مشورت با سازمان‌های قانونی غیردولتی منصوب می‌شوند. اعضای کابینهٔ فدرال، دادگاه‌های عالی در سطح استانی و کشوری، انتخاب می‌کنند. پست‌های قضایی در سطح استانی و کشوری، توسط دیگر دولت‌مردان، انتخاب می‌شوند.

دادگاه عالی کانادا در اتاوا در غرب پارلمان

قوانین مربوط به جرم و جنایت منحصراً در اختیار مسئولین فدرال است و در سرتاسر کانادا یکی است. سازمان‌های اجرای قوانین، مثل دادگاه‌های جنایی، در هر استان به عهده یک فرد است، اما در مناطق روستایی، نظارت برعهدهٔ پلیس سواره نظام سلطنتی کانادا (RCMP) است.

سیاست خارجی

نوشتار اصلی: سیاست خارجی کانادا

تقسیمات کشوری

نقشه قابل کلیک کانادا شامل ده استان و سه ناحیه و پایتخت‌های آنها
ویکتوریا وایت هورس ادمونتون یلونایف رجینا وینیپگ ایکلوئت تورنتو اتاوا کبک فردریکتون شارلوت تاون هالیفاکس سنت جان سرزمین‌های شمال غربی ساسکاچوان نیوفاندلند و لابر<a class='mjtip' style='color:#000' title='ادو' href='http://www.akairan.com/wiki/tag/%D8%A7%D8%AF%D9%88/'><strong>ادو</strong></a>ر نیوبرانزویک ویکتوریا یوکان بریتیش کلمبیا وایت هورس آلبرتا ادمونتون رجینا یلونایف نوناووت وینیپگ مانیتوبا انتاریو ایکلوئت اتاوا کبک تورنتو کبک فردریکتون شارلوت تاون نوا اسکوشیا هالیفاکس جزیره پرنس <a class='mjtip' style='color:#000' title='ادو' href='http://www.akairan.com/wiki/tag/%D8%A7%D8%AF%D9%88/'><strong>ادو</strong></a>ارد سنت جان
نقشهٔ جغرافیای سیاسی کانادا و تقسیمات کشوری

کانادا به ۱۰ استان و ۳ ناحیه یا قلمرو تقسیم شده است. استان‌ها در مجموع استقلال زیادی از دولت مرکزی دارند، اما، درجهٔ این آزادی عمل در نزد قلمروها کمتر است. مهم‌ترین استان از لحاظ اقتصادی و سیاسی استان انتاریو می‌باشد که شهرهای تورنتو و اتاوا در آن قرار دارند. کِبـِک، آلبرتا، بریتیش کلمبیا، منیبا، نیوبرانزویک، نیوفاندلند و لابرادور، نووااسکوشیا، انتاریو، جزیرهٔ پرینس ادوارد آیلند و سسکچوان استان‌های این کشور هستند. ۳ قلمروی آن نوناووت، قلمروهای شمال غرب و یوکان است. نوع حکومت در استان‌ها، فدرالیزم با درجهٔ خودمختاری بیشتر، از دولت فدرال است که این خودمختاری در نوع حکومت قلمروها کمتر به چشم می‌خورد. هرکدام از این دو بخش، یعنی استان‌ها و قلمروها، دارای فهرستی از سمبل‌های منحصر به خود هستند.

استان‌ها، مسئول اکثر برنامه‌های اجتماعی، مثل مراقبت‌های بهداشتی، آموزش و پرورش و رفاه عمومی (کمکهای مالی) هستند و با هم بیشتر درآمد را از دست فدرال دریافت می‌کنند، که این اصل تقریباً در میان ساختار حکومتی کشورهای متحد در جهان، وجود دارد. دولت فدرال، با اعمال قدرت خود می‌تواند سیاست‌های ملی را در مناطق استانی نیز، به اجرا بگذارد، مثل لایحهٔ الحاقی بهداشت کانادا؛ که البته مسئولین استانی می‌توانند آنها را نادیده بگیرند، اما این مسئله در عمل به ندرت اتفاق می‌افتد. برابرسازی پرداختی‌ها (حقوق)، توسط دولت فدرال صورت گرفت تا به مردم اطمینان ببخشد که استانداردهای برابری در مورد ارائهٔ خدمات و اخذ مالیات، در میان استان‌های فقیر و غنی، ارائه می‌شود.

تمام استان‌های این کشور اعضای قوهٔ مقننه که از سرتاسر ایالات و استان‌ها انتخاب می‌شوند و ریاست آن به عهدهٔ نخست‌وزیر است را انتخاب می‌کنند، به همان روشی که خود نخست‌وزیر انتخاب می‌شود. هر استان همچنین دارای یک بخش است که نمایندهٔ ملکه الیزابت است، همانند استاندار کانادا، که به پیشنهاد نخست‌وزیر کانادا به این سمت منصوب می‌شود که در سال‌های اخیر، در اینباره با دولت‌های استانی نیز، مشورت می‌شود.

استان‌ها و قلمروها

استان‌ها عهده‌دار چرخاندن برنامه‌های اجتماعی کشور هستند و همراه دولت فدرال به جمع‌آوری مالیات می‌پردازند. هم‌زمان، دولت فدرال می‌تواند برنامه‌های ملی خود را به سرتاسر کشور معرفی کند، ولی اختیار شرکت در این برنامه‌ها با خود ا

تبلیغات