ترکیه

مختصات: ۳۹°۱۰′۰۰″ شمالی ۳۵°۴۰′۰۰″ شرقی / ۳۹.۱۶۶۷° شمالی ۳۵.۶۶۶۷° شرقی / 39.1667; 35.6667

جمهوری ترکیه
Türkiye Cumhuriyeti
ترکیه
پرچم نشان ملی
شعار ملیآشتی در میهن، آشتی در جهان
سرود ملیمارش استقلال
پایتخت آنکارا
۳۹°۵۵′ شمالی ۳۲°۵۰′ شرقی / ۳۹.۹۱۷° شمالی ۳۲.۸۳۳° شرقی / 39.917; 32.833
بزرگترین شهر استانبول
زبان رسمی ترکی
نوع حکومت جمهوری با پارلمان واحد
نام حاکمان 
رئیس جمهور
نخست‌وزیر

رجب طیب اردوغان
بن‌علی ییلدریم 
موارد منجر به تشکیل
 از امپراتوری عثمانی
۶ آبان ۱۳۰۲ (۲۹ اکتبر ۱۹۲۳)
مساحت
 -  مساحت ۷۸۳٬۵۶۲کیلومتر مربع (سی و هفتم)
 -  آب‌ها (٪) ۱، ۳
جمعیت
 -  سرشماری ۷۹٬۴۶۳٬۶۶۳ 
(هجدهم)
 -  تراکم جمعیت ۹۳‎/km۲‏ (صد و دوم)
تولید ناخالص داخلی (تخمین ۱۳۸۷)
 -  مجموع ۶۳۷٬۷۴۳ میلیارد دلار (۱۷ام)
 -  سرانه ۱۱٬۴۶۳ دلار (۵۵ام)
شاخص توسعه انسانی (۱۳۸۶) ۰٬۷۷۵ (میانه) (هشتاد و چهارم)
واحد پول لیر ترکیه (TL)
منطقه زمانی EET (ساعت جهانی+۲)
 -  تابستانی (DST) EEST (ساعت جهانی)
دامنه اینترنتی .tr
پیش‌شماره تلفنی +۹۰

تُرکیه (به ترکی استانبولی: Türkiye) با نام رسمی جمهوری ترکیه (به ترکی استانبولی: Türkiye Cumhuriyeti)، کشوری اوراسیایی است که بخش بزرگ کشور یعنی آناتولی یا آسیای کوچک در جنوب غرب آسیا و خاورمیانه واقع است و بخش کوچکی نیز به نام تراکیه در منطقهٔ بالکان (منطقه‌ای در جنوب شرق اروپا) قرار دارد.

ترکیه درشرق با کشورهای ایران، جمهوری آذربایجان (نخجوانارمنستان، و گرجستان؛ در جنوب شرقی با عراق و سوریه؛ و در شمال غربی (بخش اروپایی) با بلغارستان و یونان همسایه است. همچنین ترکیه از شمال با دریای سیاه، از غرب با دو دریای کوچک مرمره و اژه، و از جنوب غرب با دریای مدیترانه مرز آبی دارد. دو تنگهٔ راهبردی بسفر و داردانل نیز در اختیار ترکیه است.

پهناوری ترکیه ۷۸۳٬۵۶۲ کیلومتر مربع (سی و هفتم) است. ترکیه کشوری کوهستانی و نسبتاً پرباران است. شکل این کشور مانند یک مستطیل است که از سوی شرق و غرب امتداد یافته‌است. ترکیه با قرار گرفتن در یکی از حسّاس‌ترین مناطق جهان، دارای موقعیّت جغرافیایی راهبردی و بسیار خوبی است و گذرگاه جنوب غرب آسیا و اروپا به شمار می‌آید و کشورهای بسیاری، به ویژه ایران از خاک ترکیه برای ترانزیت کالا و انرژی استفاده می‌کنند. ترکیه از آب و هوای خوب و جلگه‌ای برخوردار است و مکان‌های جالب و دیدنی دارد به دلیل همین سالانه تعداد زیادی توریست به آنجا مسافرت می‌کنند.

جمعیت ترکیه حدود ۷۷ میلیون نفر (برآورد ۲۰۱۵) می‌باشد، که حدوداً ۷۵ تا ۸۵ درصد مردم سنی و ۱۵ تا ۲۵ درصد هم علوی هستند. حکومت ترکیه لائیک است ولی بسیاری از مردم به دین اسلام پایبند هستند و عید فطر و عید قربان در این کشور تعطیل رسمی است. همچنین در ترکیه حدود ۷۰٪-۷۵٪ درصد مردم ترک، ۱۸٪ درصد کرد و ۷٪-۱۲٪ را سایر باشندگان قومی ترکیه تشکیل می‌دهند.

زبان رسمی ترکیه، ترکی (استانبولی) است که در گذشته با خط عربی (عثمانی) نوشته می‌شد و از زمان تشکیل جمهوری ترکیه توسط آتاترک در سال ۱۳۰۲ هجری شمسی (۱۹۲۳) با خط لاتین نوشته می‌شود.

ترکیه با نام امپراتوری عثمانی در چند سدهٔ گذشته، بخش‌های بزرگی از خاورمیانه و جنوب شرقی اروپا را در دست داشت. تا اینکه پس از جنگ جهانی اول و فروپاشی امپراتوری عثمانی، جمهوری ترکیه به رهبری مصطفی کمال پاشا آتاترک در سال ۱۳۰۲ (۱۹۲۳) تأسیس شد.

جغرافیا

ترکیه شش همسایهٔ آسیایی و دو همسایهٔ اروپایی دارد. کشورهای هم‌مرز ترکیه عبارت‌اند از: در خاور با ایران ۴۹۹ کیلومتر، جمهوری آذربایجان ۹ کیلومتر، ارمنستان ۲۶۸ کیلومتر، و گرجستان ۲۵۲ کیلومتر؛ در جنوب خاور با عراق ۳۵۲ کیلومتر و سوریه ۸۲۲ کیلومتر؛ در شمال باختر با یونان ۲۰۶ کیلومتر و بلغارستان ۲۴۰ کیلومتر.

ترکیه از سه طرف به دریا راه دارد. دریاهای سیاه و مرمره، اژه و مدیترانه از طریق دو تنگه بسفر و داردانل به دریاهای آزاد مرتبط می‌شوند و از لحاظ جغرافیایی موقعیت مناسبی به این کشور می‌دهند. بزرگترین و مهمترین شهر آن استانبول می‌باشد. ترکیه با کشورهای ایران، جمهوری آذربایجان، ارمنستان، گرجستان، عراق، سوریه، بلغارستان و یونان همسایه است.

تقسیمات کشوری و شهرها

نوشتار اصلی: استان‌های ترکیه
ناحیه‌های ترکیه که بر پایهٔ محدوده‌های سرشماری تعیین شده‌اند.

کنگره جغرافیای اول که در سال ۱۹۴۱ در آنکارا برگزار شد، در پایان بررسی‌های طولانی خود ترکیه را به هفت ناحیه جغرافیایی (به ترکی: bölge) تقسیم نمود. در بررسی‌های کنگره نام‌برده ویژگی‌های مختلف جغرافیایی ترکیه در نظر گرفته شد. هر یک از این نواحی شامل چندین استان (به ترکی: il) می‌شوند. کشور ترکیه ۸۱ استان دارد. مراکز همه استان‌ها به جز سه استان با خود استان هم‌نام هستند. سه استان نام‌برده عبارت‌اند از: ختای (مرکز: انتاکیه)، قوجاایلی (مرکز: ایزمیت)، سقاریه (مرکز: آداپازاری). هرکدام از استان‌های ترکیه به چندین بخش تقسیم شده‌است.