حصارش همه تکرار صفا

از میان نهادهای تأثیر گذار در عرصه‌‌ی حیات اجتماعی آدمی ، خانواده یکی از قدیمیترین و اساسی ترین مباحث مطرح می باشد و شاید بتوان گفت که در بین مسایل انسانی ، هیچ مسئله ای به سادگی ودر عین حال دامنه داری آن نیست.

حصارش همه تکرار صفا - آکا

به بیان روشنتر مسایل آن از آن بابت که خانواده رایج‌ترین وآشناترین نهاد برای هر انسان است وهیچ انسان متمدنی را نمی شناسیم که خارج از خانه رشد وپرورش یافته باشد، ساده به نظر می رسد ودامنه دارترین مسایل است، از آن جهت که رابطه‌ی آدمی با آن نهاد دارای اثری دائمی می باشد و بر همه ی ابعاد وجودی انسان تأثیر گذار است.



اگر فرهنگ را شامل مجموعه‌ی علوم ، افکار، فلسفه، ادبیات ، آداب ورسوم ، سنن، شعائر ومناسک ، هنر ، ارزشها و دیگر یافته های اجتماعی بدانیم ، خانواده در این عرصه دارای دو نقش اساسی سرایت وآموزندگی است که ایفای نقش می نماید. جنبه هایی نظیر فضایل اخلاقی ، آداب و معاشرت و رفتارهای اجتماعی ، موضع گیری در قبال انحرافات ، قضاوت و داوری پیرامون پدیده ها وتعاون وهمکاری وصدها مهم دیگر همگی از خانواده نشات می گیرد ودر تقویت جامعه یا زایل کردن آن موثر است. صاحب نظران معتقدند: «خانواده از نخستین نظام های نهادی عمومی و جهانی است که برای رفع نیازمندی های حیاتی و عاطفی انسان و بقای جامعه ضرورت تام دارد و از همه نهادهای اجتماعی، طبیعی تر و خودی تر است.»



تیپ های خانواده

خانواده ها را از حیث کیفیّت روابط درونی و میزان استحکام آن ها می توان به سه تیپ تقسیم نمود که هر یک ویژگی ها و مفاهیم خاص خود را داراست. این تیپ ها عبارتند از:

الف- خانواده متزلزل

ب- خانواده متعادل

ج- خانواده متکامل



از الگوهای خانوادگی مذکور، ابتدا، خانواده متزلزل را به لحاظ آسیب پذیری و آسیب زدایی آن مورد بحث و بررسی قرار می دهیم و ویژگی های آن را ارائه می کنیم.



الف- خانواده متزلزل

1- خانواده متزلزل، از هدف اصلی خویش بازمانده، آرمانش را از دست داده است.

2- خانواده متزلزل، از درون تهی گشته، با هر ضربه، بیشتر می ریزد.

3- خانواده متزلزل، از روابط خصمانه و غیردوستانه آکنده است.

4- در خانواده متزلزل، مسئولیت ها به کنار رفته، «وانهادگی» بر آنها حاکم است.

5- در خانواده متزلزل، مدیریت، تجزیه شده، تصمیم گیری در آن به غایت دشوار است.

6- در خانواده متزلزل، جاذبه ای مکفی برای پای بندی اعضای آن به میثاق زندگی مشترک، وجود ندارد.

7- در خانواده متزلزل، فردای روشن و آینده امیدبخش وجود ندارد.

8- در خانواده متزلزل، انتقادها به شکلی ظالمانه، مستقیم و مستمر توسط اعضای آن از یکدیگر به عمل می آید.



معنی و مفهوم اعتدال

بدون شک، همه افراد در پی دست یافتن به الگوی خانواده متعادل هستند و با این انگیزه به ازدواج روی می آورند، لیکن ابتدا باید معلوم نمود که خانواده متعادل چیست و شیوه تحقق آن کدام است؟ تا براساس آن ضابطه، بتوان داوری نمود و اختلاف ها را از میان برد.

برای پی بردن به مفهوم خانواده متعادل، ابتدا واژه « اعتدال » را مورد بررسی قرار می دهیم. پدیده یا شیء را زمانی دارای اعتدال و توازن می دانیم که حداقل برخی از ویژگی های ذیل را دارا باشد:

- ( نقطه ) مرکز ثقل آن، مشخص و معلوم است.

- تساوی کشش ها و جاذبه ها، در پدیده متوازن، محرز است.

- شی ء متعادل، پس از مختصر حرکت و با ضربه وارده، واژگون نمی شود و مجدداً به تعادل پایدار خود بر می گردد.

- در پدیده متعادل، هر جزئی از اجزاء در موقعیت و جایگاه خویش، قرار گرفته است.

- توازن و تعادل، زیبایی می آفریند. شیء متعادل، موزون و جذاب است.



ویژگی های فرد متعادل

برخی از خصوصیات بارز افراد متعادل، نرمال و به هنجار، عبارتند از:

1- فرد متعادل از توانایی های خود، آگاهی دارد.

2- میان خواسته ها و داشته های فرد متعادل، نوعی تناسب و تلازم منطقی برقرار است. به این مفهوم که شعاع خواسته ها و انتظارات فرد از خویش، براساس توانایی هایش حدّ می خورد و تنظیم می شود.

3- فرد متعادل، روابط خود را با دیگران، براساس توازن و تعادل، برقرار می نماید و از افراط و تفریط در مناسباتش به دور است.

4- نوعی هماهنگی و هم خوانی در کلیه رفتارها و عناصر شخصیتی فرد متعادل، مشاهده می شود. یعنی نه تنها رابطه منطقی میان گفتار و کردار وی وجود دارد، بلکه اجزای گفتار وی از یک نوع وحدت و هماهنگی آکنده است و در عملکردهایش نیز تضاد وجود ندارد.

منظور از خانواده متعادل، سازمان فاقد عیب و نقص نمی باشد، بلکه این مفهوم به شبکه ای از روابط متقابل اطلاق می شود که اعضای آن درگیر با مشکلات و موانع احتمالی بوده و ضعف های کم و بیش قابل اعتنایی نیز دارند

ب- معنی و مفهوم خانواده متعادل

تصویر واقع بینانه از خانواده متعادل، نوعی بصیرت و اعتماد به نفس در انسان می آفریند. منظور از خانواده متعادل، سازمان فاقد عیب و نقص نمی باشد، بلکه این مفهوم به شبکه ای از روابط متقابل اطلاق می شود که اعضای آن درگیر با مشکلات و موانع احتمالی بوده و ضعف های کم و بیش قابل اعتنایی نیز دارند، لیکن در مقابله با موارد مذکور، شیوه منطقی اتخاذ می کنند و برای مسایل، اهمیتی درخور آنها قائل می شوند (تناسب بین کنش و واکنش) و در برابر موقعیت های دشوار که ناگزیر از انتخاب باشند، تصمیم به موقع و مقتضی اتخاذ می کنند.

به طور خلاصه، خانواده متعادل ، به مجموعه ای اطلاق می شود که علاوه بر حفظ موقعیت و جایگاه هر یک از اعضای آن، دارای ویژگی هایی باشد که در درس های همین کتاب دوازده مورد از آن ها را شرح خواهیم داد.



ج- خانواده متکامل (بالنده)

آیا خانواده متعادل، منظور نهایی ما را محقق خواهد نمود؟

و آیا در ورای دستیابی به خانواده متعادل، می توان تصویری از خانواده ای برتر در بستر زندگی پویا و متحول، ترسیم نمود؟

و بالاخره آیا آرمان ها و هدف های زوجین، پس از نیل به زندگی متعادل، از باروری و حرکت باز خواهند ایستاد و زندگی عقیم و راکد باقی خواهد ماند؟
خانواده

روان شناسان مکتب کمال معتقدند که خانواده پس از حصول تعادل، به تکامل و بالندگی می رسد و آن زمانی است که حداکثر قابلیت ها و توانایی های وجودی اعضای آن (خانواده)، کشف شود و مورد پرورش و توسعه و گسترش قرار گیرد.

در چنین صورتی، اعضای خانواده متکامل، نه تنها خود مشکلی ندارند و از تعادل لازم برخوردارند، بلکه «مشکل زد» نیز هستند و در رفع آسیب های روانی و اجتماعی سایرین و خانواده های وابسته، گام بر می دارند.

اعضای خانواده متکامل، هدف هایی فراتر از منافع شخصی در سر می پرورانند و علاوه بر آن، مستقل از اظهار نظرها و داوری های مردم عمل می کنند؛ هم به لحاظ درستی عمل شان و هم از جنبه اتکا به معیارهای مطمئن و دقیقی که در ارزیابی هر رفتار، از آن برخوردارند. مهمترین وارزشمندترین نقش خانواده تأمین محبت واقعی وسرپرستی وحمایت از فرزندان خود را برعهده گرفته وآنان را در زمانی که نیاز به حمایت ویاری پدر ومادر دارند در اجتماع تنها وبی پناه رها نسازد. افرادی که از حمایت خانواده محرومند نه تنها از نظر عاطفی واخلاقی دچار کمبود هستند بلکه در مقابل مشکلات فراوان خارج از خانواده تنها وبی یار می مانند وهمواره در معرض فساد وتباهی قرار دارند.پیامبر مکرم اسلام (ص) می فرمایند:« هیچ بنیاد اسلامی نزد خداوند پسندیده تر از بنای ازدواج وخانواده نیست ». بر همین مبنا در مقدمه‌ی قانون اساسی تصرح شده است که « خانواده واحد بنیادین جامعه وکانون اصلی ورشد وتعالی انسان است و توافق عقیدتی وآرمانی در تشکیل خانواده که زمینه ساز اصل حرکت تکاملی ورشد یابنده انسان است، اصل اساسی بوده وفراهم کردن امکانات جهت نیل به این مقصود از وظایف حکومت اسلامی است ».


فراوری : کهتری

بخش خانواده ایرانی

گردآوری توسط بخش عشاق موفق سایت آکاایران
تبلیغات