ماهنامه شبکه: این شرکت بی‌تردید یکی از مؤسسات صاحب‌نام و شناخته‌شده این عرصه در سراسر جهان است و سالیانه محصولات متنوع و زیادی تولید می‌کند که بسیاری از آن‌ها جزء پرطرفدارترین و محبوب‌ترین بازی‌های ویدیویی در جهان هستند.

 شاید مهم‌ترین تفاوت این شرکت با دو مؤسسه‌ای که قبلاً به بررسی آن‌ها پرداختیم، تنوع محصولاتش باشد. عناوین و سبک‌های دو شرکت قبلی، به نسبت محدود‌تر از گستره پهناور سبک‌ها و بازی‌هایی هستند که توسط EA تولید می‌شود و همین موضوع می‌تواند بررسی روش کار و ساختار این شرکت را جذاب‌تر کند.

 امیدوارم این سلسله نوشته‌ها بتوانند با ارائه یک خط مشی‌کلی، الگوهای مناسبی برای تأسیس شرکت‌های حرفه‌ای ساخت بازی و نرم‌افزارهای تفریحی در ایران معرفی کند.


تاریخچه تأسیس شرکت

تریپ هاوکینز در 28 می ‌سال 1982 شرکت‌EA (سرنام Electronic Arts) را تأسیس کرد. هاوکینز که تا قبل از این در شرکت اپل و با سمت مدیر‌بازرگانی محصولات فعالیت داشت، این شرکت عظیم را با سرمایه شخصی دویست هزار دلاری تأسیس کرده و هفت ماه ابتدایی کار خود را صرف تدوین نقشه حرکتی کرد.

 او برنامه‌های آتیEA را به همراه یکی از کارمندان سابقش در اپل، یعنی ریچ ملمون آماده اجرا کرد. سال‌های ابتدایی، تمرکز اصلی شرکت روی ساخت، طراحی و انتشار بازی‌هایی مخصوص کامپیوترهای‌ خانگی بود. صنعتی که در سال‌های اولیه ظهور خود به سر می‌برد و کم‌کم طرفداران زیادی را در سراسر جهان، جذب خود می‌کرد.

 فعالیت‌های شبانه‌روزی هاوکینز و گروه همراهانش که بیشتر کارمندان سابق او در شرکت اپل بودند، درآمد نخستین سال تأسیس این شرکت را به حدود دو میلیون دلار رساند. در‌آمدی که در عرض یک سال بعد با رشدی زیاد، به پنج و دو سال بعد به حدود یازده میلیون دلار رسید.

طی سال‌های ابتدایی و تا اواخر دهه هشتاد، این سود سالیانه روند رو‌به‌رشدی به خود گرفت و باعث شد که تعداد کارمندان شرکت به شکل چشم‌گیری افزایش پیدا کند و همین موضوع، باعث راه‌اندازی نخستین شعبه خارج از امریکای این شرکت، در انگلستان توسط دو کارمند همین شرکت شد.

 در سال‌های ابتدایی تأسیس، بیشتر تمرکز EA روی نشر بازی‌های طراحی شده برای کامپیوترهای شخصی بود، اما از اوایل دهه نود و با ظهور کنسول‌های بازی، قسمتی از تمرکز سازندگان صرف ساخت بازی‌های کنسولی شد که بعدها جزء معروف‌ترین و محبوب‌ترین بازی‌های سبک خود شناخته شدند. بازی‌هایی که کمی جلوتر و در همین نوشته، درباره آن‌ها به تفصیل صحبت خواهیم کرد.


نام شرکت

در سال‌های اولیه،‌ شرکت EA با نام Amazin’ Software فعالیت می‌کرد. این نام که توسط هاوکینز انتخاب شده بود، در بین پرسنل و کارمندان طرفدار چندانی نداشت و بالاخره یک روز که هاوکینز برای شرکت در سمیناری در سفر به سر می‌برد، کارمندهای شرکت تصمیم گرفتند که بعد از بازگشت او، پیشنهادی جدی مبنی بر تغییر نام شرکت را با او مطرح کنند.

 یکی از دیدگاه‌های جالب هاوکینز این بود که همواره در صحبت‌هایش خطاب به کارمندان، از بازی‌های کامپیوتری و طراحی و ساخت آن‌ها به عنوان یک هنر نام می‌برد. از همین‌رو، تصمیم بر آن شد تا به نوعی از کلمه Art در نام شرکت استفاده شود. پیشنهاد اولیه انتخاب نام SoftArt بود که به دلیل مشابهت با نام شرکت Software Arts از سوی هاوکینز رد شد.


,معرفی شرکت های موفق در زمینه آی تی (Electronic Arts ),مقالات مدیریت ، بازاریابی ، تبلیغات


شکل 1- لوگو و اطلاعات شرکت الکترونیک آرتز


 پیشنهاد دوم کارمندان، انتخاب نام Electronic Artists بود. هاوکینز از این نام خوشش آمده بود، اما به خاطر این موضوع که تا آن زمان بسیاری از امور مربوط به ساخت و طراحی توسط افرادی خارج از شرکت انجام می‌شد و در‌واقع وظیفه نشر‌محصول نهایی بر عهده شرکت او بود، اعتقاد داشت که هنرمندان اصلی، طراحان بازی هستند و نه خود او و کارمندانش.

در‌نهایت با توجه به نزدیکی این نام به آنچه او در ذهن داشت، نام شرکت، به صورت رسمی به Electronic Arts تغییر پیدا کرد. نامی که تا امروز هم برجای مانده است و یکی از شناخته شده‌ترین و باارزش‌ترین نام‌ها در صنعت طراحی بازی‌های کامپیوتری محسوب می‌شود(شکل3).


,معرفی شرکت های موفق در زمینه آی تی (Electronic Arts ),مقالات مدیریت ، بازاریابی ، تبلیغات


شکل 2- نمایی از سردر شرکتEA

,معرفی شرکت های موفق در زمینه آی تی (Electronic Arts ),مقالات مدیریت ، بازاریابی ، تبلیغات


 
شکل 3- لوگوی اولیه شرکت EA

ساختار و زیرمجموعه‌ها

یکی از مهم‌ترین خصوصیات شرکت EA این است که حوزه‌های گوناگون ساخت بازی را، به تفکیک و به شکل مجزا، اما در عین حال هماهنگ با یکدیگر و با یک روش مدیریتی اصولی و واحد اداره می‌کند. امروزه، شرکت EA زیر نظر جان ریسیتیلو (John Riccitiello) و به صورت ترکیبی از چهار شاخه مجزا، به فعالیت خود ادامه می‌دهد. این چهار شاخه عبارتند از:

1 – واحد EA Games بیشترین عناوین را تولید می‌کند و فقط به صورت تخصصی روی عناوین سبک‌های نقش آفرینی، ماجرایی ‌اکشن، مسابقه‌ای و مبارزه‌ای فعالیت می‌کند. این واحد، خود از یک زیر شاخه تخصصی برای ساخت بازی‌های نقش‌آفرینی آنلاین نیز بهره می‌برد و در مجموع از 12 شرکت مجزا، اما در عین حال زیرشاخه EA، برای تولید محصولات خود استفاده می‌کند. شرکت‌هایی که بیشتر آن‌ها در امریکا و کانادا مستقر هستند و محصول نهایی آن‌ها، با نام EA منتشر می‌شود(شکل 4-الف).

2 – واحد EA Sports همان‌گونه که از نامش بر‌می‌آید، به طور‌خاص روی تولید بازی‌های مسابقه‌ای ورزشی تمرکز دارد و بسیاری از عناوین شناخته‌شده و جهانی شرکت EA، از قبیل مجموعه بازی‌های Fifa، بازی‌های Nascar یا NBA، همگی در مراکز سه‌گانه این واحد تولید و عرضه می‌شوند(شکل 4-ب).

3 – واحد EA Play که به تولید بازی‌هایی غیر از سبک‌های یاد شده می‌پردازد و از مهم‌ترین عناوین تولید شده توسط آن‌ها می‌توان به مجموعه بازی‌های موفق Sims اشاره‌کرد که توسط شرکت‌های زیر مجموعه این واحد مانند Maxis و The Sims Studios تولید و ارائه شده‌اند (شکل 4-پ).

4 – واحد EA Interactive که وظیفه تولید بازی‌های آنلاین غیرچندنفره و بازی‌های موبایل را بر عهده دارد (شکل 4-ت).

همان‌گونه که مشاهده می‌کنید، شرکت EA، خود از ده‌ها واحد و زیرمجموعه کوچک‌تر تشکیل شده است که هر کدام به صورت تخصصی روی عناوین مورد‌نظر مدیران و سیاست‌گذاران شرکت کار‌می‌کنند. شاید این موضوع، مهم‌ترین عامل موفقیت این مجموعه در ارائه بازی‌های سبک‌های مختلف باشد. بیشتر شرکت‌های بازی‌سازی، با استفاده از تخصص خود، روی تولید یک سبک خاص از بازی‌ها تمرکز کرده و سعی می‌کنند که به کمک تجربه‌های خود، بازی مورد نظر را ارتقا دهند.


,معرفی شرکت های موفق در زمینه آی تی (Electronic Arts ),مقالات مدیریت ، بازاریابی ، تبلیغات



شکل 4- لوگوهای شرکت‌های زیرمجموعه EA


برای نمونه، شرکتی مانند id Software، تا به امروز در عرصه بازی‌های اکشن نسبت به سایر سبک‌های بازی شناخته شده‌تر بوده است یا شرکتی مانند Lucas Arts، به جز عناوین به یاد ماندنی Adventure، به طور عمده روی محصولاتی تمرکز دارد که حق ساخت آن‌ها در انحصار شرکت فیلم سازی جرج لوکاس است.

 عناوینی چون ایندیانا‌جونز یا جنگ‌های ستارگان. در این بین، شرکت EA، یکی از استثناهایی است که با سرمایه زیاد و به کارگیری تخصص‌های گوناگون و جداسازی مراحل تولید بازی در استودیوهای تخصصی، توانسته است در سبک‌های مختلف صاحب اعتبار‌شده و گاهی پایه‌گذار سبک‌های جدیدی نیز باشد.


,معرفی شرکت های موفق در زمینه آی تی (Electronic Arts ),مقالات مدیریت ، بازاریابی ، تبلیغات


شکل 5- تصویری از بازی Fifa 99

تبلیغات