مشاغل در دوره قاجار، مناصب و مشاغل در دوره قاجار - آکا

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد مشاغل در دوره قاجار، مناصب و مشاغل در دوره قاجار ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر لینک +مشاغل +در +دوره +قاجار را کلیک نمایید و یا در دسته از سایت اطلاعات عمومی آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید

در این بخش از سایت آکاایران مطالبی درمورد مشاغل دوره قاجار را برای شما آماده کرده ایم ، امیدواریم که مورد توجه شما قرار گیرد.

 مناصب و مشاغل در دوره قاجار

به نقل از آکاایران: انتخاب شغل در دوره قاجار آزاد بود. فقط به خانواده و یا ملاحظات مالى محدود مى شد و در واقع خانواده هاى زیادى بر حسب سنت مشاغل خاصى را ادامه مى دادند.

 اما این امر به علت یک اجبار صنفى به مفهوم اروپایى کلمه نبود. عضویت در صنف اجبارى بود و براى آن عده از ایرانیانى که مى خواستند با پرداختن به کسب یا حرفه اى امرار معاش کنند مشکلى ایجاد نمى کرد. اصل کار این بود که استادى پیدا کرده به استخدام او درآیند. لازمه پرداختن به هر کارى عضویت در صنف بود. براى پذیرفته شدن در یک صنف معیارهاى خاصى به کار گرفته مى شد.

 شغل های زمان قاجار

هر صنف به دستور حکومت یک طبقه مالیاتى تشکیل مى داد. بنابراین هیچ کاسب یا پیشه ورى اجازه نداشت که در خارج صنف کار کند. این قانون پیوسته اجرا مى شد. حکومت ایران براى وصول مالیات مى خواست خرده فروشان اروپایى را که در ایران کار مى کردند، داخل اصناف کند. با اینکه اجبار صنفى وجود نداشت، بسیارى از تازه واردان به اصناف البته فرزندان یا خویشان اعضاى اصناف بودند که توسط اقوام خود تربیت شده بودند تا مآلاً جاى آنها را اشغال کنند. در نتیجه سنت ادامه یک کسب یا یک صنعت در برخى خانواده ها شیوع یافت. و این امر وقتى بیشتر شایع مى شد که یک صنعتگر، استطاعت خرید ابزار و وسایل جدید را نداشت تا فرزندش را در حرفه اى جز حرفه خودش به کار گمارد.

در حوالى 1878 در آباده خانواده هاى زیادى به شغل قاشق تراشى سه نسل جد در جد مشغول بوده اند. در اردکان تعدادى از نجارها وضع مشابهى داشته اند. در اصفهان نیز چند خانواده شغل هاى منبت کارى و عدس پزى را در انحصار خود داشته اند. موروثى بودن شغل هاى خبازى و قصابى در میان این اصناف به سبب تشکیلات خاص آنها بسیار مستحکم بوده است. در 1912 دست کم پسران روساى صنف خباز دنباله رو پدران خود بوده اند.

با آغاز قدرت گیری قاجاریان و حمایت آنها از علمای شیعه و مجتهدین که با نفوذ و قدرت بیشتر علمای شیعه بود، دگرباره مناصب عهد قاجار رونق گرفت

غالب اعضاى اصناف تحصیلات رسمى نداشتند. زیرا در آغاز کودکى براى کسب پول و یادگرفتن حرفه کار خود را به صورت یک آدم همه کاره از پادویى شروع کرده بودند. پادوها غالباً اطفالى بودند که در کارگاه ها تربیت شده، در انواع شغل ها از کارهاى فنى ساده تا پیغام رسانى و آوردن چاى براى مشتریان، همچنان که امروزه معمول است به کار گرفته مى شدند. معلوم نیست که در چه مرحله اى پادو به مرحله دستیارى یا شاگردى مى رسیده و چه شرایطى را براى رسیدن به مقام شاگردى لازم داشته است. تنها نکته دیگرى که درباره پادو مى دانیم این است که مزد او از شاگرد کمتر بوده است و همچنین استاد شدن شاگرد به حسن نیت استاد منوط بود. اگر استاد راضى بود که رقیب تازه اى به تاسیس دکان اقدام کند، این امر عملى مى شد. رضایت استاد هم به ملاحظاتى از قبیل وابستگى هاى خانوادگى، پول و غیره بستگى داشت. به علاوه براى نیل به مقام استادى به نحو مطلوب، شاگرد مى بایست دوره معینى را در شاگردى بگذراند. معلوم نیست که آیا گواهینامه استادى که این اصناف آن را لازم مى شمرند و مى بایست به امضاى استاد و کلانتر برسد به محض اتمام دوره به شاگرد اعطا مى شده یا مدتى بعد به تقاضاى شاگرد این کار صورت مى گرفته است. اما از جمله مشاغل دیگر در دوره قاجار قائم مقامى است این مقام امروزه به پیرمرد 75 ساله اى به نام میرزا بزرگ سپرده شده است ، میرزا بزرگ به پنج پادشاه خدمت کرده و از مجرب ترین مردان ایران است .

مقام سوم دولتى ایران ، مقام (وزارت ) است .

وزیران ، معاون صدراعظم تهران و قائم مقام تبریز به شمار مى آیند، در دستگاه حکومتى شاهزادگان دیگر، جز مقام وزارت نمى توان یافت شاه پیشکار فرزندش را در کودکى به لقب وزیر مفتخر مى سازد. ظاهرا وزیر (میرزا بزرگ ) در آذربایجان سمتى جز پست نظامى ندارد. گذشته از وزیران (میرزاها) خدمات مختلف دیوانى انجام مى دهند، میرزاها روساى دوائر و منشیان دولتى محسوب مى شوند.

پس از میرزاها، مقامات مختلف درباری به شرح زیر است :

(1) رییس پزشکان: این شخص که مواظب تندرستی شاه و ضمنا تامین‏کننده وسایل خوشی اوست. رییس پزشکان ملقب به حکیم باشی و عضو شورای خاص سلطنتی است.

(2) شیخ الاسلام: رییس کل روحانیون کشور است و قاضی شرع، رهبر شیعیان و هم طراز با مفتی قسطنطنیه - پیشوای سنیان - است.

(3) ایشیک آغاسی: رییس کل تشریفات و انتظامات که همواره حاضر به خدمت شاه است. چند تن فراش باشی وظیفه برافراشتن خیمه و خرگاه سلطنتی را بر عهده دارند.

(4) نسق چی باشی: ابلاغ فرامین شاه به صاحب منصبان، دیوان و احضار کسانی که باید شرفیاب شوند به عهده اوست ضمنا تامینات اردوی شاه در سفر نیز با اوست.

مشاغل دوره قاجار,مشاغل در دوره قاجار,مشاغل زنان در دوره قاجار

 شغل در زمان قاجار

(5) مهماندار باشی: موظف است که از بدو ورود سفیران بیگانه به ایران، از آنان پذیرایی کرده و حوائج ضروری شان را برآورد، مهماندار، تقاضاهای سفیران را به دیوان عرضه کرده و یادداشت‏های آنان را به وزیران تسلیم می‏کنند. مهمانداران دون پایه‏ای نیز زیردست مهماندار باشی به انجام وظیفه مشغولند.

(6) مهردار باشی: مهرهای سلطنتی را از گردن آویخته و فرامین شاه را بدان مهمور می‏سازد.

(7) میرآخور باشی: که مسوول اصطبل مخصوص بود.

(8) خواجه باشی: بنا به موقعیت خویش، به حرمسرا راه دارد. گاهی به عنوان ماموریت، در سراسر کشور به سیر و سیاحت می‏پردازد و توسط نمایندگان خویش دختران را به حرمسرای شاه می‏فرستند.

(9) ناظر باشی: مسوول اداره اموال سلطنتی است. بازرسی داخل کاخ‏ها و انتخاب یا تعویض نوکران در صلاحیت اوست.

(10) اودندار باشی (اطاقدار باشی): مسوول حفاظت کاخ‏ها و تنظیم وسائل حرکت برای سفر یا شکار است. افسر زیردست او را مشعل دار باشی می‏نامند که مسوول روشنایی کاخ هاست و خود، رییس مشعل داران به شمار می‏رود.

(11) شکارچی باشی یا میرشکار: مسوول اداره امور مربوط به شکار است.

زیردستان او، سگبان باشی، نگهبانان سگان شکاری و تازیان بودند.

 

آیا روحانیت در عصر قاجار دارای مناصب و مشاغل دولتی بودند؟

مناصب دولتی روحانیت در دوره قاجار اگر چه مثل دوره صفویان دارای مراقب خاص و منظم نبود، دیوان صدارت، و امامت جمعه، و مدیر مدارس به این عناوین وجود نداشت یا از طرف دولت دخالت کامل وجود نداشت. ولی روحانیت عهد قاجار براساس شایستگی و لیاقت و نفوذ خود می توانستند در هر مقامی که شایستگی داشته باشند، احراز پست و مقام نمایند، مشاغلی نظیر قضاوت، شیخ الاسلامی، امامت جمعه، امامت جماعت، تولیت مدارس دینی و مسئولیت موقوفات و تولیت مشاهد متبرکه و تصدی مناصب نمایندگی مجلس نیز در دوره مشروطه برای روحانیت امکان پذیر شد.

در دوره افشاریه و زندیه که وارث دولت شیعی صفویان بودند، نزاع قبیلگی و شاهزادگان از یک طرف و نزاع فرهنگی متصوفه و فقهاء و اخباریان و اصولیان از سوی دیگر شدت یافت.

با آغاز قدرت گیری قاجاریان و حمایت آنها از علمای شیعه و مجتهدین که با نفوذ و قدرت بیشتر علمای شیعه بود، دگرباره مناصب عهد قاجار رونق گرفت. ولی در زمان محمدخان محدودتر از دوره فتحعلی شاه بود، در دوره فتحعلی شاه مثل دوره شاه طهماسب صفوی نفوذ علما و ارادت فتحعلی شاه به علماء و عنایت او به مشاهد متبرکه و مدارس دینی بیش از دیگران بود.

در زمان مؤسس قاجار منصبی بنام مُلا باشی که ملامحمدحسین مازندرانی عهده دار آن بود، از نزدیکان و ذی نفوذان شاه بود.

فتحعلی شاه باکارهای مذهبی سعی می کرد، حمایت علما و توجه آنها را به خود جلب کند، در آغاز کارش، ملا اسماعیل مازندرانی را به مقام تفسیم کننده ی صدقات گماشت، مقام شیخ الاسلامی و امام جمعه گی را ترویج و به رونق انداخت و به شهرهای مختلف امام جمعه و شیخ الاسلام تعیین کرد.

در دستگاه حکومتى شاهزادگان دیگر، جز مقام وزارت نمى توان یافت شاه پیشکار فرزندش را در کودکى به لقب وزیر مفتخر مى سازد

در تبریز، اصفهان، تهران، شیراز، همدان، زنجان، رشت، مازندران، و تمام شهرها شیخ الاسلام و امام جمعه تعیین کرده بود.

در زمان محمدشاه زمام امور به دست شخصی نالایق و رمال و دعانویس افتاده بود که علما مقداری آزرده خاطر بودند.

مقابر در دوره او تعمیر و آباد می شد که مخالف مشی فقهاء بودلذا در دوره محمدشاه درگیری هایی بین فقهاء و حکام دولتی، در شهرهای مختلف درگرفت که علماء با استفاده از نفوذ آنها را بیرون می کردنددر دوره طولانی ناصرالدین شاه دشمنی بین علما و حکومت شدت گرفت. اگرچه مناصب و مقامهای آنها کماکان وجود داشت. ولی به خاطر سیاست های شاه و دخالت بیگانگان، این تنش ها افزایش یافت که منجر به قتل ناصرالدین شاه به دست یک روحانی گردید و در نهایت انقلاب مشروطه بر علیه دولت قاجار توسط روحانیت رهبری شد.

امیرکبیر در فکر اصلاح امور روحانیت و نظم دادن به آن افتاد

ولی مناصب روحانیت تا آخر عصر قاجار محفوظ و ترقی داشت، تا اینکه آنها موفق شدند در دوره هایی به نمایندگی مجلس نیز انتخاب شوند.

 

منابع: 1- روزنامه شرق / 2- گوناگون / 3-ملک زاده، مهدی، تاریخ مشروطیت

 گردآوری: بخش اطلاعات عمومی آکاایران


شما احتمالا با جستجوی کلمات زیر وارد مقاله مشاغل در دوره قاجار، مناصب و مشاغل در دوره قاجار شده اید چنانچه مطلب مرتبط با جستجوی شما نبوده همان کلمه را در جستجوی سایت وارد کنید

دانلود فیلم ازدواج قاجاریه , مناصب شهری در دوره قاجار , ایران دوران قاجار , لیست انواع مشاغل

مشاغل در دوره قاجار، مناصب و مشاغل در دوره قاجار گردآوری توسط بخش مقالات تاریخی سایت آکاایران
تبلیغات