آکاایران: آشنایی با هنر پرده سازی و سه تار از آلات موسیقی

پرده سازی | نحوه انجام هنر پرده سازی برای درست آلت موسیقی سه تار

آکاایران: پرده سازی | نحوه انجام هنر پرده سازی برای درست آلت موسیقی سه تار

باید بدانید که هنر پرده سازی مربوط به آلت موسیقی سه تار می شود و منظور پرده های سه تار می باشد . در این مطلب می آموزید که این پرده ها از چه جنسی و چگونه ساخته می شوند . در ادامه با ما همراه باشید .

در ابتدا باید بدانید که برای زدن سه تار هر بار باید پرده های آنها را بست و گره زده و مانند گیتار پرده های ثابت ندارد .
پرده هایی که برای سه تارهای معمولی استفاده می شود از جنس روده گوسفند می باشد و دوام آن حداکثر تا ۳ سال,
است . و به این دلیل از این جنس استفاده می شود که به راحتی بتوان حرکتشان داد و فاصله بینشان را کم و زیاد کرد .
پرده کاکوت پرده دیگری است که در پرده سازی سه تار استفاده می شود و از روده گربه یا خرگوش استفاده می شود ,
که مقاومت بسیار بالایی دارد .

پرده سازی

اصلاح پرده سالیان درازیست در موسیقی ما چه در موسیقی عملی چه نظری، مورد استفاده قرار می گیرد؛
هنوز هم پرده روی سازهای ایرانی به فرم گذشته استفاده می شود، البته این به معنای توقف روند اصلاح سازگاری,
و بهبود کیفیت در سازگری موسیقی ایرانی نیست.

برای روشن شدن این موضوع به بحث در مورد پرده سازی و انواع پرده های معمول سه تار و دلیل رد بعضی از,
طرح های پیشنهادی می پردازیم.

پرده معمولی از جنس روده گوسفند

پرده های معمولی که روی تار و سه تار (و سازهای محلی مثل تنبور و گاهی دوتار) بسته می شوند، روده گوسفند,
هستند. این پرده ها نسبت به پرده ها یی که در ادامه ذکر خواهد شد زبرتر و کم دوامتر هستند,
ولی در جابجایی ها روی نتهایی که متغییر است، نرمتر و لغزنده تر است.

پرده سازی | نحوه انجام هنر پرده سازی برای درست آلت موسیقی سه تار

آشنایی با هنر پرده سازی

این پرده ها بطور میانگین حدود یکسال تا یکسال و نیم در دست یک نوازنده متوسط کارایی دارد(فاقد آغشته کردن آن,
به مواد نگهدارنده دیگر) و پس از آن یکی پس از دیگری باز می شود ( متفاوت بودن جنس پرده،
رطوبت محل نگهداری و استیل دست چپ نوازنده در طول عمر پرده تاثیر زیادی دارد،

همین پرده در شرایط مناسب آب و هوایی و با استیل مناسب می تواند بیش از ۳ سال عمر کند)

رطوبت هوا مخصوصا” در تابستان که کولرهای آبی در منازل ایران استفاده می شود ضربه زیادی به ساز ,
و مخصوصا” به پرده ساز (از جنس روده گوسفند) می زند.

پرده کات کوت

جنس پرده کات کوت

نوع دیگری از پرده که بعد از روده گوسفند زیاد مورد استفاده قرار می گیرد “کات کوت” یا “کت کوت” است.
این پرده که استفاده اصلی آن در پزشکی (برای بخیه) است، از روده گربه یا خرگوش تهیه می شود.

کت کوت بخاطر مقاومت زیاد و سیقلی بودن سطح آن (که باعث سهولت اجرای ویبراسیون می شود) مورد توجه,
اکثر نوازندگان حرفه ای تار و سه تار است. کت کوت بطور متوسط تا دوبرابر عمر پرده های گوسفندی ,
پایداری می کند.

از دیگر محاسن کت کوت سهولت در تغییر جای آن روی دسته هنگام استفاده از نتهای متغییر است.

انواع دیگر پرده مانند پرده های ثابت فلزی و پرده های پلاستیکی یا نایلونی (که اخیرا” روی سازها دیده می شود),
فاقد این خاصیت است. پرده های نایلونی به قدری محکم روی دسته می چسبد که امکان تغییر جای آن دشوار است.

این پرده بخاطر دوام بسیار زیاد در پایین دسته ( از “Re b” روی خط چهار) میتواند بسته شود، این قسمت دسته,
به دلیل نزدیک بودن فواصل همواره پرده هایی ثابت دارد ( در این قسمت از دسته نوازنده قادر است,
با حرکتی مانند ویبراسیون نت مورد نظر را کمی بالا و پائین تر ببرد) ,

پرده دیگری که چند سالی است بصورت آزمایشی روی ساز سه تار قرار می گیرد نوعی پرده فلزیست ,
که برای جابجایی هنگام تغییر برای آن ریلی دو طرف دسته ساز قرار گرفته که این پرده ,
به سمت بالا و پائین دسته حرکت می کند.

پرده سازی | نحوه انجام هنر پرده سازی برای درست آلت موسیقی سه تار

نحوه انجام پرده سازی

پرده پلاستیکی(در بیخ دسته تار)

این طرح پیش از این روی سازهای زهی هندی هم بکار رفته بود ولی سیم تار و سه تار فلزی و بسیار نازک است ,
و برخورد آن با پرده های فلزی خود تولید صدا می کند، نیز تیزی صدای پرده های فلزی باعث شده ,
نوازندگان استقبال شایانی از این پرده ها نداشته باشند.

گذشته از این وجود پرده روی ریل موجب شده پشت دسته کاملا” خالی باشد و نوازنده سه تار که,
با لمس دسته نتها را تشخیص می دهد برای پیدا کردن نتها به زحمت افتد!

محاسن پرده ریلی

از محاسن دیگر این نوع پرده سه تارها ( پرده ریلی) آزمایش دو پرده ای بود که با اصرار به اینکه طنین لازم را ندارد ,
کمتر روی تار( و روی سه تار هیچگاه) بسته نمی شد.

به عقیده نگارنده اضافه شدن این چهار پرده میتواند تار و سه تار را سه اکتاو کامل کند و هیچ ضرری ندارد,
و تفاوت طنین نتهای اضافه شده هم اختلاف زیادی با سل و لابمل ته دسته ندارد.

(اگر در ویلن هم این طرز فکر اعمال می شد ویلن تا پوزسیون هشت بیشتر جلو نمی رفت!) بهتر است,
تا حدی که ساز توانایی دارد از آن بهره ببریم. سه تارهای پرده فلزی پرده های قسمت اضافه شده را ,
بخاطر تمام شدن دسته روی صفحه سه تار می چسبانند ,

که در تار این مشکل با زیاد کردن طول استخوان تا روی پوست حل شده است.

بیشتر بدانید فاصله میان پرده های تار را چگونه تنظیم کنیم؟

فاصله میان پرده های تار و سه تار و سازهای زهی که دارای پرده بندی هستند، بر اساس فرکانس های مشخصی ,
تعیین می شوند که باید با دستگاه تیونر (دستگاهی برای اندازه گیری و نشان دادن درست نت های موسیقی) ,
اندازه گیری شوند و یا کسی که دارای گوش موسیقیایی درستی است،

تا با تعیین فاصله های درست، و بستن آن ها در جای صحیح، نت های ایجاد شده استاندارد باشند.

سی ایران , موسیقی هنری ایران

.

منبع : persianv.com


تبلیغات