آکاایران: طریقه سینه زنی سه سنگ نیز به این صورت است که عزاداران روی زانو می نشینند و نوحه خوان به آرامی نوحه می خواند؛ تا جایی که نوحه وی اوج می گیرد و با گفتن کلمه “علی” سینه زنان سه بار محکم و متوالی به روی سینه خود می زنند.

مراسم سه سنگ

مراسم سه سنگ , دسته های سینه زنی در بهبهان ورود و خروج خود را به صحن
امامزاده با شور و حرارت خاصی آغاز و پایان می کنند که شیوه ورود آن ها
به صحن امامزاده را «کولکی» و سبک سینه زنی هنگام خروج از امامزاده را «سه سنگ» می نامند.

نحوه ی ورود و خروج دسته های عزاداری

نکته ی حائز اهمیت در عزاداری بهبهانی ها، نحوه ورود و خروج دسته های عزاداری
در امامزاده هاست؛ به گونه ای که به هنگام ورود به صحن امامزاده دسته های عزادار در قالب گروه ها
(حلقه ها)ی چهار نفری کمر همدیگر را گرفته و با ریتم و آهنگی
خاص که به آن “کولکی” می گویند با سردادن اشعار شورانگیزی همچون: شب قتل است که احوال ندارد
زینب، همچو مرغی که پر و بال ندارد زینب یا: ای بی برادر زینب
بی یار و یاور زینب، و یا چگونه من آب روان بنوشم صدای العطش رسد به گوشم و سروده هایی
از این قبیل، وارد صحن مطهر امامزاده می شوند
و پس از نوحه خوانی و سینه زنی آرام و به هنگام خروج از امامزاده با زدن نوعی سینه که
به آن “سه سنگ” می گویند از صحن امامزاده خارج می شوند.مراسم سه سنگ

مراسم سینه زنی سه سنگ چگونه برگزار می شود؟مراسم سینه زنی سه سنگ چگونه برگزار می شود؟

آداب ورسوم عزاداری در بهبهان

طریقه سینه زنی سه سنگ نیز به این صورت است که عزاداران روی زانو می نشینند و نوحه خوان
به آرامی نوحه می خواند؛ تا جایی که نوحه وی اوج می گیرد و با گفتن
کلمه “علی” سینه زنان سه بار محکم و متوالی به روی سینه خود می زنند و در چندین نوبت این شیوه
تکرار می شود، سپس در پایان نوحه، نوحه سرا با
گفتن صلوات، از عزاداران می خواهد که امامزاده را ترک کنند.مراسم سه سنگ

نوحه مخصوص این سبک سینه زنی منسوب به قدیمی ترین نوحه سرای بهبهان، یعنی میرزا شوقی
بهبهانی است. او به درخواست اهالی محله پهلوانان بهبهان نوحه جدیدی
می سراید که به سه سنگ معروف شد و مورد توجه گروه های مختلف سینه زنی در بهبهان قرار گرفت.
محلات کاروانسرا، پهلوانان و حضرت شاهزاده فضل، محله هایی
از بهبهان هستند که اهالی آن مشهورترین
سینه زنی های «سه سنگ» را برگزار می کنند.مراسم سه سنگ

معنای سه سنگ

نوحه خوانی به اصطلاح سه سنگ همان ریتم 4 / 3 است که با اشاره نوح خوان
سینه زنان سه بار پیاپی به سینه می کوبند. معروف ترین و ماندگارترین و در عین حال بانی نوحه
سه سنگ میرزا شوقی بهبهانی است. نوحه هایی که بعد از
حدود 130 سال، هر سال اجرا می شود. معروف ترین آن ها عباس علمدار – حیف از علی اکبر –
حسن یا حسین است. معمولا وزن نوحه های سنگین و
مجلسی در میزان 8 / 6 اجرا می شود و در این خطه 4 / 3 یعنی اگر واحد زمان را چهار بگیریم
سه بار آن را به سینه می زنیم. در حالی که
در 8 / 6 واحد زمان هشت است و این بسیار کند و آرام است.مراسم سه سنگ

مراسم سینه زنی سه سنگ چگونه برگزار می شود؟مراسم سینه زنی سه سنگ چگونه برگزار می شود؟

مراسم سینه زنی سه سنگ در بهبهان

به نظر می رسد که سنگ مترادف وزن باشد در زبان فارسی که در زبان عامیانه سنگ گفته شده
است؛ اما چرا سنگ؟ در جوامع روستایی که شیوه تولید آن عمدتا
کشاورزی – دامداری است دم دست ترین اسباب و لوازم هر کاری بی شک سنگ است، بخصوص
در اجرای مراسم و بازی های کودکانه انواع و اقسام بازی هاست که وسیله
بازی آن سنگ است، مثل هفت سنگ چراکه پیرامون آن ها چیزی به جز سنگ دیده نمی شود.

سنگ ابزار معیشت کشاورزی

بنابراین برای ایجاد سرگرمی ذهن خیال پرداز آدمی بهره وری از آن را مقتصدانه
و هنرمندانه به کار می گیرد، حتی برای ساختن ابزار معیشت مثل آسیاب های دستی سنگی و …
گاه که وزنه های آهنی کمبود احساس می شود هم وزن آن سنگ
به کار می برند و در ترازو می گذارند.مراسم سه سنگ

بنابراین سنگ کاربردهای گوناگون دارد و یکی از اصلی ترین
ابزار معیشت کشاورزی است و این قاعده به شاعر هم تسری می یابد
که به جای وزن از سنگ استفاده کند تا گوش و هوش آدم های آشنای آن به راحتی ایجاد ارتباط کنند
و قابل درک باشد . چون سه بار پیاپی به سینه می زنند سه تایی
(سه وزن) یا سه سنگ گویند؛ اما ساخت شعر آن همان بحرطویل است به طوری که شعر تشکیل
می شود از یک مصراع بلند و یک
مصراع کوتاه که مصراع کوتاه مرتب تکرار می شود.مراسم سه سنگ

نوحه خوانی و مراسم سینه زنی مخصوص سه سنگ

در نوحه خوانی و سینه زنی، بخصوص نوحه های سه سنگ شوقی عباس علمدار و حیف از علی اکبر
و حسن یا حسین که معروف ترین آن هاست از طرف سینه زنان جواب
می آید. جواب های کوتاه از سینه زن و مصراع های بلند را نوحه خوان می گوید که بعد از هر توقف
نوحه خوان می گوید عباس علمدار و آن ها چندین بار بر سینه می زنند
آن هم سه تایی که صدای سنگ ها (دست ها بر سینه ها تنها صدای صحن است). در مراسم
دعای باران در بهبهان نیز بچه ها با دو پاره سنگ که در دست
دارند به هم می زنند و می خوانند که او را برو او بیو کهر یکاشو تشنن (ابر باران آب بیار که
گوسفندها تشنه هستند) که کم کم طی فرسایش زبانی
و معروف شدن برخی واژه ها به “الله بر و او
بیو کر یکا شو تشنن ” تبدیل شده است.مراسم سه سنگ

چگونگی نوحه به سبک بوشهری

نوحه به سبک بوشهری را فردی به نام ناخدا عباس ابداع کرد،او که ناخدا بود و اشعار و نوحه هایش
را با الهام از امواج دریا و حرکات آن می گفت. مردم همین حرکات
را که در کشاندن تور ماهی از دریا تا پیچ و تاب موزن آن قبلا آشنایی داشتند استقبال کرده
و به این طریق شیوه اجرایی بوشهری پدید آمده است. بنابراین
باید گفت اصولا هنر و ادبیات زاده اقلیم و جغرافیا است و معمولا هر چه از آن وام گرفته می شود
عمومیت پیدا می کند چون آشنای خلقیات و رفتار آن هاست
و نوحه گویی سینه زنی مراسم اعتقادی عوام است و باید با فرهنگ و معیشت و کار آن ها
نزدیکی و سازگاری داشته باشد تا بتواند مکنوتات آن ها را بروز دهد.مراسم سه سنگ

شوقی پدر شعر بهبهان است

مراسم سینه زنی سه سنگ چگونه برگزار می شود؟مراسم سینه زنی سه سنگ چگونه برگزار می شود؟

به همین دلیل است که شوقی پدر شعر محلی بهبهانی با شناخت زیست – اقلیم سرزمین خود
به راحتی زبان دل مردمش می شود و شیوه سه سنگ به وسیله او ابداع
می شود و مردم آن اقلیم آن را چون با محیط و طبیعت خود سازگار می دانند پاس می دارند و آیین
دل داری و دلدادگی به مأوای آرمانی خود (حسین بن علی (ع) )
عاشقانه ترین و پرشورترین منویات و احساسات خود را ابراز می دارند و سرمست این شیدایی
می شوند و هر سال با این شیوه خانگی عشق را در سینه خود به پرواز می کشند.

نورعلی شاعر معروف بهبهان

نورعلی یا میرزا قنبر متخلص به شوقی و مشهور به «شوقی بهبهانی»
شاعر محبوب عصر ناصری در بهبهان بوده است.
او با تغزیه خوانان و شاعران و مداحان و ذاکران همراهی می کرد تا این که در سال
1281 هجری قمری (1242 هجری شمسی) که فرهاد
میرزا معتمدالدوله والی فارس، حکومت بهبهان را به فرزند اهل قلم و عادل خود یعنی احتشام الدوله
سلطان اویس میرزا واگذار کرد، این حاکم دانش پرور پس از انجام
آزمون لازم شوقی را به عنوان دبیر خود و همکار میرزا هدایت الله شیرازی برگزید و کارهای دیوانی
را به آن ها سپرد و از آن پس به میرزا شوقی مشهور شد.
شوقی تا سال 1298 هجری قمری (1259
هجری شمسی) به این کار مشغول بود.مراسم سه سنگ

ایسنا

.

منبع : persianv.com