میشل بوتور، مشهوری که ناشناخته از دنیا رفت - آکا

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد میشل بوتور، مشهوری که ناشناخته از دنیا رفت ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر در دسته شعر ،داستان و ادبیات از سایت مقالات هنر آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید

آکاایران: استوار مثل یک صخره، با لباس سرهم سبز همیشگی اش، ریش و صورت بشاشش، میشل بوتور، پدر «رمان نو»، نرده سفید خانه «کناره»اش را باز می کند، خانه ای جدا افتاده پشت کلیسای لوسینژ در اوت ساوآ. اقامتگاهی درهم و برهم که روی آن شعری نوشته شده است.
امتیاز خبر: 96 از 100 تعداد رای دهندگان 14
روزنامه شرق - ترجمه از اصغر نوری: استوار مثل یک صخره، با لباس سرهم سبز همیشگی اش، ریش و صورت بشاشش، میشل بوتور، پدر «رمان نو»، نرده سفید خانه «کناره»اش را باز می کند، خانه ای جدا افتاده پشت کلیسای لوسینژ در اوت ساوآ. اقامتگاهی درهم و برهم که روی آن شعری نوشته شده است. بوتور آهسته راه می رود و انگار از زیر بارش برف می آید.سه سگ توی قفس هاشان هستند، کنار پیانویی که بعد از مرگ همسرش، ماری ژو، ساکت مانده است، از دو سال پیش. در ٨٦سالگی، از پلکانی مارپیچی بالا می رود که به اتاق کار بزرگش منتهی می شود، اتاقی با سه میز که نشانه کثرت مشغله های همیشگی این نویسنده پرکار هستند. میشل بوتور که با چاپ رمان «دگرگونی» در سال ١٩٥٧ سردسته «رمان نو» لقب گرفت، بعدها به طور کامل با این ژانر ادبی قطع رابطه کرد.
میشل بوتور، مشهوری که ناشناخته از دنیا رفت
,نویسندگان مشهور،ادبیات،کتاب,[categoriy]

آکاایران: میشل بوتور، مشهوری که ناشناخته از دنیا رفت


فیلسوف، شاعر، نویسنده کتاب های هنری و کتاب های مصور برای کودکان، معلم، نظریه پرداز موسیقی، نقاشی، ادبیات و عکاسی، بی وقفه دنیا را در جست وجوی ابداعات همیشگی زیر پا می گذارد. غیرقابل طبقه بندی، دست نیافتنی، همواره در حرکت، میشل بوتور به راحتی می تواند شعار ژول بری در کتاب «ملاقات شبانه» را به خود اختصاص دهد: «فراموش شده در کشور خود، ناشناخته در جاهای دیگر، همانند سرنوشت یک مسافر...» گرچه اسم پرنده او برای همه آشناست، اما آثار انبوه این گردشگر قهار کمتر شناخته شده اند، آثاری که ناشران مختلف آنها در حال جمع آوری و چاپ مجموعه کامل شان در دهه هشتاد زندگی نویسنده هستند. میشل بوتور با جدیت در این کار عظیم شرکت می کند، کاری که به این زودی ها تمام نخواهد شد.میشل بوتور ٢٤ اوت ٢٠١٦ در ٨٩ سالگی درگذشت.
الان در اتاق کار شما نشسته ایم و چیزی که آدم را تحت تأثیر قرار می دهد، این سکوت مطلق است...
به گزارش آکاایران: به همراه همسرم این خانه را به خاطر کیفیت آکوستیکش انتخاب کردیم. در کوهستان، صدا از دره بالا می آید. اگر خانه در شیب کوه باشد، جاده های اطرافش پیچ وخم دارند و صدای ماشین ها را می شنویم که برای چرخیدن سرعت شان را کم وزیاد می کنند، و این یک مزاحمت صوتی واقعی است. توی این خانه، من فقط صداهای طبیعی را می شنوم. صدای باد در شاخ و برگ درخت ها، صدای سیلاب ها، خنده بچه ها در حیاط مدرسه، آواز پرنده ها، ناقوس کلیساها.
من به سکوت نیاز دارم چون با گذر زمان حساس تر شده ام. بخشی از شنوایی ام را از دست داده ام، ولی به طرز متناقضی، طی سال ها، نوشتن قدرت درکم را نسبت به چیزهایی که احاطه ام می کنند تیزتر کرده است، ازاین رو من نیاز دارم «کناره» بگیرم، درست مثل اسم این خانه. عکاسی به درک تصویری ام ظرافت زیادی بخشید. قبلاً، در زمان عکس های سیاه وسفید، فقط عکاس می فهمید که اگر رنگ به یک تصویر اضافه شود، به چه صورت درمی آید. از آن موقع، توانستم نقش رنگ را درون چیزی که می بینم تحلیل کنم.
رمان نو هم برایم یک مکتب نگاه کردن بود. برای آنکه بتوانم چیزها را به طور کامل تشریح کنم، بنا گذاشتم به مشاهده با حداکثر دقت. بعد، وقتی درباره موسیقی نوشتم، به روشی توجه کردم که کلمات با آن طنین می انداختند، روشی که من صدای دنیا را می شنیدم. همین باعث می شود واقعیت را با حدتی کمی ویژه دریافت کنم...
این به مادرتان هم برمی گردد که ناشنوا بود؟
مادرم در آخرین زایمانش کر شد. برای من ضایعه بسیار بزرگی بود، یک بدبختی بزرگ. برای همین بود که به ویولن ادامه ندادم، چون او دیگر نمی توانست بشنود. کاملاً کر شده بود.
عصب شنوایی دیگر جواب نمی داد. آن زمان، زبان اشاره هنوز گسترش پیدا نکرده بود. برای همین، او لب خوانی یاد گرفت. مادربزرگم که نمی خواست ناشنوایی دخترش را بپذیرد، هیچ وقت نخواست طرز تلفظ مناسب او را یاد بگیرد. هر شب، گزارش روزانه را برای مادرم می نوشت و او از این بابت خیلی عصبانی می شد و هیچ وقت آن را نمی خواند. طی سال ها، از لای در اتاقم، با تماشای این دو زن به خواب می رفتم که نمی توانستند باهم حرف بزنند و اغلب اوقات ماجرا با اشک به آخر می رسید. این موضوع یکی از مسائل همه کودکی ام بود.
در عوض، لب خوانی با بچه هایش خیلی خوب جواب می داد. باید صداها را تلفظ می کردیم اما نیازی به گفتن شان نبود. ازاین رو وقتی دیگران باهم صحبت می کردند، ما می توانستیم با مادرمان گفت وگوهای بی صدا و جذابی داشته باشیم که هیچ کس نمی شنیدشان و تنها او دریافت شان می کرد. با او، می توانستیم به روش دیگری حرف بزنیم چون می توانستیم بی صدا باهم حرف بزنیم. این طور تلفظ کردن، من را آماده کرد تا نقش نت خوان را در آثار موسیقایی به خوبی اجرا کنم.
,نویسندگان مشهور،ادبیات،کتاب,[categoriy]


چه چیز این نقش را دوست دارید؟
واردشدن به یک ارکستر و شنیدن موسیقی به روشی دیگر از آنچه که تماشاگران می شنوند. معمولاً، در طول یک کنسرت، نوازنده ها روی صحنه هستند، و تماشاگران، روبه روی نوازنده ها، موسیقی را فقط از یک طرف می شنوند. موسیقی از روبه رو به آنها می رسد. در حالی که برای نوازنده هایی که در ارکستر هستند، موسیقی از همه طرف می آید. مسئله مهم در موسیقی، بیش از هر چیز فضاست. برای من، این موضوع یک تفاوت قابل توجه است. موسیقی را بیشتر از هر چیز دیگر دوست دارم. احترام زیادی به ژان سباستین باخ دارم. این مرد نازنین به من انرژی می دهد. و من حالا به انرژی نیاز دارم. برای همین، قطعات او را یکی پس از دیگری گوش می دهم.
شما خواندن نت ها را هم دوست دارید، درست مثل خواندن یک کتاب...
دوست شاعرم، ژرژ پروس، این کار را به من یاد داد. پیانیست خیلی خوبی نبود ولی نت خوان محشری بود. وادارم می کرد نت های قطعات شوبرت و ملودی های دوپارک را بخوانم. طی جلسه های نمونه خوانی انتشارات گالیمار باهم آشنا شدیم، هر دو نفرمان نمونه خوان کتاب بودیم. بین آن آدم های خیلی پاریسی او چیز متفاوتی در خود داشت. من در آن فضا زیاد راحت نبودم. بین جوان هایی که زیاد به حساب نمی آمدند، همدیگر را پیدا کردیم و هیچ وقت از هم جدا نشدیم. بعدها، از او خواستم همه دست نوشته هایم را بخواند. خیلی رک وراست همه ناشیگری هایم را گوشزد می کرد. همیشه حق با او بود، فوق العاده بود. هیچ وقت نتوانسته ام خواننده ای مثل او پیدا کنم.
شما حدود هزار و پانصد کتاب نوشته اید. چه چیز باعث شد این قدر پرکار باشید؟
نیاز دارم پنبه کلمات را بریسم تا مقابل دنیای بیرون از من محافظت کند. برای مشهورشدن نمی نویسم. تازه، اغلب می گویند که من یک «مشهور ناشناخته» یا یک «اثر جاودانِ حاشیه ای» هستم. بیشتر در رابطه با ملاقات هایم با آدم ها می نویسم، و این ملاقات ها بی شمار بوده اند. کتاب های من سرشارند از دوستی با آدم های مرده یا زنده.
شما سال های زیادی در خارج از کشور تدریس کرده اید، در مصر، یونان، انگلستان و آمریکا... این کار بیشتر کجا برایتان آموزنده بود؟
در مصر، سال تحصیلی ١٩٥٠-١٩٥١. آخرین سال سلطنت شاه فاروک بود. یک وزیر فرهنگ بسیار فرانسه دوست وجود داشت که تلاش می کرد در نظام آموزش متوسطه مصر، زبان فرانسه را هم ارز با زبان انگلیسی قرار دهد. در آن دوره، مصر به طور غیرمستقیم تحت الحمایه بریتانیا بود. همه روشنفکران تلاش می کردند خودشان را از این سلطه رها کنند و یادگیری زبان فرانسه یکی از نشانه های آزادی محسوب می شد. برای همین، مصر تعدادی استاد زبان فرانسه فراخواند.
,نویسندگان مشهور،ادبیات،کتاب,[categoriy]


لیسانس فلسفه داشتم و در شهر کوچکی در دویست کیلومتری شهر کر بودم، جلوی شصت دانش آموز که زورشان از من بیشتر بود و یک کلمه هم فرانسه بلد نبودند. یک دفعه، با استفاده از تخته سیاه با آنها ارتباط برقرار کردم. طرح هایی کشیدم بر اساس افسانه های شفاهی. بخش زیادی از دانش آموزان از فهمیدن سر باز می زدند، زیادی شلوغ بودند. کار خیلی سختی بود. اما یاد گرفتم روش های بیانی مختلفی پیدا کنم که بعدها به لذت های هنری تبدیل شدند.
بنابراین، شما خیلی زود با دشواری های آموزش مواجه شدید...
قبل از مصر، در فرانسه با این دشواری ها آشنا شده بودم! بحران آموزش در کشور ما، به سال های خیلی دور برمی گردد و این موضوع تازه نیست. ریشه های عمیقی دارد، و ابداً نمی دانم حل خواهد شد یا نه. این مشکل از برنامه های نامناسبی ناشی می شود که به زمان جنگ جهانی دوم برمی گردند... بعد از جنگ، مردم به دو قشر تقسیم شدند. آنهایی که جنگ را از سر گذرانده بودند فقط یک فکر در سر داشتند، اینکه به محض تمام شدن جنگ، این دوره دردناک را فراموش کنند و برگردند به سال ١٩٣٧. مسلماً این فکر به نتیجه نرسید.
و از طرفی، جوان هایی مثل من بودند که بعد از جنگ دستگیرشان شد که سلطه فرانسوی دیگر وجود ندارد و این سلطه دروغی بیش نبوده است. ریشه معضل آموزش را باید اینجا جست وجو کرد. حتی امروز هم، دنیایی که نظام آموزشی به نمایش می گذارد، تفاوت فاحشی با واقعیت دارد.
فرانسوی ها مشکل زیادی برای درک این نکته دارند که زمان سلطه های استعماری به سر آمده و پاریس دیگر پایتخت فرهنگی جهان نیست. ابتدا، دنبال جواب های واهی گشتند. بعضی ها گفتند از این پس، پایتخت فرهنگی جهان نیویورک است. امروزه، دست اندرکاران فرهنگ تمایل دارند بگویند که این پایتخت، برلین است. اما همه اینها اشتباه است. دیگر پایتخت فرهنگی جهان وجود ندارد! یا اینکه، پایتخت های زیادی وجود دارد. حتی امروز هم خیلی از سیاست مداران فرانسه این موضوع را نمی فهمند.
این موضوع بیشتر از هرچیز، از آموزش بسیار نظام مندی ناشی می شود که در فرانسه ادامه دارد. سیستمی آموزشی که به طرز چشمگیری ساکن و بی تحرک است. ما نتوانستیم از حوادث مه ٦٨ درس بگیریم. طی سال ها، اصلاحات زیادی انجام داده ایم که نکته مشترک شان این است که هیچ اصلاحی انجام نداده ایم. این اصلاحات همه چیز را پیچیده تر کرده و مدرسان را بیشتر از دانش آموزان آشفته کرده، چون واقعا تلاش کردیم و از آنجا که این تلاش به نتیجه نرسید، به عقب برگشتیم. نباید چیزی را تغییر دهیم که سال پیش اتفاق افتاده است. نه، باید قواعدی را تغییر دهیم که تقریباً به صد سال پیش برمی گردند.
شما اغلب پیشگام بوده اید، به ویژه در سال ١٩٦٢ با «متحرک»،کتاب/کولاژتان راجع به آمریکا که به نظر می رسد پشت یک کامپیوتر امروزی ساخته شده است. نظرتان راجع به کتاب الکترونیکی چیست؟
کمک تازه ای است با امکانات فوق العاده! در این رابطه هنوز داریم قدم های اول را برمی داریم... اگر جوان بودم، عاشق این نوع کتاب ها می شدم. دوست داشتم کتاب های الکترونیکی شکل کاملاً تازه ای از کتاب های هنری بشوند. در حال حاضر، متأسفانه، نهایت جاه طلبی در ساخت تبلتی است که تا حد امکان شبیه کتاب کاغذی باشد، با همان جوهر و ورق زدن و... .
,نویسندگان مشهور،ادبیات،کتاب,[categoriy]


نباید کار را محدود کرد، باید دست به ابداع زد! کتاب الکترونیکی آدم را می ترساند. از طرفی، نمی توانیم جلوی گسترش آن را بگیریم و از طرف دیگر، نمی توانیم با آن کار کنیم یا مثل چیزی کاملاً تازه روی آن مطالعه کنیم. این اشتباه است. همه این لوازم الکترونیکی در بانک ها و محیط های کاری مورد استفاده قرار می گیرند. افرادی که در این محیط ها کار می کنند حساسیت کمی دارند، ازاین رو دستگیرشان نمی شود دست به چه ابداعی زده اند. فقط می خواهند کمی پول دربیاورند، ابداً تلاش نمی کنند چیزی را که در دست دارند رمزگشایی کنند.
شاید شاعرها باید در این زمینه نقشی بازی کنند...
طبیعتاً! فقط شاعرها می توانند ما را به درون این سرزمین های تازه راهنمایی کنند. توییتر را در نظر بگیرید. صد و چهل حرف، این یک جبر عروضی احترام آمیز است، مثل جبر شعر تغزلی سونت که در قرن شانزده آن را ابداع کردیم. مسلماً افراد کمی می توانند از توییتر چیزی های جالبی در بیاورند، درست مثل شاعران اندکی که توانستند سونت های جالبی خلق کنند، بین میلیون ها سونتی که در تاریخ ادبیات نوشته شده است.
با این همه شما هنوز کارت پستال های معروف تان را کنار نگذاشته اید...
نه، از همین دو سال پیش شروع کردم به استفاده از ایمیل، در ٨٥ سالگی، و خیلی کم از آن استفاده می کنم. درواقع کارت پستال های قدیمی و خوبم را ترجیح می دهم که کمی عوض شده اند. ایمیل زیاد قابل لمس نیست، من دوست دارم پاکت های نامه را لمس کنم. همان طور که دوست دارم با لمس کتاب ها محبت و احترامم را به آنها ابراز کنم. بچه که بودم، هر سال، با والدینم، کتاب ها را پاک می کردیم و من این آیین را خیلی دوست داشتم. آثار ژول ورن و والتر اسکات کتاب های کودکان محسوب می شدند و می توانستیم بی هیچ ملاحظه ای دستمالی شان کنیم. اما موقع گردگیری آثار روسو و مونتسکیو، می بایست خیلی مواظب می بودیم.

منبع :

میشل بوتور، مشهوری که ناشناخته از دنیا رفت گردآوری توسط بخش شعر ،داستان ، ادبیات، کتاب سایت آکاایران

اخبار اکاایران

تبلیغات