ریهی بازرگان یکی از یاران چهل و هفت رونین -آکا

آکاایران: سرویس اندیشه آکا ایران؛ بخش شعر و ادبیات:

,ریهی,بازرگان,یاران,[categoriy]

آکاایران: ریهی بازرگان یکی از یاران چهل و هفت رونین



 

نویسنده: فلیسین شاله
برگردان: اردشیر نیکپور



 

به گزارش آکاایران:  اسطوره ای از ژاپن

ریهی بازرگان آرزو می کرد که کاش سامورایی سرافرازی بود و دو شمشیر به کمر می بست. تأسف بسیار می خورد که وضع و موقعیت خانوادگی او را ناگزیر کرده که در اوزاکا، شهر پر فعالیت بازرگانی، اقامت گزیند و بازرگانی پیشه کند. چون می دید که کار او در زمان و کشورش پست ترین کارهاست و بازرگانان بسی فروتر از جنگاوران و کشاورزان و پیشه وران شمرده می شوند، احساس کوچکی و حقارت می کرد. وقتی به پهلوانان لاغری می اندیشید که کارشان گردش در اکناف کشور بود، از این که خود مردی فربه و شکم گنده و سیر است و کیمونوهای متعدد ابریشمین بر تن می کند و در خانه ای راحت به سر می برد و زندگی خوش و آرامی دارد پیش خود شرمنده می شد و چون نوشته ی حکیمی مورو کوسیو (1) نام را می خواند که افکار و روحیات جنگاوران را، که در آغاز سده ی هیجدهم میلادی نیز در محافل نظامی محترم شمرده می شد، بیان کرده بود بیشتر از خود شرمش می آمد. مورو کوسیو چنین نوشته است: «سامورایی های پیشین حتی معنای واژه ی بازرگانی را هم نمی دانستند. روزگاری بود که مردی جنگجوی به هیچ روی جرئت نمی کرد ارزش و بهای چیزی را تعیین کند. پدر یکی از جنگاوران او را پیش خود خواند و گفت: "چیزی هست به نام بازرگانی بکوش تا معنای آن را فرا نگیری و هرگز چیزی در آن باره ندانی. هرگاه بخواهی معامله ای بکنی بر آن باش تا زیان بینی، زیرا در این بازی به عکس دیگر بازیها هر که باخت برد و هر که برد آرامش وجدانش را باخت."
یکی از دوستانم چنین می گوید: "هرگز درباره ی مردی مگویید مردی است صرفه جو. کسی که از مال خود صرفه جویی کند از زندگی خود صرفه جویی کرده است. صرفه جویی و پس انداز کردن نوعی پستی است!"»
ریهی با خواندن این مطالب از پیشه کردن شغلی که در آن بیش از هر چیز به پول درآوردن و پس انداز کردن می اندیشند، از شرم سرخ می شد. با این همه، گاه با خود می گفت که این داوری ها ناروا و مبالغه آمیز است و احساس می کرد که او هم اگر فرصتی به دست آورد می تواند جرئت و شهامتی از خود نشان دهد. نه، بازرگانی حتماً مکتب پستی و دنائت نیست...
در سال 1701 ریهی اطلاع یافت که آسانو تاکامی ارباب دژ آکو در کاخ شوگون مورد تحقیر و توهین کیرا نامی از پیشکاران افتخاری دربار قرار گرفته، به او حمله کرده و در صدد قتلش برآمده و بدین سبب محکوم شده است که به دست خود شکمش را پاره کند. او از شنیدن این خبر بسیار متأثر شد، زیرا خانواده ی او پدر در پدر از حمایت خان های دژ آکو برخوردار بودند و چنین روابطی حتی برای بازرگانی هم که توجه و اعتنایی بدین گونه چیزها نمی کند، وظیفه ای ایجاد می کند. لیکن از دست او چه بر می آمد؟ او مردی توانگر بود و بهترین کاری که می توانست بکند این بود که هرگاه افراد خانواده ی آسانو احتیاجی پیدا کنند به آنان کمک مالی بکند و هرگاه فرمانبران آسانو بخواهند انتقام سرور خود را بگیرند او نیز به رغم موقعیت ناچیز اجتماعی خود پشتیبانی سودمندی از آن مردان رزم بکند.
ریهی به دژ آسانو شتافت و در آن جا با اویشی فرمانده پهلوانان ملاقات کرد و با شرم و خجلت بسیار از آن رزمجوی دلیر درخواست کرد که وی را نیز در کارهای خود شرکت دهند. دو مرد پاکدل بزودی با هم توافق کردند. فروتنی و نیک خواهی و پاک دلی آشکار بازرگان در اویشی مؤثر افتاد. او از ریهی سپاسگزاری کرد و قول داد که هرگاه احتیاجی پیدا کنند از او کمک بخواهند.
روزی ریهی با تعجب و حیرت بسیار اویشی را دید که به دیدن او به شهر اوزاکا آمده بود. اویشی به وی گفت: «خواهش می کنم زن و خدمتکارانتان را از این جا دور کنید! می خواهم در تنهایی با شما گفت وگو کنم!»
دو مرد تنها ماندند و به رسم ژاپنی ها روی مخده هایی چهار زانو نشستند و به گفتگو پرداختند. اویشی گفت: «می خواهم نشانی از ارج و قدری بی پایان که مردی به مرد دیگر می تواند بگذارد به شما بنمایم.»
ریهی پاسخ داد: «شما می توانید به من اعتماد کنید! بدبختانه من مرد رزم نیستم، لیکن بیش از یک آرزو ندارم و آن خدمت کردن است.»
و با لحنی مالیخولیایی تکرار کرد. «خدمت کردن... خدمت کردن...»
اویشی گفت: «بسیار خوب! می خواهم از شما خواهش کنم که به یاری جنگاوران آسانو که می خواهند انتقام سرورشان را از دشمن او بستانند بشتابید. بجز همپیمانها، شما تنها کسی هستید که از این راز آگاه شده اید.»
ریهی در برابر او سر فرود آورد و چهره اش از شادی به سرخی گرایید.
آن گاه جنگاوران به بازرگان گفت: «چون کیرا دشمن آسانو از جانب ما بیمناک و نگران است و از هر حیث شرایط احتیاط را به جای می آورد و سخت مراقب و مواظب خویشتن است تا موقعی که بر اثر گذشت زمان اطمینان خاطر نیابد و از عده ی نگهبانان کاخ خود نکاهد دست یافتن به او ممکن نیست. لیکن همپیمان های من امیدوارند که روزی بیم و ترس او بریزد. و او از نگهبانان کاخش بکاهد. هرگاه چنین فرصتی به دست ما بیفتد بی درنگ به کاخ او حمله می بریم و کارش را می سازیم.»
سپس به گفته های خود افزود: «در چنان روزی شمشیرهای سامورایی ما برای انتقام گرفتن کافی نخواهند بود. ما به سلاح های دیگری نیازمند خواهیم بود. آیا می توانیم اطمینان کنیم که شما این سلاح ها را برای ما فراهم خواهید آورد و آن ها را در شهر یدو در جای امنی پنهان خواهید کرد؟»
- البته که می توانید به من اطمینان کنید! من جان و دارایی خود را در این راه به هیچ خواهم شمرد. شما می توانید به من هم مانند یکی از همپیمان های خود اطمینان و اعتماد کنید!
- ما به نیزه های تبردار، کمان، تیر، گرز و گوپال و کلاهخود و بازوبندهای فولادین نیازمندیم و نیز چون شب به کاخ کیرا خواهیم برد به فانوس دریایی، و برای بالا رفتن از دیوار کاخ به کمند و نردبان های ریسمانی نیاز خواهیم داشت.
- همه ی این ها را برایتان فراهم می کنم.
- آیا سفارش این همه سلاح جنگی از طرف شما سوء ظنی نمی انگیزد؟ حکومت بسیار بدگمان است و بیم آن می رود که به راز ما پی ببرد.
- من این سلاح ها را به آهنگران مختلف سفارش می دهم. سلاح های مورد احتیاج شما را از کارخانه ها و فروشگاه های مختلف می خرم.
- آیا اطمینان دارید که کارکنان و خدمتکارانتان به شما خیانت نمی کنند؟ سؤال دیگر - قبلاً از این جسارت خود پوزش می خواهم - آیا به زن خود اعتماد کامل دارید؟
- خانواده ی من چیزی در این باره نخواهند فهمید. من خود به تنهایی و بی یاری و کمک دیگری این چیزها را می خرم.
- به نام سرور درگذشته و رعایای وفادار او از دل و جان از شما سپاسگزاری می کنم.
بازرگان با صدایی لرزان پاسخ داد: «کمک به شما برای من افتخار و شرف بزرگ و بی مانندی است!»
ریهی خریدهایی را که سامورایی های همپیمان بر عهده اش نهاده بودند، خود انجام می داد. به دست خود صندوق ها را بارگیری می کرد و ملاحان با کشتی آن ها را به شهر یدو می آوردند. با این همه چون می ترسید که زنش سونو (2) متوجه تغییر رفتار زندگی او بشود بر آن شد که دست کم مدتی او را از خانه ی خویش براند. از این رو روزی به وی گفت: «شرع به من اجازه می دهد که شما را به سبب پرگویی طلاق گویم. من دیگر طاقت تحمل پرگویی های شما را درباره ی بی معنی ترین چیزها ندارم. شما را پیش پدرتان باز می گردانم و طلاق نامه را هم برای ایشان می فرستم. اگر او بخواهد شما را به مرد دیگری شوهر دهد آزاد است! اما هرگاه تا یک سال صبر کنید و شوهر نکنید و عیب تحمل ناپذیر خود، پرگویی، را علاج کنید شاید بار دیگر شما را به خانه ی خود بازگردانم.»
زن جوان بنای گریه و زاری گذاشت، لیکن زاری های او در دل شوهر اثر نکرد. زن گفت: «لااقل اجازه بدهید پسرکم یوشیماتسو (3) را با خود ببرم.»
- نه، من چنین اجازه ای به شما نمی دهم. بچه باید پیش خودم بماند. هرگاه پس از یک سال دلم خواست شما را دوباره عقد کنم او را باز خواهید یافت.
ریهی پس از آن بدین بهانه زنش را از خانه بیرون فرستاد، آشپز خود را به بهانه ی این که در خواب خرخر می کرد و منشی مخصوصش را به بهانه ی این که روزی ضمن کار خوابیده بوده و دیگر خدمتکاران را به بهانه های دیگر از خانه و تجارت خانه ی خویش بیرون کرد و تنها پسر کوچک و یکی از خدمتکارانش را که مردی تقریباً ابله بود پیش خود نگاه داشت.
شبی اویشی پنهانی به دیدن ریهی آمد و از او پرسید: «آیا همه چیز آماده است؟»
- آری! آخرین صندوق را که محتوی پانزده نیزه ی تبردار بود هم اکنون فرستادم.
- ما از لطف و مهربانی های شما سپاسگزاریم و هیچ گاه خوبی های شما را فراموش نمی کنیم... اما اجازه بفرمایید بپرسم آیا کسی گمان بد به شما نبرده است؟
- پرسش شما کاملاً طبیعی است. نه، کسی نمی تواند به من بدگمان بشود، زیرا من خود به تنهایی افزارهای جنگی را به اسلحه سازان مختلف سفارش داده ام، خودم رفته ام و آن ها را تحویل گرفته ام، به دست خود آن ها را در صندوق نهاده ام و بسته بندی کرده ام...
- آیا کسی نمی تواند شما را لو بدهد؟
- نه، زیرا من در این جا تنها هستم و جز پسر کوچکم و نوکرم که مردی است ابله کسی را پیش خود نگه نداشته ام. زنم را پیش پدرش فرستاده ام و همه ی کارکنان تجارت خانه ام را اخراج کرده ام.
- راستی! چه کارهایی که به خاطر ما کرده اید!... و ما چه قدر باید از شما سپاسگزار باشیم!... از همه ی بازرگانان مورد حمایت قلعه ی آکو تنها شما بودید که آمدید و گفتید آماده اید به ما کمک و یاری کنید. شما اگر چه مردی بازرگانید ولی دل مردان رزم و سامورایی ها را دارید!...
- با این سخنان مرا بی نهایت شاد و خرسند می کنید!
- خوب، دیگر عرضی ندارم و اجازه ی مرخصی می خواهم. این قدر گرفتاری دارم که ناچارم بی درنگ بازگردم!
شب فرا رسیده بود و در خانه بسته شده بود که کسی به در خانه کوفت و سخت هم آن را می کوفت. ریهی فریاد زد: «کیست؟»
- باز کنید! منم. ملوانی هستم که ساعتی پیش صندوقی به مقصد یدو از شما تحویل گرفتم. صاحب کشتی می گوید که در وزن صندوق اشتباه شده و شما کرایه ی بار را کم پرداخته اید.
ریهی جواب داد: «بی گمان مبلغ مهمی نیست، فردا بیایید تا هر چه کسری کرایه ی بار دارم به شما بدهم.»
- نه، کشتی امشب حرکت می کند و شما باید کمبود کرایه ی بارتان را هم اکنون بپردازید! زود باشید! عجله کنید!...
ریهی بلند شد و رفت و در خانه را باز کرد، اما پشت سر ملوان در حدود ده پاسبان دید که همه فانوس و طناب و چماق به دست داشتند.
پاسبان ها بی درنگ خود را به روی او انداختند و دستگیرش کردند. فرمانده آنان گفت: «به نام قانون بازداشتتان می کنم!»
- به چه دلیلی؟
- عجب! جرئت این را هم دارید که بپرسید به چه دلیلی؟ مگر شما نیستید که به سفارش اویشی کورا - نو - سوکه، رئیس جنگاوران آسانوتاکومی - نوکامی و خان قلعه ی آکو، افزارهای جنگی گوناگون خریده اید و به یدو فرستاده اید تا او و یاران همپیمانش آن ها را در کشتن کیرا - کوچوکنو- سوکه، درباری افتخاری به کار اندازند؟
تن ریهی به لرزه افتاد و با خود گفت «دریغ، توطئه کشف شد!» او بیش از جان تو نگران انجام یافتن نقشه ی انتقام بود و بر آن می کوشید تا پاسبان ها را فریب دهد از این رو گفت: «من هرگز چنین کاری نکرده ام!... بی گمان شما اشتباه کرده اید و مرا به جای دیگری گرفته اید! چه تهمت ناروایی!...»
- یاوه مگو!... ما دلایل و مدارک انکارناپذیری در دست داریم... صندوق را بیاورید اینجا!
ریهی با ترس و هراس بسیار دید که پاسبان ها صندوق نیزه های تبردار را که خود او بعدازظهر آن روز فرستاده بود همراه آورده اند، لیکن باز هم خود را نباخت و روی صندوق نشست و گفت: «در این صندوق را باز نکنید، زیرا در آن چیزهایی هست که به زن خان بزرگی تعلق دارد و علامت مخصوص خانوادگی او روی آن ها هست... هرگاه این صندوق را به زور باز کنید، آن بانو بسیار خشمگین می شود و انتقامی سخت از شما می گیرد... باور کنید که زندگی شما با این اقدام به خطر خواهد افتاد...»
گفتی پاسبان ها از شنیدن این سخن سست شدند و مردد گشتند. دو تن از آنان شانه های ریهی را که روی صندلی نشسته بود گرفتند. افسر فرودست گفت: «بسیار خوب! باید وسیله ی دیگری به کار برد. بروید بچه ی این مرد را پیدا کنید و بیاورید این جا!»
یوشیماتسو پسر کوچک بازرگان را به آن جا آوردند. او از خواب پریده بود و گریه می کرد، اما از دیدن پاسبانان که به خانه ی آنان ریخته بودند و منظره ای که برایش کاملاً تازگی داشت چنان در شگفت شده بود که ناگاه از گریستن باز ایستاد.
افسر گفت: «ریهی یا هر چه درباره ی توطئه ی جنگاوران آسانو می دانی بگو و یا هر بلایی به سر پسرت آمد تقصیرش به گردن خود توست!...»
آن گاه لبه ی تیز شمشیرش را بر گلوی کودک نهاد.
ریهی دندان هایش را به هم فشار داد، لیکن به ظاهر آرامش و خونسردی خود را از دست نداد و گفت: «شما می خواهید با گرفتن گروگان مرا شکنجه و آزار کنید و بترسانید؟ شاید این تهدید در زنی اثر کند اما من ریهی آماتو هستم و حتی عشق پدری نیز نمی تواند مرا وادار به اعتراف کند. من کلمه ای هم اعتراف نمی کنم. چون چیزی نمی دانم. اگر فرزندم را هم پیش چشمم بکشید حرفی از دهان من بیرون نخواهد آمد.»
افسر فرادست گفت: «خوب! اگر حقیقت را نگویی خودت را شکنجه می کنیم. پاره پاره ات می کنیم و می کشیم. زودباش! اعتراف کن که تو نیزه های تبردار و گرز و کوپال و کمان و تیر و حتی جوشن و کمند و فانوس های بادی در اختیار توطئه گران نهاده ای... گمان ما درست است یا نه؟ می خواهید نام توطئه گران را هم برای شما برشماریم؟»
ریهی جواب داد: «نه، من چیزی نمی دانم! وظیفه ی بازرگان فراهم آوردن هر چیزی است که به او سفارش دهند و هرگاه او را به سبب فراهم کردن کالایی تعقیب کنند بازرگانی کاری امکان ناپذیر خواهد بود. اما من باز هم تکرار می کنم که خبری از توطئه ای که شما می گویید ندارم! اگر می خواهید مرا بکشید، هر چه زودتر بکشید... من برای آن که آبروی شغلم محفوظ بماند با خوشوقتی از مرگ استقبال خواهم کرد».
پاسبانان همدیگر را نگاه کردند. یکی از آنان بیرون رفت و پس از چند دقیقه در دوباره باز شد و اویشی وارد شد.
این بار بازرگان از شدت هیجان و اضطراب بی اختیار از جای خود جست. چه تصادف بد و تأسف آوری! در این موقع که پاسبان ها از همه چیز آگاه شده، به خانه ی او ریخته بودند رئیس همپیمانها و رهبر توطئه قتل کیرا به پای خود به خانه ی او آمد و به دام افتاد.
اما به اشاره ی اویشی پاسبانانی که ریهی را گرفته بودند، دست از روی شانه های او برداشتند. دیگران هم کنار رفتند و در گوشه ای از اتاق به زانو درافتادند. اویشی به ریهی گفت: «ما را ببخشید! من هرگز کوچک ترین تردیدی درباره ی درستی و پاکی شما نداشتم، لیکن در میان چهل و شش یار همپیمان من کسانی بودند که شما را خوب نمی شناختند و شما را بازرگانی می پنداشتند مانند دیگر بازرگانان، که فکری جز پول درآوردن ندارند. آنان بیم این داشتند که پاسبانان شما را به اقرار و اعتراف وا دارند. آنان از این که جز سامورایی های همپیمان کس دیگری هم از رازشان آگاه شده است نگران بودند ممکن بود این نگرانی و تشویق کار ما را در دم آخر تباه کند.
من برای خاطر جمعی این عده این ضعف را پیدا کردم که به آنان اجازه ی آزمایش شما را بدهم... اما از نتیجه ی چنین آزمایش مطمئن بودم... اکنون عاجزانه از شما پوزش می خواهم!... می گویند "در میان گل ها گل گیلاس و در میان مردان سامورایی ها." اما شما چنان نمونه ای از دلیری و شجاعت از خود نشان دادید که مایه ی افتخار دلیرترین سامورایی ها تواند بود... آرزو می کنم به هنگام حمله به کاخ گیرا ما نیز دل و جرئت شما را داشته باشیم... شما سرمشق و نمونه ی بی مانند برای ما بودید و این هم خدمت و کمک دیگری است که به ما کردید!»
پاسبان های دروغین که در انتهای تالار به زانو درآمده بودند، خود را به زمین انداختند و رخسار بر بوریای کف اتاق ساییدند و مدتی به حال سجده باقی ماندند و بدین گونه شایسته ترین درودها را به بازرگان شجاع فرستادند: «از بدگمانی بیجا و رفتار دور از ادب خویش پشیمانیم و از شما پوزش می خواهیم.»
ریهی گفت: «برخیزید! بسیار بجا و طبیعی بود که از من نگران باشید زیرا مرا نمی شناختید... من خود نیک می دانم که حرفه ی بازرگانی امروز تا چه پایه پست و بی اهمیت شمرده می شود... دلم می خواست می توانستم به شما بپیوندم و همراه شما با دشمن سرورتان بجنگم... اما این کار ممکن نیست. دلم می خواست جای شما بودم... خواهش می کنم وقتی در آن دنیا به دیدار سرورتان می روید به او بگویید که ریهی خدمتی کوچک در حق شما کرد.»
تنی چند از رونین ها لب به دندان گزیدند و عده ای دیگر دست بر دیده نهادند.
اویشی رشته ی سخن را به دست گرفت و چنین گرفت: «ما از فداکاری بزرگ دیگری هم که در حقمان کردید، یعنی زنتان را از خانه بیرون کردید، از شما سپاسگزاریم... بگذارید به شما بگوییم که تا صد روز دیگر می توانید او را به خانه ی خود بازآورید، زیرا وظیفه ی ما تا صد روز دیگر انجام خواهد گرفت... اکنون از خدمت شما مرخص می شویم...»
اجازه بفرمایید از شما دعوت کنم که پیش از بیرون رفتن از این جا چند پیاله ساکی با هم بنوشیم!
- متشکریم ریهی، اما نمی توانیم دعوت شما را بپذیریم!
- اندکی ساکی و مقداری توچی سوبا. (4)
- توچی سوبا، چه فال نیکی! دیگر نمی توانم این دعوت شما را نپذیرم. یاران من ناگزیرند هر چه زودتر بروند. من چند گام با آنان می روم و بی درنگ بازمی گردم.
رونین ها بیرون رفتند. همه ی آنان قهرمانی و دلیری بازرگانان را می ستودند و درباره اش می گفتند: «این مرد زری است با ریگ درآمیخته...» «نیلوفری است (5) در گل و لای روییده...»
لیکن هنوز شکنجه ی ریهی پایان نپذیرفته بود. بار دیگر در خانه باز شد... این بار زن او خود را به اتاق شوهرش انداخت. چادری را که بر سر انداخته برداشت و در برابر شوهر سر فرود آورد و گفت: «خواهش می کنم اجازه فرمایید یک دقیقه با شما حرف بزنم... خبر مهمی برای شما دارم... پدرم می خواهد مرا به شوهر دهد... خانواده ی بزرگی مرا از او خواستگاری کرده اند و او نیز پذیرفته و حتی پول لازم را برای مراسم جشن عروسی دریافت کرده است!»
زن این سخن را بر زبان راند و سرشک از دیده فرو بارید.
ریهی هم بسیار مضطرب و پریشان شد لیکن نخواست اضطراب و پریشانی خود را آشکار کند. از زن پرسید: «شما چه کار خواهید کرد؟»
- آه! من؟ نمی خواهم زن مرد دیگری جز شما که پدر یوشیماتسوی کوچکم هستید بشوم! نه، نمی توانم... امشب منتظر شدم تا پدرم خوابید و طلاق نامه را از او دزدیدم و به این جا آوردم. این را بگیرید و دوباره مرا به عقد خود درآورید!... مگر می خواهید برای همیشه از من جدا شوید! آیا یوشیماتسوی خودتان را دوست نمی دارید؟ آیا می خواهید او را زن پدر بزرگ کند؟
زن طلاق نامه ی خود را به سوی ریهی دراز کرد، لیکن ریهی آن را نگرفت. زن هق هق گریست و آستین شوهر را گرفت و گفت: «این همه ستمگر و سنگ دل مباش!»
ریهی نتوانست التهاب و هیجان خویش را پاک فرو نشاند و بنرمی به زن گفت: «مگر آنچه را که در موقع بازفرستادنتان به خانه ی پدرتان به شما گفتم فراموش کرده اید؟ به شما گفتم که فقط پس از یک سال می توانم شما را دوباره به خانه ی خود بیاورم... آری پس از یک سال ... شاید هم زودتر... تا صد روز دیگر ممکن است شما را به خانه ی خودم برگردانم... البته من نمی خواهم شما را از یوشیماتسو جدا کنم. کودک بیچاره شب ها مادرش را از من می خواهد! بارها گریه و زاری آهسته و آرام او را شنیده ام و دلم ریش ریش شده است... دیشب او را در آغوش گرفتم و تا خانه ی شما آوردم... اما در آن جا با خود اندیشیدم که اگر شما را ببیند، از دوباره گم کردنتان بیشتر رنج می برد و از این رو نوازش کنان او را به خانه بازگردانیدم.»
سونو امیدوار شد و گفت: «پس طلاق نامه را بگیرید و بدین گونه مادر یوشیماتسوی خود را به خانه اش بازگردانید!»
- نه، نه، حالا ممکن نیست. صد روزی هم صبر کنید... زود از این جا بیرون بروید!
- مگر نفهمیدید چه گفتم؟ هرگاه به خانه ی پدرم بازگردم، در یکی از این روزها مجبور می شوم شوهر دیگری اختیار کنم. این آخرین دیدار ماست.
- کار دیگری از دست من بر نمی آید... باز هم به شما می گویم: حالا ممکن نیست... اگر تا صد روز دیگر نتوانید صبر کنید این آخرین گفتگوی ما خواهد بود.
- پس بگذارید لحظه ای یوشیماتسو را نوازش کنم!
- ممکن نیست!
- اگر خوابیده است بگذارید نگاهی، تنها یک نگاه او را ببینم!
- نه، ممکن نیست. اگر او را ببینید بعدها از دوریش بیشتر رنج می برید... برگردید خانه ی پدرتان... من در انتظار مهمانی هستم که می بایست تاکنون آمده باشد، شما را به خدا می سپارم!
- آه! کار ما تمام شد.
سونو با چشم گریان از خانه ی ریهی بیرون رفت.
ریهی منتظر بازگشت اویشی بود. اما چون در باز شد دوباره سونو را دید که به آن جا بازگشته، اما این بار با چادری نامرتب و حالی پریشان و هراسان شتابان خود را به اتاق او انداخت و گفت: «پوزش می خواهم که پس از آن که شما با چنان درشتی و خشونتی مرا راندید به این خانه باز آمدم. اما به چنان ترس و هراسی گرفتار شده ام که چاره ای دیگر نداشتم . مردی که رویش را پنهان داشته بود به من حمله کرد و چادرم را از سرم برداشت و با شمشیر خود گیسوانم را از بیخ برید... ببینید!...»
زن چادر از سر برگرفت و قسمتی از سرش را که تراشیده شده بود نشان داد.
ریهی، که در دل زن خود و خاصه گیسوان زیبا و انبوه و نرم و درخشان او را بسیار دوست می داشت، از این سوء قصد بغایت خشمگین شد. خواست سونو را در آغوش گیرد و دلداریش دهد لیکن در این دم اویشی باز آمد.
سونو شتابان چادرش را بر سر کشید.
فرمانده رونین ها به بازرگان گفت: «از دیر آمدن خود پوزش می خواهم متأسفانه نتوانستم آن طور که فکر کرده بودم زود برگردم. اکنون هم دیرگاه شب است و من ناچارم بی درنگ بازگردم. لیکن می خواهم بار دیگر از شما تشکر و امتنان کنم. زبانم نمی تواند بیان کند که ما تا چه اندازه خود را سپاسگزار شما می دانیم. اجازه بفرمایید هدیه و یادگاری تقدیمتان کنم!»
ریهی که از شرم سرخ شده بود گفت: «چه؟ هدیه؟ برای من؟ راستی شما چه قدر مرا پست می شمارید! آیا آن تحقیر چند دقیقه ی پیش برایتان کافی نبود. شما تصور می کنید که من برای پول این کارها را کرده ام؟... شما می خواهید پولی را به عنوان هدیه پیش من بیندازید!... من برای پول زندگی خود را به خطر نینداخته ام، افراد خانواده ام را برای پول دچار رنج و عذاب نکرده ام...»
- نه، ریهی. من قصد تحقیر شما را ندارم... اجازه بدهید پیش از این که دنیا را وداع گوییم این هدیه را به شما تقدیم کنیم!
آن گاه بسته ی کوچکی را که به رسم ژاپنی ها در کاغذی ابریشمین پیچیده، نواری سرخ و سفید دور آن بسته و آن را روی بادبزنی نهاده بود. پیش ریهی آورد.
ریهی خشمگین بسته را گرفت و به زمین زد . کاغذ ابریشیمین پاره شد و شانه ی سر و گیسوان بریده ی سونو از میان آن بیرون ریخت.
سونو فریاد زد: «این چیست؟ گیسوان من!... شانه ی من!... شما بودید که یک دقیقه پیش...»
اویشی جواب داد: «آری، این کار را من کردم. ریهی مرا ببخشید وگوش کنید تا بدانید چرا به چنین کاری دست زدم. من پس از آن که از دوستانم جدا شدم، به خانه ی شما بازگشتم و بی آنکه خود خواسته باشم گفتگوی شما دو تن را شنیدم و با خود گفتم باید کاری کرد که این زن را نتوانند تا صد روز دیگر به شوهر دهند... البته شما هم می دانید که هیچ پدری نمی تواند دخترش را که مانند پیرزنان و روحانیان سرش را از بیخ تراشیده است به شوهر دهد و هیچ مردی هم حاضر نمی شود با چنین زنی ازدواج کند.» آن گاه، روی به سوی سونو کرد و گفت: «بانوی گرامی تا صد روز دیگر موی سرتان دوباره بلند می شود و می توانید جای خود را در این خانه بازیابید.»
سونو که بسیار شاد و خرسند شده بود گفت: «آقا، شما زندگی مرا نجات دادید!»
- نه من فقط قسمت کوچکی از بدهی بسیار بزرگی را که به شوهرتان دارم پرداخته ام... روزی شما معنای سخن مرا در خواهید یافت.
اویشی دوباره روی به ریهی کرد و آهسته به او گفت: «ریهی! دوست عزیزم، گفتید تأسف می خورید که خود نمی توانید در واقعه ای که بزودی روی خواهد داد شرکت کنید، اما بدانید که در دم بازپسین، کلمه ی شناسایی ما نام تجارتخانه ی شما یعنی آمانو -یا خواهد بود. وقتی یکی از ما در هنگامه ی پیکار فریاد بزند: «آما» دیگری جواب خواهد داد: «نویا» و بدین گونه شما، بازرگانی که دل سامورایی دارید، در کنار ما خواهید بود. خداحافظ

پی نوشت ها:

1. Muro Kusyô.
2. Sono .
3. Yoshimatsu.
4. Teuchi soba نوعی رشته فرنگی است که از گندم سیاه درست می کنند و با دست می برند، یعنی در خانه ها آن را درست می کنند. توچی به معنای خودکشی هم هست و این کلمه را جنگجویان به فال نیک می گیرند.
5. در اصل Lotus که نوعی نیلوفر مصری یا هندی است.

منبع مقاله :
‎ داستانهای ژاپنی، ترجمه ی اردشیر نیکپور، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ اول فلیسین، (1383)

 




منبع :

  • اشتراک
  • گزارش تخلف
  • 0 محبوب

اخبار اکاایران