شالیزار -آکا

آکاایران: سرویس اندیشه آکا ایران؛ بخش شعر و ادبیات:

,شالیزار,[categoriy]

آکاایران: شالیزار



 

نویسنده: رنه والی صمد
مترجم: اردشیر نیک پور





 
 یک اسطوره از ماداگاسکار
روزی راکوتو (1) و دو برادرش برای شرکت در مراسم فامادیهانا (2)، یعنی جا به جا کردن اجداد در گور خانوادگی روی به، «تناناریف» نهادند. آنان آنگادی (3)، (بیل) خود را که بقچه و دیگی را، که تقریباً همه ی دارایی آنان در این جهان بود، سر آن کرده بودند، بر دوش نهاده بودند.
سه برادر پس از ساعت ها راه رفتن خسته شدند و تصمیم گرفتند در سایه ی درخت انبه ی بزرگی بنشینند و از رنج راه بیاسایند. همین کار را هم کردند و پس از خوردن غذا دراز کشیدند و به خواب رفتند.
راکوتو که نیرومندتر و دلیرتر از دیگران بود بزودی بیدار شد و به پاخاست و برای رفع کسالت خواب به تماشای اطراف پرداخت. چشمش به تپه ای افتاد که چندان از جایی که نشسته بودند دور نبود. تپه از باد مصون بود لیکن آفتاب به همه جای آن پهن می شد. راکوتو برزگر بود و به کار خود علاقه ی بسیار داشت. با خود گفت: «زمین باروری است و برنج در آن خوب به عمل می آید! پاشوم و بروم و با بیل خود آن را زیر و رو کنم و با این کار وقت را بگذرانم.»
راکوتو با حرارت و علاقه ی بسیار به بیل زدن زمین پرداخت. ساعتی کار کرد. با چنان شوری کار می کرد که صدای برادرانش را، که بیدار شده و روی به راه نهاده بودند و او را می خواندند، نشنید. چون کار خود را به پایان رسانید و سر برداشت دید که برادرانش او را تنها گذاشته اند و رفته اند. پس با خود گفت: «اهمیتی ندارد، بزودی خود را به آنان می رسانم!»
راکوتو بیل خود را بر دوش نهاد و با گام های بلند و شتابان روی به سوی پایتخت نهاد. بقچه ی کوچک و دیگی که بر سر بیل کرده بود به آهنگ گام های او تکان می خوردند.
پس از مدتی راه رفتن از دور سیاهی برادرانش را، که دورنمای تناناریف در زمینه نیلگون آسمانی رخشان چون پرده ی نقاشی زیبایی در پشت سر آنان قرار داشت، دید. خانه های کوچک تناناریف که با خاک رس ساخته شده بودند گرداگرد کاخ ملکه، که در بلندترین نقطه ی شهر بر تپه ای بلند قرار داشت، تنگ هم ساخته شده بودند و به سپاهیانی می مانستند که آماده ی حمله باشند.
هفته ای بعد، مردی که او هم به شهر تناناریف می رفت از برابر تپه گذشت و از دیدن آن سخت به حیرت افتاد و با خود گفت: «مالک این زمین چه مرد بی خیالی است، زمین خود را آماده کرده اما آن را نکاشته است. اگر چند روزی بگذرد و دانه بر این زمین افشانده نشود دیگر دیر خواهد بود.»
قضا را آن مرد سبدی پر از برنج با خود برای فروش به بازار می برد، پس بی آن که اندیشه ی سود خود را بکند مقداری از آن برنج ها را بر آن زمین پاشید و پس از آن روی به راه نهاد و رفت.
مدتی گذشت و دانه های برنج سبز شدند و سر از خاک بیرون آوردند، چند رگبار باران به موقع بر آن زمین فرو ریخت و شالیزار را آبیاری کرد.
خوشه ها بلند شده بودند که سومین رهگذر از کنار تپه گذشت و به تحسین و اعجاب بر آن شالیزار تازه نگریست. برنجزار چون فرشی مخملی بود که دیوی سر به هوا و فراموشکار آن را در گوشه ای گسترده بود و به هنگام رفتن فراموش کرده بود جمعش بکند.
رهگذر چون نزدیک تر رفت دریافت که شالیزار نشا نشده است. با خود گفت: «بی گمان مالک این زمین مرده است وگرنه شالیزاری چنین زیبا و بارور را به حال خود رها نمی کرد.»
رهگذر به نشا کردن خوشه های برنج پرداخت و با خود اندیشید که مدتی بعد به آن جا باز می گردد و محصول برنج را جمع آوری می کند.
هنگامی که رهگذر چهارم از آن جا می گذشت خوشه ها رسیده بودند. او چون آن برنجزار را دید آستین بالا زد و برنج ها را درو کرد. آن گاه گودال بزرگی کند و برنج ها را در آن انباشت و با خود گفت که برود و با سبدهای بسیار به آن جا بازگردد و برنج ها را با خود ببرد.
سه برادر به تناناریف رسیدند و چند روزی طبق سنن قدیمی به انجام دادن مراسم فامادیهانا پرداختند. آنان «سروران خوشبو» یعنی بقایای اجداد خانواده ی راکوتو را از خانه ی سردشان بیرون آورند و آنها را بر حصیرهایی که در سمت چپ گور پهن کرده بودند قرار دادند. زنان زیباترین جامه های خود را به تن کرده بودند و به آواز مپی لالو (4) ها (نوازندگان مزدور) گوش می دادند و افراد خانواده و مهمانانشان به آهنگ آواز دست می افشاندند. سپس هر یک از آنان هدیه ای برای سبک کردن هزینه های قابل توجهی که خانواده راکوتو می بایست برای خریدن لامبامنا (5) ها، یعنی لامباهای سرخ ابریشمی، برای پوشانیدن جسدها قبل از نهادن در گور بکنند، دادند.
چون سروران خوشبو را در لامبامنای نو خود پیچیدند دوباره آن ها را در جای خاص خود قرار دادند و در گور را بستند.
مردم پس از شرکت در چند جشن دیگر به خانه های خود بازگشتند. آنان بسیار شادمان بودند که مراسم لازم را درباره ی اجداد خود انجام داده اند.
راکوتو پس از رفتن برادرانش مدتی دیگر در پایتخت ماند لیکن نتوانست به زندگی شهری خو بگیرد و عزم بازگشت به خانه ی خود را کرد.
او از همان راهی که آمده بود به دهکده بازگشت. هنگامی که از کنار تپه ای که آن را شخم زده بود می گذشت صدای گفت و گویی به گوشش رسید و چون بر آن سو نگریست سه مرد را دید که با هم دعوا می کردند و یکدیگر را تهدید می کردند.
جوان مالگاشی بزودی دریافت که هر یک از آن سه مدعی مالکیت برنج است. همه با هم حرف می زدند و کسی گوش به حرف دیگری نمی داد. راکوتو به نزد آنان رفت و خواهش کرد که هر یک به نوبت حرف بزند.
آن گاه راکوتو قاه قاه خندید و سه مرد دیگر نیز چون او خندیدند و بنابراین نهادند که برنج ها را میان خود قسمت کنند. سهم همه مساوی بود زیرا در سایه ی تصادفی عجیب کار همه مساوی بوده است.
اما هرگاه راکوتو سر نمی رسید شاید آن سه تاکنون با هم گفت و گو و دعوا می کردند و هیچ یک حرف دیگری را نمی فهمید.

به گزارش آکاایران: پی نوشت ها:

1. Rakoto.
2. Famadihana.
3. Angady.
4. Mpilalo.
5. Lambamena.

منبع مقاله :
منبع مقاله: والی صمد، رنه؛ (1382)، داستان های ماداگاسکاری، ترجمه ی اردشیر نیک پور، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ دوم.

 




منبع :

  • اشتراک
  • گزارش تخلف
  • 0 محبوب

اخبار اکاایران