تونگاتابو

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد تونگاتابو ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر در دسته شعر ،داستان و ادبیات از سایت مقالات هنر آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید

آکاایران: سرویس اندیشه آکا ایران؛ بخش شعر و ادبیات:

تونگاتابو
,تونگاتابو,[categoriy]

آکاایران: تونگاتابو



 

نویسنده: ا. و. دوفور
مترجم: اردشیر نیکپور



 

به گزارش آکاایران:  اسطوره ای از تاهیتی

از نخستین روشنایی روز که دیده از خواب می گشود تا آن دم که نخستین ستاره در آسمان پیدا می شد و بعد شب آن را از افق می زدود، آن را می دید. کاری بیش از این نداشت که سربردارد و آن را ببیند که بلند و سبز، با رگه هایی به رنگ گل کاسنی و آبی سیر و شهپر تخته سنگ های سیاهش سر بر آسمان می سود، در برابرش قد برافراشته بود.
«تری» (1) حتی در اثنای پر سرو صداترین و شورانگیزترین بازی ها نیز می ایستاد تا به اعجاب و تحسین بر آن نگاه کند و آبشارهای سفید و پنهان در زیر پرده ی سنگین و ضخیم درختان و گیاهان جنگلی آن را که بر زمینش فرشی از نور و گل های ناشناخته گسترده شده بود و سرشار از زمزمه ی باد و چهچه پرندگان بود، در اندیشه ی خویش مجسم کند،... و هر بار در دل با ترس و وهمی ناپیدا احساس می کرد که او را بدان سو می خوانند و وعده های شگفت انگیزی به او می دهند.
روزی تری رفته بود و روی شن های ساحلی در کنار «تری ئرو» (2)ی پیر، یعنی پدربزرگ خویش نشسته بود و از او پرسیده بود:
- پاپاروآئو، (یعنی پدربرزگ) چرا هرگز کسی به جزیره ی بزرگ نمی رود؟
و پیرمرد با صدایی آرام و آهسته به او جواب داده بود که: «آن جزیره تابو است. کسی نمی تواند به آن جا برود و برگردد. سفید پوستان خدایان قدیمی جزیره های ما را دور رانده اند، بت های ما را سوزانیده اند و پرستشگاه های ما را ویران کرده اند و خدایان، خشمگین گشته اند و مقداری از گل دریا را برداشته اند و پخته اند و آن را به صورت تخته سنگی درآورده اند و با آن جزیره ای ساخته اند و آن جزیره را بر دوش کوسه ای سترگ نهاده اند و روی آن به سر می برند و بدا به حال کسی که جرئت کند و زورق خویش را بدان سوی براند...»
و دیدگان تری ئرو به هنگام گفتن این سخن با چنان نیرویی درخشیده بود و شرر افگنده بود که تری از وحشت و هراس پای به گریز نهاده بود.
***
دی ماه بود و در این ماه هوا در جزایر جنوب اقیانوس آرام بسیار گرم می شود. دریاچه ها آرام می گیرند، شب درخشان می گردد و موج های کف آلود که از کوشش بیهوده ی خود برای دست یافتن به ماه خسته می شوند، فرو می نشینند و آرام می گیرند.
بامداد آن روز «تاپونوئی»(3)، یعنی کشیش، همه ی بچه های بخش خود را در سرودخانه که در زیر درختان آئیتو قرار داشت، گرد آورد و به آنان گفت:
- می دانید که دو روز دیگر عید نوئل است. امسال شورای کشیشان تصمیم گرفته است که شما وسایل برگزاری عید را فراهم کنید. بزرگ ترها به دریا می روند و ماهی می گیرند و آن ها را برای آماده کردن غذای عید می آورند و کوچک ترها آخور را می آرایند.
شاید تاپونوئی می خواست مطلب دیگری هم بگوید اما فرصت گفتن نیافت زیرا بچه ها دیگر توجهی به او نکردند. هم دیگر را صدا کردند، گرد آمدند، این سو و آن سو دویدند، هریک می دانست که چه باید بکند و برای این که جشن نوئل با شکوه بیشتری برگزار شود چه چیزهایی باید فراهم کند.
بچه های بزرگ تر زورق ها و پاروها را برداشتند و به دریا، میان تخته سنگ ها که آبی نیلگون دارد و در آن جا مارماهیان بزرگ و سیاه و نرم و مول های رنگارنگ فراوان است و یا به سوی آب سنگ ها که جایگاه صدف ها و مرجان ها و خزه هاست رفتند.
بچه هایی که در جزیره مانده بودند از درختان نارگیل بالا رفتند تا زیباترین، تازه ترین و نرم ترین نارگیل ها را بچینند، گروه های شادمان و خندان چاقوی بلند علف چینی به دست به سوی دره ها رفتند تا با شاخه های پر از نارنج، سبدهای «گویاوه»(4)، خوشه های سنگین فئی، موز سرخ رنگی که آن را با شیره ی نارگیل می پزند و می خورند، و شاخه های «فائی ئوره» که غده ی شیرین و شکری است و چاشنی بسیار خوبی برای ماهی کباب شده، بازگردند.
شامگاهان که آتش های بزرگی برافروخته شده بود، سرودخانه پر بود با آدم ها و سروصداها و چیزهای گوناگون، صدف ها، چوب های تراشیده، گردنبندهایی از دندان های کوسه، خارپشتان دریاهای جنوبی، داودی های سرخ و بنفش که بر دیواره هایی از برگ های سبز نصب شده بودند.
تری در میان این سرو صداها و هیاهو این سو و آن سو می رفت. خیلی دلش می خواست که چیزی بسیار زیباتر از چیزهایی که دیگر بچه ها آورده بودند، برای نوئل پیدا کند؛ چیزی برای بچه ای که بنا بود فردا به دنیا بیاید هدیه کند که بتواند بی آن که صدمه و زیانی ببیند با آن بازی کند. نه یک چیز گرانبها - چه «ماراپا»(5)، پدر تری، مرد توانگری نبود - بلکه چیزی زیبا و دلپسند... تری از میان گروهی به گروه دیگر می رفت. همه ی بچه ها از کار خود راضی بودند اما او سخت افسروده و غمگین بود. چه وقت می گذشت و او هنوز چیزی پیدا نکرده بود.
در کرانه ی دریا آتش بزرگی زبانه می کشید و سایه ها را به دریا می راند. تری به نزد مردان، شکارافکنان و صیادان رفت. آنان دور هم نشسته بودند و درباره ی حوادث روز با یکدیگر سخن می گفتند. تری چشم به جزیره ی خدایان دوخته بود اما آن را در نور ستارگان نمی توانست ببیند. آپارو(6)، یعنی نقال، حرف می زد. او سیاحتگر بزرگی بود و می توانست چیزهایی را که شب به نجوا می گفت یا به او حکایت می کرد، بفهمد. او می گفت:
«در جزیره ی تابو گلی در کنار نخل ها می روید که روزها بسته است و شب شکفته می شود و تنها یک شب شکفته می شود.»
مردان از او پرسیدند: «این گل چگونه گلی است؟»
- گلی است بسیار سنگین با برگ هایی دراز و سبز، اول سفید سفید است و پیش از باز شدن، رنگش به سرخی می گراید. بوی خوش دلاویزی دارد که با عطر هیچ گلی برابرش نمی توان نهاد. مثل این که خود می داند که دوام زیاد ندارد و از این روی در چند ساعت شب که زنده است زیبایی و شکوه خاصی پیدا می کند و بامداد دوباره بسته می شود و پژمرده می گردد و می افتد، گلی است بسیار کمیاب و بسیار زیبا، در «پاپی تی» (7) و سفیدپوستان برای به دست آوردن یک گل از آن ها پول زیادی می دهند.
تری روی شنزار ساحل میان آتش ها و سایه های سیاه با خود عهد کرد که این گل کوچک را پیدا کند و به عیسی مسیح که، فردا از مادر می زاد، تقدیم دارد.
***
زورق خود را بی سروصدا به سوی آب کشید. در دهکده همه به خواب رفته بودند. حتی ماراپا، پدر تری هم موقعی که او چاقوی سنگین علف چینی را از میان نی های دیوار خانه برداشت بیدار نشد.
تری زورق خود را به میان صخره های مرجانی راند، می کوشید که آن را از نوک های برنده ی تخته سنگ ها و تلاطم دریا دور نگه دارد. به زودی به میانه ی دریا رسید. جزیره در برابر او قد برافراشته بود و بیم و نگرانی در دلش می انداخت اما با زیبایی و شکوه بی پایان خود او را به خود می خواند و چنین می نمود که منتظر اوست. تری حرف های تری ئرو را فراموش نکرده بود و از این روی نگران بود، اما با خود گفت که خدایان نباید از رفتن او به جزیره دل آزرده شوند زیرا او تنها می خواست گل کوچکی از آن جزیره برای بچه ی کوچکی که می خواست به دنیا بیاید بچیند...
هنگامی که تری با زورق خود به ساحل کوچک شنزاری که در پای تخته سنگ های پوشیده از خزه قرار داشت رسید، خورشید در آسمان بالا آمده بود. پلکان کوچکی که باد و باران در تخته سنگ کنده بود تا قله کشیده شده بود.
تری به جزیره خیره شده بود و غرق شگفتی بود.
فلات بزرگی سراسر جزیره را فراگرفته بود که سرشار از رنگ ها و صدای آب ها و آواز پرندگان بود. در جزیره ای که تری زندگی می کرد آب کمیاب بود و در گرمای سخت برای پیدا کردن آب می بایست زمین را بکنند اما در این جزیره آب فراوان همه جا را پر از گل و سبزه کرده بود.
پروانه های بزرگ با بال های سنگین در پرتو خورشید این سو و آن سو می پریدند. از روی درختان پرتوهای رنگارنگ به هوا می پرید و صفیرکشان از کنار گوش او می گذشت و رنگین کمانی در زمینه ی آبی آسمان پدید می آورد.
درختان نارنج و گویاو و «پایایه»(8)، آناناس های سرخ و قهوه ای با شاخ های پر بار در میان سرخس های بلند پنهان شده و یا به صورت بیشه ای در پرتو خورشید خود را گرم می کردند. در آن جا چندان نارنج و گویاو و پایایه، آناناس سرخ و قهوه ای رنگ، بود که با آن ها در هر روز سال می شد هزار بلکه دو هزار جشن بر پا کرد و عید گرفت.
تری دریافت که آن جزیره همان جایی است که می تواند گلی را که در پی اش می گردد پیدا کند. او پیش از آن که به جست وجوی گل دلخواه خود آغاز کند، به شادمانی و نشاط بسیار در آب خنک آبشاری که از تخته سنگی فرو می ریخت، آب تنی کرد و تن خود را در پرتو آفتاب خشک کرد و با سرخس های درختی تاجی یافت و آن را بر سر نهاد.
تری از میان سرخس ها و جنگل موزها و خیزران ها راهی برای خود گشود و به سوی برجستگی جزیره روان شد.
ناگهان خواب و دریا و جهان پریان از برابرش ناپدید گشت. اکنون او در سایه ی ماپه های بزرگ که برگ های پهن آن ها مانع از رسیدن پرتو خورشید به زمین بود، راه می سپرد. دیگر آوازی و چهچه مرغی به گوشش نمی رسید و از پرندگان خبری نبود. او در مرز ناپیدای زندگی و خاموشی قرار داشت؛ خاموشی ژرف و اضطراب انگیزی که گاه گاه زمزمه ی شاخ های ستیغ درختان آن را به هم می زد.
تری دریافت که به سرزمین تابو رسیده است. چاقوی بزرگ و سنگینش را پیش روی خود تکان می داد و با جرئت پیش می رفت.
صدای آبی راهنمای او بود که به زودی به غرشی تبدیل شد. او از جنگل بیرون آمد و خود را در پای صخره های بلند یافت. سوراختی در زمین بود که غرش رودی زیرزمینی از آن بیرون می آمد، و در سوی دیگر ده ها، صدها، نه جنگلی از نخل ها با گیسوان پرپشتی از برگ های بلند سبز و آراسته به غنچه های درشت سفید و نوک سرخ دیده می شد. آراپا راست گفته بود، آن ها گل های شب بودند.
تری بیم و هراس را از دل بیرون کرد و لختی در حالی که چشمانش را به این باغچه ی معلق شگفت انگیز دوخته بود، در میان تخته سنگ ها گشت... او زیباترین و بزرگ ترین شاخه ی پر گل را برگزید و آن را برید و با غرور بسیار بالای سر خود برد... ناگهان غرش رعدی در دریا طنین افکند. تری دید که آسمان سیاه سیاه شد. سیاهی طوفان!...
شاخه ی گل را به سینه ی خود فشرد و به سوی گودال بزرگ و از آن جا به جنگل ماپه شتافت. مدتی این سو و آن سو دوید، جست و جو کرد، در همه جا به نخل های پوشیده از غنچه های سفید و سرخ برمی خورد و چون سرانجام از جنگل بیرون آمد، دید که باران شروع به باریدن کرده است. دیگر در برابر او سایه ی ماپه ها قرار نداشت، بلکه گیاهان بلند سرزمین خشک و سوخته دیده می شدند. آذرخش ها در آسمان می دویدند. تری ناگهان چنین پنداشت که صدای خنده ی بلندی پشت سر خود شنید. سرش گیج رفت و دلش سرشار از بیم گشت. یک راست به پیش دوید. پایش روی تخته سنگ های خزه گرفته می لغزید، نی های وحشی و خارهای لانتانا (9) بر او چنگ می زدند و باران دیدگانش را نابینا می کرد.
دریا در میان دو تخته سنگ چون اژدهایی سترگ که با هزاران کام کف کرده چنین می نمود که می خواهد همه ی جزیره را فروبلعد.
دنیای شگفت‎ انگیز روشنایی ناپدید گشته بود و دیگر نه پرنده ‎ای دیده می شد نه پروانه ای. تری در جنگلی گیر کرده بود پر از درختان خاردار و پیچک های پر گل و لای و میوه های سبز که باد به زور آن ها را می کند و دور می انداخت... و قهقهه ی هراس انگیزی که بلندتر از همه ی سروصداها بود.
سرانجام تری خود را به زورق خویش رسانید. گل را به سینه ی خود می فشرد، اما کاردش در آن جا، در میان گیاهان و باران گم شده بود. موج های بزرگی روی دریا را فرا گرفته بودند، لیکن تری بیش از یک اندیشه در سر نداشت: هر چه زودتر از جزیره بیرون برود و گل را با خود ببرد...
جریان آب زورق را درربود. آن را به سوی آب سنگ های مرجانی که زیر موج های کف آلود کمین کرده بودند کشانید. تری پارو می زد. زورق به عقب برمی گشت و روی موجی که در هم می شکست می رفت. تری مثل این که خواب باشد خود را در میان دریای خروشان و هراس انگیز یافت اما دلش به این خوش بود که از تخته سنگ های ساحلی دور شده بود.
باز هم تری چون کسی که در خواب و رؤیا باشد دید که ناگهان خورشید برآمد و موج ها فرو نشست و دریا آرام گرفت و نیلگون گشت و او خود را در پشت خط قهوه ای رنگ جزیره، که در همان ساعت عیسی مسیح کوچک می بایست در آن به دنیا بیاید، یافت.
خورشید در افق فرو رفت، لین جزیره همچنان دور می نمود. بازوان تری از خستگی از کار افتاده بودند. مهی انبوه در برابرش قرار گرفته بود. او پنداشت که خشکی چندان از او دور است که هرگز به آن جا نخواهد رسید؛... جریان آب زورق را به دور دورهای نیلی، آن جا که از خشکی نشانی نیست برد... و بچه ای که می بایست به دنیا بیاید دیگر نمی توانست با گل شگفت انگیزی که غرق شبنم شده بود بازی بکند... تری خوابش می آمد. بی آن که خود متوجه بشود پارو از دستش افتاد. این دیگر برای او اهمیتی نداشت. بسیار خسته بود، خوابش می آمد، می خواست بخوابد... و گل چه می شد؟...
در روی دریا فریادی بلند شد، بعد صداهای دیگری با آن در آمیخت... ضربه ای سخت به تنه ی زورق خورد، تری احساس کرد که سری به روی او خم شده است. چشم باز کرد و ماراپا را دید که به او غرولند می کرد و می خندید و بعد احساس کرد که بازوانی مهربان او را از زورق بیرون آوردند...
آن شب نیم شبان گل شگفت انگیز بر فراز اصطبل جلوه می فروخت.

پی نوشت ها:

1. Terri.
2. Terriero.
3. Tapunui.
4. goyave. هندوانه های بزرگی که رنگ های رخشان سبز و سرخ دارند.
5. Marapa.
6. Aparo.
7. Papeete یا وائی اته (Vatété) شهر و بندر جزیره ی تاهیتی است. - مترجم.
8. Papaye.
9. Lantana. گیاهی است خاردار که گل هایی می دهد که از ده ها گل کوچک تشکیل یافته است.این بوته ها را فرانسویان برای مصون داشتن قلاع خود از حمله ی بومیان به تاهیتی آوردند. زیرا خارهای بلند و تیز آن ها بومیان نیمه برهنه را مانع از این می شد که به طرف قلعه ها پیش بروند. بعدها این گیاه در همه جای مجمع الجزایر پولینزی پخش شد و مصیبت بزرگی برای ساکنان آن ها گشت.

منبع مقاله :
دوفور، ا. و.؛ (1386)، داستان های تاهیتی و دریاهای جنوب، ترجمه ی اردشیر نیکپور، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ دوم

 




منبع :

تونگاتابو گردآوری توسط بخش شعر ،داستان ، ادبیات، کتاب سایت آکاایران

اخبار اکاایران

اخرین مطالب آکاایران

تبلیغات