کودکی که با سه چشم و چهار بازو به دنیا آمد -آکا

آکاایران: سرویس اندیشه آکا ایران؛ بخش شعر و ادبیات:

,کودکی,چهار,بازو,[categoriy]

آکاایران: کودکی که با سه چشم و چهار بازو به دنیا آمد



 





 

به گزارش آکاایران:  اسطوره ای از هند

در یکی از کشورهای کوچک هند میانه شاه و شه بانویی جوان به انتظار آمدن کودکی بودند. بسیار شادمان بودند و خدایان را سپاس می گذاشتند که به زودی از لذت دیدار نوزادی زیبا برخوردار خواهند شد. لیکن پس از به دنیا آمدن کودک چون شاه و شه بانو او را دیدند سخت نومید و افسرده شدند. نوزاد که سیشوپالا (1) نام داشت در بالای بینی خود، چشم سومی هم داشت و از شانه های کوچکش به جای دو بازو چهار بازو رسته بود.
در هند گاهی خدایان را دارای اندام هایی بیش از اندام های مردمان می پندارند، لیکن پدر و مادر آن کودک می دانستند که نوزاد آنان به یقین از خدایان نیست. کودک آنان نیز می بایست مانند کودک دیگر مردمان باشد و چون چنین نبود کودکی غیرطبیعی می نمود.
شاه و شه بانو چون تنها ماندند و اطمینان یافتند که کسی گفت و گوی آنان را نمی شنود، غم و اندوه بزرگ خود را از پیدا کردن چنان کودکی با هم در میان نهادند. چگونه می توانستند چنان موجود غیرطبیعی را شاه زاده بنامند؟ چگونه می توانستند بپذیرند که به جای فرزند موجودی زشت با اندام های شگفت انگیز داشته باشند؟ چگونه می توانستند امیدوار باشند که آن کودک روزی جانشین پدر شود و بر اورنگ شاهی تکیه زند؟ شاه روی به شه بانو کرد و گفت:
- بهتر است که این نوزاد را به جنگلی دوردست ببریم و رها کنیم. این کار هم به صلاح ماست و هم به صلاح کودک.
شه بانو پاسخ داد:
- دریغ که باید بگویم راست می گویی.
ناگهان صدایی به گوش آن دو رسید.
آیا در آن اتاق که شاه و شه بانو در برابر یک دیگر نشسته بودند و درد دل می کردند شبحی ناپیدا وجود داشت و گفت و گوی آنان را می شنید؟
پدر و مادر نوزاد غیرطبیعی چون این صدا را شنیدند سخت پریشان و هراسان شدند و به حیرت در یک دیگر نگریستند. باز بی آن که کسی دیده شود صدا برخاست که: هیچ دغدغه ای به خاطر راه مدهید و نگران مشوید. پسرتان را نگه دارید و دوستش بدارید. او روزی کودکی چون دیگر کودکان خواهد شد.
مادر فریاد زد: آیا چنین چیزی ممکن است؟
- یقین داشته باشید.
پدر گفت: پس از چه مدتی؟
مخاطب ناپیدا جواب داد: پس از چند سال دیگر. روزی که پسر شما بر زانوی کسی بنشیند که مدتی بعد به دست او کشته خواهد شد، کودکی چون دیگر کودکان خواهد گشت. یقین داشته باشید.
***
پدر و مادر، فرمان ندای غیبی را کار بستند و تصمیم گرفتند او را پیش خود نگه دارند. آنان از خود می پرسیدند کدام دشمنی است که او را در جنگی خواهد کشت و پس از اندیشه ی بسیار چنین پنداشتند که این دشمن ممکن است یکی از شاهان همسایه باشد. پس بر آن شدند که به دیدن شاهان همسایه ی خود بروند و کودکشان را نیز با خود ببرند.
در همه جا از آنان به احترام و خوش رویی بسیار پذیرایی کردند و جشن ها و میهمانی های باشکوه به افتخارشان برپا داشتند. پیلان را از برابرشان رژه دادند، برای تفریح و خوش آیندشان جنگ شتران ترتیب دادند. اسباب بازی های زیبا و شگفت انگیز به شاه زاده ی خردسال هدیه کردند لیکن پدر و مادر سیشوپالا کوچک ترین توجه و اعتنایی به این جشن ها و مهمانی ها و تحفه ها و هدیه ها نداشتند، چه بیش از یک آرزو در سر نمی پروردند و آن تحقق پذیرفتن پیش گویی ندای غیبی بود. آنان می کوشیدند که مهمان دارانشان کودک را بر زانوان خود بنشانند. در هر درباری کودک را روی زانوی شاهان و امیران نشاندند، لیکن پیش گویی ندای غیبی تحقق نپذیرفت و معجزه ای روی نداد.
شاه و شه بانو پس از مدتی گشتن و سفرکردن با دلی نومید و مأیوس به پایتخت خود بازگشتند و با خود گفتند یا دچار وهمی تأسف آور شده اند، یا درست نشنیده اند و یا باید چشم به آینده بدوزند.
سیشوپالا چهارساله بود که روزی امیری با رویی زیبا و چهره ای غم زده و چشمانی مینایی و لبی خندان به دیدن شاه و شه بانو آمد. او کریشنا (2) نام داشت، لیکن کسی درنیافت که او مظهر ویشنو (3) است.
کریشنا می گفت کودکان را به حد پرستش دوست می دارد. او توجه بسیار به کودک غیرطبیعی نمود. با او بازی کرد و سرانجام برداشت و در آغوشش گرفت و بر زانوانش نشانید.
ناگهان معجزه ای که شاه و شه بانو از مدتی پیش انتظارش را داشت به وقوع پیوست. چشم سوم کودک کوچک شد و کوچک شد و ناپدید گشت و بر جای آن گودی کوچکی بازماند که آن هم اندک اندک با گوشت پر شد و اثری از چشم و جای آن بر پیشانی نماند. بازوهای سوم و چهارم نیز کوچک و کوچک تر شدند و از میان رفتند و تنها دو بازوی گوشت آلود زیبا و خوش رنگ باقی ماندند.
پدر و مادر کودک چون او را چنان زیبا و دوست داشتنی یافتند از شادی سرشک از دیده فروباریدند و ندانستند به چه زبانی از کریشنا سپاس گزاری کنند، لیکن شه بانو ناگهان به یاد آورد که پدیدآورنده ی معجزه روزی کشنده ی فرزندش خواهد شد. پس چشم بر چهره ی مهربان و نجیب کریشنا دوخت و سخت در شگفت افتاد که چگونه تواند بود موجودی با چنین چهره ای مهرانگیز و دوست داشتنی روزی دست به کشتن آدمی زادی بزند. شه بانو به کشش نیرویی ناپیدا خود را به پای مهمان خود انداخت و به زاری گفت:
- سرور من، اجازه بدهید خواهشی از شما بکنم. این خواهش مرا بپذیرید.
- بگویید.
- سرور من، به من قول بدهید که هرگاه روزی پسر من شما را آزار برساند و برنجاند گناهش را خواهید بخشید.
کریشنا به لحن جدی جواب داد: قول می دهم که تا صد بار گناه و بی آزرمی او را ببخشم.
شه بانو به شنیدن این سخن اطمینان یافت و غم و اندوه را از دل بیرون راند.
***
به زودی سیشوپالا نیز چون همه ی مردمان ببالید و برآمد و مردی توانا شد. لیکن اگرچه به ظاهر چون دیگر مردمان بود لیکن در خلق و خوی کوچک‎ترین شباهتی به آنان نداشت. او مردی خودخواه و مغرور و نمک ناشناس و آزمند و آزارگر و ستمکار بود. پدر و مادرش را که در نخستین سال های زندگی اش به خاطر او آن همه نگرانی و پریشانی کشیده و اندوه خورده بودند با بی اعتنایی ها و ناسپاسی های خود می آزرد. با خدمتکاران و زنانش درشتی و ستمگری می کرد و چون بر تخت نشست چشم طمع به دارایی و اندوخته ی رعایایش دوخت، ثروت و دارایی توانگران را از دستشان گرفت و آزادمردان را که در برابر او رخ بر خاک خواری و بندگی نسودند به زندان انداخت و شکنجه داد ...
سی سال از روزی که سیشوپالا به معجزه به چهره ی انسانی عادی درآمده بود، گذشت. روزی شاه کشور همسایه که دهمین سال پادشاهی اش را جشن گرفته بود او را به کشور خویش خواند.
در میان مهمانان بسیار که در آن جشن شرکت کرده بودند، مردی بود با رویی زیبا و لبانی خندان و چهره ای اندوهگین. او خدا بود لیکن به چهره ی آدمیان درآمده بود. او کریشنا بود.
جشن با افروختن آتش و قربانی های مذهبی آغاز یافت.
آیا شاه می دانست که مهمانش از خدایان است؟ شاید هم می دانست زیرا او کریشنا را بر صدر مجلس نشاند.
سیشوپالای خودخواه و مغرور چشم آن داشت که این افتخار را به وی ارزانی دارند و چون چنین نشد سخت خشمگین شد. او چندان ادب و خودداری نداشت که ناکامی و پریشانی خویش را از دیده ی دیگران پنهان دارد. در حال برآشفت و زبان به اعتراض گشود و گفت:
- این مرد به چه حقی از چنین امتیازی برخوردار شده است؟ نه پایه ی او والاتر از همه است، نه سن او بیشتر از دیگران است و نه از نزدیکان و بستگان امیر است ... کسی تبار او را نمی شناسد و تنها این را درباره ی او می دانیم که دوست دارد با چوپانان و گاوچرانان به گفت و گو نشیند و به سر برد ... شگفتا! ... بر صدر مجلس شاهان و بزرگان مردی را می نشانند که شبانی بیش نیست ... در اینجا ده تن از مهمانان که من می توانم نشانشان بدهم شایسته تر از او برای نشستن در صدر مجلس اند.
آن گاه با اشاره ی دست تنی چند را نشان داد. چند تن از آنان با خود گفتند: سیشوپالا سخن بیجا نمی گوید. پس نخست به خاموشی و سپس به صدای بلند گفته ی وی را تأیید کردند.
سر و صدا و همهمه ای در میان مهمانان پدید آمد و به همه جا گسترش یافت. در چنان شرایطی چنین اعتراضی بی آبرویی دردناکی شمرده می شد.
شاهی که آن جشن را برپا داشته بود متحیر و پریشان شد و اندوهگین گشت. ترسید کار به جایی رسد که به ناچار فرمان دهد از انجام دادن مراسم قربانی که از چند دقیقه پیش آغاز شده بود، خودداری کنند و این پیش آمد برای سلطنت او در سال های بعد به فال شوم گرفته می شد.
شاه از پدربزرگ خود که گذشت ایام نیرو و توانش را گرفته و رنجور و خمیده پشتش کرده بود و با حضور خود در آن جشن بر اهمیت و شکوه آن افزوده بود، تدبیر خواست.
پیر سال خورده با آرامشی بسیار و متانت تمام که نتیجه ی تجارب فراوانش بود در این باره داوری کرد. او پیری بینادل و گوهرشناس بود و ارج و بهای مردمان را به یک نگاه درمی یافت. لب خندی زد و تنها به این بسنده کرد که با صدایی ناتوان، لیکن صدایی که همه آن را شنیدند، زیرا مهمانان چون دیدند او می خواهد حرف بزند خاموش شدند، گفت:
- مگر سگ می تواند با شیر خود را برابر نهد؟ او به محض بیدارشدن شیر ناچار است جای به وی بپردازد.
به شنیدن این سخن درشت و توهین آمیز رنگ از روی سیشوپالا پرید و لرزه بر اندامش افتاد. خودداری نتوانست و بانگ برآورد:
- ای پیر ابله! مرا به سگ داستان می زنی؟ ای شغال پیر هم اکنون دهانت را می بندم.
شاه پیر خود را نباخت. لب خند از لبانش دور نشد. دست برافراشت تا همه خاموش باشند، آن گاه گفت:
- آیا شما همه از سرگذشت سیشوپالا آگاهید؟
مهمانان گفتند که در این باره آگاهیی ندارند، لیکن پیرسال خورده، یا در نتیجه تجاربی که در سالیان دراز زندگی خویش به دست آورده بود و یا در سایه ی برخوردار بودن از موهبت دریافت گذشته ی مردمان، از گذشته ی سیشوپالا آگاه بود. او شمه ای از زاده شدن سیشوپالا به صورت غولی زشت روی، پریشانی و اندوه پدر و مادرش از پیدا کردن چنان کودکی، پیش گویی شگفت انگیز ندای غیبی، معجزه ای که در نتیجه ی نشاندن کودک بر زانوی کریشنا رخ داد و قولی که کریشنا به مادر او داد به مهمانان گفت.
سیشوپالا در برابر دقت و توجهی که همه ی مهمانان به شنیدن سخنان پیر سال خورده نمودند، جرئت نیافت سخن او را ببرد و به ناچار تا پایان یافتن داستان خاموش ماند. لیکن سرانجام از خشم بسیار چون دیوانگان به سوی پیرمرد دوید و شمشیر خود را از نیام برکشید و آهنگ کشتن او را کرد. پیر جهان دیده آرامش و متانت خویش را حفظ کرد و گفت:
- من ترسی از تو ندارم ... در این جهان هیچ حادثه ای بی خواست خدایان روی نمی دهد ... در میان ما خدای مهربانی هست ... هر کس اندیشه ی کشتن دیگری را به دل راه دهد دشمن او خواهد بود. کریشنا او را نابود و جانش را در کالبد خویش ناپدید خواهد کرد.
پیر جهان دیده این بگفت و کریشنا را به مهمانان نشان داد.
کریشنا جاویدان پیش آمد. نگاه ثابت لیکن مهربان خود را به سیشوپالا دوخت. سیشوپالا که از خشم کف بر لب آورده بود، شمشیرش را تکان داد و فریاد زد:
- پس من به جای یک تن با دو تن سروکار پیدا کرده ام ... باشد ... نخست کار پیر دون را تمام می کنم.
لیکن کریشنا به اشاره ای آن مرد خشمگین را از حرکت بازداشت و ناچار کرد تا سخنان او را بشنود. به او گفت:
- سی سال پیش به مادر تو قول دادم که از صد گناه تو چشم بپوشم. تو تاکنون صدبار به من شوریدی و ناسپاسی نمودی ...
سیشوپالا در شگفت شد، سخت متحیر گشت و از خود پرسید آیا در زندگی خویش جز این بار کریشنا را دیده است؟ چگونه به کسی که ندیده است و نمی شناسد می توانسته است بشورد و ناسپاسی نماید؟
کریشنا ادامه داد:
- آن گاه که به پدر و مادرت ناسپاسی می کردی، آن گاه که به زنان و خدمتکارانت ستم روا می داشتی به من می شوریدی. آزار و ستمی که به قربانیان خودخواهی و آز خود می دادی آزار و ستم بر من بود. این موجودات از من اند و من از آنانم. اکنون هم به صد گناه که پیش از این کرده ای گناه دیگری افزودی. دیگر کاسه ی گناهان تو و صبر من لبریز شده اند.
بر فراز سر کریشنا شمشیری خدایی چون قرصی آتشین درخشید. سپس بالا رفت و آن گاه بر سر سیشوپالا فرود آمد و او را به دو نیم کرد. از کالبد بی جان او بخاری برخاست و این بخار به صورت شبحی درآمد و به سوی کریشنا رفت و در برابر او زانو زد و سپس به پایش افتاد و سرانجام در وجود او ناپدید شد.
پیش گویی پیر جهان دیده تحقق یافت.
هرگاه خدایان گناهان آفریدگان خود را ببینند و کیفر ندهند مهر ننموده اند بلکه ناتوانی و ضعف نشان داده اند.
اگر سیشوپالا بیش از صدبار بر کریشنا نمی شورید و گناه نمی کرد باز هم به زندگی خود ادامه می داد.

پی نوشت ها:

1. Cishoupala
2. Krichna
3. Vichnou

منبع مقاله :
فوژر، روبر؛ (1383)، داستان های هندی، ترجمه اردشیر نیکپور، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ سوم

 




منبع :

اخبار اکاایران

اخرین مطالب آکاایران