درختان کوتوله -آکا

آکاایران: سرویس اندیشه آکا ایران؛ بخش شعر و ادبیات:

درختان کوتوله
,درختان,کوتوله,[categoriy]

آکاایران: درختان کوتوله



 

نویسنده: فلیسین شاله
برگردان: اردشیر نیکپور



 

به گزارش آکاایران:  اسطوره ای از ژاپن

یکی از محصولات بسیار زیبا و بدیع درختکاری ژاپنی درختان کوتوله است.
بعضی از این درختان ممکن است. پنجاه سال، صد سال، صد و پنجاه سال و حتی دویست سال عمر کنند و با دارا بودن همه ی اندام های اصلی درختان بزرگ، مانند ریشه، تنه، شاخ و برگ و گل بسیار ریز بمانند.

تخم این درختان را در گلدان هایی کوچک می کارند تا در آن جا برویند و جوانه زنند و بارور شوند و آن قدر صبر می کنند تا ریشه های آنها افزایش یابد و تقریباً همه ی خاک گلدان را به خود بکشد. آن گاه درخت را برمی دارند و دوباره در گلدان دیگری که فقط اندکی از گلدان نخستین بزرگ تر است می کارند و این کار را چندین بار به همین گونه انجام می دهند. ریشه ‎های درخت در نتیجه ی بدی تغذیه ناتوان و نزار می شود. از شاخ و برگ آن نیز غافل نمی مانند. شاخه ها را به همدیگر یا به تنه ی درخت می پیچند، چندان که تنه و شاخ و برگ ها به دشواری رشد ونمو می کنند.

بدین طرز و با روش های دیگر درختانی به بار می آورند که با داشتن سال بسیار، بیش از پنجاه سانتیمتر قد نمی کشند و کلفتی تنه ی آن ها از هشت تا ده سانتیمتر بیشتر نمی شود.
این درختان نزد درخت شناسان ژاپن ارزش و بهای بسیار دارند.
توموناری (1) و زنش از دارایی و اندوخته ی جهان تنها سه درخت کوتوله داشتند که نخستین آن ها سندروسی صدساله، دومین صنوبری صد و بیست ساله و سومین افرایی دویست ساله بود.
زن و شوهر با دلسوزی و دقت بسیار از این سه درخت مراقبت و نگهداری می کردند. هر روز با ماهوت پاک کنی بسیار نرم و لطیف گرد از شاخ و برگ آن ها می ستردند. ساعت ها در برابر آن ‎ها می نشستند و مانند ممسکی گرسنه چشم یا مادری مهربان که به گنج و فرزند خود بنگرد به شگفتی و لذت بسیار بر آن ها می نگریستند.
آنان مردمانی بی چیز و تنگدست بودند. گاه می شد که از تهیه ی ضروری ترین نیازمندی های زندگی درمی ماندند، لیکن در بدترین احوال و سخت ترین روزگاران هم هرگز این اندیشه را به دل راه نمی دادند که این درختان را بفروشند، اگر چه می دانستند آن ها را به بهایی گزاف می خرند.
روزی، که این داستان به وقوع می پیوندد، توموناری و زنش وضع خراب و اسفناکی داشتند. چیزی به جز دو گرده نان خشکیده که با آرد ارزن پخته بودند نداشتند که یکی از آن ها را همان روز خورده و دیگری را برای فردای خود نگه داشته بودند.
سردشان بود زیرا آن روز از بامداد برف می بارید.
در این هنگام کسی در خانه ی ایشان را کوبید. چه کسی ممکن بود به دیدن این پیران تیره روز، که همه ترکشان گفته و فراموششان کرده بودند، بیاید؟
در را گشادند. در برابر خود راهب دوره گردی را دیدند که جامه ی زردش زیر برف سپید نهان شده بود. راهب به آن دو گفت: «پوزش می خواهم که نابهنگام در خانه ی شما را کوبیدم. چاره ای نداشتم. از سرما و گرسنگی می میرم. ممکن است مهمان نوازی کنید و ساعتی چند مرا در خانه ی خود پناه دهید؟»
توموناری جواب داد: «نه، نمی توانیم! ممکن نیست! ما مردمان تنگدست و بی نوایی هستیم و نمی توانیم مهمان به خانه ی خود بپذیریم، زیرا چیزی نداریم تا پیش شما بگذاریم... خود ما هم از گرسنگی و سرما رنج می بریم...»
- من به نام بودا، پروردگار و آموزگار مردمان، از شما خواهش کردم که مرا به خانه ی خود راه دهید... اما حال که طاقت مهمان ندارید...
راهب آن دو را بدرود گفت و در زیر برفی که به صورت بوران درآمده بود از در خانه ی آنان رفت.
زن و شوهر به همدیگر نگریستند زن گفت: «بدکاری کردیم که این راهب بی نوا را به خانه ی خود راه ندادیم. راستی اگر او در آستانه ی ما از سرما و گرسنگی بمیرد آیا تا پایان زندگی پشیمانی و ندامت نمی خوریم؟»
توموناری جواب داد: «چه کاری می توانستیم بکنیم؟»
زن گفت: «حال او غم انگیزتر از حال ماست، زیرا در این بوران سخت پناهگاهی هم برای خود ندارد... تو باید در پی او بروی و پیدایش بکنی و به این جا بازش آوی... شاید بتوانیم خدمتی به او بکنیم...»
توموناری سخن زنش را پذیرفت و بی درنگ کفش های مخصوص راه رفتن روی برف و یخ خود را، که عبارت بودند از دو پاره تخته که روی دو قطعه چوب سوار کرده بودند و ژاپنی ها آن ها را در روزهای برفی و سرد به پا می کنند، پوشید و به سویی که راهب رفته بود شتافت.

توموناری راهی دراز رفت و راهب بینوا را در نزدیکی های خانه ی خود یافت که از خستگی بسیار از راه رفتن درمانده و روی برف ها افتاده بود.
توموناری او را از روی برف بلند کرد و به خانه ی خود بازآورد و به اتاق نشیمنشان برد. سپس از زن خود پرسید: «خوردنی چه داریم به این مرد بدهیم؟»

زن پاسخ داد: «بجز گرده نانی که برای فردایمان کنار نهاده ایم چیزی نداریم. برو این گرده نان را بردار و بیاور به او بده تا بخورد!»
گرده نان غذای بسیار مختصری بود که راهب آن را گرفت و به ولع بسیار فرو داد!
توموناری دید که مهمانشان از سرما می لرزد و دندان هایش به هم می خورد. روی به زنش کرد و گفت: «باید آتشی برافروزیم!»
زن با اندوه بسیار جواب داد: «ما که هیزمی برای آتش افروختن نداریم.»
تومونای گفت: «ناگزیریم برای این پیرمرد آتشی روشن کنیم.»
- ما که هیزم ندایم، یک تکه هیزم نداریم... مگر این که...
- مگر این که درختان کوتوله ی خود را بشکنیم و بسوزانیم!
درختان کوتوله! آن دو در این دنیا به چیزی به قدر این سه درخت دلبستگی نداشتند... اما به یاد آوردند که بودا به پیروان خود دستور داده است که در این دنیای خواب و خیال دل به چیزی نبندند. مگر خود بودا خرگوش کوچکی را به عنوان سرمشق و نمونه به پیروان خود نشان نداده بود که چون چیزی برای صدقه دادن نداشت جسم خود را صدقه داد و به دلخواه خود گذاشت پوستش را بکنند و گوشتش را کباب کنند تا گدای پیری از گرسنگی نمیرد. و حال آن که اگر توموناری و زنش درختان بسیار کوچک خود را فدا می کردند تنشان سالم می ماند و فقط پاره ای، آری پاره ی بزرگی از دل خود را فدا می کردند.
توموناری که بغض گلویش را گرفته بود گفت: «ما نباید بگذاریم این مرد بینوا از سرما بمیرد. باید یکی از درختان کوچک خود را بشکنیم و آتش بیفروزیم.»
زن به سراغ سندروس صدساله رفت. اشک چشمش را پاک کرد و درخت را شکست و با هیزم آن آتشی افروخت. او خواست دو درخت دیگر را از این سرنوشت دردناک برهاند، لیکن آتشی که با هیمه ی اندک سندروس صدساله افروخته بود بسیار زود به خاموشی گرایید. چاره ای نبود! باید صنوبر را هم می شکست و با هیزم آن آتش را تند می کرد. زن و شوهر آرزو می کردند که دست کم ناچار به شکستن و سوختن افرا نشوند. دریغ که این آرزویشان هم برآورده نشد، زیرا آتش پیش از آن که راهب را گرم کند خاموش شد.
ناگزیر شدند افرادی دویست ساله را هم به کام آتش اندازند.
بدین گونه توموناری و زنش دار و ندار خود را بخشیدند. گرامی ترین چیزهایشان را فدا کردند! غمزده، لیکن سرافراز به یکدیگر نگریستند.
دیگر از دارایی جهان آزاد بودند. به نیروانا (2) نزدیک شده بودند. و نیروانا مقامی است که در آن جا خودپرستی ها، خودخواهی ها و دیگر دردهای آدمی از میان می رود. بی گمان بودا از آن دو خشنود شده بود.

پی نوشت ها:

1. Tomonari.
2. Nirvâna.

منبع مقاله :
‎ داستانهای ژاپنی، ترجمه ی اردشیر نیکپور، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ اول فلیسین، (1383)

 




منبع :

درختان کوتوله گردآوری توسط بخش شعر ،داستان ، ادبیات، کتاب سایت آکاایران

اخبار اکاایران

تبلیغات