افسانه ی نارگیل -آکا

آکاایران: سرویس اندیشه آکا ایران؛ بخش شعر و ادبیات:

,افسانه,نارگیل,[categoriy]

آکاایران: افسانه ی نارگیل



 

نویسنده: ا. و. دوفور
مترجم: اردشیر نیکپور



 

به گزارش آکاایران:  اسطوره ای از تاهیتی

باد ناگهان برخاسته بود و موج های آن شاخه های درختان نارگیل را در کنار دریا تکان می داد. «واهینه موئه آ»(1) که در چشمان سیاهش شراره ی شرارتی دیده نمی شد به من گفت:
- ترسو، مگر نمی دانی که میوه ی نارگیل هرگز به روی کسانی که از زیرش رد می شوند نمی افتد؟
- بلی، این طور می گویند اما من باور نمی کنم که چنین باشد زیرا هیچ دلیلی وجود ندارد که چیزی که سقوط می کند راهش را کج بکند تا بر سر کسی نیفتد، به عکس من در آن بالا چند نارگیل می بینم که پیش پیش از وجود ما و وزش باد لذت می برد.
آدم وقتی پسر باشد هیچ خوشش نمی آید که دختری او را «ترسو» بخواند.
- بیخود عصبانی شدی، تو اشتباه می کنی، نارگیل «چیز» نیست، مگر متوجه نشده ای که روی پوست آن ها دو چشم و یک دهان هست!
- چرا، متوجه شده ام، اما از لبخند تو حدس می زنم که می دانی چرا چنین است!
واهینه موئه آ، گیسوان خود را که باد آشفته و پریشانش کرده بود، مرتب کرد و پس از آن که من هم در کنار او روی ماسه ها نشستم، داستان خود را چنین آغاز کرد:
«در قدیم در ناحیه ی «تره رائوتا»(2) دختر جوانی به سر می برد که زیبایی خیره کننده ی او مایه ی فخر و غرور پدر و مادرش بود؛ چشمان سیاه او، خطوط متناسب اندام قهوه ای رنگ او، نرمی حرکات و اطوار و خاصه زلفان بلند او که چون ابریشمی لطیف بود، او را به زیباترین دختر جزیره های ما نام بردار کرده بود. وقتی این دختر زیبا شانزده ساله شد، پدرش، که رئیس ناحیه بود، تصمیم گرفت شوهری برای او پیدا کند. او در جست وجوی مردی برآمد که شایستگی دامادی او و همسری دخترش را داشته باشد و چنین مردی را هم پیدا کرد.
دختر تا روز عروسی خود نامزد خود را ندیده بود و نمی شناخت و در باره ی او جز این چیزی نمی دانست که ساکن ناحیه ی دوردست «تره تائی»(3) است. اما چون پدرش نامزد او را به نزدش آورد تا دخترش را به او معرفی کند، دخترک که «هینا»(4) نام داشت، از دیدن شوهر آینده ی خود چنان به ترس و هراس افتاد که از هوش رفت. زیرا نامزد او مارماهی بزرگی بود با تنی غول آسا و سری بسیار بزرگ. این مارماهی امیر مارماهیان بود.
هینا از ترس و هراس به کوهستان گریخت و خود را به ناحیه ی «آکتورآ»(5) رسانید. در آن جا فاره ای خالی در زیر درختان آئیتو (6)(درخت نان) یافت و به آن پناه برد.
قضا را آن جا فاره ی خداوندگار هیرو بود و هیرو که به ماهیگیری رفته بود در بازگشت روشنایی تندی را دید که کلبه اش را فرا گرفته بود. این روشنایی که چشم او را خیره کرده بود از بازتاب پرتو خورشید بر زلفان هینا پدید آمده بود.
دختر جوان سرگذشت هراسناک خود را به خدا بازگفت و هیرو به او قول داد که مدتی در خانه ی خود پنهانش کند، اما مارماهی نیز که چشمش به درخشش زلفان دختر جوان افتاده بود، به زودی خود را به نزدیکی های کلبه ی هیرو رسانید. او دُم نیرومند خود را بر آبسنگ کوفت و حفره ای بزرگ در آن پدید آورد که امروز آن را «تاپوئه راما»(7) می خوانند.
هیرو که خطر را احساس کرده بود یکی از تارهای بلند گیسوی هینا را گرفت و قلابی صدفی بر آن بست و با آن جانور غول آسا را گرفت و به ساحل کشید و به سه پاره اش برید.
سر مارماهی که در پای دختر جوان افتاده بود گفت: «هینا، همه ی مردمان و خاصه تو که از من بیزارید، روزی بوسه ی سپاس گزاری بر لبان من خواهید زد. من می روم لیکن نفرینم ابدی خواهد بود!»
هیرو بی آن که فرصت را از دست بدهد سر مارماهی را در زیر برگ های درخت نارگیل پنهان کرد و آن را در کیسه ای نهاد و آن گاه کیسه را به هینا داد و گفت:
- هینا، ای دختر زیبا، اکنون تو می توانی به نزد کسان خود برگردی و این سر را از میان ببری، لیکن مبادا در راه و پیش از رسیدن به خانه سر مارماهی را بر زمین بگذاری، زیرا در این صورت نفرین مارماهی انجام خواهد شد.
هینا به همراهی دخترانی که خداوندگار هیرو به وی بخشیده بود تا ملازمش باشند، راه بازگشت به تره رائوتا را در پیش گرفت، اما راه دراز بود و آفتاب با پرتو سوزان خود تاب و توش از وی می گرفت. دختر به کنار رودخانه ای رسید که آبی روشن و خنک داشت. دختران جوانی که همراه او بودند هوس کردند که در آن رودخانه آب تنی بکنند.
هینا هم که سفارش خداوندگار هیرو را از یاد برده بود، کیسه را بر زمین نهاد تا به همراهان خود بپیوندد، لیکن ناگهان زمین با صدایی خفه دهان باز کرد و سر مارماهی را فرو بلعید، آن گاه از جایی که زمین شکاف برداشته بود و دوباره بسته شده بود درختی سر برزد و بزرگ شد؛ بی اندازه بزرگ و تناور!
این درخت درخت عجیبی بود که همه اش تنه بود، بر فراز آن دسته ای انبوه از برگ ها دیده می شد و چون مارماهی بزرگی بود که سر به سوی خورشید برافراشته باشد.
بدین گونه بود که نخستین درخت نارگیل در روی زمین پدید آمد.
خدایان هینا را به گناه سرپیچی از فرمان هیرو محکوم کردند که در کنار رودخانه و درخت تابو زندگی کند. همه از نزدیک شدن به آن درخت و چیدن و خوردن میوه های آن ممنوع شدند.
پس از مدتی، هینا با ماهیگیری جوان که در مصب رودخانه، خانه داشت زناشویی کرد. آن دو دختری پیدا کردند زیبا، زیبا چون پرتو خورشید که بر شبنم بامدادی بدرخشد، لیکن خوشبختی آنان چندان نپایید. بیش از چند ماه نگذشت که مرد جوان افتاد و مرد. هینا زن برادر شوهر خود شد و از او هم صاحب دختری شد به زیبایی پرتو خورشیدی که در دریا غروب می کند.
دو دختر که با هم بزرگ می شدند همدیگر را چون دو خواهر از یک پدر و مادر، دوست می داشتند.
سال ها گذشت اما خوشی و خوشبختی تازه ی هینای بیچاره هم دیری نپایید. روزی دو دختر، به رغم ممنوعیّت سخت، هوس کردند که مزه ی میوه هایی را که بر فراز درخت بلند و شکننده ای که در کنار کلبه ی آنان قرار داشت، بچشند. لیکن دریغ! خدایان بیدار بودند و دو کودک گناهکار را به صورت ابری در آوردند و بر فراز دریا قرار دادند.
پیران سالخورده می گویند که آنان دو ابری گلی رنگ هستند که همیشه در هوای خوب بر فراز جزیره ی مرجانی «هاناآ» دیده می شوند.
روزها گذشت. یک سال خشکسالی بزرگی پدید آمد و همه ی خوراکی ها و آب های شیرین را از میان برد. تنها درخت نارگیل بود که در برابر آفتاب مقاومت می کرد و مردمان با این که خدایان آنان را از چیدن و خوردن میوه های آن بازداشته بودند، از آن ها چیدند و آب صاف و شیرینی را که در میان آن ها بود نوشیدند. آنان دیدند که هر نارگیل که به بزرگی خربزه ای است، سه خال تیره دارد که چون دو چشم و یک دهان است که بر صورتی قرار گیرد... آنان برای نوشیدن آبی که در میان نارگیل بود، می بایست لب های خود را روی نقش دهان بگذارند. هینا نیز این کار را مانند دیگران کرد و هیچ نفهمید که پیشگویی مارماهی به حقیقت پیوسته است!»
***
حالا دیگر دو گیسو بافته شده بود و چون دو رسن سیاه و محکم بر شانه های واهینه موئه آ افتاده بود و او گلی ارغوانی رنگ بر آن ها زده بود و با مهری خاص که در دیدگان سیاه زیبایش می درخشید لبخند می زد.
صدایی از دور ما را می خواند:
- آهای، بیایید و با ما شنا کنید!
ما دوان دوان خود را به گروهی که با هیاهوی بسیار به سوی دریا می رفت رسانیدیم و در راهی که درختان نارگیل در دو طرف آن سر بر آسمان برافراشته بودند، به راه افتادیم!

پی نوشت ها:

1. Vahinemoea.
2. Tererauta.
3. Teretai.
4. Hina.
5. Aketura.
6. Aito. درختی است شبیه صنوبر که اغلب در ریگزارها می روید و با چوب بسیار سخت آن سلاح هایی مانند گرز و نیزه می ساختند. تاهیتیان، جنگجویان جوان را نیز آئیتو می خوانند.
7. Tapuerama.

منبع مقاله :
دوفور، ا. و.؛ (1386)، داستان های تاهیتی و دریاهای جنوب، ترجمه ی اردشیر نیکپور، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ دوم

 




منبع :

اخبار اکاایران

تبلیغات