رانورو -آکا

آکاایران: سرویس اندیشه آکا ایران؛ بخش شعر و ادبیات:

,رانورو,[categoriy]

آکاایران: رانورو



 

نویسنده: رنه والی صمد
مترجم: اردشیر نیک پور





 
یک اسطوره از ماداگاسکار
می گویند زازاواویندرانو (1) ها، یعنی دختران آب، صدها سال پیش در عهد قوم افسانه ای وازیمبا (2) ها، که اجداد مالگاشیان بوده اند، زندگی می کردند.
روزی آندریامبودیلوفا (3) که در ساحل مامبا (4) نشسته بود بر تخته سنگی در میان آب دختر جوان بسیار زیبایی را نشسته دید.
گیسوان دختر چنان دراز بودند که در آب افتاده بودند و دیدگانش چنان درشت بودند که منظره ی اطراف را در خود منعکس می ساختند. آندریامبودیلوفا در برابر زیبایی خیره کننده ی دختر از حیرت و اعجاب برجای خود خشکید.
دختر چشم به آنالامانگا (5) (جنگل آبی)، که اکنون «تناریف» در جای آن ساخته شده است، دوخته و در رؤیایی دور فرو رفته بود.
آندریامبودیلوفا نیز به تحسین و شگفتی دختر را می نگریست و جرئت نمی کرد از جای خود برخیزد و حرفی با او بزند. لیکن برای بیان اعجاب خود آوازی سرداد. او صدایی بسیار دلکش و خوش داشت و آوازش به آسمان آبی، که گروهی از ورومپوتسی (6) ها یعنی لک لک های سفید در آن پرواز می کردند، برشد.
زیبای گیسو بلند پس از آن که چند دقیقه به آواز او گوش داد در آب فرو رفت. مرد جوان مدتی افسرده و نومید چشم بر تخته سنگ دوخت و بیهوده او را خواند.
آندریامبودیلوفا چندین روز در همان ساعت به همان جا رفت. دختر آب نیز همیشه در آن جا بود، گفتی به جوان وعده داده بود که به آنجا بیاید، لیکن چون جوان او را می خواند در آب می پرید و ناپدید می شد.
پس جوان بر آن شد که نیرنگی بزند. بامدادی آرام و بی سر و صدا خود را به رود انداخت و آهسته به سوی تخته سنگی که دختر آب بر آن دراز کشیده بود و چنین می نمود که به خواب رفته است، شنا کرد. چون به نزدیک تخته سنگ رسید یکی از گیسوان دختر را، که مانند گیاهی آبی بر آب شناور بود، گرفت.
دختر چشمان درشت خود را گشود و خواست در آب فرو رود ولی وازیمبای جوان گیسوی او را رها نکرد و دختر نتوانست در آب فرو رود. آن گاه جوان بر تخته سنگ رفت و در کنار دختر نشست. دختر با صدایی به شیرینی نگاهش به او گفت: «گیسویم را رها کن دردم می آید. من از تو نمی گریزم. چه از من می خواهی؟»
- نامت چیست؟ من بی تو نمی توانم زندگی کنم. آیا زن من می شوی؟
- نام من رانورو (7) است و دختر آندریان سیرا (8)، سرور نمکم و در زیر آب با قوم «اوند» در غارهایی بزرگ که آب در آنها وارد نمی شود زندگی می کنم. آن جا زیباترین نقطه ی جهان است اما من تو را دوست دارم و می خواهم روی زمین بمانم. برای این هر وقت تو را می دیدم در آب فرو می رفتم که از عشق تو اطمینان یابم زیرا اگر عشق از دو سو نباشد چون بستر رودی است که آب نداشته باشد. مرا به کلبه ی خود ببر! من زن تو می شوم، اما به یک شرط و آن شرط این است که تو در برابر من کلمه ی نمک را بر زبان نرانی!
آندریامبودیلوفا قول داد و با دلی شاد و خرّم نامزدش را برداشت و به کلبه ی خود که اندکی دور از دهکده بود، برد. رانورو در موقع راه رفتن گیسوانش را جمع می کرد و بالا می زد که گرد و خاک راه بر آنها ننشیند.
سال ها گذشت و آنان به خوبی و خرّمی زندگی کردند و دارای فرزندان بسیار شدند.
لیکن داستان، بدین جا پایان نمی پذیرد.
بامدادی آندریامبودیلوفا برای شخم زدن کشتزاری، خواست از خانه بیرون رود. پیش از رفتن به رانورو سفارش کرد که گوساله را ببندد زیرا می خواست او را از شیر بگیرد و در بازگشت شیر گاو را بدوشد.
لیکن رانورو که بسیار کم حواس بود اشتباه کرد گوساله را از دمش بست و سپس به خانه بازگشت. گوساله ناراحت شد و چندان دست و پا زد که طناب پاره شد و سپس رفت و مادرش را پیدا کرد و هر چه شیر در پستانهایش بود نوشید.
چون آندریامبودیلوفا از کشتزار بازگشت و از دور چشمش بر گوساله افتاد که در کنار مادرش جست و خیز می کرد سخت خشمگین شد، شما می دانید که خشم بدترین مشاور و راهنما است. او زنش را سرزنش کرد و بانگ بر وی زد: «تو به هیچ دردی نمی خوری! تو همیشه همان دختر نمک، خواهی ماند که بوده ای!»
تا این کمله ی شوم به گوش زن رسید، حتی پیش از آن که فرزندانش را در آغوش بکشد و از آنان خداحافظی بکند به سوی رود شتافت و خود را در آن انداخت.
آندریامبودیلوفا از گفته ی خود پشیمان شد، در پی او دوید، او را صدا کرد که بازگردد اما این ها همه بیهوده بود. زن به روی آب باز نیامد.
آندریامبودیلوفا از غم و غصه دیوانه شد، هر چه اشک در چشم خود داشت فروریخت و سپس به خانه دوید. کودکان چون مادرشان را ندیدند بنای گریه و زاری نهادند. آندریامبودیلوفا که از خود بی خود شده بود فریاد زد: «بس است، خفه شوید، بچه های نمک!»
اما رانورو دیگر به خشکی نیامد.
می گویند وی گاهگاهی به خواب شوهر و کودکانش می آمد تا آنان را دلداری و تسلی دهد. او خود را به مردمان آن سرزمین نیز نشان می داد و به آنان می گفت: «هرگاه شما خوبی های مرا فراموش نکنید من همچنان از شما حمایت و پشتیبانی می کنم و هر وقت به خانه ی سنگی من بیایید کمکتان می کنم.»
در افسانه ها گفته شده است جایی که رانورو خود را در رودخانه انداخت جای مقدّسی شده است. خانه ی سنگی در دهکده ی آندرانورو، نزدیک تناریف قرار دارد و زیارتگاه مالگاشیان است. این خانه ی سنگی غاری است پر آب نزدیک تخته سنگی بزرگ که رانورو پیش از ناپدید شدن، لامبای خود را در آن جا نهاد.
هر کس از آن طرف بگذرد بانو رانوروی پاک را یاد می کند و او نیز در هر موردی به کمک مردمان می شتابد.

به گزارش آکاایران: پی نوشت ها:

1. Zazavavindrano.
2. Vazimba.
3. Andriambodilova.
4. Mamba.
5. Analamanga.
6. Vorompotsy.
7. Ranoro.
8. Andrian، یعنی سرور و ارباب و Sira یعنی نمک.

منبع مقاله :
والی صمد، رنه؛ (1382)، داستان های ماداگاسکاری، ترجمه ی اردشیر نیک پور، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ دوم.

 




منبع :

اخبار اکاایران

تبلیغات