اوراشیما تاروی ماهیگیر

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد اوراشیما تاروی ماهیگیر ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر در دسته
Notice: Undefined index: menuname in /home/akairan/domains/akairan.com/public_html/maghalat-honar/includes/content.php on line 293
از سایت مقالات هنر آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید

آکاایران: سرویس اندیشه آکا ایران؛ بخش شعر و ادبیات:

اوراشیما تاروی ماهیگیر
,اوراشیما,تاروی,ماهیگیر,[categoriy]

آکاایران: اوراشیما تاروی ماهیگیر



 

نویسنده: فلیسین شاله
برگردان: اردشیر نیکپور



 

به گزارش آکاایران:  اسطوره ای از ژاپن

دریای میانه در میان جزیره های ژاپن گسترده شده است. این دریا، با جزیره های بزرگ پوشیده از تخته سنگ های زرد و خاک سرخ و گاه خالی از سبزه و جزایر کوچک پوشیده از کاج و صنوبر و تخته سنگ های گوناگون بی شمار و در کرانه های خود با دهکده های کوچک ماهیگیران که در دل خلیج های کوچک و آرام چندک می زنند، چشم اندازهای فرح انگیز بی شماری دارد.
بیست قرن پیش از این، در بامدادی تابان اوراشیما تارو (1) از یکی از این دهکده های ساحلی بیرون آمد و با زورق چوبین ساده و بی سکان خود به دریا رفت.
اوراشیما پسری زیبا بود. چهره ای موزون و دلپذیر و چشمان رخشان و بالایی بلند و کشیده داشت. در آن بامداد ساعت ها در پی شکار گشت لیکن صیدی به دامش نیفتاد.
ناگهان احساس کرد که جانوری سنگین در دامش افتاده. دام را بالا کشید و دید لاک پشتی در قلاب آن گیر کرده است.
در ژاپن چنین می پندارند که لاک پشت دو هزار سال عمر می کند و آن را مخصوص اژدها خدای دریا می دانند و کشتنش را، بخصوص اگر جوان باشد، گناه می شمارند.
اوراشیما به وظیفه ی خود آشنا بود. آهسته و آرام قلاب را برداشت و لاک پشت کوچک را نوزاش کرد و، همچنان که با نوزادی سخن می گویند، به او گفت: «کوچولوی بی پروا! اگر در دام مردی شریر که بدبختانه شماره ی آنان بسیار است افتاده بودی چه بر سرت می آورد؟ تو را می کشت و می پخت و با لذت بسیار می خورد. دریغ که رشته ی زندگی تو به این زودی گسسته شود، زیرا به گمانم تو بیش از صد سال نداری و هنوز می توانی صدها سال دیگر زندگی کنی. من تو را به خدای دریا، که وجودت وقف خدمت اوست، باز می گردانم. برو، اگر او را دیدی درود فراوان مرا به او برسان و او را از آمادگی من به فرمانبرداریش آگاه کن!»
آن گاه اوراشیما جانور کوچک را، که از بازیافتن آزادی خود بسیار شاد و خرم بود، در آب رها کرد. سپس احساس کرد که خسته شده و دیگر دل و دماغ صید کردن ندارد. فکر و خیال بر او غلبه کرد. به پشت در زورق خود دراز کشید و به تماشای آسمان آبی، که هم رخشان و تابان و هم ملایم و دلنواز بود و ابرهای سپید زیبایی در پهنه ی آن شنا می کردند، پرداخت.
خاطرات گوناگونی در دلش جان گرفت. به یاد دهکده ی خود یورا، (2) بندرگاه کوچکی که پناهگاه زورق هایی کاملاً شبیه زورق او بود، خانه های چوبی، باغچه های کوچک، پرستشگاه شینتو که لب دریا ساخته شده بود و گورستانی که پدرانش در آن جا آرمیده بودند، افتاد. پدر و مادرش را به یاد آورد که در کودکی او را به مهر پروردند و در جوانی نیز دمی از فراهم آوردن وسایل خوشی و خرم او کوتاهی نکردند.
نیمروز بود و هوا دم کرده. هوا و دریا غرق در خاموشی بودند. در آن هوای گرم و سکوت سنگین زورق به بیراهه رفت و اوراشیما تارو را خواب درربود.
اوراشیما تارو احساس کرد که دستی او را به نرمی نوازش می کند. سراسیمه از خواب پرید و دیده گشوده و در پیش روی خود دختر جوان زیبا و دلربایی دید که جامه های ارغوانی و لاجوردی بر تن داشت و گیسوان بلند مشکینش بر شانه هایش ریخته و از آن جا تا نوک پاهایش سرازیر شده بود (در آن زمان در ژاپن رسم بود که زنان گیسوان خود را بلند نگاه می داشتند).

دختر، که روی اموج سُر خورده و خویشتن را بدو رسانیده بود، ماهیگیر را بیدار کرد و به آوایی که چون لطیف ترین نواهای موسیقی دلنشین بود به او گفت: «مترس! من دختر اژدها- خدای دریایم. پدرم سپاسگزار تو است که لاک پشت کوچک را رها کردی. او بر نیکخواهی و پاکدلی تو آفرین می خواند و بر آن است که تو را پاداشی نیکو دهد... بیا تا با من به کاخ پدرم برویم. آن جا قلمرو تابستان جاودانه و خوشبختی بی پایان است؛... اگر بخواهی من زن تو می شوم و در آن جاودانه به کامکاری و خرمی زندگی می کنیم...»

اوراشیما به شگفتی در وی نگریست و شیفته اش شد به عمر خود هرگز زنی چنان زیبا و فریبا ندیده بود. به یک نگاه دل به او باخت، اما چنان پریشان و آشفته بود که نتوانست سخنی بر لب آورد.
دخترک بی آنکه منتظر پاسخ او شود در زورق به کنارش نشست. آن گاه هر دو با هم به آرامی و خرمی پارو زدند. خاموشی دریای نیلگون را تنها آوای موزون به هم خوردن پاروها بر موج های منظم به هم می زد.
زورق به جزیره های خوشبختی، که هرگز پای کسی به آن جا نهاده نمی شود، رسید.
کاخی مرمرین، آراسته به گوهرهای گرانبها، در میان گلزارهایی شگفت انگیز و پر از گل های رنگارنگ سربرافراشته بود. صد کنیز و صد غلام به پیشباز شاهزاده خانم و نامزدش شتافتند و آن دو را از دالان هایی که هوایی آکنده از دلاویزترین عطرها داشت؛ به تالاری زرین، که شاه دریا در آنجا بر تختی از الماس رخشان تکیه زده بود، بردند. اژدها - خدای دریا آن دو را به عقد یکدیگر درآورد.
اوراشیما و شاهزاده خانم دست در دست هم نهادند و به اتاقی که برای آنان آراسته بودند و دیوارهایی از سیم و اثاثه ای زیبا داشت رفتند. قرار بود آن دو در این اتاق با هم زندگی کنند. زندگی ای که همیشه با خوشی و سعادت قرین بود و هرگز پایان نداشت.
اوراشیما تارو در کاخ خدای دریا از خوشی و سروری بی مانند برخوردار بود. با این همه خوشبختیش را کامل نمی پنداشت؛ زیرا گاه غمی، غمی انسانی، غمی که مایه ای از پشیمانی دارد، با آن درمی آمیخت.
اوراشیما با خود می گفت: «اکنون پدر و مادرم، که نمی دانند چه بر سر فرزند دلبندشان آمده، به رنج و اندوهی جانکاه دچارند و چه شاد و خرم می شوند هرگاه بدانند که من در این جا چنین زندگی شگفت انگیزی یافته ام. تنها شادی ای که کم دارم این است که آنان در شادی من شریک نیستند...
چه مدتی است که من در کاخ خدای دریایم؟ دو و شاید هم سه سال... اینجا که سال فصول مختلف ندارد تا من بتوانم حساب آن را نگه دارم. بی گمان این دو یا سه سال که پدر و مادرم در نگرانی به سر برده اند در چشمشان بسیار دراز نموده است...نه، من نمی توانم رنج چنین غم و اندیشه ای را بر خود هموار کنم... می روم و از همسر زیبایم خواهش می کنم تا اجازه دهد چند روزی به دیدن پدر و مادرم بروم و آنان را از وضع حال و روزگار خویش آگاه کنم و سپس شتابان به اینجا بازگردم.»
اوراشیما آرزوی خود را به زنش باز گفت و شاهزاده خانم دریا برای نخستین بار در زندگی خود معنای درد و اندوه را فهمید و از اندیشه ی جدایی و دوری کسی که دل به مهرش بسته بود اشک از دیده فرو بارید و زمانی دراز آهسته گریست.
اوراشیما کوشید تا غبار غم از دل وی بزداید.
- قول می دهم که زود و بسیار هم زود پیش تو بازگردم... آدمی که خوشبختی بی غشی چون من به دست آورده باشد چگونه می تواند برای بازیافتن آن شتاب نکند.
سرانجام شاهزاده خانم به او گفت: «اکنون که عزم و آرزوی رفتن داری، برو! من نمی توانم تو را از انجام دادن کاری که در چشمت وظیفه می نماید باز دارم... لیکن می ترسم...آه؛ آری می ترسم... می ترسم که دیگر همدیگر را نبینیم... با این همه تنها یک وسیله هست که ما برای همیشه از یکدیگر جدا نشویم. من ارمغانی به تو می دهم که هرگاه آرزو داشته باشی بار دیگر نزد من بازگردی تو را در انجام دادن این آرزو یاری خواهد کرد...»
آن گاه شاهزاده خانم دریا جعبه ای ممهور که با نخی ابریشمین بسته شده بود به او داد (این جعبه و همچنین چوب ماهیگیری اوراشیما تارو را هنوز هم در پرستشگاه کاناگائوا (3) نگاه داشته اند).
شاهزاده خانم گفت: «این جعبه را بگیر! مبادا گمش کنی! مخصوصاً فراموش مکن که نباید هرگز درش را بگشایی! زیرا اگر در آن را بگشایی دیگر نمی توانی به این جا بازگردی و مرا ببینی!»
شاهزاده خانم سرشک از دیده سترد و اوراشیما در پاسخ او گفت: «ای همسر گرامی! هیچ مترس! سوگند می خورم که هرگز این نخ را باز نکنم و در جعبه را نگشایم... پس از آن که وظیفه ی فرزندی خود را انجام دادم و غم و اندوه پدر و مادرم را فرو نشانیدم به شتاب بسیار پیش تو باز می گردم... و چه شادی و خرمی بی مانندی از باز یافتن همسر دلبندم خواهم داشت!...» زورق اوراشیما را که در یکی از قسمت های کاخ خدای دریا نگه داشته شده بود به روی دریا نهادند و ماهیگیر در آن نشست و ارمغان گرانبهای همسرش را هم به دقت در کنار خود نهاد.
آن گاه پشت به جزایر خوشبختی کرد و پاروها را به دست گرفت و قایق را به حرکت درآورد. گاه گاه نگاهی به جعبه ی اسرار آمیز می انداخت.
پارو زد و پارو زد. زمانی دراز پارو زد. سرانجام ستیغ کوه های نیلگون جزایر ژاپن از دور پدیدار شد. اوراشیما تپه هایی را که دهکده ی زادگاهش را در میان گرفته بودند باز شناخت. از قایق به خشکی پیاده شد.

احساس عجیبی در خود یافت... خود را در زادگاه خویشتن غریب و بیگانه می یافت... چیزی و کسی به نظرش آشنا نمی آمد. جز تپه ها و آوای رودی که از میان دهکده می گذشت چیزی را نمی شناخت. همه ی خانه ها عوض شده، بسیاری از آن ها وسیع تر و بزرگ تر شده بودند و بعضی هم تازه ساخته شده بود. برنج زارها تغییر کرده بودند. پرستشگاه شینتو که کنار دریا بود از میان رفته و پرستشگاه تازه ای بالای تپه ای برپا شده بود. آن جا که خانه ی پدر و مادر او بود به صورت جنگل کاجی درآمده بود.

مردمانی که از کنار ماهیگیر می گذشتند به حیرت در او می نگریستند. پیش از این اوراشیما همه ی ساکنان دهکده را می شناخت، اما اکنون آشنایی نمی دید.
پیرمردی گوژپشت عصازنان از کنارش گذشت. اوراشیما با خود گفت که کسی بهتر از این پیر سالخورده نمی تواند مرا از آنچه بر سر دهکده آمده است آگاه سازد.
- ای پیرمرد محترم! ببخشید! آیا می توانید بگویید که خانواده ی اوراشیما تارو کجا خانه دارند؟
- که؟
- اوراشیما تارو!
- چه می گویی؟
- اوراشیما تارو!
ماهیگیر جوان دریافت که پیرمرد گوشش سنگین است. با تمام نیرو فریاد زد: «اوراشیما تارو! اوراشیما تارو! می خواهم بدانم خانه ی اوراشیما تارو کجاست؟
پیرمرد جواب داد: «جوان، مگر دیوانه شده ای؟ از کجا می آیی که خبر از این داستان نداری؟ اوراشیما تارو!... اوراشیما تارو!... مگر نمی دانی که اوراشیما ماهیگیری بوده که چهار صد سال پیش به صید رفت و با این که دریا ساکت و آرام بود غرق شد. نه خود او را پیدا کردند و نه زورقش را؟ اوراشیما تارو! به نام او بنای یادبودی در گورستان ساخته اند. منظورم گورستان کهنه است. حالا دیگر پنجاه سال است که در آن جا مرده به خاک نمی سپارند. اگر بخواهی می توانی به آن جا بروی و آن را ببینی! آیا راستی این قدر بی خبری که از من سراغ خانه و خانواده ی اوراشیما تارو را می گیری؟ پیرمرد سرش را تکان داد. سادگی مخاطبش او را به خنده انداخته بود.
اوراشیما تارو به گورستان کهنه رفت. در آن جا گوری را که به یاد او ساخته بودند، گور پدرش را، گور مادرش را، گور پسرانش را، گور پسران پسرانش را... پیدا کرد. سنگ های گور او را خزه ساییده بود و گور چنان کهنه شده بود که نوشته های روی سنگ آن به دشواری بسیار خوانده می شد.
ماهیگیر جوان چنین پنداشت که در بند جادو و افسونی شگفت گرفتار آمده است... جعبه ی کوچک و پربهای صدف را که زنش، دختر شاه دریاها به او داده بود همراه داشت. با خود اندیشید: «از کجا که در این جعبه جادویی ننهاده اند که همه چیز را در دیده ی من دگرگون می نماید. شاید هم راز این وضع بغرنج که من در آن افتاده ام در این جعبه باشد... چطور است که در جعبه را باز کنم؟... اما نه، من به همسرم قول داده ام که هرگز گره از نخ ابریشمین آن نگشایم؛ ... باشد! من دوباره گره این نخ را چنان می بندم که زنم هرگز به باز شدن آن پی نبرد... آری باید حتماً از این راز عجیب سر دربیاورم و بی گمان این راز را با باز کردن در این جعبه ی اسرارآمیز درخواهم یافت...»
ماهیگیر گره نخ را گشود و در جعبه را باز کرد. بخاری سپید از جعبه برخاست و به جنوب، به سوی جزیره ی خوشبختی و خرمی که اژدها- خدای دریا در آن جا به سر می برد، رفت. در جعبه جز این بخار چیزی نبود...
اوراشیما تارو در حال دریافت که چه کار بدی و چه پیمان شکنی شرم آوری کرده است. و فهمید که چه سزای هراس انگیزی خواهد یافت. هرگز نخواهد توانست پیش همسر زیبایش بازگردد و خوشی و خوشبختی بی پایان پیشین را دریابد...
اوراشیما دمی چند گریست. ندبه و زاری کرد و پشیمان شد و حسرت خورد... اما فقط چند ثانیه؛ زیرا در حال خون در رگ هایش منجمد شد. اندامش خشکید. موی سرش سفید شد، دندان هایش ریخت و تنش از تاب و توان افتاد و نقش زمین گردید... ناگهان بار زندگی چهارصد ساله در کاخ خدای دریا، بر شانه هایش که دیگر همای سعادت و جوانی جاودانی از روی آن پر کشیده بود، سنگینی کرد. و بدین گونه اوراشیما رخت به جهان دیگر کشید.

پی نوشت ها:

1. Urashima Tarô
2. Yura.
3. Kanagawa.

منبع مقاله :
‎ داستانهای ژاپنی، ترجمه ی اردشیر نیکپور، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ اول فلیسین، (1383)

 




منبع :

اوراشیما تاروی ماهیگیر گردآوری توسط بخش شعر ،داستان ، ادبیات، کتاب سایت آکاایران

اخبار اکاایران

تبلیغات