راکانگا و رامامبا

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد راکانگا و رامامبا ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر در دسته شعر ،داستان و ادبیات از سایت مقالات هنر آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید

آکاایران: سرویس اندیشه آکا ایران؛ بخش شعر و ادبیات:

راکانگا و رامامبا
,راکانگا,رامامبا,[categoriy]

آکاایران: راکانگا و رامامبا



 

نویسنده: رنه والی صمد
مترجم: اردشیر نیک پور





 
 یک اسطوره از ماداگاسکار
می گویند: «کند همجنس با همجنس پرواز!» لیکن این ضرب المثل در زمانی که همه ی جانوران به یک زبان حرف می زدند و هنوز ضرب المثل ها ابداع نشده بودند، درست نبوده است.
در زمانی بسیار قدیم راکانگا (1)، مرغ فرعون و رامامبا (2)، کایمان، دوستانی یکدل و یکجان بودند. آنان اغلب در کنار رودخانه همدیگر را می دیدند و با هم آب تنی می کردند و حرف می زدند و هر یک هر چه می دانست به دیگری یاد می داد.
راکانگا به دوست خود از جنگل ها یی که چشمه ها یی خنک و گوارا و جانوران و گل ها ی شگفت انگیز و زیبا داشتند، از درختان بزرگی که سر بر آسمان افراشته بودند و گفتی می خواستند دستشان به خورشید برسد، از پیچک ها یی که پرده ها یی نفوذناپذیر پدید آورده بودند، از ثعلبی ها که بویی سنگین داشتند و رنگ و شکلشان به زنبوران می مانست و یا از عنکبوتی پشم آلود سرخ که صلیبی زرین بر پشت داشت، داستان ها می گفت.
رامامبا خاصه موقعی که دوستش برای او از ماکی ها (3) که میمون ها ی کوچک زیبایی هستند و پشمی صاف و دمی دراز و حلقه حلقه دارند و گروهی زندگی می کنند و بر فراز درختان و در ارتفاعی سرگیجه آور از شاخه ای به شاخه ی دیگر می پرند و به کوچکترین صدایی پنهان می شوند و یا از خانواده ی تاندراک (4)، خارپشتان، که در تنه ی درختان به سر می برند و یا از فوزا (5)، گربه ی وحشی و هزاران جانور و گیاه عجیب دیگر تعریف می کرد، بیش از پیش به دیدن جنگل علاقه مند و مشتاق می شد.
رامامبا نیز که در قعر آب می زیست دمی از تعریف آنچه در زیر آب بود باز نمی ایستاد. از کنام ژرف و تیره ی خود که پر از گنج ها ی پنهان بود تعریف ها می کرد و می گفت برای رفتن به آن جا باید از دهلیزی دراز، که مدخل آن همیشه زیر تنه ی درختی و یا کناره ی رود پنهان بود، بگذرند. به دوست خود می گفت که از این دهلیز باید اندکی به مدخل اتاق بزرگ مدور مانده بالا برود.
مرغ فرعون به تعجب از او می پرسید: «چرا؟»
تمساح بزرگ شرح می داد: «رفیق گرامی، برای این که آب آن را پر نکند و من بتوانم مدتی زیاد در آن بیاسایم و هوایش تمام نشود. زیرا من دوست دارم که از دیگران کناره گیری کنم و به گوشه ی خلوتی بخزم و فکر کنم.»
اما راستش این بود که رامامبا برای گوشه نشینی و تفکر در خانه ی خود نمی نشست بلکه برای این مدتی دراز در لانه ی خود می ماند که طعمه ها یی را که به آن جا برده بود بدرد و ببلعد. او دوست داشت طعمه ی خود را پیش از خوردن چند روز در کنام خود رها کند و بعد او را می کشت و می خورد. در فصل سرما که شکار کم می شد او به لانه ی خود می رفت و می خوابید... بلی هر وقت شکمتان خالی شد بروید و تنبل بشوید و در آفتاب بخوابید. رامامبا برای فرو نشانیدن گرسنگی خود یک راه بیش در پیش نداشت: فرو بلعیدن چند سنگ!
مرغ فرعون به تمساح بزرگ گفت: «آیا در آن جا حوصله تان سر نمی رود، آیا گاهی از تنهایی دلتان نمی گیرد؟»
- گاهی خانم سوکاترا (6) (لاک پشت) به دیدنم می آید. میانه ی من و او بسیار گرم است. من و او توافق اخلاقی کامل داریم زیرا او نیز به زندگی چون من می نگرد و سلیقه اش با من یکی است. او گاهی بچه ها ی خود را نیز به خانه ی من می آورد و چند روز با من به سر می برد و چون خانه ی من چندان بزرگ و جادار نیست من بر بستری از لاک پشتان می خوابم. من بقدری شرمرو و مهربانم که هرگز رویم نمی شود آن ها را از خانه ی خود بیرون کنم... تو هم باید روزی به خانه ی من بیایی!... می آیی؟
راکانگا خیلی دلش می خواست که می توانست در آب فرو رود تا این چیزهای شگفت انگیز را ببیند، لیکن هنوز آن قدر عقل و شعور داشت که از روی کنجکاوی کاری دور از احتیاط نکند. او هنوز از کایمان می ترسید و با تمام مهر و محبتی که کایمان به او می نمود نگاه او را دوستانه نمی یافت.
روزی کایمان کودکانش را، که عده ی بسیاری بودند، پیش خواند و به آنان گفت: «من تاکنون همه نوع جانور زمینی خورده ام و تنها از پرندگان جنگلی نخورده ام... گوشت مرغ فرعون را نخورده ام. دلم می خواهد مزه ی آن را هم بچشم. برای رسیدن به این آرزو نقشه ای کشیده ام: روی آب می افتم و جنبش و تکانی از خود نشان نمی دهم چنان که هرگاه از دور نگاهم کنند مرده ام پندارند. شما در ساحل دور من جمع شوید و شیون و زاری کنید و اشک بریزید. سپس راکانگا را بخوانید، او دوست من است و بی گمان پیش شما می آید.»
کایمان ها ی کوچک فرمان بردند و در ساحل دور هم جمع شدند و بنای گریه و زاری نهادند. نالیدند و اشک ریختند و اشک ریختند و نالیدند. راکانگا به آن جا آمد تا ببیند چه خبر است. بچه ها ی کایمان به او گفتند: «دریغ و درد که پدر عزیزمان را از دست داده ایم. ما هم اکنون از مرگ او آگاه شدیم و طبق وصیت آن مرحوم خواستیم شما را هم خبر کنیم که در مراسم به خاک سپردن و سوگواری او شرکت کنید. ما امشب کالبد بی جان او را به ساحل می آوریم تا تو هم بتوانی با ما بر سر نعش او گریه کنی. او ناگهان افتاده است و مرده است وگرنه کایمان ها عادت دارند که آخرین نفس خود را در بیرون آب بکشند.»
رامامبا که چون تنه ی درختی بر آب افتاده بود خود را به دست امواج سپرده بود و کوچکترین حرکتی نمی کرد.
راکانگا که حیوانی بسیار باهوش و زیرک بود بزودی دریافت که بچه ها ی رامامبا اشک تمساح می ریزند و شما می دانید که تمساح ها پسرعموی کایمان ها هستند.
راکانگا خود را به آن راه نزد که متوجه حیله و تزویر آنان شده است و قول داد که با کودکان خود در مراسم سوگواری شرکت کند. در آن هنگام که بچه ها ی کایمان به سوی پدر دویدند تا از آن چه گذشته بود او را آگاه سازند راکانگا هم به طرف کودکان خردسال خود دوید تا به آنان بگوید: «بچه ها ی عزیزم! گوش کنید، ما با هم برای شرکت در مراسم سوگواری رامامبای بزرگ که دوست من بود می رویم؛ ... اما باید ترسید و احتیاط کرد!... شاید او نقشه ی گرفتن و خوردن ما را کشیده باشد، زیرا من در آن دم که او بر آب افتاده بود و چنین وانمود می کرد که مرده است و موج ها تکانش می دادند دیدم که از چشم کوچکش شراره ها ی شرارت می بارید. بی گمان او حیله ای اندیشیده است. شما با من بیایید اما اگر دیدید که من به او نزدیک نمی شوم شما هم نزدیکش مروید. هر وقت گفتم آواز بخوانید شروع به خواندن آواز بکنید!»
خانواده ی راکانگا صف بستند و پشت سر یکدیگر به سوی رودخانه رفتند. خانواده ی رامامبا پیش از آنان در کنار رودخانه در اطراف جسد پدرشان حلقه زده و نشسته بودند.
راکانگاهای کوچک طبق معمول با رامامباهای کوچک سلام و احوالپرسی کردند.
خانم راکانگا گفت: «دوستان کوچکم آیا مقدمات سوگواری پدرتان را فراهم کرده اید! دوستان بیچاره ام!»
رامامباهای کوچک گفتند: «نه هنوز، خانم راکانگای مهربان! ما هنوز بچه ایم و نمی دانیم چه باید کرد. امیدواریم که ترتیب مراسم سوگواری را شما بدهید!»
مرغ فرعون به کودکان خود گفت: «بیایید سرود عزا برای شادی روان دوست دیرین خود بخوانیم. من طبق سنن و رسوم ملی در بالای سر رامامبا می نشینم و سرود عزا می خوانم.»
مرغ فرعون چنین به مرثیه خوانی پرداخت: «ای رامامبا! در مرگ تو عزا داریم و اشک می ریزیم... غم و اندوه ما بسیار بزرگ و بی پایان است! آیا براستی تو مرده ای؟ اگر راست است که مرده ای و ما را در عزای خود نشانده ای پاهایت را تکان بده تا ما یقین پیدا کنیم که مرده ای و آن گاه سرود عزا بخوانیم. تو مردی نامدار بودی و باید مرثیه ای شیوا در مرگ تو سرود!»
رامامبا که مست باده ی غرور گشته بود پاهایش را تکان داد. مرغان فرعون دسته جمعی چنین خواندند: «افتخار بر رامامبا، کایمان بزرگ و نامدار!»
خانم راکانگا در بالای سر رامامبا چنین خواند: «تو پاهایت را تکان دادی... اما ما هنوز یقین کامل پیدا نکرده ایم که تو مرده ای! سه بار آرواره ها ی نیرومندت را به هم بزن!»
جوجه راکانگاها چنین خواندند: «افتخار بر رامامبا، کایمان بزرگ و نامدار!»
خانم راکانگا گفت: «ای رامامبا، ما کم کم یقین پیدا می کنیم که تو مرده ای! دریغ! دریغ!... حال که مرده ای چشمانت را هم باز کن!»
و کایمان نادان چشمان کوچک و زشتش را گشود و نگاهی به راکانگا کرد و در دل گفت: «زنک احمق و زودباور! بزودی تو را می گیرم و می خورم! هر چه زودتر این تشریفات احمقانه را تمام کن!»
راکانگا ادامه داد: «رامامبا! حال که مرده ای و ما را به عزای خود نشانده ای به پشت برگرد! در این صورت دیگر تردیدی نخواهیم داشت که مرده ای و از دست ما رفته ای!»
رامامبا به پشت برگشت.
مرغ فرعون و بچه ها یشان از فرصت سود جستند و فریادزنان و خنده کنان به هوا پریدند و از آن جا رفتند.
رامامبا که سخت ناراحت و خشمگین شده بود دریافت که نقشه ی او را فهمیده اند و دستش انداخته اند و از شرم رفت و با بچه ها ی خود در قعر آب پنهان شد و به آنان گفت: «مرغ فرعون در هنگامی که ما می پنداشتیم گولش می زنیم گولمان زد و به ریشمان خندید. از این پس نباید بگذارید آنان در رودخانه آب تنی کنند، آنان را بگیرید و بخورید و این را به کودکان خود بگویید، کودکان شما نیز باید به کودکان خود و آنان نیز به کودکان خود بگویند.»
خانم راکانگا نیز به نوبه خود بچه ها یش را جمع کرد و به آنان گفت: «دیگر برای نوشیدن آب به کنار این رود مروید. هرگز سر در آب فرو مکنید و به زیر آب مروید، بهتر است توی گرد و خاک بغلتید و اگر تشنه شدید شبنم بنوشید!»
آری از این است که مرغان فرعون هرگز در آب فرو نمی روند و کایمان ها هنگامی که مرغان فرعون با فریادهای ریشخندآمیز از بالای سرشان می گذرند پوزه ها ی زشت خود را از آب بیرون می آورند. مرغان فرعون می گویند: «آکانگو... آکانگو... آکانگو...» که تقریباً چنین معنی می دهد: آیا هر کسی که می پندارد می تواند چیزی را به دست آورد، همیشه آنچه را که می خواهد به دست می آورد؟

به گزارش آکاایران: پی نوشت ها:

1. Rakanga.
2. Ramamba.
3. Makis.
4. Tandrakes.
5. Fosa.
6. Socatra.

منبع مقاله :
منبع مقاله: والی صمد، رنه؛ (1382)، داستان های ماداگاسکاری، ترجمه ی اردشیر نیک پور، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ دوم.

 




منبع :

راکانگا و رامامبا گردآوری توسط بخش شعر ،داستان ، ادبیات، کتاب سایت آکاایران

اخبار اکاایران

اخرین مطالب آکاایران

تبلیغات