نگاهی به شعر محمدبن إدریس شافعی -آکا

آکاایران: سرویس اندیشه آکا ایران؛ بخش شعر و ادبیات:

,نگاهی,محمدبن,إدریس,[categoriy]

آکاایران: نگاهی به شعر محمدبن إدریس شافعی



 

نویسنده: دکتر محمد شیخ‌الرئیس کرمانی




 

امام شافعی - بنیانگذار مذهب شافعی - شیعه امامی نبوده است؛ ولی عشق و ارادت او به اهل بیت (علیهم‌السلام) بویژه حضرت علی (علیه‌السلام) موجب شده که از احترام خاصی نزد شیعیان برخوردار باشد. اشعار پرشور او در اظهار خضوع و ارادت به اهل بیت (علیهم‌السلام) گرایش قویم شیعی او را نشان می‌دهد.
بنا به جهات فوق، نامش را در ردیف شاعران شیعه و شیعه‌گرای عصر اول عباسی آوردیم و نمونه‌هایی از اشعار گرم و شیرین او را که در مودت به اهل‌بیت (علیهم‌السلام) و فروتنی در پیشگاه والای امام الائمة، علی مرتضی (علیه‌الاف التحیة و الثناء) سروده است عرضه داشتیم. این اشعار شیعه‌گرایی او را مسلم می‌دارد.

به گزارش آکاایران: 2. ولادت و وفات او

ولادت امام شافعی در غزّه یا یمن یا عسقلان، در سال 150 هـ.ق روی داده است. خیرالدین زرکلی مولد او را همان «غزّه» ضبط کرده است. در کودکی پدرش را از دست داد و در دو سالگی مادرش او را به مکه برد. در مکه به آموختن قرآن و استماع حدیث پرداخت و در محاضر درس علما حاضر شد. آنگاه به مدینه رفت و از محضر درس مالک‌بن‌انس استفاده کرد، سپس به بغداد سفر نمود، در نهایت به مصر رفت و در فسطاط، بر محمد بن عبدالله وارد شد و مورد احترام او قرار گرفت.
در سال 204 هـ.ق در 50 سالگی، در همان شهر وفات یافت و در مقبره بنی‌زهره مدفون شد. (1)

4. گرایش شیعی شافعی

شافعی در وابستگی به تشیع بسیار محکم بود. روزی جواب مسأله‌ای را گفت: سائل گفت: برخلاف فرموده علی (علیه‌السلام) گفتی: شافعی گفت: تو فرموده‌ی علی (علیه‌السلام) را ثابت کن تا من صورتم را برخاک گذارم. (6)
به طوری که از ترجمه احوال او در منابع گوناگون به دست می‌آید و اشعار منسوب به او حکایت دارد اهل انصاف و معرفت بود و از تعصب و عناد اجتناب می‌ورزید. گرایش شیعی داشته و به اهل‌بیت بویژه حضرت علی (علیه‌السلام) عشق می‌ورزیده است. در ذیل نمونه‌هایی از شعر شیعی او را می‌آوریم:

خلاصه بخش پنجم

در این بخش شرح زندگی شعرای شیعه و شیعه‌گرا در عصر اول عباسی و برگزیده‌ای از اشعار آن را آورده‌ایم.
در انتخاب شاعران دو معیار مورد نظر بوده است. شهرت شاعر به تشیع و مقدار اشعاری که درباره اهل بیت (علیهم‌السلام) داشته است.
در گزینش اشعار نیز، دو ملاک مورد توجه قرار گرفته است: قرار داشتن مضامین اشعار در چهارچوب اهداف شیعی و برخورداری از محسنات لفظی و معنوی، در پاره‌ای موارد نیز به یکی از این دو امتیاز در صورت برجستگی و اهمیت آن اکتفا شده است.
با توجه به معیارهای یاد شده شرح زندگی و گزیده اشعار هشت شاعر شیعی و یک شاعر شیعه‌گرا (محبّ اهل‌بیت علیهم‌السلام) همراه با گزیده‌ای از اشعار آنان مورد بررسی قرار گرفته است.

پی‌نوشت‌ها:

1. بطرس البستانی، دائرة المعارف، ج 10، ص 390 و عبدالحسن مصاحب، دائرة المعارف فارسی، ج 2، ص 1436.
2. زرکلی، خیرالدین الاعلام، ج 6، ص 26.
3. عبدالهادی، فضلی و ... المذاهب الاسلامیه الخمسه، ص 489.
4. حسینی دشتی، سید مصطفی، معارف و معاریف، ج 3، ص 1292.
5. وجدی، محمد فرید، دائرة المعارف قرن 20، ج 5، ص 403.
6. محمدبن یعقوب، ابن‌ندیم، الفهرست، جزء 6، ص 264.
7. شبر، جواد، ادب الطف، ج 1، ص 215.
8. همان، ص 214.
9. همان، ص 217 و سیدمرتضی حسینی فیروزآبادی، فضائل الخمسه من الصحاح السته، ج 2، ص 81.
10. فیروزآبادی، سید مرتضی حسینی، فضائل الخمسه من الصحاح السته، ج 2، ص 81.
11. همان، ص 82.
12. شبّر، جواد، ادب الطف، ج 2، ص 221 و دیوان شافعی، ص 16.

منبع مقاله :
شیخ‌الرئیس کرمانی، محمد؛ (1388)، شعر شیعی و شعرای شیعه در عصر اول عباسی، تهران، انتشارات اطلاعات، چاپ اول



 

 




منبع :

اخبار اکاایران

تبلیغات