گفت وگو با قصه گوی خیابان های پاریس -آکا

آکاایران: سرویس هنر آکا ایران به نقل از تبیان؛ بخش شعرو ادبیات:

  • تعداد بازدید :
  • 16
  • چهارشنبه 21/11/1394
  • تاریخ :

«پاتریک مودیانو» سال 2014 نوبل ادبیات را در میان ناباوری خیلی ها به خانه برد. حالا بعد از گذشت دو سال از کسب مهم ترین جایزه ادبی جهان، این نویسنده فرانسوی در مصاحبه ای از علاقه زیادش به شهر پاریس و پرسه زنی هایی که در کودکی تلخ او ریشه دارد، سخن می گوید.

به گزارش آکاایران: بخش شعر و ادبیات آکا ایران

,خیابان,پاریس,[categoriy]

آکاایران: گفت وگو با قصه گوی خیابان های پاریس

"پرسه زدن" در فضای شهری از زمان «شارل بودلر» به عنوان یکی از نماد های مدرنیته در تحلیل های ادبی، تاریخی و اجتماعی ظاهر شده است. پاتریک مودیانو نویسنده ای که به طور ویژه ای در رمان هایش به این مفهوم پرداخته، در مصاحبه ای که با «گاردین» انجام داده از ریشه این میل دیوانه وار در کودکی مشکل دار و علاقه اسیرکننده اش به شهر پاریس سخن گفته است.
متن یادداشت و گفت وگوی «یوان کامرون» را با برنده جایزه نوبل ادبیات سال 2014 می خوانید:
مودیانو در رمان جدیدش «برای این که در محله گم نشوی» به یادآوری خاطراتی از گذشته و از بین رفتن حس پیشین خود نسبت به مکان های و محله های شهرش پرداخته است. مودیانو که حالا 70 ساله شده، در «شجره نامه» 21 سال نخست زندگی اش را روایت می کند. او در این کتاب شرح می دهد وقتی 14 ساله بوده و مادرش در تئاتر «فونتین» اجرا داشته، او چطور به پرسه در خیابان های محله «پیگل» پاریس خو گرفته است.
می گوید: در خیابان «فونتین»، میدان «بلانش» و خیابان «فروشو» بود که اولین بار با رمز و راز خیابان های پاریس آشنا شدم و بدون این که متوجه باشم، رویای زندگی دیگر را برای خودم شروع کردم.
فضای گیرا و غم انگیز محله های طبقه کارگر، کافه های شان، گاراژ ها، هتل های تپیده، هزارتوی رویایی بولوارها، خیابان ها، میدان ها و ایستگاه های مترو در رمان های مودیانو با طنین کودکی ناشاد و پریأس او در هم تنیده شده است.
او در سن 17 سالگی نوشت از این که به تنهایی در خیابان های پاریس قدم می زند، خوشحال است. از آن به بعد بود که ریز مشخصات مکان ها، نام خیابان ها و موقعیت جغرافیایی دقیق محله های پایتخت به ویژگی هر متن او تبدیل شد.

مودیانو در مراسم نوبل

مودیانو در رمان سال 2010 خود با عنوان «افق»، از شخصیتی اصلی به نام «بوزمانس» نوشته که "هرگز نام خیابان ها و شماره ساختمان ها را فراموش نمی کند." این روش شخصی او برای مقاومت در برابر بی تفاوتی و گمنامی شهرهای بزرگ و شاید هم بلاتکلیفی زندگی بود

بی هیچ دلیل واضحی، تعدادی شخصیت فاسد، مرموز و کنجکاوی برانگیز در روایت های او پیدا و محو می شوند. این پاریسی است که گاهی یادآور حس و حال فیلم هایی مثل «روی بام های پاریس» مارسل کارنه و گاه یادآوری کننده سال های زندگی «سارتر» یا «ژولیت گرکو» در «سن ژرمن دپره» پاریس می شود.
من مدت ها به قدم زدن در محله های مختلف پاریس معتاد بودم و هنوز هم برای نام بعضی خیابان ها حس و حال شیدایی پیدا می کنم. در کنار این، علاقه ام به دانستن این که زندگی در این شهر در دوران اشغال آن توسط نازی ها و پس از آن چگونه بوده، باعث شد مودیانو تبدیل شود به نویسنده ایده آل من. بنابراین وقتی فرصت برای ترجمه جدیدترین رمانش «برای این که در محله گم نشوی» و کار سال 2007 او، یعنی «در کافه جوانی گم شده» پیش آمد، پریدم وسط ماجرا.
اخیرا برای دیدار او دعوت شدم. مودیانو را که حالا 70 سال دارد، می شود مردی شدیدا دارای فضای خصوصی و محتاط دانست. قد بلند و مودب است و رفتاری تقریبا عذرخواهانه دارد. موقع حرف زدن به طور اغراق آمیزی از دست هایش استفاده می کند و در جواب هایش نزدیک به تردید و عدم قطعیت است. همیشه به دنبال کلمه درست می گردد و مثل شخصیت های داستانی اش از حذفیات زیاد استفاده می کند.
وقتی داشتم به آپارتمانی در نزدیکی پارک «لوکزامبورگ» که مودیانو همراه همسرش «دومنیک» در آن زندگی می کند می رسیدم، تصمیم گرفتم روی جنبه های توپوگرافیک رمان هایش تمرکز کنم و بپرسم آیا اشاره به خیابان های پاریس و آدرس ها در دنیایی که شخصیت های داستانی و رویدادها اغلب رمزآلود هستند و به سختی به یاد می مانند، نوعی خلق اتمسفر در کارهایش است؟
مودیانو در پاسخ به این سوالم می گوید: آن ها را به کار می گیرم تا به یک سری نقاط ارجاع دست پیدا کنم. ساختمان ها خاطرات را با خود بازمی گردانند و هر چه فضا دقیق تر باشد، بهتر با تخیل گره می خورد. در کودکی و نوجوانی من خیلی تحت تأثیر بودم... این اثرات آن قدر قوی بودند که انگار در زندان خاطراتم حبس شده ام. این ها تصاویری هستند که در کل زندگی به دنبالت می آیند... در کودکی وضعیت خانوادگی ما خیلی بی ثبات بود و من اغلب با اسباب بازی ها و وسایلم تنها گذاشته می شدم. شروع کردم به پرسه زنی در خیابان های شهر و هربار که خودم را مجبور می کردم از خانه دور و دورتر شوم، آمیزه ای از حس ترس و شگفتی را احساس می کردم.

,خیابان,پاریس,[categoriy]

مودیانو درباره تجربیات خود در این زمینه می گوید: وقتی اولین بار خیابان گردی در پاریس را شروع کردم، آمیزه ای از ترس و شگفتی را حس می کردم. در بسیاری از رمان های مودیانو ارجاعاتی به حد و مرزهای نامرئی می شود، "مناطق بی طرف"، نواحی پشت ساحل، زمین های بی مالک و خواننده در فضای عجیبی از محله ها به خصوص از پاریس غرق می شود، جایی که شخصیت ها انگار از میان مه دیده می شوند. آن ها هویت شان را تغییر می دهند و اغلب از اسامی مستعار استفاده می کنند، در حالی که خیابان ها، آدرس ها و شماره تلفن های قدیمی دقیقا درست هستند.
وقتی شخصیت ها مثلا از رود «سن» می گذرند، حال شان تغییر می کند، وقتی زیر پل مترو بین ایستگاه های «سگور» و «دوپلکس» قدم می زنند، وارد "منطقه بی طرف" می شوند. گویی مودیانو یک نقشه جغرافیایی پاریسی از ذهن خلق کرده که مثل یک دست نوشته قدیمی، خاطراتش از آن محله به آن اضافه می شود.
خودش این حس را این طور توصیف می کند: در کودکی تصور می کنم اگر از رود «سن» بگذرم و به سمت ساحل راست بروم، وارد دنیایی خیالی می شوم که این کمی ترسناک بود. آن روزها بازار تره بار و همه دفاتر روزنامه ها آن جا بود و «شانزلیزه» حس لب دریا را داشت... در حالی که ساحل سمت چپ بیش تر حس شهرستان را داشت، که البته این از جذابیتش نمی کاست. مسلما همه این ها الان بی معنی هستند...
مودیانو هم مثل «بودلر» حسرت تخریب و از بین رفتن مناطق پاریس را می خورد. او در این باره می گوید: در زمان «بودلر» تمام منطقه «کاروسل» خراب شد. او شعری درباره آن گفت... این روزها پاریس پاستوریزه تر شده و همه چیز یکپارچه شده، با این حال هنوز چیزهای عجیب و اسرارآمیزی در برخی محله ها وجود دارد...
مودیانو ادامه می دهد: من اغلب حس می کنم لایه ای از گوشی های تلفن همراه پاریس را پوشانده است و خاطرات خودم هم همه تخیلی شده اند. مثل این است که حیوان مورد علاقه خانگی ات، سگ یا گربه، با کاه پر شده و به یک تاکسیدرمیست سپرده شده باشد. تو او را می شناسی، اما دیگر زنده نیست.
خاطرات پرتردید و غیرقابل اعتماد مودیانو که گوشه هایی از جوانی او را زنده می کنند، به همراه این شخصیت ها اغلب در کارهایش پیدا می شوند و بسیاری تصور می کنند او یک رمان را بارها و بارها تکرار می کند. این نقطه نظری است که خود مودیانو کتمانش نمی کند.
می گوید: من فکر می کردم رمان هایم را در سیری مداوم و در دوره های پی درپی فراموشی اما با چهره ها، مکان ها و جملاتی یکسان به نگارش درآورده ام. مثل نقشه کوبلن دوزی که در حالت نیمه خواب بافته شده باشد.
مودیانو در سخنرانی دسامبر 2014 هنگام دریافت جایزه نوبل گفت: مثل همه آن ها که متولد سال 1945 هستند، من هم فرزند جنگ هستم...
سایه «آلبرت» پدر مودیانو که در دوران جنگ جهانی دوم به عنوان یک یهودی دستگیر شد و به قاچاقچیان و شیادان نسبت داده می شد و مادر بلژیکی اش «لوییزا کولپین» بازیگر سینما که امسال درگذشت، در صفحه های بسیاری از داستان های او به چشم می خورد؛ او در این باره می گوید: حتی عکس های والدین من به تصاویر افرادی تخیلی تبدیل شده است. فقط برادرم (که مرگش در 10 سالگی تأثیر ویران کننده ای روی این نویسنده گذاشت)، همسر و دخترانم واقعی هستند.
شخصیت هایی که شاید با الهام از پدر و مادر مودیانو خلق شده باشند، در اکثر رمان هایش به چشم می خورند. او تا حدی ابهام خاطراتش درباره آن ها را می پذیرد و می گوید: به گونه ای عجیب من ترجیح می دادم آن ها را قبل از به دنیا آمدنم ملاقات کنم. ترجیح می دهم آن ها را پیش از بچه دار شدن تصور کنم.
راوی «گل های ویرانی» از «سن ژرمن دپره» به عنوان روستایی حرف می زند که مودیانو در جوانی می شناخته و حال دیگر از بین رفته.
برنده نوبل ادبیات سال 2014 در این باره می گوید: وقتی من بچه بودم، «سن ژرمن» یک محله کارگرنشین بود... مثل خیابان «دوفین» واقعا قدیمی بود. جنگ هنوز در نزدیکی ما بود و خیابان ها تاریک...
در پاریسی که مودیانو توصیف می کند، شخصیت ها به سختی شهر را آن طور که می شناختند، به یاد می آورند و با آن تخریب، رازها و زندگی جمعیت زیادی از مردم طبقه کارگر ساکن آن ناحیه از بین رفته است...



منبع :

اخبار اکاایران

اخرین مطالب آکاایران

تبلیغات