ویشنو -آکا

آکاایران: سرویس اندیشه آکا ایران؛ بخش شعر و ادبیات:

ویشنو
,ویشنو,[categoriy]

آکاایران: ویشنو



 





 

به گزارش آکاایران:  اسطوره ای از هند

ویشنو نگه دارنده‎ی جهان و خداوندگار نیکی و زندگی را در ردیف برهما، آفریننده ی جهان و پدر خدایان و مردمان باید قرار داد.
ویشنو پوستی به رنگ آبی سیر دارد. چهار دست دارد. به یکی از این دست ها گرزی؛ به دست دیگر کرنایی، یعنی صدفی که صداها از آن بیرون می آیند؛ به دست دیگر قرصی؛ و به دست دیگر نیلوفری می گیرد. جامه ای زردرنگ بر تن می کند و بر نیلوفرهای سفید وزیر آسمانی زرین یا درون کاخی از گوهرهای گران سنگ می نشیند. همسرش، لاکشمی (1) زیبا و دل ربا نیز که چهره ای رخشان و لبی خندان و بویی دل آویز دارد. در کنار او می نشیند. گاه وی را در میان دوپیل مجسم می کنند. پیلان با آفتابه های زرین آب بر او می پاشند.
در دست چپ ویشنو عقابی است که گارودا (2) نام دارد. گارودا مرکب ویشنو است.
ویشنو بارها ظاهر گشته تا جهان را برهاند. هریک از پیدایش های او را اوتارا (3) می نامند. در هر اواتار تازه دنیایی تازه پدید آمده است. میان هریک از پیدایش ها صد هزار قرن فاصله بوده است در این فواصل طولانی ویشنو به روی اژدهایی که هفت سر خود را چون بادبزنی بالای سر او نگاه می دارد، در میان آبی که جهان از آن بیرون آمده است دراز می کشد و به خواب می رود.
در این اوتارها، ویشنوگاه به چهره ی ماهیی، گاه به چهره ی گرازی، گاه به چهره ی سنگ پشتی، گاه به چهره ی شیری، گاه به چهره ی کوتوله ای، و سرانجام به صورت مردی شگفت انگیز، یعنی کریشنا، و یا پهلوانی بزرگ و جوان مرد، یعنی راما، پدیدار می شود.
***
ویشنو نخست ماهیی بوده است. در این چهره او مانو (4) را یاری کرد تا مردمان را از طوفان بزرگ برهاند.
مانو که مشتی آب برگرفته بود تا روی خود را با آن بشوید، ماهی ریزی در آن آب یافت. از دیدن آن ماهی در شگفت افتاد. ماهی به زاری از او درخواست تا او را زنده بگذارد. مانو ماهی را در کوزه ای انداخت.
فردای آن روز ماهی چندان بزرگ شد که دیگر در کوزه جا نمی گرفت. مانو آن ماهی را برد و به دریا انداخت.
ماهی از او سپاس گزاری کرد و به پاداش رفتار نیکش راز بزرگی را به او فاش کرد. او را خبر داد که به زودی طوفانی بزرگ پدید خواهد آمد. اندرزش داد تا در کشتی بزرگی بنشیند و در آن جفتی از جانوران و نمونه ای از گیاهان و غلات جای دهد.
مانو این اندرز را به کار بست و چون آب سراسر زمین را فراگرفت خود را نجات داد. با این همه در کشتی خود با دلهره ‎ها و نگرانی های بسیار دست و گریبان شد. آن گاه ماهی بزرگی با پولک های زرین و سری تاج دار پدیدار شد. مانو با خود اندیشید که اگر رسنی می داشت می توانست کشتی خود را به آن ماهی ببندد. دریغ که رسنی در کشتی نبود. لیکن شاه ماران که واشوکی (5) نام داشت از انبار کشتی بیرون آمد و خود را در اختیار مانو نهاد تا چون رسنی از او استفاده کند. مانو یک سر مار را به کشتی و سر دیگرش را به ماهی عظیم که همان ویشنو بود بست و بدین گونه کشتی را به ساحل نجات رسانید.
دیوی سرزمینی را که مانو در آن پیاده می شد اشغال کرده بود. لیکن غولی که سر گراز و دندان های تیز داشت به یاری آدم نخستین آمد. او در آب فرو شد و از زیر کره ی خاک با نیروی بویایی شگرف، خود را به دیو رسانید و او را به یک نواخت نیش کشت. آن گاه زمین را از ورطه بیرون کشید و بر سر خویش نهاد و آن را نگه داشت و سپس با دست های خود آن را بالا برد و چندان نگاهش داشت که آب های طوفان از آن پایین ریخت.
غول نیک خواه که سر گراز داشت ویشنو بود.
خدای نیکوکار، در مرحله ای دیگر که دریای شیر زده می شد، به چهره ی لاک پشت پدید آمد.
افزار شیرزدن هندیان چماقی است که دور آن ریسمانی می پیچند و ریسمان را گاه به این سو و گاه به آن سو می کشند تا شیر را به هم بزند.
ویشنو از دیدن نابودی بعضی از خدایان متأثر و اندوهگین بود، دریافته بود که آنان به آب زندگی نیازمندند. پس دستور داد دریای شیری را برگزینند و کوه ماندارا (6) را چون چماقی و مار واشوکی را چون ریسمانی که یک سر آن را خدایی و سر دیگرش را دیو بکشد، به کار برند. هرگاه آنان سهمی از مایده ی آسمانی می خواستند او کمکشان می کرد.
دستور ویشنو را کار بستند، کوه بالا و پایین رفت و به چرخش افتاد، لیکن در دل خاک فرو رفت، چندان که چیزی نماند آن را سوراخ کند. ویشنو به صورت لاک پشتی غول آسا درآمد و پایه ی آن میله ی بزرگ گشت.
هنگامی که دریای شیر به هم زده می شد، مار سیلی از زهر از دهان خود بیرون ریخت و بیم آن رفت که آن سیل همه ی گیاهان و جانوران و مردمان و حتی دیوان و خدایان را نابود کند. خداوندگار شیوا به خواهش ویشنو این زهر را فرو بلعید و زهر گلوی او را سوخت.
از دریای شیر، در نتیجه ی به هم خوردن، نخست گاوی عجیب بیرون آمد که مادر شیرده همه ی جانوران است. سپس زن خدای شراب، سپس درخت بهشتی که بوی خوش آن سراسر جهان را گرفت، سپس آپساراها (7)، رقاصان دل فریب آسمانی، سپس ماه، که شیوا آن را بر پیشانی خود نهاد، و سرانجام لاکشمی زیبا که ویشنو او را به همسری برگزید، پدید آمدند.
از رودهای مقدس آوایی برخاست که لاکشمی را دعوت می کرد برود و در آنها شست و شو کند. دریای شیر تاجی از گل های جاودان به او هدیه داد.
آن گاه پزشک خدایان از دریا بیرون آمد، او پیاله ی آب زندگی را به دست داشت.
دیوان و اهریمنان بر آن شدند که این پیاله را از او بربایند، ویشنو به صورت زنی دل فریب درآمد و اهریمنان از دیدن او از حیرت برجای خود خشک شدند و هیچ یک جرئت نکرد ظرف گران بها را از دست او بگیرد. بدین گونه ویشنو توانست آبی را که نیرویی برتر از نیروی مردمان و جوانی جاودانه می بخشد به خدایان بدهد.
آن گاه ناگاها (8)، مار خدایانی که سرهای بسیار داشتند، سر از آب بیرون آوردند تا قطرات مایده ی آسمانی را که بر زمین می ریخت. بنوشند. لیکن زبانشان را گیاهان تیغ دار شکافت. با این همه نیرویی شگرف در کالبدشان دمیده شد.
گارودا، پرنده ای که مرکب ویشنو بود، خود را به روی آن ماران انداخت و به کشتارشان پرداخت، بازماندگان ماران از آن پس از ترس گارودا جرئت سر بلندکردن نیافتند و همیشه خود را بر زمین می کشند.
به هم خوردن دریای شیر در نقش برجسته های پرستشگاه آنگکوروات (9)، که گوهر تابان کامبوج و هند و چین است، تصویر شده است.
***
در اواتار دیگر ویشنو به چهر شیری پدیدار شد.
اهریمنان و دیوان مدتی بر جهان چیره شد و خدایان را بیرون رانده بودند. ویشنو مهر خود را بر دل پسر شاه اهریمنان افکند و روز به روز آن را فزون تر ساخت تا آن پسر به او ایمان آورد.
پدر پسر را تهدید کرد، سپس به کشتنش کوشید، لیکن نه شمشیر، نه زهر، نه آتش، نه ضربت پیلان مست و خشمگین و نه سحر و جادو در او کارگر نیفتاد.
پسر شاه اهریمنان در این عقیده پای فشرد که ویشنو خداست و در همه جا حاضر است.
پدرش اشاره به ستونی کرد و فریاد زد: حتی در این ستون هم هست؟
- آری، او در همه چیز و همه جا هست.
شاه اهریمنان از خشم پای بر ستون کوفت و آن را سرنگون کرد. لیکن از میان ستون مردی با سر شیر بیرون آمد و خود را به روی شاه بدکیش انداخت و پاره پاره اش کرد.
مردی که سر شیر داشت ویشنو بود.
***
میلیاردها قرن گذشته. اهریمنان دوباره نیرو یافتند و بر زمین چیره شدند و فرمان روایی آن را به دست گرفتند. این بار ویشنو برای از پای درانداختن آنان به صورت برهمنی کوتوله درآمد. برهمنان روحانیان هندوستان بودند و طبقه ی اجتماعی موروثی خاصی تشکیل می دادند و امور روحانی و مذهبی را در امتیاز و انحصار خود داشتند و افراد طبقه ی دیگر آنان را بسیار بزرگ می داشتند.
ویشنو می دانست که شاه آن روزگار که بالی (10) نام داشت با وجود درون و خوی اهریمنی نسبت به برهمنان بسیار مهربان بود و با دقت و توجه بسیار وظایف خود را در برابر آنان انجام می داد. پس ویشنو به صورت برهمنی کوتوله درآمد و به کاخ شاهی رفت.
شاه برای شستن پای برهمن کوتوله آب خنک آورد و به او قول داد که هرچه از وی بخواهد انجام دهد.
برهمن در جواب او گفت: من آدم بسیار کوچک و کوتوله ای هستم، اندک چیزی مرا بس است. زمینی کوچک به مساحت سه پا، سه پای من، به من ببخش.
شاه اهریمنان که این تقاضا را بسیار کوچک و ناچیز پنداشته بود قول داد که آن را برآورد.
در این دم ویشنو عظمت خدایی خود را بازیافت. با دو گام همه ی جهان را پیمود و چون جایی نبود تا گام سوم را بر آن بنهد شاه اهریمنان را بر آن داشت که فرمان روایی زمین و آسمان را به خدایان واگذار کند.
سپس خدایی دیگر، خداوندگار ایندرا، خود را به روی شاه اهریمنان انداخت و او را از پای درآورد و چون دید که از دهان شاه اهریمنان موجی از گوهرهای گران بها بیرون می ریزد در شگفت شد و کالبد بی جان او را دو نیم کرد. دندان های شاه اهریمنان صدف، چشمانش یاقوت، خونش لعل و مغز استخوان هایش زبرجد و گوشش بلور و استخوانش الماس شدند.
***
پس از چند هزار قرن ویشنو به چهره ی مردی عجیب، یعنی کریشنا، به روی زمین بازگشت.
کریشنا که در زبان هندی به معنای سیاه است، خدایی است سیه رنگ یا آبی سیر که چشمان بادامی مینایی رنگ دارد. گاه گرزی کوچک، یا کرنایی، یا دفی و یا نیلوفری به دست می گیرد. بیشتر او را در حال نواختن نی در میان چوپانان مجسم می کنند. زادگاه او ماثورا (11)، میان دهلی و آگره قرار دارد. تاریخ زادن او دست کم ده قرن پیش از میلاد مسیح است.
او در اصطبلی سحرآمیز به دنیا آمد. شاهی بدکیش، که برادر مادر او بود او را آزار و شکنجه ی بسیار داد زیرا به آن شاه گفته بودند که به دست یکی از پسران خواهرش کشته خواهد شد و او فرمان داده بود همه ی پسران خواهرش را از میان بردارند.
خوش بختانه پدر و مادر کریشنا، دوراندیشی نمودند و پسر خود را با دختر گاوچرانی تنگدست و حقیر عوض کردند و کریشنا را از مرگ نجات دادند. کریشنا کودکی و نوجوانی خود را در میان چوپانان به سر برد. او دوستان و همبازی های خردسال خود را با نیرو و هوشمندی بسیار به حیرت می انداخت.
کریشنا هنگامی که کودکی خردسال بود چارپایه ای به زیر پای خود می نهاد و به روی میزها می رفت و قالب های کره را برمی داشت و می خورد یا برای بازی و تفریح خود کوزه های شیر را می ریخت و یا نوزادانی را که در گهواره های خود به خواب رفته بودند از خواب برمی انگیخت.
چون بزرگ تر شد، جامه ی دخترانی را که در رودخانه تن خود را می شستند می ربود و آنها را از شاخه ی درختی می آویخت و خود پنهان می شد تا به حیرت و تعجب دختران که پس از بیرون آمدن از آب جامه ی خود را پس از جست و جوی بسیار بر شاخه ی درختی می یافتند، بخندد. (من تصویر این صحنه را بر یکی از دیوارهای پرستشگاه تانجور (12) در جنوب هندوستان دیده ام. مؤلف) دختران را بر آن می داشت که به نوبت پیش او بروند و جامه هایشان را به خواهش و التماس از او بخواهند و او جامه ی آنان را با شوخی و شادمانی پس می داد.
روزی ساقه ی نیی را برید و هفت سوراخ در آن پدید آورد و با این نی آهنگ هایی دل انگیز نواخت. زنان و مردان و گاوان و دیگر جانوران و حتی درختان و سنگ ها نیز با لذت بسیار به آن آهنگ ها گوش فرامی دادند و ستارگان آسمان به نوای نی به رقص و طرب درمی آمدند. خدا و گوپی ها (13) با آنان به سر می بردند. آنان به محض شنیدن نوای نی خدا به سوی او می شتافتند و همه ی شب را در پرتو مهتاب به نوای نی و تنبور با خدای جوان می رقصیدند.
کریشنا به همه ی کسانی که پیش او می رفتند تسلیم و رضا و وارستگی و بی اعتنایی به دنیا و نیکی کردن و دل سوختن به دیگران را موعظه می کرد. روزبه روز نیکی و بخشندگی او افزون تر می شد. روزی زنی گوژپشت و زشت چهر، که دلی مهربان داشت، تاج گلی به وی ارمغان کرد و از او درخواست که هر بامداد پیش او برود و با عطرهای وی خود را خوش بو کند. کریشنا با انگشت بر پشت او زد. در دم قد خمیده ی زن گوژپشت راست شد و گوژش از میان رفت و زنی به زیبایی شه بانوان گشت.
چوپانان هند یکی از قدیمی ترین خدایان را که ایندرا نام دارد بسیار دوست می داشتند. ایندرا خدای رگبار و تندر و باران است. روزی کریشنا چوپانان را بر آن داشت که به جای ایندرا به پرستش کوهستان، که گله های آنان را به دامن خود می پرورد، بپردازند. هنگامی که چوپانان به ستایش و پرستش کوهستان سرگرم بودند کریشنا در ستیغ آن نمایان شد. ایندرا از سر خشم رگباری هراس انگیز پدید آورد و بارانی طوفان زا فرو بارید. کریشنا کوه را از جای برکند و بلند کرد تا چوپانان و گله هایشان به زیر آن پناه برند و از رگبار و طوفان در امان باشند. او کوه را هفت شبانه روز به روی انگشت کوچک دست چپش نگاه داشت، خدای پیر در برابر این قدرت نمایی سر فرود آورد و از خدای جوان فرمان برد.
کریشنا در هر کاری که در پیش گرفته، به مَثَل در جنگل ها، همیشه موفق و پیروز شده است. هر بار دشمنانش در کوشش خود برای کشتن او دچار ناکامی شده اند و او بر آنان چیره شده است.
روزی کریشنا شه دخت روکمینی (14) را که زیبایی سحرآمیز و دل فریبی داشت، از روی گردونه ی زرینش ربود. روکمینی نخستین همسر و بانوی بانوان او شد. کریشنا هفت همسر داشت. هر یک از این زنان پسری و دختری برای او آوردند که همه در زیبایی بی همتا بودند.
در پایان یکی از زندگی های کریشنا که جهان از بهاری همیشگی برخوردار بود، روزی خدا در جنگلی نشسته و سر به جیب تفکر فرو برده بود. قضا را کف پای او باز بود و تقدیری شوم چنین خواسته بود که پاشنه ی پای چپ کریشنا تنها نقطه ی آسیب پذیر پیکر رویین او باشد؛ شکار افکنی از دور او را گوزنی پنداشت و تیری به سویش انداخت و تیر بر آن نقطه ی آسیب پذیر نشست. شکارافکن پس از پی بردن به اشتباه شوم خویش سخت پریشان و آشفته گشت و خود را به پای کریشنا انداخت و پوزش خواست. کریشنا او را بخشید و مطمئنش ساخت که این حادثه کوچک ترین آسیبی به او نمی رساند و نگرانی شکار افکن بیجاست.
آن گاه با چهره ای رخشان و غرق در نور بر آسمان رفت. او وظیفه ی خود را که رهانیدن زمین از چنگ غم و درد بود انجام داده بود.
آخرین پیدایش (اواتار) ویشنو، رامای پهلوان است.
راما چهره و تنی تیره، دیدگانی درشت و سیاه، لبانی خندان، بالایی بلند و اندامی چالاک داشت. او بزرگ ترین فرزند شاهی بود که در آیودهیا (15) پای تخت کشور کوسالاها (16) واقع در شمال شرقی هندوستان فرمان می راند.
وظیفه ی بشری خاص او مبارزه و پیکار با راکشاشاها (17)، دیوان کوه پیکر و راکشاشی ها (18) ماده دیوان کوه پیکر بود که بر خدایان شوریدند و دین داران و پرستندگان وفادار آنان را آزار رسانیدند و کوشیدند آنان را از انجام دادن وظایف خود بازدارند.
نخستین اقدام برجسته ی او بیرون آوردن صومعه ای از چنگ یکی از راکشاشی ها بود که بر مردمان ستم و آزار بسیار می کرد و بدین ‎گونه آنان را از به جای آوردن وظایف دینی خود بازمی داشت.
پس از آن راما به میتیلا (19)، پای تخت ویدلیا (20)، یکی از کشورهای باستانی هند رفت که در میان یکی از بزرگ ترین رودخانه های جهان، گنگ، و بلندترین رشته کوه های زمین، هیمالیا، قرار دارد رفت. شاه این کشور دختری داشت سیتا (21) نام با چهره ای گرد و زیبا که چون زرناب می درخشید، گیسوان شبه رنگ با درخششی بنفش گون، چشمان بادامی بلوطی رنگ، بالایی کشیده چون تنه ی نخلی جوان.
پدر سیتا سویمبری، یعنی جشن انتخاب داماد، برپا کرده بود و کمانی زرین و سنگین که به وسیله ی خداوندگار شیوا از یکی از پدرانش به او رسیده بود، در میدان نهاده و گفته بود دخترش را تنها به کسی خواهد داد که بر آن کمان زه بندد و تیری با آن بیندازد. کسی نیروی به زه کردن آن کمان را نداشت. تنها راما توانست این کار را بکند. او نه تنها بر آن کمان زه بست بلکه با چنان نیرویی کمان را کشید که کمان شکست.
او با سیتا ازدواج کرد و عشقی شگفت انگیز زندگی دو همسر را به هم آمیخت (22).
راما فرزند ارشد شاه آیودهیا و جانشین او بود؛ لیکن یکی از زنان پدرش کوشید تا بهاراتا را بر اریکه ی سلطنت بنشاند. او شاه پیر را بر آن داشت که راما را تا چهارده سال به یکی از جنگل های دوردست تبعید کند.
راما پیش پدر رفت و گفت من با خوش وقتی و شادمانی بسیار فرمان پدر را گردن می نهم تا پدرم در قولی که داده است استوار بماند. آن گاه از همسر خود سیتا خواهش کرد که در غیبت او در دربار پدرش بماند. او نمی خواست که سیتای نازنینش با او به جنگل، که جایگاه تنهایی و بی کسی و گرسنگی و بیماری و تاریکی و ترس ها و هراس هاست برود. لیکن سیتای مهربان حاضر نشد شوهر خود را تنها بگذارد و از او خواهش کرد که وی را نیز هرجا که می رود با خود ببرد. او با خشنودی بسیار حاضر بود در کنار شوهر خود با هر خطری روبه رو شود.
راما خواهش او را برآورد و همراه وی و یکی از نابرادران خود به نام لکشهمانا (23) عازم جنگل دوری شد. برادر دیگرش بهاراتا در جنگل پیش آنان رفت و راما را از مرگ پدر آگاه کرد و از او خواهش کرد که با وی به پای تخت برگردد و جانشین پدر شود و فرمان روایی کشور را به دست گیرد. لیکن راما خواهش او را نپذیرفت زیرا مهر فرزندی او را به احترام اراده و قول پدر وادار می کرد. راما به این بسنده کرد که کفش های چوبی خود را به برادر بدهد. بهاراتا این کفش ها را به جای راما برتخت سلطنت نهاد و خود در غیبت برادر به عنوان نایب السلطنه حکومت کرد.
راما و همراهانش مدتی دراز در خلوت و انزوای جنگل به سر بردند و در کلبه هایی که با تنه و شاخه های درختان ساخته بودند، خانه کردند و بر بستری از گیاهان و برگ های خشک درختان خوابیدند و با میوه ها و ریشه های درختان و گیاهان، که گاه آنها را می پختند و گاه خام و نپخته می خوردند، زندگی کردند.
حوادثی تازه روی داد و بار دیگر راما به جنگ با راکشاشاها رفت و تنها با کمک یکی از برادرانش بیش از دوازده هزار تن از آنان را کشت.
راونا (24) شاه راکشاشاها بر سرزمین لنکا (25)، جزیره ای که اکنون سیلان نام دارد، فرمان روایی می کرد. او موجودی زشت روی و غول پیکر و ده روی و بیست بازو و زور و نیرویی شگرف داشت و در سحر و جادو استادی چیره دست بود و می توانست خود و دیگران را به هر صورتی که بخواهد درآورد. او تصمیم گرفت که انتقامی سخت از راما بستاند. پس به صورت برهمنی سرگردان و گدا درآمد و به کلبه ی سیتا وارد شد و آن گاه دوباره چهره ی زشت و اهریمنی خود را بازیافت و خود را به روی زن جوان انداخت و او را در گردونه ای جادو نهاد و به کاخ خود در سرزمین لنکا برد.
راما برای غلبه یافتن بر شاه دیوان و بیرون آوردن سیتا از چنگ او، با شاه میمون ها متحد شد. سپاهی گران از میمون ها به سرداری هانومان شایسته و دلیر روی به سوی جزیره ی دوردست نهاد. پلی بر اقیانوس زدند و از روی آن وارد لنکا شدند. میان دو سپاه جنگی سخت درگرفت و این جنگ هفت روز طول کشید. روز هفتم راما بر روانا تاخت و او را از پای درآورد و سیتا را نجات داد. (26)
***
به عقیده ی بعضی از پرستندگان ویشنو، بودا اواتار دیگر این خداست. حتی گروهی از هندوان عیسی مسیح را هم آخرین تجسم ویشنو می پندارند. هم چنین بعضی از هندیان چنین می پندارند که ویشنو روزی، که معلوم نیست چه روزی است، به چهر دیوی که سر اسب خواهد داشت به جهان باز خواهد آمد و بدکیشان و بداندیشان و تیره درونان را نابود خواهد کرد و به دوران سخت و دشواری، که به حق نام دوران سنگ یافته است، پایان خواهد داد و دورانی تازه و دنیایی نو که بسی خوش تر و خرم تر از دوران ما خواهد بود، پدید خواهد آورد.

پی نوشت ها:

1. Lakshmi
2. Garouda
3. Auatar
4. Manou
5. Vacouki
6. Mandara
7. Apsara
8. Naga
9. Angkor- Vat، پای تخت قدیمی کامبوج که چندی پیش در دل جنگلی پیدا شد. پرستشگاه های عظیم و ساختمان ها و مجسمه های آن نشانی از تمدن عالی آن سرزمین است. - م.
10. Bali
11. Mathoura
12. Tanjore
13. Gopi
14. Roukmini
15. Ayodhya
16. Kosulas
17. Rakchacas
18. Rakchacis
19. Mithila
20. Videlia
21. Sita
22. راماین یا داستان رام و سیتا را ملاسعدالله پانی پتی (دهلوی)، متخلص به مسیح، در قرن یازدهم هجری از زبان هندی به نظم فارسی درآورده است. مجله ی سخن، شماره ی 11، سال 1334.
23. Lakckmana
24. Ravana
25. Lanka
26. بسیاری از مراحل زندگی راما، خاصه پیکار او با شاه کشور لنکا بر دیوارهای پرستشگاه آنگکوروات نقش شده اند و مؤلف این کتاب آنها را دیده است و انگشت تحیر و اعجاب به دهان برده است.

منبع مقاله :
فوژر، روبر؛ (1383)، داستان های هندی، ترجمه اردشیر نیکپور، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ سوم

 




منبع :

ویشنو گردآوری توسط بخش شعر ،داستان ، ادبیات، کتاب سایت آکاایران

اخبار اکاایران

تبلیغات