ادبیات تنها رمان نیست

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد ادبیات تنها رمان نیست ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر در دسته از سایت مقالات هنر آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید

آکاایران: سرویس هنر آکا ایران به نقل از تبیان؛ بخش شعرو ادبیات:

  • تعداد بازدید :
  • 3
  • سه شنبه 28/2/1395
  • تاریخ :

روایت عبدالله کوثری از ادبیات آمریکای لاتین

دنیای گسترده و حیرت آور ادبیات آمریکای لاتین تنها به رمان هایی که تاکنون خوانده ایم و خواهیم خواند محدود نمی شود. در این منطقه از جهان داستان کوتاه از دیرباز جایگاهی والا و قابل قیاس با رمان داشته است.» نام عبدالله کوثری، مترجم بِنام معاصر با برترین های ادبیات آمریکای لاتین گره خورده و سالیانی است که ادبیات این خطه جهان را وجه مستمر اندیشه و ترجمه خود قرار داده است.

به گزارش آکاایران: بخش شعر و ادبیات آکا ایران

ادبیات تنها رمان نیست
,ادبیات,تنها,رمان,[categoriy]

آکاایران: ادبیات تنها رمان نیست

او سالیانِ پیش با ترجمه «داستان های کوتاه آمریکای لاتین» گردآوری روبرتو گونسالس اچه وریا به مخاطب فارسی زبان نشان داد که ادبیات آمریکای لاتین برخلافِ تصور جاافتاده و مرسوم تنها «رمان» نیست، آنچه امروز کریستوفر دومینگز، نویسنده و منتقد ادبی سرشناسِ مکزیک به آن باور دارد و بر آن تأکید می کند. دومینگز معتقد است ادبیات جهان، خاصه ادبیات آمریکای لاتین را بیش از همه با رمان می شناسند. دومینگز البته این تلقیِ را به اقتضای بازار نسبت می دهد. و بر این باور است که رمان بخش مهمی از ادبیات جهان و آمریکای لاتین است،
اما ادبیات جز رمان، فرم های دیگر هم دارد که در وضعیت معاصر ما نادیده گرفته شده اند. شعر، نقد ادبی، نمایشنامه و فرم های دیگر، که هر کدام این ها در نظر او اهمیتی به اندازه رمان دارند. جریان ادبی مسلط در ایران نیز، ادبیات آمریکای لاتین را تا حد بسیاری خلاصه شده در فرم رمان می داند و این طور وانمود می کند که مخاطب ایرانی به واسطه رمان های قطور و مهم است که ادبیات آمریکای لاتین را می شناسد.
اما سیرِ ترجمه آثار ادبی آمریکای لاتین در اینجا، و همین ترجمه کوثری از داستان های کوتاه آمریکای لاتین، مثال نقضی برای تلقیِ اخیر است. عبدالله کوثری در چندین نشستی که در ایامِ حضور هیأت ادبی مکزیک، کانچولا سفیر مکزیک، دومینگز و شولتس، مدیر نمایشگاه کتاب مکزیک در ایران برگزار شد، تلاش کرد تا شمای واقعی و درستِ ادبیات آمریکای لاتین را نزد مخاطبان ایرانی بشناساند و هم چنین در شناختِ دومینگز به ما نیز سهم بسزایی داشت.
کوثری کریستوفر دومینگز را از «پاز»شناسان طرازاول مکزیک خواند و گفت: «او اثری مهم در مورد اوکتاویو پاز دارد و به شدت طرفدار پاز و اندیشه او است و البته از دوستان و نزدیکان او نیز بوده است.» دومینگز گویا دو کتاب مهم دارد که با خود به ایران نیز آورده بود. یکی واژه نامه انتقادی ادبیات مکزیک که فرهنگ آثارِ بسیار حجیمی است درباره نویسندگان مکزیک و از سال 1955 تا 2010 را دربر می گیرد.
کتاب دیگر دومینگز درباره اوکتاویو پاز است، کتابی در حدود پانصد صفحه که بیشتر شأنِ زندگینامه ای دارد. عبدالله کوثری، درباره وضعیت ادبیات آمریکای لاتین و نسبت آن با ما معتقد است که «ادبیات آمریکای لاتین چهره  تازه ای از رمان را به جهان معرفی کرد.» و وجه ممیزه ادبیات این خطه را بهره گیری از تاریخ و درآمیختن تاریخ با اسطوره  دانست.

ادبیات جز رمان، فرم های دیگر هم دارد که در وضعیت معاصر ما نادیده گرفته شده اند. شعر، نقد ادبی، نمایشنامه و فرم های دیگر، که هر کدام این ها در نظر او اهمیتی به اندازه رمان دارند.آنچه در ادبیات آمریکای لاتین براستی برای من جالب توجه است، استفاده و بهره گیری از تاریخ است، چیزی که در ادبیات خودمان کمتر سراغ داریم، به خصوص در مورد تاریخ صد ساله اخیر.

کوثری، مترجم هفت اثر مهم از کارلوس فوئنتس درباره این نویسنده مطرح مکزیکی نیز با دومینگز به بحث نشست. او اواخر دهه شصت با ترجمه «آئورا» از فوئنتس این نویسنده را به مخاطب ایرانی معرفی کرد و بعدها آثار دیگری نیز از او به فارسی برگرداند، با ترجمه هایی که علاوه بر معرفی این نویسنده و اثری از او، هرکدام چیزی به زبان فارسی می افزود. «گرینگوی پیر»، «پوست انداختن»، «خودم با دیگران» که بعدها با تغییراتی با عنوان «از چشم فوئنتس» بازنشر شد، «زندانی لاس لوماس»، «کنستانسیا»، «نبرد» ازجمله ترجمه های کوثری از فوئنتس است.
 بحثِ از ادبیات آمریکای لاتین با یک مکزیکی طبعا پای فوئنتس را به میان می آورد. ازاین رو بیشتر بحث های مترجمِ فارسی فوئنتس با دومینگز حول  محور این نویسنده بود. کوثری البته از تفاوت دیدگاه شان درباره این نویسنده می گوید: «فوئنتس به  نظر من نویسنده ای است در جست وجوی هویت مکزیک و بیان این هویت در قالب ادبیات. اما دیدگاه دومینگز تاحدی متفاوت است، نه اینکه با ادبیات و تفکر فوئنتس مخالف باشد اما معتقد است مکزیک صداهای دیگری نیز دارد. اما ما پیشاپیش سر این مسئله توافق داشتیم که ادبیات آمریکای لاتین چهره دیگری از رمان به دنیا معرفی کرد. بعد از واقعه بوم، ادبیات آمریکای لاتین به نوعی وارد جهان شد.»
اما کوثری سال هاست جدا از ترجمه ادبیات آمریکای لاتین، بر نسبت آن با ادبیات ما تأکید می کند و حتی دلیل انتخاب این ادبیات را همین پیوند وضعیت آن ها با ما می داند. «آنچه در ادبیات آمریکای لاتین براستی برای من جالب توجه است، استفاده و بهره گیری از تاریخ است، چیزی که در ادبیات خودمان کمتر سراغ داریم، به خصوص در مورد تاریخ صد ساله اخیر. درحالی که مهم ترین دستمایه های ادبیات آمریکای لاتین و فوئنتس نیز همین تاریخ بوده است و در وهله بعد هم بعد درآمیختن این تاریخ با اسطوره. ما از آمریکای لاتین آموختیم که چطور می توان در ادبیات، از جامعه و سیاست نوشت. گفتگو در کاتدرالِ یوسا نمونه اعلای این رویکرد است.
 این داستان ها در عین سیاسی بودن، ادبیات محض است و این دستاورد مهمِ ادبیات آمریکای لاتین بود برای ما، که در دوره ای ادبیات محملی برای سیاست شده بود و بعد هم که به کلی از تاریخ و سیاست چشم پوشید.» او در زمان انتشار «باغ همسایه» و در گفت وگویی به همین مناسبت گفته بود: «ما در دوران معاصر بیشتر در پی توجیه ناکامی ها و شکست هامان بوده ایم و هنوز چنان که بایست چهره خودمان را در آینه ای راست نما تماشا نکرد ه ایم.»
کوثری در کارنامه پربار خود سه اثر از ماشادو د آسیسِ دارد: «روانکاو»، «خاطرات پس از مرگ براس کوباس» و «دن کاسمورو» و «کینکاس بوربا» که سه اثر اخیر سه گانه بزرگ دِآسیس نویسنده مطرح برزیلی است. از ماریو بارگاس یوسا نیز کوثری آثاری چون «مرگ در آند»، «گفتگو در کاتدرال»، «جنگ آخرالزمان»، «چرا ادبیات؟»، «سور بز» و «عیش مدام: فلوبر و مادام بواری» را ترجمه کرده است.
اخیرا نیز کوثری با ترجمه دو اثر مهم از خوسه دونوسو، این نویسنده شیلیایی را به مخاطب فارسی زبان معرفی کرد، گرچه خود او پیش از این، از دونوسو داستان کوتاهِ «گردش» در همان مجموعه «داستان های کوتاه امریکای لاتین» را ترجمه کرده بود. رمان «باغ همسایه» سال گذشته در نشر آگاه منتشر شد و رمان «حکومت نظامی» نیز در نشر نی در دست انتشار است. کوثری هم صدا با فوئنتس معتقد است «آنچه را تاریخ ناگفته می گذارد، رمان بازمی گوید.» این باور در توجه کوثری به مقوله تاریخ و آثاری که در این زمینه ترجمه کرده نیز مشهود است. سرآخر اینکه این همه تنها بخشی از تلاشِ کوثری در شناساندن ادبیات آمریکای لاتین به مخاطب ایرانی بوده است.




منبع :

ادبیات تنها رمان نیست گردآوری توسط بخش شعر ،داستان ، ادبیات، کتاب سایت آکاایران

اخبار اکاایران

تبلیغات