جوان مردترین شاه زادگان -آکا

آکاایران: سرویس اندیشه آکا ایران؛ بخش شعر و ادبیات:

جوان مردترین شاه زادگان
,جوان,مردترین,زادگان,[categoriy]

آکاایران: جوان مردترین شاه زادگان



 





 

به گزارش آکاایران:  اسطوره ای از هند

بر چهره ی زیبای شاه زاده سودانا (1)، فرزند سیبی (2) شاه، دو چشم زیبا می درخشید. هرگاه که این دو دیده ی مهربان در برابر منظره ای از مهربانی و یا نیک خواهی قرار می گرفتند، چون دیدگان کودکانی که خود را به آغوش پدر و مادر افکنند و یا راهبی که غذایی برای گرسنگان بدهد، از شادی و خشنودی می درخشیدند. لیکن هرگاه در برابر دردی، یا رفتاری بد یا اخلاقی زشت چون اندوه بیماران یا حرکات دیوانه وار مردی دژخوی که به زن و کودکانش ستم می کند، قرار می گرفتند غرق اشک می شدند.
این دیدگان درشت زیبا بیشتر حالت رویایی داشتند و آرزوهای جوان مردانه و دریادلی بزرگوارانه را نمایان می کردند. آیا می شد که در یک روز همه ی جانوران به خوش بختی برسند و بدبختی و درد از جهان رخت بربندد؟ زندگی چه شیرین و جهان چه زیبا می شد اگر مردمان از بدی و آزار کردن دیگران چشم می پوشیدند و با یک دیگر خوب و مهربان می شدند.
سودانا به انگیزه ی این اندیشه که دمی از سرش بیرون نمی شد، در شهری که پای تخت پدرش سیبی شاه بود، می گشت تا هرگاه به تیره بختان و دردمندانی بر بخورد در حقشان نیکی کند و در تسکین دردشان بکوشد. در ستورگاه کاخ او به همه ی حیوانات غذای کافی می دادند. در باغچه های کاخ او لانه ها و کاسه های پر از دانه های گوناگون نهاده بودند تا هر پرنده ای که به آنجا می آید آشیانه و دانه ی دل خواه خود را داشته باشد.
با این همه، شاه زاده همیشه اندوهگین بود که هیچ گاه نتوانسته است به قدر کافی در فرونشاندن درد دردمندان بکوشد.
او می دانست که گرچه در کاخ های پدرش گنج های فراوان هست، بسیاری از رعایا در تنگ دستی به سر می برند و از گرسنگی یا سرما و گرما رنج می بینند و از زندگی سخت خویش می نالند. سودانا با این اندیشه ها روزبه روز اندوهگین تر می شد. نه زنش، که زنی بسیار زیبا و مهربان و وفادار بود، و نه دو فرزندش- یک دختر و یک پسر- نتوانستند شادی زندگی او را بازگردانند.
سیبی شاه، پدر سودانا مانند همه ی نزدیکان شاه زاده می دید که روزبه روز فرزندش مالیخولیایی تر و اندیشمندتر می شود. روزی فرمان به احضار او داد و سبب اندوه و غمش را پرسید.
شاه زاده سبب غم و اندوه و سرزنش های وجدانش را به پدر شرح داد. شاه از حرف های او چیزی نفهمید، لیکن چندان به او علاقه داشت که برای خوش بخت و شادمان کردن او حاضر شد هرچه فرزندش بخواهد به او بدهد. پس روی به او کرد و گفت:
- آیا من می توانم درد تو را درمان کنم و غبار غم از دلت بزدایم؟
سودانا نخست در پاسخ دادن به پدر تعلل نمود، زیرا بیم آن داشت که با گفتن آرزوی خود پدر را آزرده خاطر کند. لیکن به خود آمد و با خود گفت که وظیفه و وجدان به او حکم می کند که خاموش نباشد، پس روی به پدر کرد و گفت:
- آری پدر. شما می توانید مرا به خوش بختی و شادمانیی که تاکنون نتوانسته ام مزه اش را بچشم برسانید ... لیکن چیزی که از شما خواهم خواست چنان بزرگ است که می ترسم اسباب دل آزردگی شما بشوم.
- مترس و بگو.
- چشم. می گویم. در کاخ های شما ثروت ها و گنج های بسیار هست... همه ی آنها را به من ببخشید. دستور بدهید آنها را به دروازه ی شهر ببرند. من آنها را میان نیازمندان و مستمندان و یا ساده تر بگویم میان همه ی کسانی که بخواهند آنها را داشته باشند، تقسیم خواهم کرد.
- فرزند، آرزوی تو را برمی آورم. همه ی این گنج ها از آن تو باد. آنها را هرچه می خواهی بکن.
شاه زاده وزیران را به یاری خود خواست و آنان با این که از آنچه گذشته بود سخت در شگفت شده بودند به ناچار فرمان شاه را به کار بستند.
شاه زاده دستور داد همه ی سیم و زر و گوهرهایی را که در گنج های کاخ شاهی انباشته بودند به چهار دروازه ی شهر ببرند سپس رفت و با بخشندگی و دست و دل بازی بسیار آنها را به مردمان بخشید.
- تو گرسنه ای؟ بیا این پول را بگیر و برای خود غذا تهیه کن.
- تو جامه نداری؟ بیا این پول را بگیر و جامه ای برای خود بخر.
- تو گوهری گران بها می خواهی؟ این گوهر گران بها از آن تو.
بدین سان نه تنها همه ی ساکنان شهر بلکه همه ی رعایای کشور سهمی از گنج ‎های بزرگ سلطنتی بردند. بعضی از آنان یک روز، بعضی دو روز، بعضی سه روز، بعضی پنج روز، بعضی ده روز راه آمدند تا خود را به دروازه های پای تخت رسانیدند لیکن هیچ کدام دست خالی برنگشتند.
خبر تصمیم عجیب و گشاده دستی شاه زاده حتی به بیرون از مرزهای کشور هم رفت و همه را غرق حیرت و اعجاب کرد.
یکی از کشورهای همسایه که بیشتر اوقات با کشوری که پدر سودانا بر آن فرمان می راند در جنگ بود در آن روزها شکستی بزرگ خورده بود. سیبی شاه پیلی داشت که او را «پیل سفید نیلوفرپیما» نام داده بودند. آن پیل چنان نیرومند و در جنگ و پیکار چنان دلیر بود که هر مانعی را از پیش پای خود بر می داشت و پیروزی سپاه را تأمین می کرد.
شاه کشور همسایه چون از رفتار سودانا خبر یافت وزیران و برهمنان مورد اعتماد خود را احضار کرد و به آنان گفت: اکنون که سودانا هرچه از او بخواهند می بخشد چرا ما پیل سفید نیلوفرپیما را از او نخواهیم. او با این تصمیم که گرفته خواهش ما را رد نمی کند ... کدام یک از شما داوطلب است که برود و این پیل را از او بخواهد؟
وزیران جرئت نیافتند پیش نهاد شاه را رد کنند لیکن هریک به بهانه ای از رفتن به کشور همسایه عذر خواست. تنها هشت تن از برهمنان حاضر شدند انجام دادن این مأموریت را برعهده گیرند و زاد و توشه ی راه خواستند تا در پی اجرای فرمان شاه بروند. شاه گفت:
- دستور می دهم زاد و توشه ی کافی به شما بدهند و هرگاه از این مأموریت موفق برگردید پاداشی بزرگ خواهید یافت.
هشت برهمن عصا به دست روی به راه نهادند. از رودها و کوه های بسیار گذشتند و پس از چند شبانه روز راه پیمایی به کشور سیبی شاه رسیدند و به کاخ ولی عهد رفتند.
سودانا را خبر دادند که هشت برهمن می خواهند او را ببینند. او با رویی خندان به پیش باز آنان رفت و پرسید از کجا آمده اند، آیا از راه دوری که پیموده اند خسته نیستند و او چه خدمتی به آنان می تواند بکند. یکی از روحانیان گفت:
- آوازه ی بخشندگی و جوان مردی شما به همه جای جهان رسیده، همه شما را گشاده دست ترین شاه زادگان و جوان مردترین مردان روزگار می دانند. ما شنیده ایم که شما آرزوی هرکسی را که پیش شما بیاید برمی آورید ... آنچه ما از شما می خواهیم پیل سپید نیلوفرپیماست.
شاه زاده دمی به اندیشه فرو رفت و سپس جواب داد: پدرم این پیل را بیش از اندازه دوست دارد و هرگاه من آن را به شما ببخشم از من سخت آزرده می شود. من دستور می دهم به جای پیل سفید بهترین پیل کشورمان را به شما بدهند.
برهمنان گفتند، نه، ما جز آن پیل پیل دیگری را نمی خواهیم.
شاه زاده نتوانست تصمیمی در این باره بگیرد و با خود اندیشید که آیا به وظیفه ی فرزندی خود در برابر پدر عمل کند و یا تصمیم جوان مردانه ای را که در دادن هر چیز به هر کس گرفته بود انجام دهد. برهمنان پریشان شدند زیرا بیم آن داشتند که در انجام دادن مأموریتی که به عهده گرفته بودند دچار ناکامی شوند. یکی از آنان تدابیری اندیشید که یقین داشت در شاه زاده ی جوان مرد تأثیر قاطع خواهد داشت. او گفت:
- همه می دانند که شما از برآوردن خواهش هیچ کس کوتاهی نمی کنید. هرگاه این پیل را به ما نبخشید و ما دست خالی برگردیم ما را به غفلت و حتی خیانت متهم می کنند و بی گمان کیفری سخت به ما می دهند و حتی ممکن است فرمان به کشتنمان بدهند.
سودانا به شنیدن این سخن بسیار اندوهگین شد و از این اندیشه که ممکن است عده ای به قتل برسند بر خود لرزید. پس سربرداشت و گفت:
- پیلی را که می خواهید. در اختیارتان خواهند گذاشت.
آن گاه برخاست و خود با روحانیان به ستورگاه رفت تا اطمینان پیدا کند که پیلی را که به آنان می دهند همان پیلی است که از او خواسته اند. چون پیل را به آنان دادند گفت:
- زود از اینجا بروید ... هرگاه شاه آگاه شود که من پیل نیلوفرپیما را به شما بخشیده ام ممکن است کسان خود را در پی شما بفرستد و پیل را از شما بازستاند.
هشت برهمن بر پیل نشستند و شتابان از پای تخت بیرون رفتند. چون از چشم شاه زاده دور شدند قاه قاه خنده را سر دادند و کرم و بخشندگی ساده دلانه ی او را ریش خند کردند.
***
به زودی همه در پای تخت خبر یافتند که شاه زاده پیل سفید را بخشیده است. همه از شنیدن این خبر بسیار نگران و پریشان شدند و آشکارا به سرزنش او پرداختند. کسانی که از بخشندگی و جوان مردی شاه زاده بیش از دیگران برخوردار شده بودند بیش از همه به انتقاد او برخاستند و گفتند:
- ما می دانستیم که او جوانی ابله و بی خرد است، اما ای کاش تنها ابله و بی خرد بود، خاین هم هست و با بدترین دشمن کشور هم دست شده است. پیل سفید نیلوفرپیما بزرگ ترین وسیله ی پیروزی ما بود و هرگاه این پیل در دست دشمن باشد در جنگ بر ما پیروز خواهد شد. سودانا به میهن خود خیانت کرده است. سودانا بدترین خاینان است.
وزیران بیش از همه ناراضی بودند، زیرا آنان از این که شاه زاده ثروت هایی را که تنها آنان از آنها برخوردار می شدند میان مردم تقسیم کرده بود سخت ناراحت بودند و بخشیدن پیل سفید و نگرانی مردم را بهترین بهانه و دست آویز برای سیاست و گرفتن انتقام دانستند. پس پیش شاه رفتند و او را از کار پسرش آگاه کردند.
شاه چون این خبر را از وزیران شنید و از هوش رفت و ناچار شدند آب به صورتش بزنند تا دوباره به هوش بیاید.
شاه از وزیران پرسید که با ولی عهد خود چگونه رفتار کند. وزیر جنگ که بیش از دیگران خشمگین بود گفت: من پس از رفتن پیل سفید مسئولیت دفاع از مرزهای کشور را برعهده نمی گیرم. هرگاه جنگی پیش آید و ما مغلوب بشویم مسئول خاینی خواهد بود که بهترین وسیله ی پیروزی ما را به دشمن بخشیده است. با خاین چگونه رفتار می کنند؟ باید پاهای کسی که دشمن را به ستورگاه راه نمایی کرده است بریده شوند، چشمان او که پیل را از میان پیل های بسیار پیدا کرده و به دشمن نشان داده ‎اند، کنده شوند. دست هایی که گذاشته اند پیل را بردارند و ببرند بریده شوند.
شاه به شنیدن این سخن بر خود لرزید و با خود اندیشید که هرگاه همه ی وزیران با چنین سیاستی موافقت کنند چه کار بکند، آیا رأی آنان را نپذیرد و یا از آنان خواهش و التماس کند که پسرش را که با همه ی این احوال دوستش می داشت، از مجازات معاف دارند؟
وزیر کشور پریشانی و اضطراب شاه را دریافت و با خود اندیشید که هرگاه با چنین مجازات غیرانسانی مخالفت کند شاه را بی اندازه از خود خشنود و سپاس گزار خواهد کرد، پس رشته ی سخن را به دست گرفت و چنین گفت:
- من نمی توانم پیش نهاد همکارم را بپذیرم. مجازاتی که او پیش نهاد می کند بی نهایت سخت و بیهوده و ستمگرانه است ... تنها سرزنش و ملامتی که ما می‎توانیم به شاه زاده بکنیم این است که او در خوبی کردن به دیگران و خشنودی همگان چندان پیش رفته است که مصالح کشور را فراموش کرده است بهتر است او را از کشور خود که به پیروزی و یا شکست آن بی اعتناست بیرون برانیم و یا چون بیرون راندنش از کشور و تبعیدش به کشوری دیگر صلاح نیست، تنها از پای تخت بیرونش کنیم و ناچارش سازیم که دوازده سال در نقطه ای دور از مردمان و آبادانی ها به سر برد.
شاه مجازات پیش نهادی وزیر کشور را در سبک ترین مجازاتی دانست که درباره ی شاه زاده می توانستند اجرا کنند و بی درنگ به بحث پایان داد و گفت:
- بسیار خوب، به همین نحو اقدام کنید. شاه زاده محکوم است که دوازده سال دور از پای تخت به سر برد.
سودانا سر تسلیم در برابر فرمان پدر فرود آورد. پیش زنش مادری (3) رفت و او را از آنچه گذشته بود آگاه کرد و گفت ناچار است سالیانی دراز او را ترک گوید. لیکن زن وفادارش به هیچ روی حاضر نشد از مردی که دوستش می داشت و نیکی ها و جوان مردی ها و بخشندگی های او را به دیده ی تحسین می نگریست، جدا شود.
سودانا گفت: همسر گرامی، تو به زندگی راحت و باشکوه دربار خو گرفته ای، همیشه جامه های نرم و لطیف و گران بها پوشیده ای، بر تخت خواب های راحت خوابیده ای، خوردنی ها و نوشیدنی های خوش گوار خورده ای، لیکن من به جایی می روم که دور از آبادانی هاست، خانه ای نخواهم داشت و بر زمین پوشیده از خار و خاشاک و سنگ و خاک و در فضایی پر از پشه های زهری خواهم خفت و جامه از پوست و برگ درختان خواهم ساخت و با میوه و ریشه ی درختان گرسنگی خود را فروخواهم نشانید. گاه از گرمای بسیار خواهم سوخت و گاه از سرمایی سخت یخ خواهم زد. بیم حمله ی گرگ ها و خرس ها و ببرها و مارها دمی آسوده ام نخواهد گذاشت.
مادری لبخندی به روی شوهرش زد و گفت: من شیفته ی جاه و جلال نیستم و کوچک ترین ارزشی به شکوه و تجمل زندگی خود نمی دهم. زندگی دور از تو برای من بسیار بیهوده و بی بها خواهد بود. همسر گرامی، خواهش مرا بپذیر و بگذار من هم با تو بیایم.
سودانا که نمی توانست خواهش کسی را رد کند خواهش زنش را نیز پذیرفت.
سودانا از شاه درخواست که اجازه دهد او چند روز دیگر در کاخ خود بماند تا از مال و خواسته ی جهان هرچه برای او و زنش بازمانده است به مردمان ببخشد. سپس دست زن و پسرش جیالی (4)، که هفت سال داشت، و دخترش کریشناجینا (5) را، که پنج سال داشت گرفت، و از پای تخت بیرون رفت.
سودانا بر ارابه ای که خود آن را می راند نشسته بود و زن و فرزندانش نیز در کنار او نشسته بودند. هنگامی که با بیست هزار همسر پدرش خداحافظی می کرد آنان به وی و مادری هدایای گران بهایی دادند. بسیاری از درباریان و مردم عادی نیز که او را فرشته رحمت کشور نام داده بودند و از رفتن او از پای تخت بسیار اندوهگین و افسرده بودند، ارمغان هایی برای آنان آوردند. در عوض بسیاری از آزمندان و نابه کاران که می دانستند شاه زاده از کدام راه خواهد رفت بر آن شدند که برای آخرین بار از بخشندگی و گشاده دستی شاه زاده سود برند، پس خود را به کنار جاده رسانیدند و از او صدقه خواستند. شاه زاده همه ی هدایا و ارمغان هایی را که از نامادری های خود و مردم شهر گرفته بود میان آنان تقسیم کرد.
چون مسافتی راه رفت، روستاییی در برابرش ایستاد و گفت: اسب من مرده است و پول خرید اسب دیگری را ندارم. من سخت نیازمند اسبی هستم که محصولاتم را با آن به شهر ببرم.
سودانا اسب خود را از ارابه باز کرد و به آن مرد بخشید. سپس خود جای اسب را گرفت و کشیدن ارابه ای را که زن و فرزندانش در آن نشسته بودند خود به عهده گرفت. مسافران گاه‎ گاهی می ایستادند تا نفس تازه کنند. آنان با شادی و خشنودی بسیار در یک‎ دیگر می‎ نگریستند.
چون مسافتی راه پیمودند روستایی دیگری سودانا را نگاه داشت و گفت: من برای رسانیدن مادر بیمارم به بیمارستان احتیاج بسیار به ارابه دارم، آیا این ارابه را به من می دهید؟
سودانا ارابه را به او بخشید، آن گاه پسرش را خود بر دوش گرفت و دخترش را زنش مادری. آن چهار تن، که سخت به یک دیگر دل بسته بودند، از این که در کنار هم بودند خود را شاد و خوش بخت می دانستند.
مردی بی چاره و ساده دل، به هنگام گذرکردن این گروه از برابر او، پیش آمد و صدقه و ایثاری خواست. سودانا به مهربانی به او گفت:
- من چیزی ندارم به شما بدهم وگرنه مضایقه نمی کردم.
- پس جامه هایی که بر تن دارید چیست؟
- راست می گویی صبر کن تا من جامه از تن درآورم و به تو بدهم.
او بدین ترتیب جامه های زن و پسر و دخترش را به گدایان بخشید. هیچ یک از آن چهار تن جز ژنده پاره ای بر تن نداشتند، لیکن با این بی برگی و برهنگی خود را خوش بخت می دانستند و شادمانه می گفتند و می خندیدند.
پس از هشت روز راه پیمایی به دامنه ی کوهی رسیدند که می بایست در آنجا به سر برند، لیکن آنجا چندان هم که سودانا می پنداشت هراس انگیز نبود. آنچه چشمه سارانی پاک و گوارا و خنک، میوه هایی شیرین و هوایی سالم داشت. درختانی زیبا در دامنه ی کوه رسته بودند و سر بر آسمان می سودند. کلنگ ها، ماهی خوراک ها، اردک ها، و غازهای وحشی طبیعت وحشی را سرشار از زندگی و روح کرده بودند. گاهی جانورانی که در جاهای دیگر درنده نام دارند در آنجا دیده می شدند که به جای گوشت خواری برگ و گیاه می خوردند.
بر فراز کوه راهبی می زیست که پانصد سال از عمرش می رفت و برای رسیدن به نعمت خرد و فرزانگی به آنجا پناه برده بود. او سودانا و مادری را به خوش رویی و خوش خویی بسیار پذیرفت و به آنان گفت:
- همه جای این کوه مقدس و پاک است. شما می توانید در هر جای آن که دلتان می خواهد زندگی کنید.
سودانا به راه نمایی با شاخ و برگ درختان چهار کلبه برای خود و زن و فرزندانش ساخت. او و جیالی کوچک که تقریباً هیچ گاه از پدرش جدا نمی شد خود را با پوست و برگ درختان پوشانیده بودند، مادری و کریشناجینای کوچک نیز که تقریباً دمی از مادرش دور نمی شد از پوست گوزن جامه بر تن کردند.
آن خانواده در آن کوه دور افتاده زندگی خوش و شیرینی داشتند و همه پرندگان و چارپایان در این خوشی و شادمانی با آنان انباز بودند.
روزی جیالی کوچک برای بازی و تفریح روی شیری نشسته بود شیر ضمن جست و خیز و بازی او را بر زمین انداخت. صورت جیالی زخمی شد و خون از زخم جاری شد، میمونی پیش آمد و با برگ درختی خون از صورت او پاک کرد و سپس کودک را به کنار رودخانه برد و صورتش را شست. سودانا که از دور مراقب کارهای میمون بود، بر این مهربانی به دیده ی تحسین و اعجاب نگریست.
***
در یکی از استان های دور از پای تخت برهمنی می زیست بسیار زشت روی و بدترکیب که پوستی به سیاهی قیر، شکمی گنده و برآمده، پاهایی کج و کوله داشت. سرش طاس، استخوان صورتش برآمده و پوستش پرچین و چروک و سبزرنگ بود، همیشه اشک از چشمانش فرومی ریخت. او در شصت سالگی با زنی جوان که زیبایی سحرآمیزی داشت ازدواج کرده بود. این زن به فشار و اجبار پدر و مادرش زن آن برهمن پیر شده بود، لیکن از شوهرش متنفر و بیزار بود و شب و روز از خدایان می خواست که او را از چنگ آن پیر زشت روی برهانند و حتی کارش به جادو هم رسیده بود، لیکن از این کارها سودی نبرده بود. زن با هر کلمه ای که از دهان گشاد آن مرد می شنید و هر حرکتی که از او می دید از خشم به لرزه می افتاد.
روزی زن برای آوردن آب به چشمه ای رفت. در راه چند جوان او را دیدند و قاه قاه بر او خندیدند. زن به تعجب بر آنان نگریست زیرا سبب خنده ی ایشان را نتوانسته بود بفهمد. جوانان به وی گفتند: حیف نیست زنی به این زیبایی و رعنایی زن مردی چنان زشت و بدترکیب باشد.
زن گفت: من به میل و رضای خود زن او نشده ام. مجبورم کرده اند زن او بشوم. از صبح تا شب از خدایان مرگ او را می خواهم لیکن دعاها و جادوهای من اثری نمی بخشند. خدا می داند که کی از چنگ او خلاصی خواهم یافت.
زن این سخنان را گفت و زارزار گریست و حتی پس از بازگشت به خانه هم نتوانست از گریه خودداری کند و به سر شوهرش که در انتظار بازگشت او بود به لحنی خشمگین فریاد زد که:
- دیگر بس است. بیش از این تاب تحمل ندارم ... از این زندگی سیر شده ام ... وقتی برای آوردن آب به چشمه می روم جوانان ریش‎خندم می کنند. باید برای من کنیزی بخری تا او را برای آوردن آب به چشمه و خرید نیازمندی های خانه به بازار بفرستم و خود از خانه بیرون نروم تا مردم ریش خندم نکنند...
برهمن گفت: من مردی تنگ دست و بی چیزم چگونه و با کدام پول می توانم کنیزی برای تو بخرم.
- اگر کنیزی برای من نخری از خانه ی تو می روم و دیگر یک دم هم با تو سر نمی برم.
برهمن گفت: چه باید کرد؟
زن که معلوم بود مدتی در این باره اندیشیده و نقشه کشیده است گفت: من برای پیدا کردن کنیز راهی یافته ام. می دانی که سودانا ولی عهد کشور کسی را دست خالی و نومید از درگاهش بازنمی گرداند و آرزو و خواهش تو را هرچه باشد برمی آورد. پیش او برو و بی چیزی و تنگ دستی خود را به او شرح بده و خواهش کن که پسرش را به غلامی و دخترش را به کنیزی تو بدهد.
برهمن گفت: من جرئت ندارم چنین تقاضایی از او بکنم. وانگهی می گویند او را تبعید کرده اند و کسی از محل اقامت او خبر ندارد.
- پیدا کردن او کاری سخت و دشواری نیست. می توانی به پای تخت بروی و از پدرش بپرسی که سودانا اکنون در کجا به سر می برد ... به هر حال هرگاه به زودی کنیزی و غلامی برایم نیاوری شاه رگم را می برم و خود را از شر تو می رهانم.
برهمن پیر که زنش را بسیار دوست می داشت نتوانست بیش از این با او مخالفت کند. به پای تخت کشور رفت و خود را به در کاخ شاه رسانید. می خواست بی آن که نقشه ی خود را به شاه بگوید تنگ دستی و بی چارگی خود را به وی شرح دهد و از او کمک بخواهد. چون به حضور شاه باریافت، شاه ضمن شرح خشمی که مردم نسبت به گدایان و صدقه گیران پیدا کرده بودند به برهمن پیر گفت: این اشخاص سبب شدند که پسر من از پای تخت رانده شود. هربار که من این اشخاص را می بینم به یاد فرزندم سودانا می افتم و چون روزی که او از پیشم رفت متأثر و متألم می شوم. تو گویی چوب خشک در تنور فروزان دردهایم می اندازند.
لیکن شاه با یادآوری دست و دل بازی و فتوت و بخشندگی پسرش احساس کرد که نمی تواند خواهش برهمن را برنیاورد و اقامتگاه پسرش را به او نشان ندهد.
برهمن پس از هفت روز راه پیمایی به مقصد رسید. نشان ولی عهد را از شکارافکنی که در راه به او برخورد پرسید.
شکارافکن با آن که با سودانا رابطه و تماسی نداشت مهری آمیخته به احترام به وی داشت. چون در چهره ی راهب دریوزه نگریست از زشتی آن در شگفت شد و احساس کرد که آن مرد بدبخت برای خواهشی شوم پیش شاه زاده آمده است. از این روی به وی گفت: بی گمان تو هم از گدایانی هستی که شاه زاده ی مهربان و گرامی را به روز سیاه نشانده و سبب رانده شدنش از دربار پای تخت شده‎اند. تو از این مرد که دیگر چیزی ندارد چه می خواهی؟ اکنون به تو نشان می دهم که شاه زاده کجاست.
آن گاه برهمن را به درختی بست و آن قدر زد که مردک بدبخت زخمی و نالان شد:
- جای شاه زاده را یاد گرفتی. دلم می خواهد تنت را با تیر به این درخت بدوزم و گوشت هایت را پاره پاره بکنم.
چون برهمن دریافت که در برابر مردی قرار گرفته است که به سودانا مهری تعصب آمیز دارد، به ناچار دست به حیله و تزویر زد و گفت:
- تو پاک در اشتباهی، بهتر بود پیش از بستن من به درخت و کتک زدنم بپرسی که برای چه به اینجا آمده ام. شاه از تبعید فرزندش بسیار پریشان و افسرده خاطر شد و به وسیله ی من پیغامی به او فرستاده است. من آمده ام که شاه زاده را به پای تخت بازگردانم.
شکارافکن از کرده ی خویش پشیمانی نمود و عذر تقصیر خواست و آن گاه بند از دست و پای برهمن گشود و راه باریکی را که به سوی چهار کلبه می رفت نشانش داد.
سودانا چون برهمن پیر را دید که به طرف او می آید به پیش بازش شتافت و از او پرسید که آیا خسته نیست؟
برهمن جواب داد که بسیار خسته و فرسوده و گرسنه و تشنه است. شاه زاده از او خواهش کرد وارد کلبه شود و بنشیند و خود رفت و میوه و آب برایش آورد.
برهمن پس از خوردن میوه و نوشیدن آب و لختی آسودن آغاز سخن کرد و گفت که از مدت ها پیش آوازه ی بخشندگی و فتوت او را شنیده است و می داند که هیچ کس تاکنون از درگاه او دست خالی و نومید بازنگشته است. آن گاه بی چیزی و تنگ دستی خود را به وی شرح داد و صدقه خواست.
سودانا به مهربانی بسیار به او گفت: من هرگز چیزی را از شما مضایقه نمی کنم، اما بدبختانه چیزی ندارم که به شما بدهم.
- هرگاه ثابت کنم که شما هنوز هم ثروتی دارید که من به آن نیازمندم آیا قول می دهید که آن را به من ببخشید؟
- آری قول می دهم.
- من به دو فرزند شما احتیاج دارم. می خواهم آن دو عصای پیری من باشند.
سایه ی اندوهی گران بر چهره ی سودانا افتاد و چشمانش پر از اشک شدند. لیکن شاه زاده ی جوان مرد بر پریشانی و اضطراب خود چیره گشت و گفت:
- قول داده ام و نمی توانم از قول خود برگردم. شما از راهی دور به اینجا آمده اید تا دو فرزندم را از من بخواهید.
آن گاه جیالی و کریشناجینا را پیش خواند و به آنان گفت که همراه برهمن بروند. بچه ها از این سخن به حیرت افتادند و زار زار گریستند و گفتند: پدر، آیا نگاهی به قیافه ی این مرد که ما را به او بخشیده ای کرده ای؟ او برهمن نیست، اهریمن است؟ تو ما را به اهریمن بخشیده ای و این اهریمن ما را خواهد خورد...
- بچه های عزیزم، اشتباه می کنید این مرد دیو و اهریمن نیست. برهمن است و شما را نمی خورد.
- آخر مادرمان اینجا نیست چه طور با او خداحافظی نکرده برویم. هرگاه او به اینجا بازگردد و ما را نبیند چون آهویی خواهد بود که آهو بچگانش را از آشیانه اش بدزدند. خواهد گریست و از غصه و اندوه خواهد مرد.
کودکان امیدوار بودند که مادرشان نگذارد برهمن آنان را با خود ببرد. برهمن به اندیشه ی آنان پی برد و گفت:
- من باید هم اکنون برگردم، عجله کنید برویم.
سودانا برای بیرون آمدن از تردید و دودلی زیر لب با خود گفت: من از مادر گشاده دست و کریم زاده ام و هرگز از کار خود پشیمان نشده ام.
کودکان کوشیدند پدر را از تصمیمی که گرفته بود بازدارند. در برابر او زانو زدند و گفتند: ما را به رفتن با این مرد وادار مکن ... بگذار اقلاً مادرمان بیاید و با او خداحافظی بکنیم ... ما از نژاد شاهانیم و تو می خواهی کنیز و غلام این مرد بدبخت و بی چیز بشویم ... چه جنایتی در زندگی های گذشته ی خود کرده ایم که در این زندگی دچار چنین عذابی می شویم؟ (6)
سودانا کوشید که با اندیشه های حکیمانه درد خود را فرونشاند: در این دنیای دون چیزی پای دار و همیشگی نیست، هیچ مهری ابدی نیست. ما ناچاریم روزی از کسانی که دوستشان می داریم جدا بشویم.
برهمن با ناشکیبایی بسیار پای بر زمین کوفت و گفت: این بچه ها هرگز به میل خود از اینجا نخواهند رفت ... من پیر و خسته ام، اگر اینان از دستم بگریزند توان در پی آنان دویدن ندارم. پس باید آنها را ببندم تا نتوانند بگریزند.
برهمن با کمک سودانا دست آن دو بچه را با ریسمانی به پشتشان بست و آنان را پیش انداخت و روی به راه نهاد. شاه زاده مدتی ایستاد و کودکانش را که از او دور می شدند نگاه کرد.
برهمن پس از آن که از شاه زاده دور شد، بر سرعت گام های خود افزود تا هرچه زودتر از آن مکان دور شود، کودکان ایستادگی کردند. جیالی با هوشمندی و زیرکی ریسمان را به درختی پیچید و بدین گونه از پیش رفتن خودداری کرد. پیرمرد چوبی برگرفت و چندان او را زد که خون از سر و رویش فروریخت. پسرک به ناچار تسلیم شد و گفت: مزن. دیگر ایستادگی و نافرمانی نمی کنیم و هرجا که بخواهی با تو می آییم.
لیکن دخترک روی به آسمان کرد و چنین دعا خواند: ای خدایان جنگل و درختان و کوهساران به ما رحم کنید و مادرمان را از ستمی که بر ما می روید آگاه کنید.
مادر که شاهد و فارغ از هر اندیشه ای در جنگل می گشت ناگهان نگران شد و دلش به شور افتاد که نکند بلایی به سر بچه ها آمده باشد. در عالم خیال پسرکش را غرق در خون و دخترکش را گریان و نالان دید. شتابان به طرف کلبه هایشان دوید و چون فرزندانش را در کلبه ی خود و یا کلبه ی پدرشان نیافت سخت متحیر شد و به کنار رودخانه کودکان همیشه در آنجا بازی می کردند دوید و چون آنان را در آنجا نیز نیافت بیش از بیش بر اضطراب و نگرانی اش افزود و در جست و جوی شوهر برآمد تا خبر کودکانش را از او بگیرد. شوهرش در نزدیکی کلبه‎ ها بر کنده ی درختی نشسته و سر در میان دست هایش گرفته بود. زن بانگ زد:
- بچه ها کجا هستند؟ آنان همیشه با ناشکیبایی بسیار در اینجا منتظر می شدند که من از جنگل بازگردم. من از جنگل برای آنان میوه های خوش گوار و گل های خوش بو می آوردم. تا چشمشان به من می افتاد با لبی خندان به سویم می شتافتند. گاه زمین می خوردند، اما خنده از لبشان نمی پرید، برمی خاستند و باز به طرف من می دویدند و چون به من می رسیدند بازوان کوچک خود را می گشودند و در آغوشم می گرفتند و مرا بر سینه ی خود می فشردند و با رویی خوش و خندان غبار راه از دامنم می ستردند ... کجا رفته اند؟ ... هرجا رفتم پیداشان نکردم ... اندیشه ای دیوانه وار به سرم زده است. یکی آنان را ربوده است ... زود به من بگو آن دو کجا هستند؟ ... در دادن پاسخ درنگ مکن ... دلم از دلهره می ترکد، دارم دیوانه می شوم ...
شاه زاده به جای این که جوانی به همسر خود بدهد نگاهی غم زده و اندوهگین به وی کرد.
زن دوباره به سخن آمد و گفت:
- چرا حرف نمی زنید؟ ... حرف بزنید ... خاموشی شما بیش از بیش بر نگرانی و تشویش من می افزاید ... خواهش می کنم جواب مرا بدهید ...
سودانا به ناچار شمه ای از آنچه گذشته بود به زن خویش شرح داد. مادر در زیر بار گران غم از پای درآمد و بی هوش بر زمین افتاد. شاه زاده او را بلند کرد و در میان بازوان خود نگاه داشت تا به خود آمد و سپس به مهر و نرمی بسیار به وی گفت:
- آیا به یاد داری که روزی از تو خواستگاری کردم خواستم به من قول بدهی که هیچ گاه با اراده ی من در بخشیدن چیزی به دیگران مخالفت نورزی. تو چنین قولی به من دادی. آن گاه دریافتیم که ما در زندگی های پیشین خود نیز یک دیگر را دوست می داشته ایم و زن و شوهر یک دیگر بوده ایم. تو به من گفتی: دلم می خواهد که در زندگی های پسین خویش نیز زن تو باشم و چه زشت و چه زیبا از تو جدا نشوم. من جواب دادم: هرگاه می پذیری که زن من گردی باید هرگز با اراده ی من در بخشیدن چیزی مخالفت نکنی. تو با این شرط با من ازدواج کردی. با چنین قولی که پیش تر داده ای و با قولی که چندی پیش داده ای باید نتایج آنها را بپذیری... تو نباید مرا سرزنش کنی که چرا فرزندانمان را به دیگری بخشیده ام.
مادری در برابر این سخن سرفرود آورد و فرمان برد و دیگر لب به شکوه نگشود. لیکن از آن پس سودانا صدای خنده ی او را نشنید و لب خندش را ندید.
***
رخ دادی دیگر بدبختی و پریشانی زن و شوهر را فزون تر ساخت.
روزی برهمنی زشت تر از برهمنی که کودکان را ربوده بود در برابر کلبه های سودانا و زنش ایستاد. سودانا او را با خوش رویی و مهربانی همیشگی خود پذیرفت و گفت: آیا می توانم خدمتی به شما بکنم؟
برهمن گفت: من چندی پیش زن خویش را از دست داده ام و تاکنون نتوانسته ام زن دیگری را برای خود پیدا کنم. من برای اداره ی کاشانه ی خویش به کدبانویی نیازمندم و چون شنیده ام که تو هرگز خواهش کسی را بر زمین نمی اندازی آمده ام خواهش کنم که زنت را به من ببخشی.
سودانا به زنش نگریست و زن با یادآوری گفت و گوی خود و شوهرش در روزی که کودکانش را سودانا به برهمنی بخشیده بود، جرئت نیافت با تقاضای برهمن مخالفت کند و تنها این سخن را به سودانا گفت: اگر من از اینجا بروم، که به تیمار و غم خواری و نگه داری تو برخواهد خاست؟
شاه زاده جواب داد: درباره ی من اندیشه ای به دل راه مده. من چون همه ی مرتاضان در عزلت و تنهایی به سر می برم. من سوگند خورده ام که خواهش کسی را بر زمین نیندازم و خواهش این مرد را نیز رد نمی توانم کرد.
شاه زاده این بگفت و دست زنش را گرفت و در دست برهمن نهاد.
مادری هیچ نگفت و شکوه و ناله ای نکرد و خاموش و آرام در پی برهمن افتاد و با او رفت.
برهمن پس از آن که هفت گام با مادری راه رفت او را بازگردانید و به سودانا گفت: بیا همسرت را بازگیر، من او را نمی خواهم.
شاه زاده پرسید: چرا؟ آیا او زیبا نیست؟ آیا عیب و نقصی در وی دیده ای؟ او کوچک ترین نقصی ندارد. زنی مهربان تر و داناتر و وفادارتر از او در جهان پیدا نمی شود. زنی به خوبی این شه دخت نمی تواند وظیفه های خود را در برابر شوهرش انجام دهد ... من او را به شما بخشیده ام و خواهش می کنم که او را بردارید و با خود ببرید و با پس دادن آنچه به شما بخشیده ام مرا میازارید ...
برهمن جواب داد: من زن تو را نمی خواهم. من برهمن نیستم من از خدایانم و شاکرا نام دارم و برای آزمودن فتوت و گذشت تو بر زمین آمده ام.
به جای برهمن زشت روی خدایی با چهری زیبا و با شکوه پدیدار شد و لبخندزنان گفت: تو یک بار گذشتی بزرگ کردی و همسر محبوبت را بخشیدی. دیگر در برابر چنین آزمایشی قرار نخواهی گرفت. خدایی که همسرت را به او بخشیده ای او را به تو بازمی‎ گرداند تنها بدین شرط که تو هرگز او را به هیچ مردی نبخشی و تا پایان زندگی او را از خود دور نکنی. دیگر هیچ پیش آمدی شما را از یک دیگر دور نخواهد کرد.
مادری که چهره اش از شادی می درخشید فریاد زد: ای شاکرا سپاست می گزارم. سپاست می گزارم.
خدا دوباره لب به سخن گشود و گفت: به پاداش فداکاری های شگفت انگیزی که شما دو تن کرده اید سه آرزوی شما را برمی آورم. قول می دهم که هرچه باشند آنها را برآورم. سودانا تو اول آرزوهایت را بگو.
شاه زاده جواب داد: نخستین آرزوی من این است که ثروت هایی بسیار بزرگ به دستم افتند. دومین آرزویم این است که همه ی آنها را با دست و دل بازی هرچه بیشتر به مردمان ببخشم. سومین آرزویم این است که همه ی مردمان، همه ی جانوران از درد و اندوه رهایی یابند و همه به بهشت بروند.
شاکرا گفت: آخرین آرزوی تو شریفت ترین آرزوی جوان مردترین مردمان جهان است، لیکن برآوردن آن به این زودی از من ساخته نیست. هزاران سده باید بگذرد و مردمان با کوشش پی گیر خود را از هر عیب و نقصی بپیرایند و کامل شوند تا این آرزو برآورده شود. لیکن دو آرزوی دیگرت برآورده خواهد شد. مادری تو چه آرزو داری؟
- آرزو دارم که فرزندانم از گرسنگی و تشنگی و سرما و گرما و نداری و بی چیزی رنج نبرند. آرزو دارم که آنان را به زودی بازبینم. آرزو می کنم که من و شوهرم به زودی به خانه ی خود بازگردیم.
خدا گفت: آرزوهای تو نیز برآورده خواهند شد.
***
برهمن زشت روی که کودکان را کشان کشان می برد به دهکده ی خود رسید. زن در روزهایی که شوهرش از او دور بود خود را بسیار شاد و خرسند می یافت. به همه ی همسایگان می گفت که از چنگ شوهر تنفرانگیزش رهایی یافته است. چون برای آوردن آب به چشمه می رفت کسی ریش خندش نمی کرد. لیکن چون برهمن بازآمد و کنیز و غلامی نیز با خود آورد، زن خشنودی ننمود و گفتی فراموش کرده بود که خود شوهرش را برای انجام دادن این کار فرستاده بود. زن به سرزنش شوهرش برخاست و به او گفت: بچه های بی چاره ... ای مرد، هیچ می دانی چه رفتار شرم آوری با این کودکان کرده ای؟ پسرک بی چاره؟ همه جای تنش پر از زخم است. دخترک بی‎ چاره چندان گریسته است که چهره ی ظریف و زیبایش چون گلی پژمرده می‎ نماید. ای مرد دژخوی بدکردار. چگونه توانستی این اندیشه را به دل خود راه دهی که این کودکان را که از نژاد شاهان اند به کنیزی و غلامی به خانه ی محقر خود آوری؟ هیچ با خود نیندیشیدی که هرگاه شاه از کار تو خبر یابد فرمان می دهد بگیرند و به زندانت اندازند و کیفری به سزایت بدهند؟
- اما تو بودی که...
- خاموش باش و یاوه مگوی ... باید هم اکنون برخیزی و این بچه ها را ببری و بفروشی و با پولی که از فروش اینان به دست می آوری کنیز و غلامی برای من بخری.
زن به گفته ی خود چنین افزود: تو اینان را در هیچ جایی گران تر از پای تخت نمی توانی بفروشی ... بی درنگ به پای تخت برو.
زن دیگر سخنی نگفت و با خود اندیشید که در مدتی که شوهرش به پای تخت می رود از عذاب هم نشینی او خواهد رست.
***
برهمن زشت روی دو کودک را برای فروش به بازار برده فروشان پای تخت برد. قضا را یکی از نجیب زادگان که از آنجا می گذشت آن دو را دید و شناخت و سؤال هایی از برهمن کرد و دریافت که آن مرد زشت روی چگونه آن دو کودک را برده‎ی خود کرده است. نجیب زاده با خود اندیشید که چه کار بکند؟ می توانست قضیه را به مقامات دولتی اطلاع دهد و دو کودک را از فلاکت اسارت برهاند، لیکن ترسید که با این کار مخالف خواست ولی عهد محبوب باشد ... بهتر این بود که برهمن را با دو کودک به کاخ شاه راه نمایی کند تا اگر شاه صلاح بداند آنان را از وی بخرد.
سیبی شاه چون پسر و دختر فرزندش را در چنان حال پریشان و رقت انگیز دید دلش ریش ریش شد. او هرگز آن دو را که بی اندازه دوستشان می داشت فراموش نکرده بود. از برهمن پرسید که چه بهایی برای آنان می خواهد.
جیالی کوچک که در برابر شاه ایستاده و چشم در چشمش دوخته بود پیش از آن که برهمن دهان باز کند و جوابی بدهد گفت:
- پسر هزار سکه ی سیم و صد گاو و دختر هزار سکه ی زر و دویست گاو!
شاه از او پرسید: چرا دختر را بهایی گران تر از پسر می نهی؟
- زیرا در این کاخ پسر و دختر را چنین ارج می ‎نهند ... زنان کاخ تو، حتی آنان که نژاد و خانواده ی بزرگی ندارند، زندگی پرشکوهی دارند و حال آنکه یگانه پسرتان مجبور است زندگی را به سختی و دشواری در کوهساران بگذراند.
شاه از شنیدن سخن نوه ی خود پریشان شد و گفت: بسیار متأسفم که پدرتان را از پای تخت بیرون راندم. به تو قول می دهم که بی درنگ او را به پای تخت فراخوانم. هم اکنون پیکی پیش او می فرستم.
جیالی گفت: متشکرم. کریشناجینا نیز گفت: متشکرم.
لیکن پسرک همچنان گرفته و مغموم بود و دخترک نیز قیافه ای چون او داشت. شاه به لحنی اندوهناک گفت: چرا خود را به آغوش من نمی اندازید؟ آیا هنوز هم از برهمن می ترسید و یا باید با خود فکر کنم که شما از من بیزارید؟
جیالی پاسخ داد: ما از برهمن نمی ترسیم و از پدربزرگ خود نیز بیزار نیستیم، لیکن ما برده ی برهمنیم و بردگان مردی حقیر چگونه می توانند خود را به آغوش شاهی بزرگ بیندازند.
شاه فرمان داد تا بی درنگ مبلغی کلان به برهمن دادند.
کودکان چون بدین گونه آزاد شدند، خود را به آغوش پدربزرگشان انداختند و غرق خوش بختی و سرورش کردند. شاه پیر مدت ها بود که چنین شادی و نشاطی را در دل خود نیافته بود.
کریشناجینا گفت: پدربزرگ، من خواهشی دارم که امیدوارم آن را برآورید.
- بگو عزیزم. هر خواهشی داشته باشی برمی آورم. برای من برآوردن خواهش و آرزوی تو بزرگ ترین شادی ها و خوش بختی هاست.
- بی گمان برهمنی که ما را به اینجا آورده، گرسنه و تشنه است. دلم می خواهد دستور فرمایید غذایی، غذایی بسیار خوب و مفصل به او بدهند.
شاه چون این سخن را از دهان دخترک شنید سخت به حیرت افتاد و پنداشت که گوشش اشتباه شنیده است. گفت: به من گفته اند که این برهمن با شما به دژخویی و ستمکاری بسیار رفتار کرده و دست شما را چون چارپایان به یک دیگر بسته و به خانه ی خود برده و کتکتان زده و به گریه تان انداخته است ... با این همه تو می ‎خواهی که با این مرد درشت خو و بدکار نیکی و خوش رفتاری کنم.
دخترک نخواست با شاه مباحثه کند، لیکن با اصراری عجیب به او گفت: پدربزرگ، هرگاه، غذا، غذایی خوب به این برهمن بدهید مرا بسیار شاد و خرسند خواهید کرد.
شاه روی به جیالی کرد و امیدوار بود که او با هوس و آرزوی خواهرش مخالفت کند، لیکن جیالی گفت: خواهرم اشتباه نمی کند، من نیز آرزومندم که آرزوی او برآورده شود.
جیالی کوشید که دلیل قانع کننده ای برای توجیه آرزویی که در دل او و خواهرش بیدار شده بود بیاورد. لحظه ای خاموشی گزید و سپس گفت: پدر ما ما را به این مرد فقیر بخشیده و خواسته است که برده ی او بشویم و خدمتش کنیم و حال آن که ما تاکنون کوچک ترین خدمتی به او نکرده ایم. هرگاه ما پیش از انجام دادن خدمتی از این مرد جدا شویم با اراده ی او مخالفت ورزیده ایم. باید قصور خود را جبران کنیم. پولی که به او داده شد کافی نیست، باید هم چنان که خواهرم می گوید غذای خوبی به او داده شود.
شاه با توجه و دقتی آمیخته به هیجانی سخت بر آن دو کودک نگریست. تا آن روز درنیافته بود که دیدگان آنان تا چه حد به چشمان پدرشان شباهت دارند، درنیافته بود که آنان نیز چون پدرشان دریادل و گشاده دست و بخشنده اند ... از این کشف سخت به هیجان افتاد و قطره اشکی را که بر گونه اش غلتیده بود پنهانی پاک کرد. سپس دستور داد خواهش دخترک را برآورند.
برهمن کاخ شاهی را ترک گفت و بسیار شادمان بود که غذاهایی بسیار لذیذ خورده و پول بسیار به دست آورده است و می تواند کنیزی و ارمغان هایی گران بها برای زنش بخرد و بدین وسیله تندخویی او را از میان ببرد و یا دست کم از آن بکاهد.
***
پیک شاه به کلبه هایی که سودانا و مادری در آنها می ‎زیستند، رسید و آن دو را از تصمیم شاه آگاه کرد. لیکن شاه زاده دعوت او را نپذیرفت و چنین گفت:
- پدرم مرا تا دوازده سال از پیش خود رانده و هنوز این مدت به پایان نرسیده است، من باید کیفری را که برایم تعیین شده است تحمل کنم و تنها پس از به پایان رسیدن آن حق دارم به پای تخت بازگردم.
پیک این پیغام دردناک و اندوه زا را به شاه برد.
شاه از شنیدن این پیغام نومید شد و چاپار خود را فرمان داد با نامه ای که خود نوشته بود به کلبه های سودانا و مادری بازگردد. شاه در آن نامه چنین نوشته بود:
«فرزند گرامی، گفته ای به من بگویند که پیش از پایان یافتن مدت تبعیدت به پیش ما بازنخواهی گشت. آیا بدین گونه درصدد مجازات من، که درباره ی تو اشتباهی بزرگ کرده ام، برآمده ای؟ من از تو پوزش می خواهم، تو مهر و لطف محضی. آیا پدر تو تنها کسی در این جهان خواهد بود که تو گناهش را نخواهی بخشید و نباید به گذشت تو امیدوار باشد؟
برگرد، پسرم، به سوی ما بازگرد و مادری را نیز با خود پیش ما بیاور. ما با ناشکیبایی بسیار چشم به راه بازگشت او هستیم.
کودکان ملوستان چشم به راه شما هستند. مادر پیرت چشم به راه توست. پدر پیرت چشم به راه توست. ما را بیش از این در آتش حرمان مسوزان و درد انتظاری دور و بیهوده را بر ما مپسند.
هرگاه پیکی که این نامه را پیش تو می آورد، تنها بازگردد و تو همراهش نباشی من تا روزی که تو پیشم بازگردی چیزی نخواهم خورد و نخواهم نوشید.»
پیک شاه خود را دوباره به کوهستان و کلبه های سودانا و مادری رسانید و نامه ی شاه را به فرزندش داد. سودانا نامه را گرفت و پیش از گشودن آن تعظیمی به آن کرد. چون آن را خواند چنان به هیجان و التهاب افتاد که دست هایش لرزید و چشمانش پر از اشک شدند. او نامه را به زنش داد تا او نیز آن را بخواند. مادری بیش از سودانا هیجان و التهاب از خود نشان داد و یا کم تر از وی توانست هیجان و التهابش را پنهان دارد. آیا سرانجام به کودکانش که دمی از یادشان فارغ نبوده است می رسید و دیگر از آنان جدا نمی شد؟
سودانا و مادری بر آن شدند که بی درنگ همراه پیک شاه به پای تخت باز گردند. شادی و سروری بی پایان در نگاه هایشان می درخشید. آنان از ترک گفتن کوهستان بسیار شادمان بودند لیکن جانوران کوهستان از رفتن آنان سخت اندوهگین بودند. میمون ها و گوزن ها و فیل های وحشی و خرس ها تا یک روز راه با چشم گریان مشایعتشان کردند، مرغان نیز در هوا بر فراز سر آنان پرواز می کردند و از اندیشه ی دوری آنان ناله های زار برمی آوردند.
***
سودانا و مادری و پیک شاه با گام های استوار و شتابان در راهی که از کوهستان به پای تخت کشیده شده بود پیش می رفتند در راه چشمشان به چیزی افتاد که غرق حیرتشان کرد. پیلی سفید، پیلی که بر نیلوفرها راه می رفت و شاه زاده به سبب بخشیدن او به شاه کشور همسایه خشم مردم را برانگیخته و از پای تخت رانده شده بود، راه را بر آنان بسته بود.
مردانی که جامه های باشکوهشان نشان از مقام و پایه ی عالی آنان بود، در اطراف پیل سپید راه می سپردند. آنان نامه ای از جانب شاه کشور خود به سودانا تقدیم کردند. در آن نامه چنین نوشته شده بود:
«شاه زاده ی بزرگوار و گرامی، چندی پیش با بخشیدن پیل سپید بی مانند مرا رهین منت و بزرگواری خود کردی و من بسیار متأسفم که به سبب این دریادلی و گشاد دستی به سختی و بدبختی بزرگی گرفتار شدی. خواهش می کنم مرا ببخشی. خوش بختانه خبر یافته ام که مدت تبعیدت پایان یافته است. این خبر مرا غرق شادی و سرور ساخته است اجازه بفرمایید با بازگردانیدن پیل سفید که به من بخشیده بودی شادی و خوش حالی خود را از رهایی شما از رنج و دشواری به شما ابراز دارم.»
سودانا به مهر و لطف بسیار از فرستادگان شاه همسایه ک
جوان مردترین شاه زادگان گردآوری توسط بخش شعر ،داستان ، ادبیات، کتاب سایت آکاایران

اخبار اکاایران

تبلیغات