بازگشت های بودا به زمین -آکا

آکاایران: سرویس اندیشه آکا ایران؛ بخش شعر و ادبیات:

,بازگشت,بودا,زمین,[categoriy]

آکاایران: بازگشت های بودا به زمین



 





 

زیرعنوان:

اسطوره ای از هند
یکی از خصوصیات روحیه ی هندی اعتقاد به تناسخ است. طبق این عقیده هر انسانی در این دنیا یا جهان های دیگر باید از زندگی های بی شمار انسانی و یا حیوانی بگذرد. هرکس پس از مردن دوباره زنده می شود، منتهی به شکل و صورتی دیگر یعنی گاه در کالبدی برتر از کالبد نخستین و گاه در کالبدی پست تر و این تجدید زندگی در قالبی برتر یا فروتر بستگی بسیار به طرز زندگی و خوبی یا بدی کردار و رفتارش در زندگی قبلی دارد.
به گزارش آکاایران: به پندار بوداییان آدمی در سایه ی کارهای نیک به نیروانا یعنی نیستی کامل می رسد که در آن درد را راه نیست و بهشتی است پر از خوشی ها و لذت ها. کردار بد نیز آدمی را از نیروانا دور می کند.
آدمی تنها هنگامی که به آستانه ی نیروانا می رسد می تواند زندگی های پیشین خود را بشناسد، هم چنان که بودا اندکی پیش از وارد شدن به نیروانا از زندگی های پیشین حیوانی یا انسانی خود آگاه شد.
اینک سه باز آمدن بودا به روی زمین یا به کالبد خاکی در آمدن روح او را در اینجا بازمی گوییم.
یک بار بودا خرگوش کوچک زیبایی بوده است. با گوش های دراز و دم کوتاه و برگشته ... در کوهی که در کنار جنگلی بود خانه داشت و با میوه و برگ درختان زندگی می کرد و آزارش به هیچ جان داری نمی رسید.
خرگوش با میمونی و شغالی و سموری دوست بود. این دوستان در نزدیکی یک دیگر لانه داشتند و از بام تا شام در مصاحبت یک دیگر به سر می بردند. خرگوش کوچک برای یاران خود هم دوستی مهربان بود و هم رهبر وجدان و آموزگار اخلاق. به آنان می آموخت که خوبی چیست و بدی چیست و چرا باید از بدکردن به دیگران پرهیز کرد و در نیکی کردن به دیگران کوشید.
شبی ماه چهارده شبه با درخشش و زیبایی بسیار در آسمان جلوه می فروخت. بامدادان آن شب روز عید بود. در چنین روزی مردم می بایست بیش از روزهای دیگر سال بخشندگی و مهربانی کنند و در ایثار و صدقه دادن به گدایان و هدیه و ارمغان دادن به برهمنان بکوشند. خرگوش کوچک این وظیفه را به یاران خود گوش زد کرد و از آنان خواست که تحفه و هدایای خود را برای روز عید آماده کنند. چون یاران برای کار بستن این اندرز به کوشش و تلاش پرداختند خرگوش کوچک نشست و اندیشید که: راستی من به کسی که از من صدقه ای بخواهد چه می توانم بدهم؟ من که نه برنج دارم نه باقلا و نه روغن و نه کره، من با برگ و گیاه شکم خود را سیر می کنم و این ها را به کسی هدیه نمی توان کرد. هرگاه مستحق صدقه ای پیش من بیاید و چیزی برای خوردن خود بخواهد دور از جوان مردی است که او را دست خالی برگردانم. من جز وجود خود چیزی ندارم به او بدهم. باشد، خود را به او می بخشم.
شاه خدایان اندیشه ی خرگوش را دریافت و به صورت برهمنی بر زمین فرود آمد و پیش خرگوش رفت. خرگوش حتی منتظر صدقه خواستن او نشد و فریاد زد: خوب کاری کردی که پیش من آمدی. هم اکنون غذایی به تو می دهم. خواهش می کنم مقداری چوب خشک جمع کن و آن را آتش بزن. بعد می گویم که چرا این خواهش را از تو کردم.
برهمن خواهش خرگوش را برآورد. به جنگلی نزدیک رفت و مقداری هیمه گرد آورد و بازگشت و آتشی برافروخت. آن گاه در برابر آتش نشست و شنید که خرگوش کوچک می گوید: شاید از خواهش من تعجب کردی. اکنون سبب این خواهش را می گویم. تو برهمنی و من یقین دارم که وظایف خود را انجام می دهی. یکی از وظایف تو این است که به هیچ جان داری آزاری نرسانی و جانوری را بی جان نکنی ... هرگاه من خود را زنده در اختیارت می نهادم تو حاضر نمی شدی برای سیر کردن شکم خود مرا بکشی، لیکن اکنون خود را در این آتش می افکنم و کباب می شوم و چون تو خود مرا نکشته ای می توانی مرا بخوری.
برهمن با تعجب و حیرتی آمیخته به احترام به خرگوش کوچک نگریست. خرگوش پس از دمی خاموشی سخن از سرگرفت و گفت:
- می گویند جوان مردانه تر از بخشیدن خود بخششی نیست. من همه ی اعضای بدن، همه گوشت هایم، همه ی پیکرم، همه وجودم را به تو می بخشم ... شاید هرگز بخششی جوان مردانه تر از آنچه من امروز به تو می کنم در جهان دیده نشود.
خرگوش کوچک پس از گفتن این سخن خود را در آتش انداخت.
در کتاب های مقدس هندوان آمده است که خرگوش چون در آتش افتاد، همان احساس خوش آیندی را در خود یافت که ما به هنگام واردشدن از هوایی گرم و سوزان در آبی خنک در خود می یابیم.
***
بودا در یکی از زندگی های خود میمون بوده است، شاه میمون ها بوده است. او پوست خاکستری روشن و زیبایی داشت. دیدگان سیاهش نشانه ی هوش و ذکاوت بسیار و پاک دلی و نیک‎ خواهی او بودند. با این که پیکری درشت نداشت، از نیرو و توان و چالاکی فوق العاده ای برخوردار بود.
روزی میمونی پیش شاه میمونان آمد و در گوش او گفت: خبر بدی شنیده ام. مردی بداندیش و نابه کار آهنگ تاختن به ما را کرده است. هم اکنون صد تیرانداز به جنگل ما می آیند و ما را محاصره می کنند. آنان فرمان یافته اند که ما را یا اسیر کنند و یا بکشند، اگر اسیرمان کنند بعضی را در قفسی زندانی خواهند کرد و برای تفریح و خوش‎آیند حیوان هایی ابله که انسان نام دارند به رقصمان برخواهند انگیخت و دیگران را برای کندن پوستشان سرخواهند برید.
شاه میمون ها جواب داد: باید همه ی میمون ها را از این بلا رهانید. باید همه را نجات داد.
هشتاد هزار تن از رعایای شاه میمون ها در جنگلی از درختان انبه، بی آن که خبر از نزدیک شدن خطری بزرگ داشته باشند با شادی و خوش حالی بازی و جست و خیز می کردند.
اردوگاه میمون ها به رودخانه ای پهناور، به گنگ مقدس منتهی می شد و تنها راه رهایی از آنجا بود ... لیکن مسأله بسیار پیچیده و مشکل بود. چگونه ده ها هزار میمون که هیچ یک شنا نمی دانست می توانستند از این رودخانه بگذرند و به ساحل دیگر بروند؟ شاه میمون ها در اندیشه فرو رفت و در چند دقیقه راه حلی برای این مشکل بزرگ یافت.
نخست دستور داد همه ی میمون ها بی درنگ گرد او جمع شوند. آنان را از خطر آگاه کرد و گفت که می توانند از روی طنابی از خیزران که او به روی رودخانه ی گنگ خواهد کشید به آن سوی رود بروند. او یک سر این طناب را به درختی و سر دیگرش را به کمر خود بست و با جهشی غول آسا به آن سوی رود پرید، لیکن دریغ که طناب کوتاه بود، اندکی کوتاه تر از عرض رودخانه. شاه میمون ها شاخه ی درختی را که در کنار رود رسته بود با دست گرفت و از آن آویخت. تنه اش بر درازی طناب افزود. حال رعایایش می توانستند از پلی که بدین گونه بر رودخانه بسته شده بود، بگذرند.
نخست شجاع ترین و پر دل ترین میمون ها از روی این طناب به سوی دیگر رود رفتند و دیگران نیز که دیدند آنان به سلامت به آن سوی رود رسیدند با وجود اعتراض ها و انتقادهای میمون سرخ موی درشت اندامی که تصمیم شاه میمون ها را غلط می پنداشت، از آنان پیروی کردند. این میمون سرخ موی در زندگی بعدی خود دواداتا یعنی یهودای کیش بودایی شد.
هشتاد هزار میمون از روی این طناب به سوی دیگر رود رفتند و با شادمانی و خوش حالی بسیار زنده و سالم از چنگ شکارافکنان گریختند و با هم به وراجی پرداختند. میمون سرخ موی درشت اندام بداندیش پس از همه طناب را گرفت و پیش رفت و خود را پشت شاه میمون ها رسانید. چون به آنجا رسید چنین وانمود کرد که پایش لغزید و ناگهان خود را روی شاه میمون ها انداخت و تیره ی پشت او را شکست.
شاه میمون ها که ضربه ای کشنده خورده بود بی هوش بر زمین افتاد.
در این اثنا یکی از شاهان مردمان، شاه بنارس، از کنار رود می گذشت. میمون را دید و دستور داد او را به کاخ شاهی برسانند.
شاه میمون ها در آن کاخ به هوش آمد و از مهمان دار خود سپاس گزاری کرد و به او اندرز داد که همیشه برای ملت خود فرمان روایی خوب و پاک دل باشد، رعایای خود را دوست بدارد و به داد و دهش زندگی کند و از جنگ و ستیز بپرهیزد و به صلح و آشتی بگراید.
شاه میمون‎ها به شاه انسان ها گفت که حتی از مرگ خویش بسیار خشنود می شد، زیرا به بهای از دست دادن وجود خویش می توانست هشتاد هزار تن، و از آن جمله میمون سرخ موی، را از مرگ حتمی برهاند.
***
بودا در یکی از زندگی های خود به چهر آدمیان بوده است. شاه بوده، شاهی بزرگ، که به همه ی موجودات، به همه ی جانوران، و خاصه جانوران زیبایی که پرنده نام دارند، مهر و دل بستگی بسیار داشت.
روزی کبوتری که عقابی سر در پی اش نهاده بود خود را بر زانوان شاه انداخت و گفت: به تو پناه آورده ام. از مرگم برهان. نمی خواهم بمیرم.
شاه بال و پر او را نوازش کرد و گفت: مترس. چه چشمان زیبایی داری. چشمان تو به گل های سرخ درخت آشوکا می مانند...
لیکن کبوتر هم چنان از ترس می لرزید و نگران بود. شاه گفت:
- مترس. من همیشه جانورانی را که به من پناه آورند و یا از من کمک و یاری بخواهند در پناه خود می گیرم. قول می دهم که پشتیبان و یاور تو نیز باشم اگرچه همه ی کشورم و حتی جانم را از دست بدهم.
شاهینی که در پی کبوتر آمده بود جرئت نیافت خود را به روی مرغی که بر زانوی شاه نشسته بود بیفکند. لیکن با دلیری به شاه گفت:
- این مرغ را به من بده. او از آن من است. طعمه و شکار من است. تو حق دخالت در دعوای مرغان آسمانی را نداری.
شاه جواب داد:
- ای پرنده ی شریف، بکوش تا وضع مرا دریابی. این موجود بی چاره ترسان به من پناه آورده است. چگونه می توانم پناهش ندهم و از خود برانم؟ ... پست ترین کسان آن کس است که پناهنده ی خود را به دست دشمن بسپارد ... آری رها کردن پناهنده پستی و بی دادگری است ...
- ای شاه. در این صورت به من بیداد می کنی. من گرسنه ام، این کبوتر طعمه و روزی من است، روزی زن و فرزندان من است، من او را به آنان باید بدهم و تو با گرفتن این شکار از چنگ من، خانواده ام را به مرگ محکوم می کنی. تو نیک می دانی که هر موجود زنده ای باید غذا بخورد تا زنده بماند. غذا چیزی است که از آن به هیچ روی نمی توان چشم پوشید ... من و زن و فرزندانم را از طعمه ای که در سایه ی کوشش و تلاش بسیار تقریباً به چنگم افتاده بود، محروم مکن ...
شاه به پاسخ شاهین گفت: می گویی می خواهی با این کبوتر شکم خود و زن و فرزندانت را سیر کنی. آرزو و اندیشه ی خوبی است. هر پدری باید به فکر فرزندان خود باشد. من اکنون دستور می دهم تا خوراک کافی در اختیارت بگذارند. آن را بردار و با خود ببر. آیا گوشت گاو را بیشتر دوست داری یا گوشت آهو و یا گراز را؟
شاهین پاسخ داد: من سینه و ران کبوتر را بیشتر دوست دارم، شاهین هیچ گاه از این گوشت ها که تو نام بردی نخورده است و هرگز نخواهد خورد. شاهین همیشه سینه کبک و کبوتر خورده است و این اصلی است تغییرناپذیر و تو حق نداری این اصل را پای مال کنی.
شاه گفت: حق داری غذاهایی را که من نام بردم نپذیری. من اشتباه کردم که چنین پیش نهادی به تو کردم. اگر تو پیش نهاد مرا می پذیرفتی ناچار می شدم موجود زنده ای را بی جان کنم و بدین ترتیب گناهی بزرگ از من سر می زد ... اما من می خواستم شکم گرسنه تو را سیر کنم. با این همه نمی توانم جان داری را که به من پناه آورده و سعادت و زندگی خود را در حمایت من نهاده است به تو بدهم و به او خیانت کنم ... هرچه دلت می خواهد از من بخواه، هر قدر پول، مال و دولت می خواهی بخواه، کشورم را، سلطنتم را، زندگی ام را از من بخواه، من بی دریغ در اختیار تو می‎ گذارم، اما این کبوتر را از من مخواه.
شاهین با خشمی دیوانه وار گفت: بسیار خوب، حال که این کبوتر را این همه دوست داری، اکنون به تو نشان می دهم که چگونه مهر خود را به وی ثابت کنی. او را بر کفه ای از ترازو بنه و به وزن او از گوشت تنت ببر و در کفه ی دیگر ترازو بگذار.
شاه گفت: ای مرغ بزرگ زاده ی بلندپرواز، حق داری. از لطفی که درباره ی او و من کردی از تو سپاس گزارم. آن گاه به خدمتگاران خود فرمان داد: زود بروید و ترازویی و کاردی تیز بیاورید.
شاه کبوتر را در کفه ای از ترازو نهاد و در کفه ی دیگر آن قطعه ای گوشت که از ران خود بریده و استخوان آن را بیرون انداخته بود، نهاد.
در اثنای گفت و گوی شاه و شاهین شه بانو و شه زادگان و وزیران و خدمتگاران نیز یکی یکی آمده بودند و ایستاده بودند و به این صحنه می نگریستند، چون شاه گوشت رانش را با کارد تیز برید و در کفه ی ترازو نهاد همه ی درباریان فریادهایی دل خراش برآوردند و به زاری ناله سر دادند.
لیکن کبوتر سنگین تر از قطعه گوشتی بود که شاه از ران خود کنده بود، کفه ترازو پایین نیامد و شاه ناچار شد گوشت ران دیگرش را ببرد. باز هم کفه گوشت پایین نیامد شاه به ترتیب گوشت بازوان خود، گوشت سینه ی خود، گوشت شکم خود را برید و همه ی آن گوشت های خون آلود را در کفه ی ترازو نهاد. لیکن کفه ای که کبوتر را بر آن نهاده بود تکان نخورده و بالا نرفت. سرانجام شاه خود بر کفه ی ترازو رفت و همه ی وجود پاره پاره و خون آلودش را در برابر کبوتر نهاد.
در این دم معجزه ای رخ داد: شاهین ناپدید شد و خداوندگار ایندرا جای او را گرفت و به جای کبوتر آگنی، خداوندگار آتش، پدیدار شد.
ایندرا و آگنی روی به شاه نمودند و گفتند: ای شاه انسان ها، ما برای آزمودن فضیلت و بخشندگی تو به صورت این دو مرغ درآمدیم و پیش تو آمدیم. به راستی نمونه ای بسیار درخشان از جوان مردی و بخشندگی به ما نشان دادی. ستوده باشی. هم اکنون همه ی پاره های تنت را به تو پس می دهیم و تا هنگامی که بر روی زمین انسانی وجود داشته باشد بخشندگی و از خود گذشتگی شگرف و شگفت انگیزت به داستان ها گفته خواهد شد. و گذشته از این چون دوباره به این جهان بازگردی برترین انسان یعنی بودا خواهی بود.
بارانی از گل و شکوفه از آسمان بر پیکر شاه، که اکنون به کلی سالم شده و بوهای خوش بهشتی از همه ی اندام هایش برمی خاست، فروبارید.
منبع مقاله :
فوژر، روبر؛ (1383)، داستان های هندی، ترجمه اردشیر نیکپور، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ سوم

 




منبع :

اخرین مطالب آکاایران

تبلیغات