گفتگو با جوجو مویز، نویسنده کتاب «من پیش از تو» -

آکاایران: پس از تمام کردن رمان «من پیش از تو» نوشته جوجو مویز متوجه می شوید چرا این کتاب در ٢٨ کشور دنیا پرفروش است. لیزل شیلینگر، منتقد روزنامه نیویورک پس از خواندن رمان «من پیش از تو» معرفی این کتاب را با این جمله آغاز می کند: «وقتی این رمان را تمام کردم، نمی خواستم معرفی اش را بنویسم، دلم می خواست دوباره آن را بخوانم.»
امتیاز خبر: 18 از 100 تعداد رای دهندگان 75
روزنامه اعتماد - بهار سرلک: پس از تمام کردن رمان «من پیش از تو» نوشته جوجو مویز متوجه می شوید چرا این کتاب در ٢٨ کشور دنیا پرفروش است. لیزل شیلینگر، منتقد روزنامه نیویورک پس از خواندن رمان «من پیش از تو» معرفی این کتاب را با این جمله آغاز می کند: «وقتی این رمان را تمام کردم، نمی خواستم معرفی اش را بنویسم، دلم می خواست دوباره آن را بخوانم.» رمان «من پیش از تو» داستانی عاشقانه و خانوادگی است و از سوی دیگر روایتی از شجاعت و تلاشی مداوم برای بازگرداندن زندگی به مسیر درست. لوییزا (لو) کلارک دختر ٢٦ ساله ای از طبقه کارگر است که پرستار مرد ٣٥ ساله باهوش، ثروتمند و خشمگینی به نام ویل ترینر می شود. ویل پس از تصادف با موتوسیکلت دچار فلج چهار اندام شده و دو سالی می شود که روی ویلچر می نشیند.کامیلا، مادر ویل، از روی ناچاری لوییزا را استخدام می کند. او پرستاری را هم برای مراقبت های پزشکی ویل استخدام کرده است اما امیدوار است لوییزا روحیه پسرش را به او بازگرداند.
 
جوجو مویز روزنامه نگار انگلیسی است که از سال ٢٠٠٢ تمام وقت پای نوشتن رمان نشست. تا سال ٢٠١٢ هشت رمان نوشت که با استقبال روبه رو نشد اما با انتشار رمان «من پیش از تو» در ژانویه ٢٠١٢ بلافاصله نام او در صدر جدول پرفروش ترین های انگلستان جای گرفت. مویز سپتامبر ٢٠١٥ دنباله آن را تحت عنوان «پس از تو» روانه کتابفروشی ها کرد. این دو کتاب در ایران نیز با ترجمه مریم مفتاحی از سوی انتشارات آموت منتشر شده اند که رتبه های اول و دوم جدول پرفروش های رمان خارجی این نشر را به خود اختصاص داده اند.
 
گفتگو با جوجو مویز، نویسنده کتاب «من پیش از تو»
,جو جو مویز،نویسندگان مشهور،ادبیات انگلیسی,[categoriy]

آکاایران: گفتگو با جوجو مویز، نویسنده کتاب «من پیش از تو»

 
 
به تازگی اقتباس سینمایی رمان «من پیش از تو» به کارگردانی تیا شروک روی پرده رفت. این فیلم نخستین تجربه فیلمنامه نویسی را برای مویز رقم زد. در ادامه ترجمه مصاحبه هایی را که مویز با نشریه های گاردین و Signature-Reads داشته، می خوانید. او در این مصاحبه ها درباره روند اقتباس سینمایی یک رمان، نوشتن دنباله داستانی، شخصیت های داستان هایش و حذف برخی صحنه های کتاب در فیلم صحبت کرده است.
دنباله های داستانی مانند روباه های حیله گر هستند. چه انگیزه ای از نوشتن دنباله کتاب «من پیش از تو» داشتید؟
 
صدای «لو» مانند صدای باقی شخصیت ها من را ترک نمی کرد؛ بخشی از آن هم به این دلیل بود که خواننده ها می خواستند درباره لو و اینکه چطور او به تجربه های آنها مربوط می شود، صحبت کنند. بعد اینکه نوشتن فیلمنامه «من پیش از تو» به این معنی بود که او هر روز در ذهن من در رفت وآمد است. در نهایت، وقتی به خودم آمدم دیدم من هم همان سوالی را می پرسم که دیگران می پرسند: «بعدش چه می شود؟»
 
رمان شما شامل شخصیت هایی می شود که حاشیه نشین هستند؛ یکی از شخصیت های داستان آنها را «پسماند» توصیف می کند. چرا به آدم هایی علاقه مند شدید که چه از لحاظ احساسی، فیزیکی یا اقتصادی در حاشیه زندگی می کنند؟
 
چون فکر می کنم بسیاری از ما آدم ها چنین احساسی را داریم. به آدم هایی که سرخوشانه در گروهی جای می گیرند و زندگی شان چیزی کم ندارد، علاقه ای ندارم. من جذب تنش آن آدم هایی می شوم که با محیط پیرامون شان سازگاری ندارند و فکر می کنم برخی از ما بخشی از زندگی مان را صرف این احساس می کنیم که ما با محیط پیرامون سازگار نیستیم.
 
به همین خاطر است که بسیاری از شخصیت های زن داستان های شما اغلب ساده، کاملا گرفتار و درگیر هستند و شغل هایی خسته کننده دارند؟
 
من اینطوری احساس می کنم که انگار چند زندگی مختلف دارم. بعضی از این زندگی ها شامل شغل های کم درآمدی می شود که اواخر شب با تاکسی خیابان ها را می چرخی یا در کافه نوشیدنی سر میزها می بری، خیلی چیزها درباره طبیعت انسان یاد می گیری. زندگی های پرزرق وبرق علاقه ام را برنمی انگیزانند. کنجکاوم بدانم برای آن آدم هایی که در تلاشند در جامعه ای که مدام به آنها می گوید موفق نمی شوند به جایی برسند، چه اتفاقی می افتد. جامعه ای که فرصت ها را جهتی خلاف حرکت این آدم ها به جریان درمی آورد.
 
در رمان «پس از تو» گروه اندوه درمانی هست که تکان دهنده است و در عین حال بامزه و ظاهرا واقعی است. حضور در چنین گروهی را تجربه کرده اید؟
 
در دهه چهارم زندگی ام چند سالی تحت درمان بودم و باید بگویم این درمان طرز فکرم را در مورد خودم اساسی تغییر داد. من جذب ناتوانی مردم در شناخت اشتباهات زندگی شان یا تحلیل رفتارشان می شوم. لذت نوشتن ادبیات داستانی این است که بیشتر مردم تا حدی خودفریبی می کنند و همین منبع عظیمی از الهام برای من شد.
 
,جو جو مویز،نویسندگان مشهور،ادبیات انگلیسی,[categoriy]
 
 
اغلب ادبیات داستانی معاصر به قلم زنان اهمیت کمتری نسبت به همین ادبیات از سوی مردان دارد. این موضوع شما را ناامید می کند؟
 
فقط به این دلیل که کتابی با عبارت مخوف «ادبیات داستانی تجاری زنان» دسته بندی می شود به این معنی نیست که نگاهی به مسائل اجتماعی ندارد و اشاره ای به اتفاقاتی که در دنیا می افتد نکرده است، یا این طور بگویم چه اتفاقی می افتد وقتی برای شرکتی کار می کنی که در قراردادش ساعت کاری تعریف نشده است. اگر بتوانم مردم را به فکر کردن وادارم و در عین حال داستانی قابل فهم بنویسم و همزمان آنها را بخندانم و بگریانم، بعد، رک و راست بگویم، اصلا اهمیت نمی دهم به من چه لقبی می دهند. دوست دارم [جاکومو] پوچینی ادبیات باشم. از اینکه احساسات را در خواننده برانگیزانم شرمسار نمی شوم.
 
من پیش از تو» هشتمین رمان شماست. موفقیت این رمان، شما را در مقام نویسنده تغییر داد؟
 
فکر می کنم احتمالا من را دلگرم تر کرد. چون بعد از انتشار هفت کتابی که خیلی خوب فروش نکردند، کم کم این سوال را می پرسی که آیا کتاب هایت، همان داستان هایی است که مردم می خواهند بخوانند و بعد اینکه «من پیش از تو» آنقدر موفق بود که خواننده ها سراغ کارهای قبلی من رفتند و افزایش فروش این آثار مثل این بود که بی گناهی من ثابت شود.
 
شما به پاتریک نس و نویسنده هایی پیوستید که ١٠٠٠٠ یورو برای نجات پناهندگان سوری اهدا کردند. چه انگیزه ای باعث شد به آنها بپیوندید؟
 
واکنشی بدیهی بود. احساس کردم این شرایط غیرقابل تحمل است. من طرفدار پروپاقرص مکتب «همان رفتاری را انجام بده که دوست داری با تو بشود» هستم و در آن زمان به این فکر می کردم اگر ما مورد حمله قرار بگیریم مجبور می شوم وسایلم را جمع کنم و دست بچه هایم را بگیرم تا راهی سفری خطرناک شویم، بعد چه امیدی به همشهری هایم خواهم داشت؟ قطعا انتظارم مهربانی و بخشندگی است.
 
برای نوشتن رمان «من پیش از تو» از چه اتفاقی الهام گرفتید؟ مفهومی جذاب و دشوار درون این داستان هست، چه چیزی شما را به سمت آن کشاند؟
 
چیزی که یاد گرفتم این است که باید داستانی را بنویسی که در ذهنت جای گرفته است. نمی توانی داستانی بدبینانه بنویسی. نمی توانی داستانی بنویسی که فکر می کنی برای بازار است. سال ٢٠٠٨ یا ٢٠٠٩ خبری درباره ورزشکار قهرمان جوانی در انگلستان شنیدم که پس از سانحه ای فلج شده بود و چند سال بعد والدینش را ترغیب کرده بود تا او را به مرکزی برای خودکشی کمکی ببرند. در آن زمان، اصلا نمی توانستم چیزی که می شنوم را باور کنم. به هیچ وجه آن را درک نمی کردم. بنابراین شروع کردم درباره آن اطلاعات جمع کردم و فهمیدم آن طور که من تصور می کنم تصمیم ساده ای نیست.
 
ما دوست داریم فکر کنیم اگر از سانحه جسمی وحشتناکی به رنج افتاده ای و شبیه به کریستوفر ریو شده ای، آدمی خارق العاده می شوی که راهی برای نجات پیدا می کنی. من مطمئنم نیستم چنین آدمی باشم. فکر کنم مدتی طولانی خیلی خشمگین باشم. با پرستاری صحبت کردم که با بیمار هایی که ستون فقرات شان آسیب دیده، سروکار دارد. او می گفت فقط دو بار در حرفه اش مردانی را دیده که از سازگار شدن با وضعیت شان اجتناب می کردند، کسانی که از پیدا کردن راهی برای نجات سر باز می زدند. این موضوع من را جذب کرد چرا که به این فکر می کردم کسی که مادر این مرد است شبیه به کیست، کسی که عاشق اوست به چه کسی شبیه است، اگر خود این مرد باشی شبیه به چیست؟ می دانستم این داستانی است که باید تعریف کنم.
 
داستان درباره دو شخصیت است که در پیشبرد اهداف داستان موثر هستند. داستان در این باره است که چطور می توانی آدمی را تغییر دهی و وقتی آنها از تغییر سر باز می زنند، چگونه می توانی آنها را با شرایط شان سازگار کنی. داستان درباره انتخاب هاست. درباره کیفیت زندگی و چه کسی حق دارد تصمیم بگیرد زندگی چطور باشد. اما من بیشتر فکر می کنم داستانی عاشقانه بین دو آدمی است که جفت همدیگر نیستند و وقتی درباره آنها می نویسم من را به خنده می اندازند و با توجه به سوژه داستان این خنده ها غیرمحتمل هستند. اما این شخصیت ها من را به خنده می اندازند.
 
,جو جو مویز،نویسندگان مشهور،ادبیات انگلیسی,[categoriy]
 
 
معتقدید شوخ طبعی برای نقل تجربه مهم است؟
 
خب، فکر می کنم کلید آن است. قبل از «من پیش از تو» هفت کتاب نوشتم که یک خنده ریز هم در بین کلماتش پیدا نمی شد. گرچه چیزی که فهمیدم این بود که می توانی خواننده یا مخاطب را همانقدر با داستان بکشانی که همزمان او را بخندانی. بنابراین داستان نویسی درباره تداوم این تعادل است و می توانی همزمان موضوع داستان را مورد توجه قرار دهی.
 
در مورد موضوع داستان، چقدر عمیق برای «من پیش از تو» تحقیق کردید؟ چون دو موضوع مهم و حساس داشتید، یکی فلج چهار اندام و خودکشی کمکی.
 
من دو خویشاوند داشتم که برای زنده ماندن به مراقبت ٢٤ ساعته احتیاج داشتند، در نتیجه عناصر روزمره ای که در این کتاب خواندید در واقع برآمده از تجربیات شخصی من یا آنها است. به صورت آنلاین با انجمن های فلج چهار اندام صحبت کردم تا تمایلات آنها را بفهمم و نظر پرستاران آنها را بدانم. چون پرستاران به واقع بخش عمده ای از داستان هستند. تعداد ایمیل هایی که از پرستاران و همچنین افراد فلج دریافت کردم برای من نوعی تسلی بود. بیماران می گفتند احساس می کنند من می خواهم داستان آنها را روایت کنم. یکی از چیزهایی که در این داستان دوست دارم تعداد زن هایی است که عاشق «ویل» می شوند. ناتوانی کم اهمیت ترین موضوع می شود، این زنان این موضوع را فراموش می کنند و می گویند: «من عاشق ویل ترینورم. » (می خندد.) باید به توییتر فیدم نگاه کنید. هر روز صبح پیام زن هایی را می بینم که نوشته اند : «ازت متنفرم! چطور تونستی این کار را با ویل بکنی!» بله. (می خندد.)
 
نخستین بار است که فیلمنامه می نویسید، درسته؟
 
بله، گرچه آنها از فیلمنامه غول ساختند. حالا قرار است اقتباس سینمایی دو داستان دیگر را بنویسم. عاشق روند نوشتنش شدم.
 
از کدام قسمت این روند بیشتر غافلگیر شدید؟
 
با این روند سخت ترین منحنی یادگیری زندگی ام را پشت سر گذاشتم. من از آنها نخواسته بودم اقتباس سینمایی بنویسم. در واقع خیال می کردم آنها از من می خواستند تا آنجایی که امکانش هست دور باشم چون همه ما داستان را شنیده بودیم. (می خندد.) اما فکر می کنم آنها احساس کردند کتاب لحن خاصی دارد و تعادلی که بین شوخ طبعی و تراژیک بودن یا بین عشق و داستان و جنبه های بحث برانگیز داستان ایجاد کرده- باید افسار همه چیز را به دست بگیری. به من گفتند: «می خواهی یک امتحانی بکنی؟» و من از آن دسته آدم هایی هستم که قبل از اینکه به همه دلایل فکر کنم و بگویم نه، می گویم بله. (می خندد.)
 
,جو جو مویز،نویسندگان مشهور،ادبیات انگلیسی,[categoriy]

 
نوشتن فیلمنامه مشخصا هیولای متفاوتی از نوشتن یک رمان است. مطمئنم لحظاتی بوده که مجبور بودید عناصر داستانی را حذف کنید. به قول معروف عزیز ان تان را بکشید. این کار شبیه به چی بود؟
 
سخت ترین قسمت بود. باید برای پیدا کردن ماهیت داستانت کار کنی. البته، به عنوان نویسنده به این ایده معتقدی که «هر چیزی» که فکر می کنی برای فیلم حیاتی است. بعد آنها را کنار هم قرار می دهی و متوجه می شوی فیلمنامه ای که نوشتی ٣٨٠ صفحه می شود که هیچ کس حوصله دیدن فیلمش را ندارد. صحنه هایی بود که باید آنها را کنار می گذاشتیم و شش ماهی سر آن کشمکش داشتیم. مثل صحنه باغ پر پیچ وخم.
 
غافلگیر شدم این صحنه در فیلم نبود. به نظرم در کتاب صحنه با اهمیتی بود. چرا آن را حذف کردید؟
 
یکی از لحظاتی بود که دشواری های ترجمه کتاب به فیلم را یاد گرفتم. من این صحنه را در فیلمنامه نوشتم، در واقع در چند پیش نویس آن را نوشتم. هر چه بیشتر روی آن کار می کردیم، بیشتر متوجه می شدیم که این صحنه در کتاب، صحنه ای بی مصرف در فیلم است. این صحنه با زبانی غیرقابل انتقال توصیف شده بود. وقتی لو برای نخستین بار می گوید که فکر می کند چه اتفاقی افتاده، به نوعی به گذشته برمی گردید و می گویید: «او همان چیزی را گفت که فکر می کنم گفته؟» بعد باید به عقب بازگردید. گذشته چیزی است که او آن را دفن کرده، چیزی که آن را سرکوب کرده است. وقتی سعی می کنی صحنه باغ پر پیچ وخم را به صورت بصری دربیاوری، با وحشت آن اتفاقی که افتاده، سنگینی این صحنه بیشتر می شود و تقریبا بر کل فیلم چیره می شود.
 
منظورتان این است که ارایه این صحنه روی پرده با روی کاغذ متفاوت است؟
 
بله، چون نمی شد صحنه بصری را مثل یک صحنه بی مصرف یا به شکلی مبهم به تصویر کشید. هیچ راهی پیدا نکردیم که این صحنه از ارزش های موضوع داستان چیزی کم نکند. لو نمی توانست بگوید: «آه، این اتفاق وحشتناک، چند سال پیش برای من افتاد، اما حالا خوبم.» خیلی مسخره می شد. می گویم این صحنه، صحنه ای بود که من و تی شاروک ماه ها سر آن بحث و جدل می کردیم. در آخر احساس کردیم به خاطر محدودیت های زمانی، مهم ترین داستان رابطه ویل و لو بود و آدم هایی که عاشق کتاب هستند این صحنه را پیش زمینه ای می دانند که ما نتوانستیم در فیلم بگنجانیم.
 
امیدوارید مخاطبان از فیلم چه پیامی را دریافت کنند؟ این پیام، با پیامی که امیدوارید خواننده از کتاب تان داشته باشد، متفاوت است؟
 
امیدوارم فیلم و کتاب تا آنجایی که سعی مان را کردیم به هم شباهت داشته باشند. بعد از اکران روزهای اول فیلم مردم برای من توییت می کردند: «دارم گریه می کنم و یک جورهایی هم می خندم. خیلی عصبانی ام. اما تحت تاثیر قرار گرفتم و نمی دانم چه احساسی داشته باشم!» خیلی خوشحال می شدم. تا حالا واکنشی ندیدم که کسی بگوید: «خب، ناراحت کننده ترین فیلمی بود که تا حالا دیدم.» به نظر می رسد مردم از سینما بیرون می آیند خوشحالند و تحت تاثیر قرار گرفتند. در نهایت، پیام داستان امید است.

منبع :

گفتگو با جوجو مویز، نویسنده کتاب «من پیش از تو» گردآوری توسط بخش شعر ،داستان ، ادبیات، کتاب سایت آکاایران
تبلیغات