ادوارد آلبی، مردی که از منتقدان نمی ترسد (2) - آکا

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد ادوارد آلبی، مردی که از منتقدان نمی ترسد (2) ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر در دسته شعر ،داستان و ادبیات از سایت مقالات هنر آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید

آکاایران: بیش تر افرادی که شیفته کارهای یک نویسنده هستند، دوست دارند بدانند خلق یک اثر برای او چقدر طول می کشد، نوشتن برایش چگونه است، از کجا شروع می کند و کجا نقطه پایان را می گذارد و ... «ادوارد آلبی» در این مصاحبه به همه سوال های این چنینی درباره خودش پاسخ داده.
امتیاز خبر: 18 از 100 تعداد رای دهندگان 16
خبرگزاری ایسنا - ترجمه از مهری محمدی مقدم: بیش تر افرادی که شیفته کارهای یک نویسنده هستند، دوست دارند بدانند خلق یک اثر برای او چقدر طول می کشد، نوشتن برایش چگونه است، از کجا شروع می کند و کجا نقطه پایان را می گذارد و ... «ادوارد آلبی» در این مصاحبه به همه سوال های این چنینی درباره خودش پاسخ داده.
 «ویلیام فلاناگان» موسیقی دان و دوست ۱۸ ساله «ادوارد آلبی»، چهارم جولای ۱۹۶۶ گفت وگویی مفصل با او انجام داد. این دو در کار نگارش موسیقی و نمایشنامه با هم کار می کردند و حتی برخی معتقدند تاثیر موسیقی «فلاناگان» را می توان در کارهای موزیکال نویسنده «چه کسی از ویرجینیا وولف می ترسد؟» شاهد بود.
 
ادوارد آلبی، مردی که از منتقدان نمی ترسد (2)
,ادوارد آلبی،نویسندگان مشهور،ادبیات,[categoriy]

آکاایران: ادوارد آلبی، مردی که از منتقدان نمی ترسد (2)



به گزارش آکاایران: آیا «داستان باغ وحش» و «چه کسی از ویرجینیا وولف می ترسد؟» هر دو در طولانی ترین بخش خود سیری ناتورالیستی را طی می کنند، بعد جایی در اواخر نمایشنامه از لحن کاملا ناتورالیستی دور می شوند؟
به نظر من اگر مردم بیش تر از آن چه زیر لایه ناتورالیستی وجود دارد آگاه بودند، شگفت زده می شدند که پایه های غیرناتورالیستی این آثار چقدر زود ساخته شدند. وقتی شما با یک نماد در نمایشی واقع گرایانه سروکار دارید، این خودش هم یک واقعیت رئالیستی است. شما باید انتظار داشته باشید ذهن مخاطب ها همزمان در دو سطح نمادگرایی و واقع گرایی فعال باشد. اما ما آن چنان مختص تئاتر رئالیستی تربیت شده ایم که سخت مان می شود آثار را همزمان در دو سطح بررسی کنیم.
در نمایش «ویرجینیا وولف» تماشاگر صحت این مسأله را که «جورج» و «مارتا» برای خودشان یک پسر خیالی تصور کرده اند زیر سوال می برد.
در واقع همین است و من همیشه متعجب می شدم که مخاطب تمایل ندارد باور کند یک زوج تحصیل کرده، حساس و باهوش که استاد بازی های واقعی و خیالی هستند، تحصیلات، حساسیت و هوش خلق کردن یک نماد واقعی برای خودشان را نداشته باشند.
یعنی متوجه این واقعیت شوند که این یک نماد است؟
کاملا، متوجه این واقعیت شوند که این یک نماد بوده و تنها در موارد به خصوصی گیج شوند، زمانی که فقدان اصلی که موجب خلق آن نماد شده، برای شان غیرقابل تحمل می شود. مثل وقتی به شدت خسته اند.
فکر می کنم آن چه شما می گویید خیلی راحت درک نشود، شما می گویید که «جورج» و «مارتا» در هیچ نقطه ای خودشان را درباره این که هر دو دارند بازی می کنند، گول نزدند؟
اوه، هرگز. به غیر از این که این جدی ترین بازی جهان است. پسری که وجود ندارد، نماد و سلاحی است که هر یک از آن ها در جدل های شان استفاده می کنند.
یک سلاح نمادین به جای واقعی، در میان سلاح های واقعی که آن ها استفاده می کنند؟
بله دقیقا. با این حال آن ها آن قدر باهوش هستند که سردرگم نشوند. به همین دلیل است که از نظر من این فقدان دوبرابر دردناک است چون آن ها آدم های فریب خورده ای نیستند.
می فهمم. بنابراین آن چه شما سعی دارید مطرح کنید این است که آخرین صحنه «ویرجینیا وولف» به هیچ وجه کمتر از دو صحنه اول ناتورالیستی نیست؟
من این نمایش را هرگز در مسیر دور شدن از منش ناتورالیستی نمی بینم.
 
,ادوارد آلبی،نویسندگان مشهور،ادبیات,[categoriy]


منتقدی اخیرا این پاراگراف را نوشته: آقای «آلبی» با «آلیس کوچولو» اعتراض کرد که مردم سوال می پرسند و اجازه نمی دهند نمایش در آن ها بنشیند. او به منتقدانی معترض است که موضوع یک نمایشنامه را مورد قضاوت قرار می دهند و خودشان را به سبک و منش آن محدود نمی کنند. هر دو این نظرات این روزها مد هستند، این که هنر در اصل از سبک و آشنایی ما و سطح قالبی یک اثر شکل گرفته. این دیدگاه ایده ها را به دکور، شخصیت ها را به کارناوال نمایشی و نمادها و احساسات را به کمربند انتقالی تأثیرات کار تنزل می دهد. این روش هنر را به چیزی در حد یک پاسخ حسی تقلیل می دهد. برای بعضی از ما این دیدگاه امروزی پوچ گرایانه است، نه باعث ترقی.
حرف این منتقد کاملا نزدیک است به تئوری ای که «سوزان سونتاگ» در مقاله «علیه تفسیر» منتشر کرده است. من می خواهم بدانم تفاسیر این منتقد از حرف های شما در کنفرانس مطبوعاتی «آلیس کوچولو» چقدر به درک شما نزدیک است؟
خب، این منتقد یک سفسطه باز است. آن چه او انجام داده تفسیر غلط رویکرد من، دیدگاه خانم «سونتاگ» و نظرات بسیاری از افراد خلاق است. آن چه من گفتم این است که به نظر من نقد یک نمایش براساس موضوع به جای سبک آن، مناسب یک منتقد نیست. این یک نوع سانسور است. برای این که مثال آخرش را زده باشم گفتم اگر یک نفر نمایش خیلی خوبی در مدح چیزی که در دنیا مورد تنفر است بنویسد، نباید به خاطر رویکردش نسبت به آن مسأله رد شود. اگر یک اثر هنری به اندازه کافی خوب است، نباید به خاطر موضوعش مورد انتقاد قرار گیرد. فکر نمی کنم این حرف پاسخی داشته باشد.
در دهه ۱۹۳۰ یک مکتب نقد، روشنفکران آن زمان را به طور کامل به گل نشاند. یک رمان باید متجدد می بود. تعدادی از نمایشنامه ها از نویسندگانی که در واقع بد بودند اما سطح بالا شمرده می شدند، شدیدا مورد تحسین واقع شدند چون تم کارهای شان از لحاظ فکری و سیاسی مناسب بود. این باتلاق روشنفکری به نظر من خیلی خطرناک است. یک نوع سانسور است. شما شاید از اهداف یک نویسنده به شدت بدتان بیاید، اما قضاوت تان از ارزش هنری کارهایش نباید براساس نظرتان درباره موضوع آثارش باشد. اثر هنری باید براساس میزان موفقیتش در رساندن پیام قضاوت شود.
به بیانی دیگر، منظورتان این است که یک منتقد باید تم و موضوع یک نمایشنامه را از موفقیت یا عدم موفقیت نویسنده در نمایش آن، جدا کند؟
به همین سادگی. و منتقدانی که کاری غیر از این می کنند، احمق، خطرناک و حتی مخرب هستند. فکر نمی کنم جز این بتوان چیزی گفت.
شما گفته اید که در جریان فرآیند نوشتن است که متوجه تم نمایشنامه می شوید. گاهی هم پذیرفته اید که حتی بعد از تمام شدن نگارش یک اثر نمی دانید دقیقا تم درباره چیست. در این باره چه می گویید؟
طبیعتا هیچ نویسنده خوبی نمی شیند و یک برگه سفید در دستگاه تایپ بگذارد و نوشتن یک نمایشنامه را شروع کند، مگر این که بداند دارد درباره چه می نویسد. اما در عین حال، نوشتن باید یک حرکت اکتشافی باشد برای پیدا کردن چیزهایی که درباره اش می خواهی بنویسی. تا حدی من تصور می کنم یک نمایشنامه بدون این که خودم بدانم، پیش از این که بنشینم و نوشتنش را شروع کنم، در ذهنم تمام شده است. پس با این حساب من فکر می کنم نوشتن یک نمایشنامه کشف چیستی آن اثر است. من همیشه بهترین جواب را برای این سوال پیدا می کنم. این سوالی است که من از آن منتفرم و آن را تعرض شدید به فضای خصوصی خود می دانم؛ فضای خصوصی که هر نویسنده باید برای خودش حفظ کند.
اگر فرآیند خلاقانه را خیلی مورد آزمایش قرار دهید و با دقت به آن فکر کنید، زایل می شود و از بین می رود. حرف زدن در این مورد نه تنها به شدت سخت است، بلکه خطرناک هم هست. حتما این داستان قدیمی را شنیده اید که روزی یک حیوان خیلی باهوش با هزارپایی روبه رو می شود و می گوید: اوه! خدای من. خیلی شگفت انگیز است. تو چطور با این چندصدپا راه می روی؟ چطور این کار را انجام می دهی؟ هزارپا می ایستد، فکر می کند و می گوید: خب، اول پای جلو سمت چپم را برمی دارم بعد... و بعد مدتی به فکر فرومی رود و دیگر نمی تواند راه برود.
 
,ادوارد آلبی،نویسندگان مشهور،ادبیات,[categoriy]


فکر کردن درباره یک نمایشنامه چقدر طول می کشد؟
من معمولا پیش از نوشتن، بین شش ماه تا یک سال درباره یک نمایشنامه فکر می کنم.
می توانید نوع این تفکرات را توصیف کنید؟ کل این صحنه ها در ذهنتان هستند یا این که فرآیند آن قدر در عمق نیمه خودآگاه شماست که به ندرت از آنچه رخ می دهد آگاه هستید؟
من می فهمم که دارم به یک نمایشنامه فکر می کنم؛ این اولین آگاهی از شکل گیری یک اثر جدید است. وقتی از شکل گیری یک نمایشنامه در ذهنم آگاه می شوم، داستان تا حدی در حال پیش روی است. یک نفر می پرسد: بعد از این نمایشنامه می خواهی چه بنویسی؟ و من ناگهان خودم را غافلگیر می کنم و می گویم: نمایشنامه ای درباره این یا آن و من هرگز درباره آن فکر نکرده بودم. بنابراین بخش زیادی از فکرها جلو رفته، حالا نمی دانم اصطلاح ناخودآگاه یا نیمه خودآگاه اینجا درست است یا نه. اما هر کدام که هست، بخش اعظم کار تا اینجا انجام شده است. این دوره می تواند شش ماه ادامه پیدا کند. در مورد یکی از نمایشنامه هایم این مرحله تا حالا سه سال و نیم طول کشیده است. معمولا من نمایشنامه را روی سطح و در فضای خودآگاه می آورم تا ببینم چطور دارد پیش می رود و اگر شخصیت ها به نظرم سه بُعدی بیایند، یعنی همه چیز خوب است.
در نقطه به خصوصی، آزمایشاتی انجام می دهم تا ببینم چقدر شخصیت ها را می شناسم. آن ها را در موقعیتی که مطمئنم در نمایشنامه نیامده، امتحان می کنم. اگر در این موقعیت بداهه طبیعی رفتار کردند، دیالوگ های خودشان را خلق کردند و براساس طبیعتی که من برایشان تعریف کرده ام رفتار کردند، به این نتیجه می رسم که نمایشنامه به اندازه کافی جلو رفته و می نشینم و می نویسمش.
این زمانی است که می فهمید نمایشنامه ای از فرآیند نیمه خودآگاه عبور کرده و آماده بیرون آمدن است؟
نه لزوما. زمانی است که دست به نوشتن می شوم.
این جواب این سوال نیست.
واقعا هست. زمانی هست که باید سراغ دستگاه تایپ بروی. مثل یک سگ که پیش از چمباتمه زدن روی یک چیز، دور یک تکه از زمین، چمن یا یک دایره برای مدت زیادی می چرخد، دور دستگاه تایپ می چرخی و آماده نوشتن می شوی و در نهایت می نشینی. من فکر می کنم وقتی پشت دستگاه تایپ می نشینم که زمان آن رسیده باشد. این به معنای این نیست که وقتی من سرانجام پای دستگاه می نشینم و نمایشنامه ام را با سرعتی که هم بدگوها و هم نیمی از خیرخواهانم را می ترساند جلو می برم، درگیر هیچ کاری نیستم. این کار سختی است و نویسنده آن را به تنهایی انجام می دهد.
با این حال من نویسندگانی را می شناسم که می خواهند خودشان را دست بیاندازند و می گویند شخصیت هایشان آن قدر خوب شکل گرفته اند که به راحتی به سرانجام می رسند. آن ها منظورشان ساختار نمایشنامه است که به نظرم یعنی ذهن ناخودآگاه آن قدر کارش را به خوبی انجام داده که نمایشنامه باید از طریق ذهن خودآگاه فیلتر شود.
اما کارهایی باید انجام شود و اکتشافاتی باید صورت گیرد که بخشی از لذت کار است. به نظرم این یک نوع آبستن است برای حمل آن ایده رو به جلو. تعداد کمی از این افراد باردار هستند که لحظه دقیق بسته شدن نطفه این کودک را می دانند اما بعدا کشف می کنند که باردار هستند و در مورد کشف فکر کردن به یک نمایشنامه هم همین طور است.
وقتی شروع می کنید مستقیم از پرده اول تا انتها پیش می روید؟ یا این که دوروبر می چرخید، یک صحنه را می نویسید و می روید سراغ یکی دیگر؟ در مورد جملات آخر هر پرده چه؟ آیا ساختار آگاهانه ای برای پایان هر اَکت وجود دارد؟
خوب یا بد، من نمایشنامه را از آنچه شروع آن می دانم می نویسم تا به پایان. در مورد جملات نهایی، هستند نمایشنامه نویسانی که برای آن مقدمه چینی می کنند، اما من این کار را نمی کنم. به نوعی، این همان انتخابی است که درباره زمان شروع یک نمایشنامه و پایان دادن به آن باید داشته باشید. زندگی شخصیت ها پیش از لحظه ای که شما برای رخ دادن اتفاقات نمایشنامه در نظر گرفته اید، وجود داشته و تا پس از زمانی که شما پرده ها را پایین می کشید ادامه خواهد داشت، مگر این که آن ها را کشته باشی. کجا تمامش می کنی؟ جایی که شخصیت ها به نظر دچار وقفه می شوند... وقتی به نظر می رسد می خواهند توقف کنند. به نظر شبیه ساختار یک قطعه موسیقی است.
 
,ادوارد آلبی،نویسندگان مشهور،ادبیات,[categoriy]


شما خودتان را یک نمایشنامه نویس حسی می دانید. آنچه می گویید به معنای این است که تحمیل اضافی هر تم ثابتی بر کارتان باعث تحمیل محدودیت هایی بر ساختار تخیلی نیمه خودآگاه شما می شود.
من فکر می کنم که تم، طبیعت شخصیت ها و روش رسیدن از آغاز به پایان نمایشنامه در ناخودآگاه شکل گرفته است.
اگر یک نویسنده با روش درک مستقیم کار کند، آیا فرم از کنترل خارج نمی شود؟
وقتی یک نفر فرم را کنترل می کند، این کار را با کرنومتر یا یک جدول انجام نمی دهد. این کار را با حس کردن و درک حسی مستقیم انجام می دهد.
بعد از نوشتن نمایشنامه به این سبک، آیا ساختار کلی اش را می پذیرید یا برمی گردید و بازنویسی می کنید تا به یک ساختار منسجم برسید؟
کم و بیش به شکل اولیه کار اعتماد دارم. جالب است بدانید که تنها دو نمایشنامه بودند که من بارها آن ها را بازنویسی کردم و آن ها همان اقتباسی ها بودند. این علی رغم مشخص بودن شکل کلی کارها به خاطر اثر اصلی بود. درباره نمایشنامه های خودم به جز گنجاندن برخی حرف ها در جاهای مختلف متن، تغییرات خیلی جزیی هستند. اما با وجود کم بودن این تغییرات، تحمل ناتوانی بازیگران یا تمایل نداشتن کارگردان برای همراهی کردن با من، همیشه برایم تأسف برانگیز بوده است.
کارهای ابتدایی تان از «داستان باغ وحش» تا «ویرجینیا وولف» شهرت سریع و بین المللی را برایتان به ارمغان آورده، با وجود این که شما هنوز ۳۸ ساله هستید...
۳۷ سال.
وقتی این مصاحبه منتشر شود شما ۳۸ ساله شده اید. با این حال همچنان یک نویسنده جوان روبه رشد به حساب می آیید. با وجود لذت حتمی و امنیت مالی که این شهرت بزرگ برایتان به همراه داشته، آیا احساس کرده اید که این می تواند تهدیدی برای رشد این نمایشنامه نویس جوان باشد؟
خب، یک نمایشنامه نویس می تواند به دو چیز دست پیدا کند؛ موفقیت یا شکست. من فکر می کردم در هر دو این ها خطراتی وجود دارد. مسلما خطر روبه رو شدن با بی تفاوتی یا خصومت، دلسرکننده است و موفقیت زودهنگام و خیلی سریع است که ممکن است توجه بعضی ها را جلب کند.
من کمتر به تأثیرات شخصی این اتفاق فکر می کردم. براساس آنچه خودتان گفتید به نظر می رسد یک الگوی خاص در تئاتر آمریکا وجود دارد و آن هم بالا بردن نمایشنامه نویسان جوان تا رسیدن به شهرت و اعتبار زیاد و بعد، پس از یک بازه زمانی قراردادی، پایین کشیدن آن هاست.
خب، تصمیم نهایی در هر بازه ای از ۲۵ گرفته یا ۱۰۰ سال، ممکن است رخ دهد و اگر نمایشنامه نویس آن قدر قوی باشد که به بی طرفی خود در مواجهه با خصومت یا تحسین منتقدان ادامه دهد، کارش را به همان منوال قبل ادامه خواهد داد.
 
,ادوارد آلبی،نویسندگان مشهور،ادبیات,[categoriy]


گمان می کنم این که از یک نویسنده بپرسی کدام کارش را بهترین یا مهم ترین می داند، احمقانه باشد اما شاید بتوانم از شما بپرسم به کدام نمایشنامه تان بیشتر احساس نزدیکی می کنید؟
خب، طبیعتا کاری که الان در دست نگارش دارم...
خب، به جز آن؟
نمی دانم.
هیچ کار دیگری نیست که علاقه خاصی به آن داشته باشید؟
من به شدت به «جعبه شنی» علاقه دارم. فکر می کنم این یک نمایشنامه کاملا زیبا، دوست داشتنی و بی نقص است.
و در مورد نمایشنامه ای که دارید می نویسید...
«تعادل ظریف» کاری است که الان دارم می نویسم. «سخنران جایگزین» کاری بعدی است و پس از آن سه نمایشنامه کوتاه خواهم نوشت، به علاوه اثری درباره «آتیلا» رهبر هون ها.
می گویید سه نمایشنامه کوتاه. آیا دارید برای اجرای خارج از «برادوی» برنامه ریزی می کنید؟
خب با در نظر گرفتن واکنش های منتقدان به نمایشنامه هایی که طی چند سال اخیر داشته ام، احتمالا در آینده نزدیک به آنجا می رسم.
منظورم بیش از لزوم این کار، نداشتن انتخاب بود.
من هم همان را گفتم.

منبع :

ادوارد آلبی، مردی که از منتقدان نمی ترسد (2) گردآوری توسط بخش شعر ،داستان ، ادبیات، کتاب سایت آکاایران

اخبار اکاایران

اخرین مطالب آکاایران

تبلیغات