یکی دیگر از منابع معرفتی مولانا -آکا

,[categoriy]

آکاایران: یکی دیگر از منابع معرفتی مولانا

آکاایران: در دیوان شاعری عرب که او را باید به حق «سرسلسله شعرای مشرق زمین» نامید، زیرا هم در ادب عربی سرسلسله و صاحب سبک است و هم بیشترین تاثیر را در شعرای بزرگ پارسی از قبیل سعدی و مولوی داشته است. این شاعر و سخنور بزرگ کسی نیست جز «متنبی»، شاعر اوایل قرن چهارم هجری (354-303 ه).

البته ممکن است برخی متنبی را به نوعی شاعری ایرانی قلمداد کنند، چرا که وی در کوفه زاده شده و در حیطه قلمرو حکومت آل بویه در عراق زیسته است. اینک بیش از هزار سال از روزگار متنبی می گذرد، ولی نام و یاد او در بسیاری از آثار ادب پارسی، ذکری مستمر بوده است و شعر او چنان عظیم و با اهمیت بوده است که در شاهکار نثر پارسی – تاریخ بیهقی – آمده است: «امیر مسعود گفت عبدالغفار را از ادب چیزی بباید آموخت. وی قصیده ای دو سه از دیوان متنبی … مرا بیاموخت.»

باری، نیاکان ما در ادب آموزی به آموختن قصیده ای چند از متنبی بسنده می کرده اند. اما ممکن است برای خوانندگان فاضل این سطور، این پرسش مطرح شود که اگر چنین شاعری، چنان تاثیر و اهمیتی عمیق در تاریخ ادبیات ما داشته است، چرا نامش را کمتر شنیده ایم و از او کمتر خوانده ایم؟ یک دلیل مهم، این است که گرچه نیاکان و برخی معاصران ما آثار منثور و تاریخی بزرگی را از عربی به پارسی برگردانده اند، اما متاسفانه هیچ یک از دیوان های شعر عربی را به پارسی ترجمه ننموده اند که این نیز به نوبه خود می تواند معلول دشواری بیش از حد این کار باشد

به گزارش آکاایران: در تاریخ ادبیات پارسی هیچ شاعری همچون نابغه ادب و عرفان جهان – مولانا- به دیوان متنبی نظر نداشته و نام و سخن او را در آثار خویش نیاورده است. البته آنچه در ادب پارسی بیشتر مشهور است، تاثیر متنبی بر سعدی است ولی ذکر نام متنبی و درج و اقتباس شعر او در اشعار هیچ یک از شعرای پارسی به اندازه ای که در آثار مولوی آمده، وارد نگشته است.


اینک حکایت شیفتگی مولوی به شعر متنبی را از <مناقب العارفین> بشنویم: «منقول است که حضرت مولانا در اوایل اتصال به مولانا شمس الدین شب ها دیوان متنبی را مطالعه می کرد <مولانا شمس الدین فرمود که به آن نمی ارزد، آن را دیگر مطالعه مکن. یک دو نوبت می فرمود و او از سر استغراق باز مطالعه می کرد، مگر شبی به جد مطالعه کرده، به خواب رفت…>

فروزانفر نیز می گوید: «از مطالعه مثنوی نیزمعلوم است که مضمون بعضی ابیات متاثر از سخنان متنبی است و از مجموع این قرائن واضح می گردد که مولانا را با اشعار وی انس و اهتمامی بوده است و روایات افلاکی نیز این حدس را تایید می کند.

جالب است که مولوی علاوه بر آن که در سرودن برخی مضامین مثنوی، متاثر از متنبی بوده است، در کلیات شمس بارها نام متنبی را آورده و یا چیزی از اشعار او را تضمین نموده و جواب گفته است. باری، این است تاثیر شگرف شاعر عجیب عرب بر سخنور کبیر پارسی، مولوی.

منبع :

اخبار اکاایران

تبلیغات