صفحه خانگی arrow مقالات موسیقی arrow استاد مرتضی حنانه - هزاردستان - آکاایران

استاد مرتضی حنانه - هزاردستان - آکاایران

پرتال آکاایران

سایت خبرگزاری آکا بخش مقالات فرهنگ و هنر -آکاایران قسمت مقالات موسیقی- استاد مرتضی حنانه - هزاردستان

استاد مرتضی حنانه - هزاردستان

استاد مرتضی حنانه را با کتاب «به رهبری استاد» اثر هنرمند گرامی تورج زاهدی، خیلی صمیمی، گرچه اجمالی می توان شناخت.

او برای من در آن زمان به عنوان آهنگساز جلوه کرد. اما زمانی که پای صحبت فریدون

حافظ

ی ـ آهنگساز و نوازنده تار نشستم، همچنین روایتی از علی کسمایی پدر دوبله ایران شنیدم، جایگاه او را، در عرصه دوبله بیشتر شناختم.

استاد مرتضی حنانه - هزاردستان

استاد مرتضی حنانه - هزاردستان

مقالات موسیقی-استاد مرتضی حنانه - هزاردستان

متوجه این نکته شدم که مرتضی حنانه، همچنانکه در عرصه ارکستراسیون موسیقی ملی صاحب نظر و آثار بود، موسیقی متن

فیلم

و دوبله

فیلم

های خارجی را در ایران به نوعی پایه گذاری کرد که بارزترین ویژگی کارش در موسیقی

فیلم

، استفاده از افکت ها به عنوان المان های موسیقی متن

فیلم

است. شاید تیتراژ موسیقی پرآوازه هزاردستان که از ساخته های موسی خان معروفی است، را بیاد بیاورید. تراش قلم خوشنویس و ساخت دوات و صدای گلوله و رنگین شدن صفحه خوشنویسی به خون خوشنویس، شاید با اظهارنظر علی حاتمی در موسیقی تیتراژ شنیده شده است، اما مرتضی حنانه، با تنظیم واریاسیون های موسیقی هزاردستان و پیشتر در

فیلم

های دیگر، نشان داده است که حتی سوت قطار و سروصدای، حرکت آن را می تواند، در خطوط حامل موسیقی آثار خود بگنجاند. از مرتضی حنانه دو یادگار به جا مانده است.

میترا و امیرعلی حنانه دخترش در فرانسه است و پسرش گویا آکادمی تخصصی حنانه را، مدیریت می کند.

اگرچه کوشش برای گفت و گو با این دو عقیم ماند ولی به برخی از آثار او، می توان با رجوع به کارنامه انتشارات چنگ دسترسی پیدا کرد. امیدواری بر این است که کتاب زندگینامه و شرح حال این استاد گرانمایه، در بازار هنری قدعلم کند، تا مگر از این بابت، کاستی و فقر اطلاعات، زدوده شود.

باتوجه به درهم تنیدگی سینما و موسیقی در آثار او، پذیرای یادداشتی از مرتضی محمدیان، منتقد سینما باشید:

«مرتضی حنانه یک اتفاق در عرصه هنری یا به عبارتی آوا و نواهای این سرزمین است. او هم در عرصه دوبله از اولین ها محسوب می شود و هم در عرصه موسیقی متن

فیلم

.

به واقع بررسی زندگی هنری کسی چون او، بیانگر آنچه بر هنر گذشته نیز محسوب می شود. چرا که او و کسانی همچون او اصولاً به دلیل فعالیت و حضور پررنگ خود، روایتگر مراحلی هستند که بر رشته مورد فعالیت شان گذشته است.

به عنوان مثال وقتی در عرصه دوبله فعالیت می کند با اولین هایی که دوبله را در ایتالیا آغاز کرده بودند همراه می شود، اما مدت زیادی نمی تواند در این عرصه فعال باقی بماند. چون خیلی زود وجهه هنری دوبله به وجهه تجاری تبدیل می شود. برای توضیح این مفهوم رجوع به گفته ای از ایشان که در کتاب تاریخ سینمای ایران نوشته جمال امید نقل شده است، بهترین و رساترین سند محسوب می شود.

او می گوید: «اوایل کارها با عشق و ظرافت و دقت انجام می شد بعداً با دخالت های، غالباً از سوی سوداگری، دوبله

فیلم

از ذوق و سلیقه خالی شد و وقتی من پس از ۱۰ سال به

تهران

بازگشتم، استودیوهای متعددی شامل کینه استودیو (که ما کارمان را از آنجا آغاز کردیم)، لوکس

فیلم

، فونو

فیلم

، تیتانوس و غیره، هنوز مشغول دوبله

فیلم

ها به زبان فارسی بودند.»

مرتضی حنانه یک هنرمند مشتاق بود، هنرمندی که شاید در زمانی و در مکانی نه چندان مناسب قرار گرفته بود. او در عرصه موسیقی متن

فیلم

با اشتیاق وارد می شود و با ساخت موسیقی

فیلم

«بهلول» در سال ۱۳۳۶ نام خود را به عنوان اولین ها ثبت می کند. او در این عرصه هم خیلی زود فعالیت خود را معطوف آثاری می کند که سعی داشته اند متفاوت از آنچه مرسوم بوده باشند.

اگر مواردی مثل «صاحب انتظار» ساخته سیامک یاسمی در سال ۱۳۴۲ تا حد زیادی موجب دلسردی می شود و شکست

فیلم

باعث می شود نسبت به موسیقی هم بی مهری شود تا جائیکه در نقد

فیلم

به موسیقی

فیلم

اینگونه اشاره می شود که؛ «هوا و دریا طوفانی است و همه اهل ده کنار دریا به انتظار نشسته اند و آهنگساز ـ مرتضی حنانه ـ چه نبوغی ابراز داشته است. ابوعطا و دشتی در رِمینور، دل سنگ را هم آب می کند!»

اما روحیه نوگرای حنانه در ادامه او را با «آرمان» و اولین ساخته اش «عروس دریا» همراه می کند که نسبتاً تلاش موفق برای دوری از سنت های رایج سینمای مبتذل در آن سال ها محسوب می شود.

در ادامه حنانه با داریوش مهرجویی با اولین تجربه

فیلم

سازی اش نیز همراه می شود و موسیقی «الماس ۳۳» را برای او که نه در این

فیلم

که از دومین اثرش «گاو» تا به امروز با «سنتوری» متفاوت ترین و برجسته ترین کارگردان سینما شناخته می شود، تضعیف می کند.

جلال مقدم از دیگر کارگردانانی است که حنانه با او به عنوان یک

فیلم

ساز متفاوت آغاز راه را ادامه می دهد. حنانه برای آثار مستند و تلویزیونی، موسیقی متن می سازد تا اینکه به اثر ماندگاری چون «هزاردستان» می رسد. او در کنار علی حاتمی که همچون حنانه، پیر تجربه هنر و مراحل پرفراز و نشیبی است که در این وادی طی کرده، مشهورترین اثر خود را ارائه می دهد. در حقیقت نوایی که در هزاردستان قرار می گیرد، پر از چین و چروک های هنرمندی نوگرا و پرتلاش است که اگر در جایی قرار می گرفت که قدر هنرمند حداقل همسنگ ارزش هنر بود، شاید امروز نامش و یادش چنانکه شایسته است مطرح می شد. حنانه با موسیقی هزاردستان ما را متوجه عمری تجربه و دانش می کند و با ظرافت ها و تکنیک هایی که به کار می برد ما را به دیگر آثارش رجوع می دهد. آثاری که یک به یک همراه و همگام با نوآوران عرصه های مختلف هنری بوده است. و من امروز هر بار که نام مرتضی حنانه را یا یکی از آثارش را می شنوم مانند نام بسیاری از هنرمندان بارها در ذهن تکرار می کنم، چه حیف.»
  
 
روزنامه اطلاعات
ویرایش و تلخیص:آکاایران


برچسب ها:



مروری برگذشته