آکاایران: یبوست کودکان زیر یک سال و یبوست کودکان بالای یک سال فرقی با هم ندارند و هر دوی آنها باید فوری درمان شوند. در این مقاله از مجموعه مراقبت های نوزاد آکا ایران , روشهای درمان یبوست کودکان زیر یک سال و بهترین مواد غذایی درمان یبوست کودکان زیر یک سال مورد ببرسی قرار گرفته است. امیدواریم از مطالعه این مطلب استفاده لازم را ببرید. با ما همراه باشید.

درمان یبوست نوزاد

یبوست چیست؟
اگر اجابت مزاج نوزاد چند ساعت به تاخیر بیفتد، آیا دچار یبوست شده است؟ احتمالا جواب خیلی از پدرها و مادرها به این سوال مثبت است اما قبل از اینکه به بررسی درمان های گیاهی یبوست در شیرخواران بپردازیم بهتر است تکلیف این قضیه را روشن کنیم که برای تشخیص یبوست در نوزادان در نظر گرفتن قوام مدفوع و سفت و خشک بودن آن معیار دقیق تری نسبت به تعداد دفعات اجابت مزاج است. می پرسید چطور؟ خیلی ساده است؛ شیرخواران و در اغلب موارد شیرخوارانی که از شیر مادر استفاده می کنند ممکن است هر سه روز یکبار یا حتی هفته ای یکبار دفع داشته باشند اما تا وقتی قوام مدفوعشان طبیعی و نرم است، یبوست ندارند و دفعشان طبیعی است.
درمان یبوست نوزاد
یبوست چقدر شایع است؟
زیاد! بنابر آمار تقریبا از هر 100 کودکی که توسط متخصصان اطفال و به دلیل مشکلات گوارشی ویزیت می شود 30 نفرشان دچار یبوست و مشکلات ناشی از آن هستند.
درمان یبوست نوزاد

از کجا بفهمید نوزاد یبوست دارد؟
به گزارش نی نی بان، بر اساس تعاریف موجود اگر بین هر بار اجابت مزاج نوزاد بیش از دو هفته فاصله بیفتد، مدفوع او سفت و خشک باشد و با نوزاد در دفع دچار مشکل شود، آن وقت می توانی بگوییم که دچار یبوست شده است.

چرا نوزادان به یبوست مبتلا می شوند؟
اگر در انتهای روده نوزاد توده بزرگ و سختی از مدفوع  وجود داشته باشد، یا اگر فرزندتان از دفع امتناع می کند، اگر پزشک اتساعی در ناحیه انتهایی روده و کولون تشخیص بدهد یا اگر از اطراف مدفوع حبس شده محتویات آبکی خارج شود کا گاهی مادرها به اشتباه آن را نوعی اسهال تلقی می کنند، یعنی کوچولوی شما به دلیل یک اختلال عملکردی دچار یبوست شده است.
اما یبوست در شیر مادر خواران نتیجه مستقیم رژیم غذایی به خصوص شیر و لبنیات مصرفی مادر است. از آنجا که کودک نمی تواند پروتئین شیرگاو را هضم کند بنابراین دچار اختلالات گوارشی و یبوست می شود. پس اگر مادر به طور موقت مصرف شیر گاو را قطع کرده و در عوض از شیر سویا استفاده کند مشکل نوزاد هم حل می شود.
به گزارش نی نی بان، بچه های شیر خشکی بیشتر از بچه هایی که شیر مادرشان را می خورند یبوست می گیرند علتش هم ترکیبات شیر خشک است که عملکرد دستگاه گوارش را مختل می کند. بنابراین اگر شر خشک نوزاد را عوض کنید، معمولا یبوست هم از بین می رود.
بعد از شروع غذای کمکی هم ممکن است نوزادتان با تغییر درالگوی اجابت مزاج مواجه شود ولی این ماسله لزوما به معنای یبوست نیست. در واقع دستگاه گوارش بچه در این مرحله به زمان بیشتری برای هضم و جذب غذا احتیاج دارد بنابراین ممکن است فقط یک بار در روز اجابت مزاج داشته باشد، نه بیشتر.
درمان یبوست نوزاد

یبوست در نوزادان و شیرخواران چه علائمی دارد؟
بی قراری و گریه و ناراحتی
احساس درد در ناحیه شکم
سیخ نگه داشتن پا برای اجتناب از درد و دفع
بی اختیاری مدفوع
تهوع
بی اشتهایی

درمان گیاهی برای یبوست
آب سیب یا گلابی: دو با در روز 6 تا 120 سی سی آب سیب یا گلابی را داخل شیشه شیر کودک بریزیرد و به او بخورانید.

آب آلو: نیمی از شیشه شیر کودک را با آب آلو پر کنید و سپس  روی آن شیر بریزید و دو تا سه بار در روز از این مخلوط به او بدهید. البته اگر نوزادتان بیش از 9 ماه سن دارد می توانید روزی 5/1 تا سه قاشق غذاخوری آلوی نرم شده را به برنامه غذایی اش اضافه کنید.

شکر قهوه ای: یک دوم قاشق چای خوری شکر قهوه ای را که در آشپزی استفاده می شود داخل سی سی آب گرم جوشیده بریزید و به کودک بدهید.

کشمش: به دلیل داشتن فیبر می تواند یبوست را در کودک رفع کند. البته اول باید به مدت 12 ساعت آن را خیس کنید تا کاملا نرم شود و بعد به کودک بدهید.

نعناع: کمی نعنا را داخل یک تنظیف یا کیسه تمیز بریزید و اجازه دهید 5 دقیقه توی آب گرم و نه جوش بماند. سپس این محلول را به شیر کودک اضافه کنید. استفاده از بابونه و زنجبیل هم در این مورد توصیه می شود.

البته یادتان باشد که بهتر است قبل از استفاده از هر نوع دارو یا ترکیب گیاهی با پزشک کودکتان مشورت کنید.
درمان یبوست نوزاد

در ادامه روشهای دیگری که در درمان یبوست نوزادان نقش زیادی را دارد برایتان توضیح میدهیم. با ما همراه باشید.

۱. ماساژ شکم

درمان یبوست نوزاد

با نوک انگشتان‌تان شکم نوزاد را به آرامی و در جهت عقربه‌های ساعت ماساژ دهید. اطراف ناف را نیز با حرکات دورانی و رو به بیرون ماساژ دهید. این کار تنش شکم نوزاد را برطرف کرده و علائم یبوست او را کاهش می‌دهد.

۲. نرمش

  • نوزاد را به پشت نگه دارید. پاهایش را در وضعیتی نیمه خمیده بگیرید. پاهای او را به آرامی حرکت دهید، مثل آن‌که در حال پدال زدن یک دوچرخه است. با سرعتی ثابت این کار را انجام دهید. حرکت دوچرخه برای کودک‌تان بسیار لذتبخش است و روده‌ها را نرم می‌کند.
  • نوزاد را در وضعیت اسکوات حمل کنید. کمی پاهایش را بالا بیاورید طوری که مثل یک خرگوش یا قورباغه روی ساعدتان اسکوات بزند. این کار کمی به انتهای روده بزرگ نوزاد فشار وارد کرده و به تخلیه‌ی شکم او کمک می‌کند.

۳. محلول شکر

یک دوم قاشق چایخوری شکر را با ۱ اونس آب ترکیب کنید. روزی سه بار قبل از غذا، این محلول را به نوزاد بدهید. توصیه می‌شود به جای شکر سفید از شکر قهوه‌ای استفاده کنید.

توجه: برای تهیه‌ي این درمان از آب جوشیده‌ی خنک استفاده کنید.

۴. آب آلو

آب آلوی رقیق شده را به بطری شیرخشک نوزاد اضافه کنید. این ماده به او کمک می‌کند از شر یبوست خلاص شود.

  • اگر نوزادتان بزرگ‌تر از ۴ ماه است، ۴ اونس شیر خشک یا شیر مادر و ۱ اونس آب آلو را با هم مخلوط کنید. آن را دو بار در روز به نوزادتان بدهید.
  • اگر نوزادتان کمتر از ۴ ماه سن دارد، فقط یک قاشق غذاخوری آب آلو را در ۴ اونس شیر مادر یا شیر خشک مخلوط کنید و دو بار در روز به او بدهید تا حرکات روده‌اش تنظیم شود.

۵. شربت ذرت سیاه

ترکیب ۴ اونس آب و ۱ قاشق چایخوری شربت ذرت سیاه درمانی موثر برای رفع یبوست نوزادان است. حداقل دو بار در روز این محلول را به نوزادتان بدهید.

توجه:

۱) از آب جوشیده‌ی خنک استفاده کنید.

۲) اگر قبلا به نوزادتان محلول شکر داده‌اید، دیگر از این درمان استفاده نکنید.

۶. حمام آب گرم

از آب گرم برای حمام کردن نوزادتان استفاده کنید. هنگام خشک کردن نوزادتان به آرامی او را ماساژ دهید. آب گرم عضلات شکم را شل کرده و یبوست را بهبود می دهد.

۷. استفاده از روان کننده‌ها در مقعد

یک روان‌کننده‌ی با پایه‌ی آب را در مقعد نوزادتان استفاده کنید. این کار مسیر دفع را روان می‌کند و به این ترتیب باعث کاهش ناراحتی می‌شود.

هم‌چنین هنگام تعویض پوشک نوزاد، اطراف مقعد او را بمالید و به آرامی تمیز کنید. این کار او را تشویق به دفع می‌کند.

۸. شکر قهوه‌ای

یک اونس آب جوشیده‌ی خنک را بردارید و نصف قاشق چایخوری شکر قهوه‌ای به ان اضافه کنید. تا زمانی‌که مدفوع نوزاد نرم می‌شود، سه بار در روز و درست قبل از شیر خشک این محلول را به او بدهید.

توجه: می‌توان به جای شکر قهوه‌ای از شکر سفید نیز استفاده کرد.

۹. روغن کرچک

کرچک رایج‌ترین درمانی است که برای بهبود یبوست کودکان استفاده می‌شود. یک برگ فلفل بتل (betel) بردارید و ساقه‌ی آن را به روغن کرچک آغشته کنید. آن را به انتهای روده‌ی بزرگ نوزاد وارد کنید. اگر کودک‌تان بزرگ‌تر از ۲ سال است، به او ‌مخلوطی از روغن کرچک (۱ قاشق چایخوری) و یک لیوان شیر بدهید. مقدار آن را متناسب با سن کودک تنظیم کنید.

درمان یبوست نوزاد ۱۰: کشمش

۵-۶ کشمش را در آب بریزید و بگذارید تمام شب خیس بخورد. روز بعد آن‌ها را به خوبی له و صاف کنید. آب کشمش‌ها را به نوزاد بدهید تا حرکات روده‌اش تنظیم شود.

درمان یبوست نوزاد ۱۱: شیر

۲-۳ قاشق چایخوری عسل یا شکر را به یک لیوان شیر اضافه کنید.آن را خوب هم بزنید و صبح با شکم خالی به کودک‌تان بدهید. این ترکیب به کودک کمک می‌کند به راحتی عمل دفع انجام دهد.

درمان یبوست نوزاد ۱۲: چای گیاهی

۲ لیتر آب را روی دو فنجان برگ تازه‌ی نعناع و دو فنجان بادیان رومی بریزید. بگذارید تا زمان خنک شدن آب خیس بخورند. چای را در یک بطری بریزید و هر بار ۴ اونس از آن را برای درمان خانگی یبوست نوزاد به او بدهید.

درمان یبوست نوزاد ۱۳: جوشانده‌های گیاهی

نیم لیتر آب را بجوشانید و به همان مقدار ریشه‌ی شیرین‌بیان و تخم رازیانه را به آن اضافه کنید. بگذارید ۱۸-۲۰ دقیقه بجوشد. سپس آن را کنار بگذارید تا خنک شوید. هر نیم ساعت یک قاشق چایخوری از آن را به کودک بدهید.

درمان یبوست نوزاد ۱۴: چای های گیاهی

  • چای نعناع فلفلی

آب را داغ کنید (نجوشانید). یک کیسه چای نعناع فلفلی را ۵ دقیقه در آن بخیسانید. ۱ اونس از این مایع را در شیشه شیر نوزاد بریزید. در کنار تغذیه‌ی همیشگی، این چای را نیز به نوزداتان بدهید. این چای شکم را روان و گوارش را تسهیل می‌کند. به این ترتیب  حرکات روده را تنظیم می سازد.

  • چای بابونه

یک درمان موثر دیگر برای یبوست کودکان چای بابونه است. یک کیسه چای بابونه را در آب جوش بگذارید. بگذارید کمی بجوشد. پس از خنک شدن آن را به کودک‌تان بدهید.

  • چای زنجبیل

مقداری ریشه‌ی زنجبیل (تازه) را رنده کنید و در یک قوری بریزید. مقداری آب جوش به آن اضافه کنید. آن را بپوشانید و اجازه دهید ۵-۶ دقیقه بماند. آن را صاف کنید و بگذارید خنک شود. از کودک‌تان بخواهید این چای را بنوشد.

رژیم مناسب کودکان مبتلا به یبوست

با رعایت یک رژیم مناسب می‌توان خطر یبوست در کودکان را تا حد چشمگیری کاهش داد.  مایعات (سوپ‌های سبزیجات و آب میوه ها)، غلات صبحانه‌ی سبوس‌دار و خوراکی های سرشار از فیبر (اسفناج، لوبیا، نخودفرنگی، گوجه فرنگی خام، سیب‌زمینی‌های شیرین و …)، سبب تسکین علائم مرتبط با یبوست می‌شوند.

این رژیم با توجه به سن کودک متفاوت است.

  • کمتر از ۲ ماه ـ از آن جایی که نوزاد بسیار کوچک است، هرگونه غذایی تهیه شده‌ای برای او غیرقابل مصرف است. بهتر است به جای درمان خودسرانه به پزشک مراجعه کنید.
  • ۲ ماهه و بزرگتر از آن ـ تقریبا به طور منظم ۳ اونس آب در رژیم او بگنجانید. می‌توانید ۲ اونس آب سیب یا انگور رقیق شده به او بدهید.
  • ۴ ماهه و بزرگ‌تر از آن ـ کودکان در این سن می‌توانند غذاهای جامد بخورند. بنابراین می‌توانید مواد پرفیبری مانند هلو، لوبیا، نخودفرنگی، و اسفناج را به رژیم آن‌ها اضافه کنید.
  • ۵-۱۰ ماه ـ به کودک خوراکی‌های پوره شده بدهید. مطمئن شوید هیچ گونه ماده‌ی درشتی در غذا باقی نماند.
  • ۱ساله ـ اگر کودک‌تان در این سن قرار دارد، به او خوراکی‌های له شده بدهید. اشکالی ندارد مقداری ذرات درشت در غذا بماند.

توجه ـ قندهای اقزودنی (از جمله شربت ذرت) و آب میوه‌های رقیق شده را همزمان به کودک ندهید. تنها یک درمان را انتخاب کنید.

توصیه‌ها

  • آب بدن نوزادتان را حفظ کنید. در فواصل مساوی به او مایعات بدهید.
  • یک زمان منظم برای توالت رفتن در نظر بگیرید و کودکتان را ترغیب به اجابت مزاج کنید.
  • قبل از آن که به او آب میوه بدهید (آب سیب، آب آلو یا آب گلابی)، آن‌ها را با آب رقیق کنید؛ در غیر این صورت ممکن است سبب اسهال، تورم و نفخ معده شود.
  • اگر یک مادر شیرده هستید، محصولات لبنی را از رژیم‌تان حذف کنید.
  • فعالیت‌های فیزیکی مانند پریدن، دویدن، و راه رفتن را به برنامه‌ی روزانه‌ی کودک‌تان اضافه کنید. این کار به عملکرد مناسب سیستم گوارش کمک می‌کند.

هشدارها

  • به کودک‌تان شیر گاو ندهید، زیرا هضم آن برای برخی کودکان دشوار است. به جای آن می‌توانید از شیر سویا استفاده کنید که مواد مغذی فراوانی دارد و گوارش آن آسان است.
  • از شیرخشک کم‌آهن استفاده نکنید زیرا تاثیری بر یبوست ندارد و مانع رشد کودک می شود.
  • به کودک غلات صبحانه برنجی، هویج، موز، پوره سیب ، نان سفید، محصولات لبنی (به جز ماست)، سیب زمینی یا پاستا ندهید. هم چنین، از مواد غذایی فرآوری شده یا تصفیه شده نیز پرهیز کنید.
  • بدون مشورت با پزشک به کودکان ملین ندهید.
 
 

 

تبلیغات