چرا افراد اقدام به مصرف مواد می نمایند؟

برای مطالعه ی چهل وسومین مقاله از سلسله مقالات اعتیاد اینجا کلیک کنید.

در اولین سال هایی که موضوع اعتیاد را بررسی می کردند، سایه هایی از افسانه های قدرتمند و باورهای اشتباه، مطالعات درباره ی ماهیت اعتیاد را تحت شعاع خود قرار داده بود. تا قبل از شروع مطالع? علمی رفتار اعتیاد آور در حدود 70 سال قبل، تصور می شد افرادی که سوء مصرف مواد داشته و معتاد هستند، دارای وجدانی معیوب و فاقد قدرت اراده هستند. چنین دیدگاهی، پاسخ جامعه را به سوءمصرف مواد شکل داد و باعث شد، اعتیاد را به  عنوان یک شکست اخلاقی و نه یک مشکل بهداشتی و سلامتی تحت درمان قرار دهند، به گونه ای که منجر به برخوردی تنبیهی به جای فعالیت های پیشگیرانه و درمانی شد.

اما بر اساس پژوهش های متعدد، اکنون می دانیم که اعتیاد یک بیماری است که هم مغز و هم رفتار را تحت تأثیر قرار می دهد. پژوهشگران، بسیاری از عوامل زیست شناختی و محیطی را تعیین و شروع به پژوهش در باره ی متغیرهای ژنتیکی سهیم در رشد و پیشرفت این بیماری کرده اند. دانشمندان از این دانش در رشد رویکردهای درمانی و  پیشگیری مؤثر که تداوم مصرف مواد را در شخص، خانواده و جامعه کاهش می دهد، استفاده نموده اند.

در مطالعه ی مفهوم اعتیاد دارویی، تنها جنبه های شخصی و فردی آن تأکید نمی شود، بلکه علاوه بر تهدید سلامت جسم و روان افراد ، بر روی جنبه های اخلاقی ، اجتماعی و اقتصادی جامعه نیز اثرات زیان آور و غیر قابل جبرانی را وارد می سازد. اکنون ارتباط اعتیاد با بزه کاری ، شکست های تحصیلی و آشفتگی در روابط بین فردی مسجل گشته است.

اعتیاد به مواد مخدر برای هر انسانی چه زن و چه مرد و چه باسواد و چه بی سواد، مشکلات فراوانی به همراه دارد. طبق آمار سازمان جهانی بهداشت بر اثر اعتیاد 50 درصد کارآیی فرد  از بین می رود. بسیاری از انحرافات و معضلات اجتماعی از قبیل خودکشی و فقر و فحشا و سرقت و ... نیز متاثر از اعتیاد است. فارغ از این مسئله  اعتیاد به ظهور و بروز بسیاری از بیماری های دیگر از جمله ایدز و هپاتیت منجر شده و اثرات مخربی در سیستم ایمنی و فیزیکی بدن برجای می گذارد.

به طورکلی، افراد به دلایل مختلفی مصرف مواد را شروع و تداوم می بخشند، برخی از این دلایل به صورت زیر مطرح شده است:

1) کسب لذت و داشتن احساس خوب؛

 اغلب موادی که سوءمصرف می شوند، احساسات شدید لذت بخشی را تولید می کنند. این احساس سرخوشی اولیه به تناسب نوع مواد مصرف شده، فرق می کند. برای مثال:

• با مصرف محرک هایی از قبیل کوکائین تجربه "اوج"، از طریق احساسات قدرت، اعتماد به نفس و انرژی افزایش یافته دنبال می شود.

• سرخوشی ناشی از مخدرهایی مثل هروئین با احساسات وانهادگی و رضایت مندی دنبال می شوند.

2) احساس بهتر بودن؛

 برخی افراد که از اضطراب اجتماعی، اختلالات مربوط به استرس و افسردگی رنج  می برند، با هدف کاهش احساسات توأم با پریشانی شروع به سوءمصرف مواد می کنند. استرس می تواند نقش عمده ای در شروع سوءمصرف، تداوم سوءمصرف، و یا عود مجدد در بیمارانی که از اعتیاد بهبود یافته اند ، داشته باشد.

3) کارکرد بهتر؛

 فشار فزاینده ای که برخی افراد احساس می کنند مبنی بر این که مواد از نظر شیمیایی موجب ارتقاء یا  بهبودی عملکرد ورزشی یا شناختی آنان می شود، می تواند نقش مشابه ای را در آزمایش اولیه و تداوم سوءمصرف بازی کند. در این مورد خاص می توان به ورزش کارانی که با هدف بدن سازی از داروهای خاص استفاده می کنند، اشاره کرد. 

  

4)  کنجکاوی و این استدلال که،"چون دیگران آن را انجام می دهند"؛

 به گونه ای خاص، نوجوانان از این نظر آسیب پذیرند، چون در معرض فشار قوی گروه همسالان قرار دارند؛ برای مثال، آنها با احتمال بیشتری در رفتارهای هیجان انگیز و جسورانه درگیر می شوند.

لازم به ذکر است سرخوشی های پوشالی و موقتی که در اثر سوء مصرف مواد حاصل می گردد تنها مدت محدودی را شامل خواهد شد و هر بار برای رسیدن به حالت قبل باید مقدار مواد را افزایش داد یا به طور مثال تریاک را به هروئین بدل کرد. البته حاصل افزایش مواد نیز چیزی جز فقر و هلاکت و بدبختی نخواهد بود.

برای مشاوره ی اعتیاد اینجا کلیک کنید.

نویسنده :دکتر عزت ا... نیکوزاده - تبیان

مقالات مرتبط :

« من هرگز معتاد نمی شوم »

وابسته به نابودی

کنترل خشم در اعتیاد

منبع : tebyan.net

گردآوری توسط بخش اصول تربیتی نوجوان سایت آکاایران
تبلیغات