یکی یک دونه | عزیز دردونه

عقاید بسیار زیادی درباره کودکان تک فرزند وجود دارد. مثلاً آنها خودخواه، تنها، وابسته به والدین هستند و نمی توانند با همسالانشان به خوبی ارتباط برقرار کنند، این نظریات تا چه حد صحت دارند؟

تحقیقات نشان داده که تک فرزندان در بسیاری از موارد مانند موفقیت های تحصیلی، ضریب هوشی، و مهارت های اجتماعی و... همانند فرزندان اول هستند. فاکتور اصلی در بالندگی و رشد فرزندان، والدین هستند. چه تک فرزند چه یکی از 10 کودک خانواده – تفاوت در این جاست که تلاش و فعالیت های والدین در صورت کمتر بودن تعداد فرزندان دو چندان می شود. والدین تک فرزند، کودک دیگری ندارند تا به وقت بیشتری نیاز داشته باشند و بنابراین می توانند روی تنها فرزندشان تمرکز بیشتری داشته باشند. 

کودک تـک فرزند به طور کامـل مورد توجــه و علاقه والدین اسـت . این عامل باعـث می شـود که کودک احساس کند که شخص مهـمی است .مزایای بزرگ شـدن در خانواده تک فرزند چنان اسـت که کودک می گوید من دوست دارم تنها فرزند خانواده باشم . و کسی حسادت مرا تحریک نکند . کودکانیکه در خانواده تک فرزندی زندگی می کنند احــساس امنیت و اعتماد به نفس زیادی دارند . عامل دیگر حضور افراد بالغ در زندگی تک فرزند هاسـت . اینان پیش از زمان معـمول سـخـن گفـتن را آغاز میکنند . و رویه اجتـماعی نیرومندی دارند . از والدین خود تقلید و مانند بزرگسالان رفتار می کنند . به گونه ای که تحسین و تمجید دیگران را بر می انگیزند . معمولأ بلوغ زود رس دارند . دیدگاههای خود را به راحتی بیان می کنند و قادرند به والدین خود کمک کنند. گفته می شود که این کودکان با آمادگی و تجربه زیاد به سن بلوغ پا می گذارند .

حمایت والدین از تنها فرزندشان مانع از آن می شود که فرزندشان عواقب اشتباهات خود را بـیـازماید ومسئولیت عمل خود رابپذیرد .

متعاقب یکی بودن

یکی از معایب تک فرزندی تاثیر آن بر مراحـل رشد است . این کودکان کسی را ندارند تا با او رقابــت یا بازی یا دعوا کنند. آنها دوست و همدلی در منزل ندارند . بنابر این برخـی از احـساسات را تجربه نمی کنند . و فرصتی برای کنترل و مدیریت آنها نخواهنـد داشت. بلوغ روحی و روانی پدیده ای کاملأ ارثی نیـست بلکه اکتسابی است . این بلوغ مواردی همچون شناخت خود ، میزان واقع بینی و انتخاب مؤثر را شامل می شود و به راحتی به دست نمی آید بلـکه به تـجربه نیازمـند است . کودک تک فرزند کمــتر با مشکلات مواجه می شود . و در معرض تـجربه کردن شکست ، ناکامی ، رانده شدن و ..... قرار نمی گیرد و شرایطی که لازمه بلوغ روحی و روانی است را تجـربه نمی کند . آنها هیچگاه در مقام انتقام از فرزندشان بر نمی آیند . با او مخالفت نمی کنند . و همواره تسلیم خواسته ای او می شـوند تا از این طریق مانع ناراحـت شدن او شوند . هر چه حمـایت آنها از تنها فرزندشان بیشتر شود قدرت و تحمل وی در رویارویی با مشکلات کاهش می یابد و از این رو بسیار شکنـنده و آسیب پذیر می شوند در چنـین روابط حـساس و پر اضـطرابی است که تــک فرزند از آزمون احساسـاتی که در روابط بیـن خواهـر و برادر شکل می گیرد محروم می ماند.

یکی یک دونه | عزیز دردونه

تربیت مناسب کودکان تک فرزند 

برای فعالیت های اجتماعی کودک زمان های خاصی را در نظر بگیرید. دوستان معمولاً می توانند جای خواهر یا برادر را برای تک فرزند بگیرند.

در مسائل کودک سریعاً وارد عمل نشوید. حمایت بیش از حد تنها مانع رشد و پیشرفت مهارت های سالم بین فردی است و باعث می شود که کودک روش مقابله با ناامیدی را یاد نگیرد.

 به کودک خود مسئولیت بدهید. وقتی کودک شما یاد بگیرد که کارهای شخصی  را خودش انجام دهد ، سودمند تر است . حتی اگر انجام آن یک ساعت زمان بگیرد. 

در توقعات و انتظارات خود واقع بین باشید. از خود بپرسید من از فرزندم توقع دارم این کار را خوب انجام دهد. چون من دوست دارم؟ یا این کار برای او خوب و مناسب است؟ 

به کودک خود کمک کنید تا یاد بگیرد که شخصاً خود را سرگرم کند. کودک باید یاد بگیرد، در زمان هایی که برای آنها برنامه ریزی نشده خود را مشغول کند.                    

کودک را از مرکز توجه خارج کنید. گاهی او را  از نظر عاطفی و جسمانی از خود دور کنید. در هر زمان متناسب با سن و سال به او کمک کنید استقلال مناسب را یاد بگیرد. صحبت کردن والدین با فرزندان در خصوص محیط پیرامون خود نیز می تواند کمک کننده باشد.( مثل: داشتن روابط مطلوب با دیگران کارمشـــکلی است اگر هر یک از شما کمی کوتاه بیایید می توانید با هم بازی کنید . بهتر است علایق و حساسیت های خود را برای دیگران روشن کنید، در غیر اینصورت آنها متوجه نمی شوند که شما از چه چیزهایی ناراحت می شوید ).

در هدیه دادن به کودک یا سرگرمی های مربوط به او زیاد حساس نباشید. کودک تک فرزند را متوقع نکنید و به او یاد دهید که  همیشه نباید چیزی را که می خواهد داشته باشد.

والدین می توانند در محیط خانواده فرزندان خود را تشویق کنند تا احساسات خود را به آنها بگویند . والدین خود باید نمونه این رفتار باشـند .

آنها همچنین باید به فرزند خود بــیاموزند که از درگیری بــگریزند و با اطمینان با مشکلات و اختلافات رو به رو شوند . تربیـــت فرزند یک روند آماده سازی و حمایت کردن نوعی اقدام پیشـگیری کننده است .

گردآوری: فهیمه کهتری

شناخت رفتاری کودکان ،مرکز خدمات مشاوره ای مهر

مقالات مرتبط

رها کن تربیت کن

از دخالت ناشیانه باز ایستیم

تربیت صحیح

امام باقر (ص) و تربیت فرزند

نکته های تربیتی

گلی از باغ بهشت

منبع : tebyan.net

گردآوری توسط بخش اصول تربیتی نوجوان سایت آکاایران
تبلیغات