نوآوری و خلاقیت، نوآوری و خلاقیت در آموزش - آکا

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد نوآوری و خلاقیت، نوآوری و خلاقیت در آموزش ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر لینک +نوآوری +و +خلاقیت را کلیک نمایید و یا در دسته درس خواندن از سایت خانواده آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید

در این بخش از سایت آکاایران مطالبی در مورد خلاقیت و نوآوری را برای شما آماده کرده ایم ، امیدواریم که مورد توجه شما قرار گیرد.

آکاایران: خلاقیت به عنوان یک نیاز عالیه بشری در تمام ابعاد زندگی او مطرح است و عبارت است از تحولات دامنه دار و جهشی در فکر و اندیشة انسان بطوری که حائزیت توانائی در ترکیب عوامل قبلی به طرق جدید باشد را شامل می شده است.

نوآوری و خلاقیت,نوآوری و خلاقیت در سازمان,نوآوری و خلاقیت در مدیریت

خلاقیت و نوآوری

با پیشرفت روز افزون دانش و تکنولوژی و جریان گسترده اطلاعات، امروزه جامعه ما نیازمند آموزش مهارت هایی است که با کمک آن بتواند همگام با توسعه علم و فناوری به پیش برود. هدف باید پرورش انسان هایی باشد که بتوانند با مغزی خلاق با مشکلات روبرو شده و به حل آنها بپردازند. به گونه ای که انسان ها بتوانند به خوبی با یکدیگر ارتباط برقرار کرده و با بهره گیری از دانش جمعی و تولید افکار نو مشکلات را از میان بردارند. امروزه مردم ما نیازمند آموزش خلاقیت هستند که با خلق افکار نو به سوی یک جامعه سعادتمند قدم بردارند. رشد فزاینده اطلاعات، سبب شده است که هر انسانی از تجربه و علم و دانشی برخوردار باشد که دیگری فرصت کسب آنها را نداشته باشد، لذا به جریان انداختن اطلاعات حاوی علم و دانش و تجربه در بین انسان ها یکی از رموز موفقیت در دنیای امروز است. هیچ کس قادر نیست به میزان اطلاعات واقعی هر کس که در گوشه ذهن او نهفته است پی ببرد. این اطلاعات زمانی به حرکت در می آید که انگیزه ای قوی سبب رها شدن آن به بیرون ذهن می شود. در این مرحله انسان ها به سرنوشت یکدیگر حساسند و در جهت رشد یکدیگر می کوشند و در نهایت سبب می شود جریانی از علم و دانش و تجربیات میان آنها جاری شود که همین امر زمینه ساز نوآوری و خلاقیت خواهد بود.

آکاایران: یکی از عوامل مؤثر در بروز خلاقیت در یک جامعه، زمینه سازی و بسترسازی در بین انسان ها جهت ایجاد فرهنگی است که در آن همگان در تلاش برای رشد دادن دیگری هستند و با تأثیر بر روی یکدیگر به پیشرفت جامعه کمک می کنند.

تعریف خلاقیت

از خلاقیت تعریف های زیادی شده است. در اینجا برخی از تعاریف مهم را مورد برسی قرار می دهیم:

  • خلاقیت یعنی تلاش برای ایجاد یک تغییر هدفدار در توان اجتماعی یا اقتصادی سازمان
  • خلاقیت بکارگیری توانایی های ذهنی برای ایجاد یک فکر یا مفهوم جدید است
  • خلاقیت یعنی توانایی پرورش یا به وجود آوردن یک انگاره یا اندیشه جدید (در بحث مدیریت نظیر به وجود آوردن یک محصول جدید است)
  • خلاقیت عبارت است از طی کردن راهی تازه یا پیمودن یک راه طی شده قبلی به طرزی نوین

تعریف نوآوری

منظور از نوآوری خلاقیت متجلی شده و به مرحله عمل رسیده است، به عبارت دیگر نوآوری یعنی اندیشه خلاق تحقق یافته؛ نوآوری همانا ارائه محصول، فرایند و خدمات جدید به بازار است؛ نوآوری بکارگیری توانایی های ذهنی برای ایجاد یک فکر یا مفهوم جدید است.

 

خلاقیت و نوآوری چگونه با هم مرتبط شده اند؟

خلاقیت به طور عام یعنی توانایی ترکیب اندیشه ها به شیوه ای منحصر به فرد یا ایجاد ارتباطی غیرمعمول بین اندیشه ها. یک سازمان که مشوق نوآوری است سازمانی است که دیدگاه های ناشناخته به مسائل یا راه حل های منحصر برای حل مسائل را ارتقا می دهند. نوآوری فرایند کسب اندیشه ای خلاق و تبدیل آن به محصول و خدمت و یا یک روش عملیاتی مفید است.

روزی در زنجان به ما گفته شد که معلمی در روستا سیگار را ریشه کن کرده (!) و مدرسه را زیباسازی نموده است. بعد متوجه شدیم با کمک بچه های همان دبستان کاری کرده که کسی در آن روستا جرئت نمی کند سیگار بکشد. گفتیم: «آقا برویم ببینیم»... من آن موقع با این که پست معاونت عمرانی را داشتم ولی نسبت به مسایل فرهنگی به شدت حساس بودم. چون اصل کار آن معلم زیباسازی ساختمان مدرسه بود، این بنده ی خدا با این که یک معلم روستایی بود همین که در جلسات شنیده بود ژاپنی ها مدرسه هایشان را این طوری اداره می کنند، چون وجودش عاشق معلمی بود شنیده هایش را به نمادهای بیرونی تبدیل کرده بود؛ مقواهای تخم مرغ را به سقف چسبانده و با کمک بچه ها رویش اکلیل پاشیده بود، سقف کلاس ها با رنگ زیبایی جلوه گری می کرد و بچه ها هم قطعه قطعه از خانه هایشان موکت آورده و کف مدرسه پهن کرده بودند، یک شیر آب دم در مدرسه نصب کرده و با پول بچه ها برای آن ها دمپایی خریده بود - صبح به صبح بچه ها کفش هایشان را درمی آوردند، پاهایشان را می شستند و با دمپایی وارد کلاس می شدند - و یک سماور چای هم گذاشته بودند تا بچه ها هر وقت دلشان خواست بروند چای بخورند. این ها همه مدل هایی است که در ژاپن وجود دارد.
یک روز به بچه ها گفته بود: «اگر شما با من دست بدهید و قول مردانه بدهید که درس بخوانید من مهر تجدیدی و مردودی را طی یک مراسمی آتش می زنم». بعد دو - سه هفته با آن ها کار فکری کرده بود که این قول مردانه چی باید باشد ... باید سعی کنید هیچ دانش آموزی تجدید نیاورد، به همدیگر کمک کنید، سر کلاس بیخودی حرف نزنید تا معلم بتواند با آن هایی که درسشان خوب نیست بیش تر کار کند و ... بعد یک روز همه ی افراد روستا و بچه ها را دعوت کرده، با همه ی بچه ها دست داده و مراسم جشن آتش زدن مهر تجدیدی و مردودی را به صورت نمادین اجرا کرده بود (البته مهر اصلی را پیش خودش نگاه داشته بود). از فردا همه به همدیگر کمک می کردند که نکند یکی تجدید بیاورد.
یک روز دیگر هم به بچه ها گفته بود که سیگار آفت است، ما می توانیم با کمک هم سیگار را در روستا ریشه کن کنیم و بعد به بچه ها یاد داده بود که شما مرتب به پدرها و پدربزرگ هایتان بگویید که دیگر سیگار نکشند. او از عاطفه و محبت بین نوه ها و پدربزرگ ها استفاده می کند و باعث می شود بچه ها مرتب نق بزنند که ما به معلم قول داده ایم که شما دیگر سیگار نکشید. خلاصه پدرها و پدربزرگ ها متوجه می شوند که نباید جلوی بچه ها سیگار بکشند. بعد از مدتی بچه ها به پدر و پدربزرگ ها نق می زنند که شما چرا سیگار در جیب های خود دارید و ... پدر بزرگ ها می فهمند که یا باید قید نوه ی خودشان را بزنند یا این که سیگار را برای همیشه کنار بگذارند. بعدها روزی همه ی پدرها و پدربزرگ ها را جمع کرده و گفته بود: «من از شما گله دارم، من می خواهم بچه های شما را متدین کنم اما شما مقاومت می کنید».
طی کردن این مسیر یک سال طول کشیده بود، ولی توسط یک معلم عاشق و با یک درک درست توسعه یی که علتش یک سری فهم درونی بود چنین تحول فکری و رفتاری را به وجود آورده بود. البته به موازات آن از ابزارهای روستا در محوطه ی مدرسه، وسایل ورزشی مناسبی برای بچه ها به وجود آورده بود؛ وسیله ی ورزش که از چند درخت بریده درست شده بود، لاستیک های فرسوده که دورش را رنگ کرده و گذاشته بودند که بچه ها بالای آن بروند و برای حفظ تعادل مهارت پیدا کنند و انواع و اقسام وسایل دیگر که همه با وسایل فرسوده و خارج از رده ی محیط اطراف مدرسه درست شده بود.
این معلم موتور محرک این روستا شده بود؛ یک وانت خریده و آن را به آمبولانس تبدیل کرده بود و بچه ها سالی یک دفعه کمک آمبولانس می شدند. شبی که نوبت آن ها می شد، روز می خوابیدند و شب بیدار می ماندند تا اگر در روستا مریضی باشد، کمکش کنند؛ برای آن شب بیداری، مشخص شده بود که کدام کتاب را بخوانند چرا که ممکن بود مریض هم نداشته باشند اما باید بیدار می ماندند. جالب این است که مسئولان آن وقتِ آموزش و پرورش تصمیم گرفته بودند که بچه هایشان را هر روز با مینی بوس بفرستند به مدرسه ی آن روستا؛ ایشان هم با کمال شهامت گفته بود: «من شرمنده ام، من معلم روستا هستم نه معلم بچه های شما ...». یک نکته یی لابه لای صحبت های ایشان بود که خودش موقع گفتن گریه اش گرفت و من خیلی ناراحتم که چرا آن را ضبط نکردم. من دنبال این بودم که نظام انگیزشی این معلم چه چیزی می تواند باشد. در یکی از خاطراتش گفت: «بچه یی مادرش مرده بود و پدرش هم زن دیگری گرفته بود، پیش پدربزرگش زندگی می کرد و من هم نقش پدر و هم نقش مادر را برای او بازی می کردم. یک روز سر کلاس، کار بدی انجام داد و من فکر کردم که الآن موقعی است که برای تربیت او لازم است یک زیرگوشی به او بزنیم؛ صدایش کردم و گفتم که این چه کاری بود که کردی؟ بعد هم زدم توی گوشش». می گفت: «بعد از این که چند ثانیه یی گریه کرد، یک دفعه مرا در بغل گرفت و اسم مادرش را آورد». در این جا این آقای معلم زد زیر گریه و گفت: «ده سالی از این ماجرا گذشته و من هنوز یادم نمی رود که چه طور این بچه به آن نقشی که من برای خودم قایل شده بودم، پی برده بود؛ در ناخودآگاه ذهن او، من مادرش بودم و حالا که من او را زده بودم مرا مادرش فرض کرده بود و از من گله داشت که چرا زدی توی گوشم». می گفت که مدت ها طول کشید تا من از عذاب وجدان این اتفاق خلاص شدم!
بعضی از آدم ها در ذاتشان عنصر اصلاح کننده ی فرهنگی وجود دارد و می توانند بعد از مدتی مهندس مکانیک بشوند ولی همین که در رفتارش دقت می کنی، می بینی که این آدم حتی در سلام و علیکش تأثیر فرهنگی دارد؛ نمی تواند تنها ناهار بخورد، بین کارگران ناهار می خورد و وقتی خبردار می شود یک کارگری زنش مریض است، آرام و قرار ندارد و مدام از این و آن می پرسد که زن فلانی خوب شد؟ این بازی نیست تا بخواهد محبوبیت کسب کند. این شخص در درونش یک انسان کمال یافته است؛ برایش فرق نمی کند که زن معاون مریض شده باشد یا زن کارگر، تا خبر سلامتی آن مریض به او نرسد آرام نمی نشیند.

▪ چرا در کلاس درس این گونه می نشینیم؟

من وقتی معاون عمرانی وزارت آموزش و پرورش بودم این سؤال برای من پیش آمد که چرا نیمکت سه نفره باشد، چرا یک نفره نباشد؟ رفتم تا پاسخ علمی خود را پیدا کنم، متوجه شدم بحث آرایش نشستن در کلاس، بحث علمی و پیچیده یی است و این که آیا آرایش نشستن دانش آموزان در کلاس تأثیری در پیشرفت یا پسرفت تحصیلی آن ها خواهد داشت ؟
در اصل ما باید همواره به مدیران تذکر بدهیم که شما باید یک سری سؤال روی بدیهیات طرح کنید و توجه داشته باشید که آیا برای آن پاسخی وجود دارد، اگر وجود داشت ادامه بدهید در غیر این صورت به دنبال پاسخ آن باشید.
همین سؤال موجب شد تا متوجه شویم که در دنیا کلی کار علمی بر روی چگونگی نشستن دانش آموزان هنگام حضور در کلاس درس های مختلف صورت گرفته است اما متأسفانه تا آن زمان حتی فکرش هم به ذهن ما خطور نکرده بود چه رسد به کار علمی ! پس از کمی کنکاش متوجه شدیم که ۷۰ سال پیش تحقیقی در فرانسه صورت گرفته و نتیجه ی تحقیقات نشان داده است که هر چه از جلوی کلاس به سمت عقب برویم و همین طور هر چه از وسط کلاس به سمت دیوارها برویم میزان یادگیری به سرعت کاهش می یابد، چرا که دامنه ی توجه دانش آموزان پایین می آید.
در کشور ما بدبخت کسی است که از بدشانسی قد بچه اش بلند باشد و جایش در آخر کلاس و آن هم در گوشه ی کلاس باشد. بعد دریافتند که در هر کلاس یک مثلث طلایی وجود دارد که قاعده ی آن جلوی کلاس و رأس آن عمقی از وسط را شامل می شود و ... ما تا این ها را مطالعه نکنیم متوجه ماجرا نمی شویم. خود دانش آموزان هم تأیید می کنند که وقتی در گوشه ی کلاس می نشینند یک ده دقیقه یی گوش می دهند و بعد از آن شروع می کنند به بازیگوشی؛ بعد هم نتیجه گیری می شد آن هایی که قدشان بلندتر است عقلشان کم تر است ، در حالی که ممکن است بسیاری از این معضلات به آرایش نشستن دانش آموزان در کلاس بازگردد. توضیح بیش تر مسئله این است که به طور معمول بچه هایی کــه جلـو می نشینند، حرکات معلــم را همراه با حرف هایش می بینند و اعتماد بیش تری پیدا می کنند، ارتباط قوی تری پیدا می نمایند و دامنه ی توجهشان ادامه می یابد؛ در ضمن معلم با لبخندش به این دانش آموزان باج تصویری می دهد و با هم دوست می شوند، بدون این که با هم حرف بزنند. پیش فرض معلم این است که بچه هایی که جلو نشسته اند باسواد هستند و هر بار می خواهد مسئله یی را حل کند یکی از آن ها را می برد پای تابلو و این دانش آموز از انتخاب معلم خوشحال می شود، تعریف معلم را می کند و رابطه ی حسنه یی شکل می گیرد و استمرار پیدا می کند. بچه هم درسخوان می شود و این خیلی وقت ها ربط چندانی با هوش و استعداد او پیدا نمی کند، فقط شانس آورده که قدش کوتاه بوده و جلوی کلاس نشسته است . از طرف دیگر بچه هایی که در ته کلاس می نشینند بعد از مدتی متوجه می شوند که توجه معلم آن ها غیرعادلانه توزیع می شود، با بعضی از بچه های جلوی کلاس روابط عاطفی دارد و باقی بچه ها را عقب افتاده فرض می کند. اگر یکی - دو نفر از جلو و عقب کلاس خطایی بکنند، توبیخ و داد و بیداد برای نفری که ته کلاس نشسته خیلی بیش تر است.
در ضمن اگر بچه های آخر کلاس بخواهند در درس مشارکت کنند و به سؤال معلم پاسخ بدهند، باید بلندتر جواب دهند تا صدا به معلم برسد و وقتی شک و تردید وجود دارد که جواب درست است یا نه، از نظر روانی سخت است که پاسخ با صدای بلند گفته شود بنابراین پاسخ معلم را نمی دهند. کسی که جلو نشسته یک حرفی می پراند و معلم می گوید همین که گفتی درست است ، بلندتر بگو. این ها پیش خودشان می گویند تو این جلویی را این همه تشویق می کنی ولی همین که نوبت به ما می رسد، حرف ما را قطع می کنی؛ می گویند در یک چنین شرایطی دانش آموزان انتهای کلاس به طور ناخودآگاه نسبت به معلم دچار گله مندی هایی می شوند چرا که احساس می کنند او در تنظیم ارتباط، عادلانه رفتار نمی کند، تصمیم می گیرند حالش را بگیرند بنابراین یک نفر از آخر کلاس حرفی می زند و بقیه تأییدش می کنند و می خندند، زنگ تفریح هم بچه ها می گویند: «خوب حالش را گرفتی ، نمی دانستیم تو این قدر شجاع هستی»، او هم می گوید: «ما اینیم دیگه»!
در فرانسه و اروپا تحقیق کرده اند که اگر یک دانش آموز پنج سال متوالی ته کلاس بنشیند و سبب اخلال نظم کلاس بشود و بچه ها هم تشویقش کنند، این برای آن دانش آموز ملکه می شود و بعدها برای جلب توجه جامعه به خود اقدام به شکستن قوانین و هنجارهای جامعه کرده و شروع به عصیانگری می کند . بعد فرضیه ساخته اند که اگر این پیش فرض ها درست باشد، باید در مراکز نگهداری از بزهکاران نوجوان و جوان زیر ۱۸ سال، تعداد قدبلندها به مراتب بیش تر باشد و با بررسی قد بزهکاران موجود این فرضیه تأیید شده تا این نتیجه حاصل شده است؛ گفتند: «غیر از درس ریاضی در هیچ کلاسی حق ندارید دانش آموزان را پشت سر هم بنشانید، فقط در درس ریاضی که تمرکز را می توان در تابلو ایجاد کرد به شکل گذشته بنشینند و در بقیه ی درس ها این ها دور هم بنشینند تا نگاه معلم تقسیم شود». حالا همین جا باید یک حاشیه برویم که چرا حضرت رسول اکرم (ص) مردم را در یک دایره می نشاندند و نگاهشان را تقسیم می کردند، چون ایشان به علم مطلق متصل بودند و می دانستند که افراد هر طور بنشینند پایین و بالا دارد مگر این که دایره وار بنشینند. 

گردآوری: بخش خانواده آکاایران


شما احتمالا با جستجوی کلمات زیر وارد مقاله نوآوری و خلاقیت، نوآوری و خلاقیت در آموزش شده اید چنانچه مطلب مرتبط با جستجوی شما نبوده همان کلمه را در جستجوی سایت وارد کنید

نوآوری و خلاقیت، نوآوری و خلاقیت در آموزش گردآوری توسط بخش درس خواندن و تحصیل و کنکور سایت آکاایران

اخرین مطالب آکاایران

تبلیغات