خانواده های خجالتی و بحران کودکان کمرو -آکا

آکاایران روزنامه شهروند: شاید شنیده باشید که برآورده کردن بیش از حد نیاز ها و خواسته های کودک و افراط در محبت و ناز پرورده بار آوردن کودک توسط والدین خطرناک است. یا بچه پررو می شود یا کمرو! مهم این است که متعادل نمی شود. حیف است که نتوانیم خانواده ای متعادل داشته باشیم.

سختگیری های بیش از حد و کنترل رفتار های کودک، توقعات نامعقول و بیش از اندازه، برخورد های تند و عصبی، سرکوب هیجانات کودک و کم حوصلگی والدین در روند ایجاد کمرویی در کودکان بسیار موثر است. وقتی فشار مضاعف بر کودک وارد می شود احساس کمرویی دو سویه خواهد بود.

به گزارش آکاایران  احساسی مرکب از هیجان هایی مثل ترس و علاقه، تنش و رضایت، میل و اضطراب. احساس خجالت موجب تندشدن ضربان قلب و بالارفتن فشارخون و کودک برای ورود به جمع محتاط و گوشه گیر می شود.

کودک خجالتی از آن جا که اعتماد به نفس ضعیفی دارد در گروه های پرشروشور جذب می شود. بعضی از آنها به دسته یا گروه های بیکار می پیوندند، گروه هایی که افراد آن خیلی انگیزه ای برای تلاش ندارند.

,[categoriy]

آکاایران: خانواده های خجالتی و بحران کودکان کمرو

تعریف کمرویی

کمرویی، صفت فردی است که به خاطر ترسویی، احتیاط کاری و عدم اطمینان، نزدیک شدن به آن مشکل است. فرد کمرو هوشیارانه از مواجهه با افراد یا چیزهای مشخص یا انجام کاری همراه آنان بیزار است.

در گفتار یا کردار خود ملاحظه کار است، از ابراز وجود بیزار است و به طور محسوسی ترسو است. ممکن است فرد کمرو کناره گیر یا بی اعتماد یا از خمیرمایه دیگری باشد: شخصیتی پرسش انگیز، بی اعتماد و مشکوک. فرهنگ لغت، کمرویی رابه عنوان ناراحت بودن در حضور دیگران تعریف می کند. اما به نظر نمی رسد که این تعریف مطلب زیادی به آنچه عموما درباره کمرویی می دانیم بیفزاید، هیچ تعریف واحدی کفایت نمی کند.

زیرا کمرویی برای افراد مختلف دارای معانی متفاوت است. کمرویی شرایط پیچیده ای است که آثار مختلفی بر جای می گذارد، از ناراحتی مختصر تا ترس بی مورد از مردم و روان رنجوری حاد.

 علل کمرویی

کمرویی علل مختلفی دارد، بعضی از آنها از این قرارند: 

*وجود فرد کمرو در خانواده مثل پدر یا مادر کمرو و الگوگیری کودک از او

*تحقیــــر کـــودک در خانه و مدرسه

*برچسب کمـــرویی بر کـــودک زدن و تلقین کمــــرویی به او

*مقایسه کـــودک با دیگــــران

*توقــــع بیش از حد از کـــودک داشتن

*تجارب منفــــی کـــودک در موقعیت های مختلف

*نقل مکان های مکــــرر خانواده

*تـــــرتیب توالد

*طلاق یا مـــرگ یکی از والــــدین

*آرمان گــــرایی والدین یا جامعـــــــه

,[categoriy]

عوامل تشدید کننده و موثر در کمرویی

کمرویی والدین:  

کمرویی کودک در خانه ای که پدر و مادرش کمرو هستند، تقویت می شود. کمرویی ارثی نیست، کودک کمرو باید این مسأله را بداند؛ در غیر این صورت هیچ گونه سعی و کوششی برای برطرف کردن کمرویی خود نمی کند؛ زیرا می گوید چیزی که ارثی باشد غیرقابل اصلاح است، درحالی که اگر احساس کند که کمرویی فقط یک عادت بد و ناراحت کننده است کمک بسیار موثری خواهد بود، تا به تدریج بر این عادت ناخوشایند غلبه کند.طبیعی است که اگر بزرگتر ها از حضور در اجتماعات، صحبت کردن و برخورد با دیگران بیم داشته باشند، کودکان نیز به همین منوال تربیت خواهند شد، ولی ناگفته نماند که گاه پدر و مادرهای کمرو اطفال خود را نصیحت می کنند از پیروی کردن از آنها خودداری کرده و کارهایی را انجام دهند که آنها به سبب کمرویی شان جرأت انجام آن را نداشته اند.

نقش والدین:  

گاهی اوقات خجالت و کمرویی نتیجه توقع زیاد والدین نسبت به فرزندان است. گاهی اوقات خجالت و کمرویی نتیجه فقدان محبت والدین است. گاهی اوقات خجالت و کمرویی نتیجه اشتباهات والدین است.

 ترس:  

در اغلب موارد تشخیص علت ترس کودک آسان نیست. ترس در بعضی از اطفال حتی قبل از این که بتوانند لب به سخن بگشایند شروع می شود و این ترس در دوران طفولیت غالبا ممکن است مقدمه ترس های کودک در آینده نیز شود. برای مثال می شود ترس از بیماری را توضیح داد.

ترس از تصادفات و بازی های خطرناک کودک را از خیلی کارها باز داشته و او را از دیگران دور می سازد.

متاسفانه بعضی از مادران عادت کرده اند که همواره برای مواظبت از طفل و پیشگیری از حوادث غیرمنتظره مراقب کودک خود باشند و به مجردی که قدمی از آنها دور می شود دادوفریاد به پا می کنند، در این صورت اگر طفل کمی خودسر نباشد سعی می کند حرف مادر خود را گوش کرده و از کنار او تکان نخورد یا لااقل بازی هایی را که مادر اجازه می دهد، انجام دهد.

متاسفانه این مادران متوجه نیستند که با این کار از رشداجتماعی طفل جلوگیری می کنند. کودک بعد از مدتی، از بازی کردن دور از مادر، تنها در اتاق ماندن یا خوابیدن می ترسد و به هیچ وجه حاضر نیست از مادر خود دور شود، جالب این جاست که با این وضع بعضی از مادران از این که کودک دقیقه ای آنها را رها نمی کند ناراحتند و گله می کنند، درحالی که خود مسبب این مصیبت هستند. اگر به آنها نصیحت شود که این کار را نکنند و کمی کودک را به حال خود گذارند تا احساس مسئولیت کند، می گویند: طفلک، مگر می شود کودک را تنها گذاشت!

 علل جسمی (به رخ کشیدن ضعف ها، نارسایی ها به خصوص نقص جسمانی و عیوب بدنی او): 

یکی دیگر از علل خجالت کشیدن و کمرویی اطفال ضعف بنیه در آنهاست. شرایط نامساعد زندگی می تواند وضع طفل را عوض کند و همچنین احساسات وی را درباره زندگی تغییر بدهد. اطفالی که مبتلا به رماتیسم قلبی هستند، همیشه به علت ضعف جسمانی و ممنوعیت های ناشی از مرض، خجول و کمرو هستند.

مشاهدات علمی ثابت کرده است که در این گونه موارد ترس و ناراحتی والدین از ضعف جسمانی کودک و سختگیری بیش از حد ایشان در مواظبت از کودک مزید برعلت می شود.

کودکی که مبتلا به تشنج عضلانی است، از افتادن ترس دارد. کودکان نابینا از رفتن به جاهای غیرآشنا خجالت می کشند. کودکی که مبتلا به ثقل سامعه است از این که مبادا کسی دنبالش بیفتد و او را غافلگیر کند، وحشت دارد. (ناگفته نماند که در این گونه موارد خجالت و کمرویی خود باعث حفظ جان کودک می شود.)

,[categoriy]

بایستی به این کودکان آموخت که چطور وسایلی را که در محیط اطراف خود دارند، مورد استفاده قرار دهند. آنان به مواظبت فوق العاده و صبر و شکیبایی کلیه افراد فامیل سخت احتیاج دارند.

از علل دیگر، حوادثی است که ممکن است در اوایل زندگی برای کودک اتفاق بیفتد، از قبیل سوختگی شدید، مجروح شدن در اثر تصادف خودرو، پرت شدن از ارتفاع زیاد، سگ گزیدگی و… که ممکن است کودک را در بعضی موارد ترسو نیز بار بیاورد.

خیلی از بچه ها که سابقه ترس دارند از صحبت کردن نیز بیم و هراس دارند و خیال می کنند اگر درباره موضوع ترس آور صحبت کنند همین صحبت کردن و گفت وگو ممکن است باعث به وجود آمدن همان حادثه ناگوار شود.

 به هرحال عده ای هستند که ناراحتی های خود را ابراز نمی دارند و نمی دانند که بهترین راه علاج و نگرانی همان ابراز آن است.

علل خانوادگی (رفتار بد خانوادگی، به رخ کشیدن ها، سرزنش، اختناق در خانواده، موفقیت فرزند، نام های زشت):  

تغییرات خانواده: عدم رعایت عدالت مابین کودکان، از عوامل حقارت به شمار می رود. تولد یک نوزاد سبب کمرویی طفل می شود زیرا او احساس می کند نوزاد جانشین او شده و دیگر کسی به او محبت نمی کند و برای جلب این محبت خود را کمرو و کوچکتر از آنچه هست نشان می دهد تا به این وسیله محبت از دست رفته پدر و مادر را بازیابد. گاه مقام و مرتبه کودک در خانواده موجب کمرویی او می شود. مثلا پسر کوچکی که پنجمین و آخرین فرزند یک خانواده بود به جز مراقبت و اظهار محبت دایمی پدر و مادر همواره مورد محبت بیش از حد خواهران و برادران خود قرار می گرفت و آنها مانند یک عروسک با او بازی و تفریح می کردند، آنچه مسلم است کودک در مدرسه با چنین وضع خوشایندی روبه رو نشده بلکه گاه با تمسخر و سرزنش آموزگار و دوستان نیز روبه رو می شود، این پسر کوچک که عادت کرده بود همواره از حمایت پدر و مادر یا خواهران و برادران خود برخوردار باشد، نمی توانست این وضع را تحمل کرده و در مقابل حملات و تمسخر دوستانش تاب مقاومت بیاورد و این امر در روحیه او تاثیر کرده مدام رنجش می داد. درحالی که اگر به کودک کمرویی برای رفع مشکلات فقط راهنمایی شود امکان دارد به کمرویی خود غالب آید و به تدریج این عادت را ترک کند.

 وضع خانواده: کمبودی که کودکان در زندگی خود و خانواده شان احساس کنند مانند کمبود عواطف یا فقیر اقتصادی که توأم با فقر فرهنگی باشد، از عوامل احساس حقارت در آنها به شمار می رود. خانواده نیز می تواند عامل حقارت باشد. سرکوب کردن امیال و خواسته های کودک و سلب آزادی از او.

,[categoriy]

در اغلب گفته ها ما روی مسئولیت پدران و مادران تکیه می کنیم ولی نباید فراموش کرد که برادران، خواهران و افراد نزدیک فامیل از قبیل عمو، عمه و … در طرز رفتار و افکار کودکان بی تأثیر نیستند. خیلی اتفاق افتاده که برادر یا خواهر کوچکتر تحت تأثیر کارهای برادران یا خواهران بزرگتر از خود واقع شده و تغییر رویه داده است. کودکان معمولا سعی می کنند که خود را جای بزرگانی که مورد علاقه آنها است قرار دهند.

در مواردی کودکان از محبت های پدر و مادر محروم هستند خواه این محرومیت ناشی از طلاق باشد یا مرگ یا ناخوشی، به هرصورت در این گونه موارد برادر یا خواهر کوچکتر غالبا برادر یا خواهر بزرگتر را سرمشق قرار می دهد. برادران و خواهران بزرگتر گاهی زندگی را به کام برادر یا خواهر کوچکتر تلخ می کنند برادران یا خواهران بزرگتر ممکن است برادر یا خواهر کوچکتر را مانعی در راه خود ببیند و درنتیجه شروع به اذیت و آزار و با این کار خود، کودک را خجول و کمرو کنند.

– انتقاد و تمسخر (سرکوب و سرزنش و مقایسه او با کسانی که کودک قدرت هم گامی با آنان را ندارد.)

– تمسخر و نیشخند درباره امری که در آن مرتکب خطا شده است

– معرفی او در جمع به کمرویی

–  عیب جویی از جوان یا نوجوان و انتقاد عملی از او

– آسیب وارد کردن به شخصیت کودکان که سبب حقارت آنها می شود

کودکی که اعتماد به نفس ندارد دایم دلیلی می یابد تا با اقامه آن از انجام هر کاری سر باز زند. یکی از این دلایل انتقاد و تمسخر دیگران است. او اگر یک دفعه مورد تمسخر قرار گرفت به این دلیل که هر کار او ممکن است با انتقاد و تمسخر دیگران همراه باشد از اقدام به هر عملی خودداری می کند، هر چه بیشتر به سرخ شدن و خجالت او بخندید به تشدید کمرویی او کمک کرده اید. گاهی جوان و نوجوان به قدری به خود علاقه مند است که حاضر نیست معایب او ظاهر شود، بنابراین نباید مورد انتقاد قرار گیرد.

عدم معاشرت با او به علت کثرت اشتغالات و واگذاشتن او در حالت انزوا و تنهایی:  

یکی دیگر از عوامل کمرویی عدم معاشرت با دیگران و عدم شرکت در مجالس عمومی است، کودکانی که در طفولیت به مجالس عمومی برده نمی شوند، وقتی بزرگ می شوند افراد خجول و کمرویی هستند.بعضی از پدرومادرها به قدری به کارهای خود مشغولند که کمتر بچه را آزاد می گذارند تا به دلخواهش زندگی کند. آنها چون فرصتی برای رسیدگی به فرزند خود ندارند، همواره او را از انجام کارهای مورد علاقه اش باز می دارند تا بتوانند با خیال راحت به کار خود بپردازند. کودک پس از مدتی به این عادت کرده در نتیجه طفلی کمرو می شود.

منبع : برترینها

منبع :

۲۹ آبان ۱۳۹۴
روانشناسی کودک
  • اشتراک
  • گزارش تخلف
  • 0 محبوب

اخبار اکاایران