نقش والدین در کاهش آسیب پذیری کودکان -آکا

آکاایران روزنامه شهروند: جدایی والدین برای کودکان ممکن است بسیار استرس زا، غمناک و گیج کننده باشد. در هر سنی کودکان با جدایی پدر و مادر حس عدم اطمینان و امنیت می کنند. شما والدین باید بتوانید این فرآیند را برای کودکانتان راحت تر و بی دردتر کنید. کمک به کودکان برای کنار آمدن با طلاق به معنای ایجاد پایداری در خانه و توجه به نیازهای کودکان با ایجاد اطمینان دوباره و دیدگاه مثبت است. این فرآیند ساده نیست، اما این نکات می تواند به شما در این راه کمک کند. شبکه دوستداران کودک به ترجمه مریم نظری این فرآیند را در دسترس قرار داده است: 

کمک به کودکان برای کنار آمدن با طلاق والدین: حمایت از کودک در فرآیند طلاق

به گزارش آکاایران شما والدین ممکن است ندانید در جریان طلاق یا جدایی چگونه از کودکانتان به شکلی مناسب حمایت کنید. این کار خیلی ساده و مشخص نیست، اما می توانید با حمایت مناسب از کودکتان کاری کنید که از این مرحله با احساس امنیت، دوست داشته شدن، اعتمادبه نفس و قدرتمندی گذر کند.

,[categoriy]

آکاایران: نقش والدین در کاهش آسیب پذیری کودکان

از راه های مختلفی می توانید به کودکان کمک کنید که با طلاق و جدایی شما کنار بیایند. صبوری شما، اطمینان بخشی و گوش سپردن به آنها می تواند تنش کودکان را در این مرحله کمتر کند. با ارایه روال و نظمی که کودک بتواند به آن اطمینان پیدا کند، به او یادآوری کنید که می تواند برای زندگی باثبات و منظم و توأم با حمایت، از همراهی و پشتوانه شما برخوردار باشد و اگر بتوانید رابطه خوبی با همسر سابق تان حفظ کنید، می توانید به کودکان کمک کنید از دیدن اختلافات روزمره والدین دچار تنش نشوند. این دوران گذر ممکن نیست بدون سختی باشد، اما اگر کودکان را اولویت خود قرار دهید، می توانید این سختی را برای فرزندانتان کم کنید.

چه چیزهایی از پدر و مادرم می خواهم: لیستی از خواسته های کودک

من می خواهم هر دو نفر شما در زندگی ام باقی بمانید. لطفا نامه بنویسید، تلفن بزنید و از من سوال های زیادی بکنید که نشانه توجه به من باشد. وقتی در زندگی ام دخالت نکنید، حس می کنم برایتان مهم نیستم و واقعا دوستم ندارید.

لطفا کار زیاد و دعوا را رها کنید و با هم کنار بیایید. سعی کنید در زمینه چیزهایی که مربوط به من است به توافق برسید. وقتی درباره من دعوا می کنید، حس می کنم کار غلطی کرده ام و احساس گناه می کنم.

من دوست دارم عاشق هر دو نفر شما باشم و از گذراندن وقت با هر دو شما لذت ببرم. لطفا از من حمایت کنید و با من وقت بگذرانید. اگر طوری برخورد کنید که حس کنم حسادت می کنید یا ناراحتید، حس می کنم ناچارم یکی از شما را بیشتر دوست داشته باشم یا طرف یکی از شما را باید بگیرم و این آزارم می دهد. لطفا از من برای رساندن پیغام به همدیگر استفاده نکنید و خودتان مستقیم با هم ارتباط داشته باشید.

لطفا وقتی درباره مادر یا پدرم صحبت می کنید، از عبارات زیبا و خوب استفاده کنید یا کلا چیزی نگویید. وقتی عبارات زشت و ناپسند درباره پدر یا مادر من به کار می برید، حس می کنم از من انتظار دارید طرف شما را بگیرم و معذب می شوم.

لطفا یادتان باشد من می خواهم هر دو نفر شما بخشی از زندگی من باشید. من روی هر دو شما حساب می کنم که بزرگم کنید و به من بیاموزید چه چیزی مهم است و وقتی مشکلی دارم، کمکم کنید.

کمک به کودکان برای کنار آمدن با طلاق: به کودکان چه بگویید

وقتی قرار است درباره طلاق چیزی به کودکان گفته شود، بسیاری از والدین گیج می شوند و نمی دانند چه بگویند. اگر قبل از آغاز صحبت به خوبی خودتان را آماده کنید، این صحبت، هم برای شما و هم برای کودکان راحت تر می شود. اگر در انتظار سوالات سخت باشید، با اضطراب تان از قبل کنار آمده باشید و به خوبی برنامه ریزی کنید که چه می خواهید به آنها بگویید، بهتر می توانید این خبر را به کودکانتان بدهید.

چه بگویید و چگونه بگویید؟

هرچند دشوار است، سعی کنید لحن همدلانه ای با آنها داشته باشید و مهم ترین مسائل را همان ابتدای صحبت مطرح کنید. به کودکان حق بدهید که توضیحی صادقانه- هرچند با زبان کودکانه- از شما بشنوند.

حقیقت را به آنها بگویید. کودکان حق دارند بدانند چرا شما از هم طلاق می گیرید، ولی توضیحات خیلی طولانی و گسترده، آنها را گیج می کند. چیزی ساده و صادقانه انتخاب کنید، مثلا بگویید «نمی تونیم با هم کنار بیاییم دیگه.» باید به کودک یادآوری کنید هرچند گاهی ممکن است پدر و مادر و کودکان با هم نسازند، باعث نمی شود همدیگر را دوست نداشته باشند یا والدین از هم طلاق بگیرند.

,[categoriy]

بگویید که عاشقشان هستید. با وجودی که ساده به نظر می رسد، گفتن این که عشق شما به کودکانتان با طلاق هیچ تغییری نکرده است، پیامی مهم و قوی به آنها می رساند. به آنها بگویید که همچنان به آنها بها می دهید و در همه حال مراقبشان هستید، از کمک کردن به درس ومشق روزانه تا درست کردن صبحانه.

تغییرات را توضیح دهید. به تمام سوالات کودکان در زمینه زندگی جدید و تغییرات جواب دهید و بگویید چه چیزهایی تغییر می کند و چه چیزهایی تغییر نمی کند. به آنها اطمینان دهید با کمک هم می توانید با هرکدام از این تغییرات مواجه شوید و حل شان کنید.

چه مقدار اطلاعات بدهید؟

همان ابتدای جدایی یا طلاق باید تصمیم بگیرید که چه میزان اطلاعات به کودکان بدهید. به این فکر کنید که چقدر اطلاعات آنها را تحت تأثیر قرار می دهد.

حواس تان به سن کودکان باشد. به طورکلی هرچه کودکان کم سن تر باشند، جزییات کمتری نیاز دارند و با توضیح ساده راحت تر کنار می آیند. ولی کودکانی که سن بیشتری دارند، ممکن است اطلاعات دقیق تری از شما بخواهند.

اطلاعاتی درباره نحوه زندگی و رفت وآمد به کودکان بدهید. بگویید چه تغییراتی در مدرسه یا فعالیت ها رخ می دهد، اما خیلی هم با جزییات آنها را گیج نکنید.

همه چیز را واقعی نگه دارید. مهم نیست چه میزان- کم یا زیاد- اطلاعات به کودکان می دهید، اما به یاد داشته باشید که بسیار مهم است این اطلاعات درست باشند.

کمک به کودکان برای کنار آمدن با طلاق: گوش کنید و اطمینان دوباره بدهید

کمک کنید کودکانتان احساسات شان را بیان کنند و متعهد باشید که به خوبی به آنها گوش بدهید و در برابرشان در موضع دفاعی فرو نروید. کار بعدی شما اطمینان دادن مجدد به آنهاست:   ترس هایشان را کاهش دهید، بدفهمی ها را اصلاح کنید و عشق بدون شرط خودتان را نشان شان دهید. درنهایت کودکان باید بدانند که طلاق تقصیر آنها نیست.

کمک کنید کودک احساساتش را بیان کند

طلاق برای کودکان ممکن است احساسی مشابه فقدان و از دست دادن والدین و از دست دادن زندگی ای را ایجاد کند. با حمایت از احساسات و عواطف آنها می توانید به کودکان کمک کنید که این از دست دادن را تحمل کنند و خودشان را با شرایط جدید وفق دهند.

گوش کنید. کودکان را تشویق کنید که احساسات خودشان را با شما در میان بگذارند و واقعا به آنها گوش کنید. ممکن است نسبت به چیزهای مختلفی که خودتان هم انتظار دارید حس غم، از دست دادن یا خشم داشته باشند.

به آنها کمک کنید کلمات مناسب برای بیان احساسات شان پیدا کنند. طبیعی است که کودکان در بیان احساسات شان دچار مشکل باشند. شما با توجه به حالات آنها و تشویق شان به صحبت کردن می توانید این سختی را برایشان ساده تر کنید.

بگذارید با شما صادق باشند. کودکان ممکن است تمایل نداشته باشند احساسات واقعی شان را با شما در میان بگذارند، چون می ترسند شما را ناراحت کنند. به آنها بگویید که هرچه بگویند، ایرادی ندارد. اگر نتوانند احساسات واقعی شان را با شما درمیان بگذارند، مقابله با آنها برایشان سخت خواهد بود.

احساسات شان را به رسمیت بشناسید. شاید نتوانید مشکلات را حل کنید یا غم و شادی آنها را تغییر دهید، اما مهم است که این احساسات را به رسمیت بشناسید و نادیده نگیرید. می توانید با نشان دادن درک خودتان اعتماد آنها را جلب کنید.

اصلاح  بدفهمی ها

بسیاری از کودکان فکر می کنند به نوعی در طلاق نقش دارند، مثلا به علت اختلافاتی که با پدر و مادر داشته اند یا به علت نمرات بدشان یا مشکلاتی که در خانه درست کرده اند. شما باید کمک کنید این برداشت بد اصلاح شود.

اطمینان بخشی و ابراز علاقه ثبات داشتن در کارها و رفتار و ابراز علاقه کلید موفقیت در این قدم است.

به آنها اطمینان دهید همواره هم پدر و هم مادر به وقت نیاز در کنارشان حضور دارد و آنها می توانند رابطه ای سالم و محبت آمیز با هردو ایشان داشته باشند.

به آنها بگویید شرایط همیشه آسان نیست، اما درنهایت پیش می رویم و مشکلات حل می شود. آنها باید به خودشان فرصت بدهند تا به شرایط جدید عادت کنند.

سعی کنید نزدیکی فیزیکی داشته باشید. آنها را در آغوش بگیرید و ببوسید و عشق بی قیدوشرط نشان شان دهید.

صادق باشید. اگر کودک نسبت به شرایط نگرانی دارد، صادقانه به او بگویید که الان دقیقا نمی دانید اوضاع چطور است، ولی به زودی شرایط را بهتر درک کرده و مسائل را حل وفصل می کنید.
کمک کردن به کودکان برای کنار آمدن

 با طلاق: ایجاد ثبات و ساختار منظم

به رغم این که خوب است کودکان یاد بگیرند با شرایط وفق یابند، این کار همیشه ساده نیست. سعی کنید در کنار این تغییر بزرگ تا حد ممکن ثبات و ساختار منظم برای کودک ایجاد کنید. ایجاد ثبات به معنای داشتن برنامه سفت وسخت نیست، بلکه تنها باید سعی کرد برنامه هایی معمول برای کودک تنظیم کرد تا در زندگی روزمره اش ثبات و آرامش ایجاد کند. برای همه کودکان پیش بینی ناپذیر بودن فردایشان حس بد و ناامنی ایجاد می کند.

حتی اگر قرار است خانه کودک عوض شود، بهتر است نظم روزمره اش حفظ شود، مثلا طبق عادت هر شب قبل از خواب حمام شود. سعی کنید نظم را حفظ کنید. در برابر وسوسه لوس کردن کودک در این شرایط خاص مقاومت کنید و اجازه ندهید قوانین همیشگی را بشکند.

کمک به کودکان برای کنار آمدن با طلاق: از خودتان مراقبت کنید

در دستورالعمل های اورژانس در هواپیماها همیشه تأکید می شود که وقتی به اکسیژن نیاز دارید، ابتدا ماسک اکسیژن خودتان را بگذارید و محکم کنید و بعد به دیگران، ازجمله کودکانتان، کمک کنید. پیام این ماجرا برای شرایط خاص این است: همیشه از خودتان مراقبت کنید تا بتوانید به موقع از کودکانتان هم مراقبت کنید.

,[categoriy]

بهبودی خودتان

اگر بتوانید آرام بمانید و از نظر احساسی مقاوم و تحت کنترل باشید، کودکانتان احساس آرامش بیشتری می کنند. برای بهبود خودتان به این نکات توجه کنید: 

ورزش کنید و رژیم غذایی مناسب داشته باشید.

با دوستانتان در ارتباط باشید و به دیدنشان بروید. شما به آنها نیاز دارید تا همه حواستان بر طلاق متمرکز  نباشد.

برای خودتان یادداشت روزانه بنویسید. نوشتن کمک می کند احساسات بدتان را به شکلی سالم بروز دهید. همچنین در آینده خواهید دانست چه چیزهایی پشت سر گذاشته اید و پیشرفت تان چگونه بوده است.

شما به حمایت نیاز دارید

طلاق استرس زا و پیچیده است و بدون حمایت نابود می شوید.

به دوستانتان تکیه کنید. احساسات تان، تلخی ها، خشم، کلافگی و هر آنچه نمی شود به کودکانتان بگویید با دوستانتان در میان بگذارید.

بخندید. سعی کنید شوخ طبعی و حس طنز را وارد زندگی تان کنید. خنده کمک می کند استرس ها کم شود و محیط برای کودکتان نیز مساعدتر می شود.

با مشاور در ارتباط باشید. مشاور کمک می کند با احساساتی چون خشم، گناه، شرم، سوگ و… کنار بیایید.

کمک به کودکان برای کنار آمدن با طلاق: ارتباط با همسر سابق

اختلاف بین شما در دوره جدایی یا طلاق ممکن است برای کودکان بسیار مخرب باشد. بسیار حیاتی است که کودکان را از دعواهای خودتان خارج کنید و باعث نشوید حس کنند باید یکی را از بین شما انتخاب کنند.

قواعد سرانگشتی

یادتان باشد هدف این است که استرس و درد مداوم برای کودکان ایجاد نشود. با رعایت مواردی ساده می توان از ایجاد درد و تنش برای کودکان جلوگیری کرد: 

هرگز جلو کودکان دعوا نکنید. از همسر سابق تان بخواهید زمانی دیگر یا در جایی دیگر صحبت کنید.

از جزییات رفتار همسر سابق تان جلو کودکانتان صحبت نکنید. اگر حرف خوبی ندارید، بهتر است اصلا حرفی نزنید.

در برخورد با همسر سابق تان مودب و خوش برخورد باشید و کودک را هم تشویق کنید چنین باشد.
ایجاد رابطه ای محترمانه و آرام با همسر سابق را اولویت خود قرار دهید و برای ایجاد آن تلاش کنید.

کمک به کودکان برای کنار آمدن با طلاق: بدانید کی نیاز است کمک تخصصی بگیرید

بعضی بچه ها نیاز به کمک کمی دارند و با کمی مشکل و تنش، خودشان با جدایی و طلاق کنار می آیند. کافی است نکات گفته شده را رعایت کنید تا آنها بتوانند بر تنش های جدایی غلبه کنند و به زندگی جدید خو بگیرند. اما برای برخی دیگر این کار ممکن نیست. اگر به رغم رعایت این نکات، کودک همچنان پر تنش و آزرده است، باید دنبال کمک حرفه ای باشید.

برخی واکنش های عادی به طلاق عبارتند از: 

خشم: کودک ممکن است نسبت به والدینش خشم و پرخاش نشان دهد، چون فکر می کند آنها زندگی نرمال او را برهم زده اند.

اضطراب: کودک به علت تغییراتی که در زندگی شخصی اش ایجاد می شود، دچار اضطراب می شود.
افسردگی خفیف: غمگین شدن به دلیل شرایط جدید خانواده طبیعی است. این غم ممکن است توأم با حس درماندگی و ناامیدی باشد و درنهایت افسردگی خفیف ایجاد کند. مدتی طول می کشد تا کودک با این شرایط جدید کنار بیاید و بهبود بیابد، اما باید همواره با گذشت زمان بهبود ایجاد شود.

علایم هشدار

اگر ظرف چندماه شرایط، به جای بهتر شدن، بدتر شد، ممکن است نشان دهنده این باشد که کودک دچار افسردگی شدید، اضطراب یا خشم شده و توان کنترلش را ندارد و نمی تواند از دستش خلاص شود؛ بنابراین به حمایت بیشتری نیاز دارد. حواستان به این علایم باشد: مشکل در خوابیدن، عدم تمرکز، مشکلات درسی و مدرسه، سوءمصرف موادمخدر یا الکل، ایجاد آسیب فیزیکی به خودش، اختلال غذاخوردن ( کم خوری یا پرخوری)، خشم مداوم، بروز خشونت، و بی علاقگی و انجام ندادن اموری که قبلا دوست داشت و انجام می داد.

اگر کودک چنین علایمی داشت، باید با روانشناس کودک و معلم کودک صحبت و سعی کنید با هم راهی بیابید که به کودک کمک کنید این مشکلات را پشت سر بگذارد.

گاه آسیب های روانی «کودکان طلاق» باعث می شود برخی از همسران با وجود مشکلات فراوان در زندگی مشترک ترجیح دهند طلاق نگیرند، چرا که در صورت جدایی، آینده تیره ای در انتظار فرزندان آنهاست.

 از طرفی والدینی که مجبور به طلاق شده اند، همیشه در پس ذهن خود نگرانی و دغدغه دارند که آینده فرزند آنها چطور خواهد شد و آیا در شرایطی که آنها طلاق گرفته اند و فرزندانشان برچسب کودکان طلاق دارند می توان به آینده آنها امیدی داشت؟

اگر چنین سوالی را از هر فرد متخصص و آگاهی بپرسید به شما خواهد گفت کیفیت ارتباط کودکان با والدین آنها مهم ترین عاملی است که می تواند میزان عوارض طلاق برکودکان را تعیین کند و آینده کودکان را روشن یا تیره سازد. اما قدم اول برای داشتن ارتباطی مناسب با کودکان بعد از طلاق، آگاهی داشتن از نیازهای کودکان در سنین مختلف و برنامه ریزی برمبنای نیازها و ویژگی هاست. «سپیده دانایی» در گزارشی اشاره ای مختصر به این موضوع در چهار گروه سنی دارد:  

٣ تا ۶ سال (سال های پیش از دبستان)

در این سن بچه ها توانایی های شناختی، زبانی و ارتباطی خود را تقویت می کنند. اگر جدایی والدین با درگیری های کمی همراه باشد یا حداقل به کودک منتقل نشود و از سویی ارتباط او با والدین حفظ شود کودک می تواند به مهدکودک برود و رشد منظم و خوبی داشته باشد و اعتمادبه نفس و عزت نفس او نیز حفظ شود.

,[categoriy]

بدوتولد تا ٣ سالگی

مهم ترین نکته در این سن اعتماد کودکان به اطرافیان و دنیای بیرون است. در پایان سه سالگی انتظار این است که کودک بتواند خودش را جدای از والدین و مراقبان درنظر بگیرد، از نظر هیجانی تاحدی خودش را بشناسد و از فوران اولیه هیجانات خارج شده باشد، مهارت های کلامی برای برقراری ارتباط بیابد و آموزش دستشویی رفتن در او پایان پذیرفته باشد. در این محدوده سنی بچه ها نیاز دارند بتوانند اتفاقات اطراف خود را پیش بینی کنند.

نکاتی که باید توجه داشت: 

*تا هجده ماهگی دقت شود برنامه مراقبتی کودک تغییری نکند و فقط یک نفر از او مواظبت کند. ثبات مراقبت در این سن برای ایجاد اعتماد در بچه ها اهمیت بسیاری دارد.

*در زیر یک سالگی، زمانی که کودک با والد دیگری که پیش او زندگی نمی کند، می خواهد سر کند، فقط در حد چند ساعت باشد و برای خواب دوباره نزد همان والد ثابت خود برگردد.

*در محدوده هجده ماهگی تا سه سالگی باتوجه به افزایش توانایی شناختی کودک و حافظه او می تواند برای یک شب در هفته نزد والد دیگر برود.

اگر می خواهید فرزند شما آسیب کمتری بعد از طلاق ببیند سعی کنید برنامه هایی که برای او در خانه هرکدام از والدین در نظر دارید کاملا مشابه هم باشد. برنامه هایی مانند زمان خواب، نوع و میزان تغذیه، تفریح، بازی و سرگرمی، تماشای تلویزیون و…

برای این منظور لازم است قبل از آن که فرزندان شما با دو برنامه متفاوت درگیر شوند با همسر سابق خود به گفت وگو بنشینید و در این باره به یک جمع بندی کلی برسید.

در ضمن به یاد داشته باشید اگر فرزند شما در سنین نوجوانی است حتما باید برنامه ریزی برای حضور در خانه هرکدام از والدین با مشورت او باشد. برخی از بچه ها ترجیح می دهند بیشتر در خانه یکی از والدین باشند تا از این طریق راحت تر بتوانند با دوستان خود ارتباط برقرار کنند. البته حواستان باشد برخی از بچه ها موضوع حضور در خانه هرکدام از والدین را تبدیل به موضوعی برای تحت فشار قرار دادن والد دیگر می کنند و از این طریق به دنبال عملی کردن خواسته های خود هستند.

١٣تا ١٧ سالگی (سال های نوجوانی)

مهم ترین تغییر در دوران نوجوانی استقلال و خودمختاری نوجوانان است. در این سن نوسانات خلقی، لجبازی یا عدم اطاعت از دستور بزرگترها دیده می شود که البته بخشی از آن به هویت یابی نوجوانان بازمی گردد. باورها، تفکرات و اصول اخلاقی بچه ها در این سنین می تواند تغییر کند.
نکاتی که باید توجه کرد: 

* نوجوانان به دلایل گوناگون ممکن است بخواهند از هر دو والد دوری کنند، در این شرایط در عوض فشارآوردن بیشتر سعی کنید کمی آنها را درک کنید یا از نزدیکان معتمد یا مشاور بخواهید به فرزندتان کمک کند تا فاصله او با شما بیشتر از این نشود.

,[categoriy]

*برنامه ریزی برای حضور در خانه هرکدام از والدین در این سن باید با مشورت نوجوانان باشد. برخی از بچه ها ترجیح می دهند بیشتر در خانه یکی از والدین باشند تا از این طریق راحت تر بتوانند با دوستان خود ارتباط برقرار کنند. البته حواستان باشد برخی از بچه ها موضوع حضور در خانه هرکدام از والدین را تبدیل به موضوعی برای تحت فشار قرار دادن والد دیگر می کنند و از این طریق به دنبال عملی کردن خواسته های خود هستند.

*اگر بیش از یک فرزند در این سن داشته باشید ممکن است برای برنامه ریزی ها دچار مشکل شوید. چراکه هرکدام از آنها اصرار دارند مطابق نظرشان عمل شود. در این شرایط با گفت وگو مسأله را حل کنید تا رابطه شما وارد لجبازی نشود.

۶تا ١٢ سالگی(سال های دبستان)

در این دوره سنی بچه ها می توانند انضباط اجتماعی را درک کنند و با قوانین به خوبی کنار بیایند. ازسویی ارتباط با همسالان اهمیت بسیاری دارد. مشارکت در کارهای گروهی یکی از موضوعات مهم در این گروه سنی است. طی این دوره بچه ها می توانند احساسات خود را بهتر بشناسند و از نظر شناختی رشد قابل توجهی دارند. آنها می توانند در حوزه های مختلف ورزشی، هنری، شناختی و… مهارت کسب کنند. زمانی که بتوانند عملکردی خوب در مدرسه، گروه های بازی و همسالان و خانواده داشته باشند، عزت نفس شان افزایش می یابد.

منبع : برترینها

منبع :

اخبار اکاایران

تبلیغات