با کودک چگونه از مرگ صحبت مى کنید؟ - آکا



توضیح مرگ به کودکان یکى از سخت ترین کارها براى اولیاست، بخصوص هنگامى که خود آنها با غم مرگ عزیزى دست به گریبان هستند. اما مرگ یک بخش غیر قابل انکار از زندگى است و چه بخواهیم و چه نخواهیم، از خیلى خردسالى، کودکان نسبت به آن کنجکاو مى شوند و به فهمیدن و پرسیدن درباره روشهایى که احساس غم مربوط به آن را به طور طبیعىنشان بدهد، علاقه مند هستند، روشهایى که بزرگترها عزادارى مى نامند.


شاید باعث تعجب باشد که بدانید حتى کودکان ۲ ساله از مرگ آگاه هستند. کودکان در قصه هایشان یا برنامه هاى تلویزیون از مرگ مى شنوند، یا در اطراف خود حیوانات خانگى یا خیابانى مرده را مى بینند. على رغم این موارد، هیچ کدام از کودکان مفهوم مرگ را نمى دانند. آنها نمى توانند مفهوم همیشگى بودن مرگ را درک کنند و در عوض، آن را به عنوان یک اتفاق موقت و قابل برگشت

,کودکان, روانشناسی کودکان, با کودک چگونه از مرگ صحبت میکنید,روانشناسی کودک - روان شناسی کودکان و نوجوان

 

 

در نظر مى گیرند.آنها تصور مى کنند که اجساد هنوز مى خورند و مى خوابند و کارهاى همیشگى خود را انجام مى دهند، فقط با این فرق که این کارها را یا در آسمانها و یا در زیر خاک انجام مى دهند. حتى وقتى یکى از اولیا یا خواهران و برادران کودک درگذشته است، او نمى تواند این اتفاق را براى آنها در نظر بگیرد.

کودکان به روشهاى مختلف نسبت به مرگ واکنش نشان مى دهند:

اصلاً تعجب نکنید اگر کودک ۲ ساله اى در آموزش مهارت توالت رفتن پسرفت کند یا کودک ۵ ساله اى نخواهد به مهد کودک همیشگى اش برود، چرا که کودک در جست و جوى علت پریشانى و غمگینى بزرگترها است و مى خواهد بداند چرا برنامه روزمره اش تغییر کرده است. او با خودش فکر مى کند چرا به ناگهان جهان اطرافش این همه نگران کننده شده است. از سوى دیگر، ممکن است کودکى هم باشد که اصلاً واکنشى به مرگ نشان ندهد یا گاه گاهى در بین شادى و خوشحالى هاى کودکانه اش به یاد آن بیفتد که این هم کاملاً طبیعى است و دلیل سنگدلى کودک نیست! اصولاً کودکان این مفهوم را کم کم و به آهستگى درک مى کنند و نباید انتظار داشت که همه موضوع را در یک لحظه یا یک روز بفهمند و حتى بسیارى از آنها تا وقتى که کاملاً احساس امنیت نکنند، به احساس غم خود اجازه ظهور نمى دهند، یعنى فرایندى که ممکن است ماهها تا سالها به طول بینجامد، بخصوص اگر مرگ عزیزى را شاهد بوده باشند.بعضى از کودکان رفتارهایى انجام مى دهند که به نظر عجیب مى رسد. مثل بازیهاى تشییع جنازه یا اداى مردن کسى را درآوردن. این هم امرى طبیعى است، حتى اگر به نظر بزرگترها غیر معقول باشد. بنابراین، این روش ابراز احساسات در مورد مرگ را نباید از کودک گرفت.


,کودکان, روانشناسی کودکان, با کودک چگونه از مرگ صحبت میکنید,روانشناسی کودک - روان شناسی کودکان و نوجوان
احساسات خود را در مورد مرگ توضیح بدهید. سوگوارى یک قسمت بسیار مهم براى التیام غم مرگ عزیزان است و این هم در مورد بزرگسالان و هم در مورد خردسالان صادق است کودک را نباید با سوگوارى شدید، وحشت زده کرد، ولى از طرفى هم نباید مسأله را بى اهمیت جلوه داد. به کودک باید توضیح داد که بزرگترها هم نیاز به گریه کردن دارند و اینکه ما به خاطر از دست دادن کسى ناراحت هستیم. در غیر این صورت، کودک کنجکاوانه تغییرات خلقى شما را درک مى کند و بخصوص وقتى حس کند مسأله اى وجود دارد، ولى شما سعى در مخفى کردن آن دارید، نگران تر مى شود.

,کودکان, روانشناسی کودکان, با کودک چگونه از مرگ صحبت میکنید,روانشناسی کودک - روان شناسی کودکان و نوجوان
به سؤالات کودک پاسخ دهید. کنجکاوى کودکان درباره مرگ یک امر عادى است و نباید از سؤالات آنها فرار کرد، بلکه بهتر است از فرصت پیش آمده استفاده کرده و به کودک کمک کنیم تا بتواند با مسأله از دست دادن دیگران روبرو بشود.

,کودکان, روانشناسی کودکان, با کودک چگونه از مرگ صحبت میکنید,روانشناسی کودک - روان شناسی کودکان و نوجوان
جوابهاى آسان و کوتاه عرضه کنید. کودکان قدرت درک اطلاعات پیچیده و سنگین را ندارند. بنابراین سعى کنید براى توضیح مرگ وارد جزئیات و بحثهاى پیچیده آن نشوید. آنچه براى کودکان بخصوص زیر ۵ سال درک بهترى دارد، توضیح مرگ به عنوان توقف تمام کارهاى جسمانى است. مثلاً به او گفته شود مردن این گربه یعنى اینکه او دیگر راه نمى رود یا غذا نمى خورد و چیزى را نمى بیند و هیچ دردى را احساس نمى کند و جسم آن دیگر کار نمى کند.

,کودکان, روانشناسی کودکان, با کودک چگونه از مرگ صحبت میکنید,روانشناسی کودک - روان شناسی کودکان و نوجوان
کودکان نیاز دارند در مورد خودشان اطلاعاتى داشته باشند. ممکن است بپرسند که «من کى مى میرم؟» که در جواب بهتر است گفته شود «هیچ کس نمى داند که کى کسى مى میرد، ولى بیشتر ما زمان خیلى خیلى زیادى زندگى مى کنیم. من مطمئنم که تو تا وقتى که خیلى پیر بشوى، زندگى مى کنى.» یا ممکن است کودک بپرسد: «مامان، تو کى مى میرى؟» این سؤال معمولاً براى اولیا خیلى تکان دهنده است. عملاً منظور کودک از این نوع سؤال این است که آیا تو از من مراقبت مى کنى و یا چه کسى بعد از این از من مراقبت مى کند، بنابراین بهتر است به کودک گفته شود «مامان قوى و سالم است و خیلى خیلى وقت زیادى، پیش تو خواهد ماند.» حتى به کودکان زیر ۵ سال توصیه مى شود اولیا بگویند «مامان نمى میرد»، «بابا نمى میرد».


,کودکان, روانشناسی کودکان, با کودک چگونه از مرگ صحبت میکنید,روانشناسی کودک - روان شناسی کودکان و نوجوان
بنابراین اگر اینگونه جواب بدهیم که «فرزند عزیزم همه ما یک روزى مى میریم» براى کودک مانند این است که بگوییم ما همین امروز مى میریم.

,کودکان, روانشناسی کودکان, با کودک چگونه از مرگ صحبت میکنید,روانشناسی کودک - روان شناسی کودکان و نوجوان




واژه هاى مسأله ساز



در بخش نخست مقاله، به چگونگى نگاه کودکان به مقوله مرگ و اینکه آنها نمى توانند مفهوم همیشگى بودن مرگ را درک کنند و در عوض، آن را به عنوان یک اتفاق موقت و قابل برگشت در نظر مى گیرند، اشاره شد. و همچنین نکته هایى براى ایجاد ارتباط مناسب با کودکان مطرح شد. در بخش پایانى ، سایر نکات مهم در این زمینه مورد بررسى قرار مى گیرد.

,کودکان, روانشناسی کودکان, با کودک چگونه از مرگ صحبت میکنید,روانشناسی کودک - روان شناسی کودکان و نوجوان

,کودکان, روانشناسی کودکان, با کودک چگونه از مرگ صحبت میکنید,روانشناسی کودک - روان شناسی کودکان و نوجوان
از عبارت هایى که به یک امرخوب اشاره مى کند، پرهیزکنید.عبارت هاى معمول بزرگترها درمورد مرگ مثل «درآرامش استراحت کردن» یا «خواب ابدى» یا «رفتن به یک جاى دور» براى خردسالان بسیارگیج کننده است.
پس نگویید که «پدربزرگ خوابیده است» یا «به یک جاى دوررفته است». کودک ممکن است با این توضیحات از رفتن به تختخواب نگران بشود و فکرکند که او هم ممکن است بخوابد و دیگر برنگردد، یا اگر شما به خرید و کار بروید، فکرکند که شما هم برنمى گردید. مرگ را هرچه قابل لمس تر براى او توضیح بدهید مثلاً بگویید: «پدربزرگ خیلى خیلى پیرشده بود و بدن اش قادر به کارکردن نبود» اگر پدربزرگ قبل از مرگ مریض بوده اطمینان حاصل کنید که کودک بفهمد مریض شدن مثل سرماخوردن معنى مردن نمى دهد. به او توضیح بدهید که این مریضى ها نمى تواند کسى را بکشد.


,کودکان, روانشناسی کودکان, با کودک چگونه از مرگ صحبت میکنید,روانشناسی کودک - روان شناسی کودکان و نوجوان
درمورد کاربرد واژه هاى خداوند و بهشت با احتیاط کامل رفتارکنید.دقت کنید این مفاهیم را براى یک کودک ۵ساله یا حتى کوچکتر به کار مى برید و هدف شما این است که او را آرام کنید. پس مراقب باشید او را بیشتر گیج و مضطرب نکنید.


براى مثال اگر بگویید «مادربزرگ الآن خیلى خوشحال است چون توى بهشت است» کودک فکرمى کند «چطور مادربزرگ واقعاً خوشحال است اگر همه کسانى که دور و برمن هستند، این همه ناراحتند؟!» یا مثلاً بگویید که «عمو آنقدر خوب بود که خداوند او را پیش خودش برد.» کودک فکرمى کند اگر خدا عمو را پیش خودش برده چون خوب بوده پس ممکن است مامان، من یا هرکس خوب دیگرى را نیز پیش خودش ببرد!!» یا «اگر من هم خیلى خوب باشم مى توانم برم پیش خداوند و بابابزرگ را ببینم» یا اینکه «سعى کنم که بچه بدى باشم تا بتوانم بیشتر پیش بابا و مامان بمانم!» بنابراین عبارتى به کار ببرید که او را نگران تر نسازد. مثلاً بگویید: «ما خیلى ناراحتیم که بابابزرگ دیگر پیش ما نیست و ما خیلى دلتنگ او مى شویم ولى این خوب است که بدانى او الآن پیش خداوند است.»

,کودکان, روانشناسی کودکان, با کودک چگونه از مرگ صحبت میکنید,روانشناسی کودک - روان شناسی کودکان و نوجوان
منتظر واکنش هاى مختلفى ازسوى کودک باشید.کودکان علاوه بر احساس غم درباره مرگ، احساس گناه یا خشم نیز پیدامى کنند. بخصوص اگر متوفى یک فرد نزدیک خانواده باشد.


مثلاً کودک ممکن است فکرکند خواهرش به خاطر حسادت هاى او مرده است یا چون او خواهرش را کتک مى زده و اذیت مى کرده، مرده است و از این احساس به احساس گناه شدید برسد.


گاهى ممکن است کودک نسبت به متوفى خشمگین بشود که چرا او را ترک کرده و رفته، یا حتى نسبت به شما، پزشکان و پرستاران احساس خشم کند.


ازسوى دیگر کودک ممکن است با بروز رفتارى کاملاً بى تفاوت شما را متعجب کند مثلاً بگوید«حالا که بابا پیش ما نیست، من راحت تر مى توانم بازى کنم!» از اینگونه عبارات تعجب نکنید و آنها را به حساب ناتوانى کودک از درک مفهوم پیچیده مرگ بگذارید.


کودکان نمى توانند آنطور که بزرگترها معنى و اثر مرگ را درک مى کنند، این موضوع را درک کنند، بنابراین چنین کودکانى سنگدل و بى احساس نیستند.

,کودکان, روانشناسی کودکان, با کودک چگونه از مرگ صحبت میکنید,روانشناسی کودک - روان شناسی کودکان و نوجوان

 

,کودکان, روانشناسی کودکان, با کودک چگونه از مرگ صحبت میکنید,روانشناسی کودک - روان شناسی کودکان و نوجوان
انتظار تکرار سؤالات کودک را داشته باشید. سؤالات تکرارى درمورد مرگ و توضیح علائم غم و ناراحتى براى کودک ممکن است مدت ها به طور بینجامد. حتى با بزرگترشدن وى و رشد مهارت هاى شناختى او، سؤالات تازه ترى مطرح مى شود.


نگران نباشید که توضیحات شما ناقص بوده، چرا که سؤالات تکرارى کودکان یک امر طبیعى است. تنها کارى که باید بکنید این است که با صبر هرچه تمامتر به آنها پاسخ دهید.

,کودکان, روانشناسی کودکان, با کودک چگونه از مرگ صحبت میکنید,روانشناسی کودک - روان شناسی کودکان و نوجوان
به کودک کمک کنید خاطرات خوب فرد فوت شده را به یاد بیاورد. صحبت از شیرینى با او بودن و اجازه تعریف از گذشته دادن به کودک خیلى آرامش مى دهد. کودکان به روش هاى قابل لمس براى سوگوارى نیازمند هستند، بنابراین به جاى شرکت درمراسم تدفین، کودک زیر۵سال مى تواند در خانه شمع روشن کند یا یک آواز براى فرد درگذشته بخواند، تصویر او را بکشد یا در مراسم دیگر سوگوارى شرکت داده شود.


دادن یک وسیله از فرد فوت شده به کودک، براى ایجاد احساس آرامش در او بسیار مؤثر است؛ مثلاً مى توان یک گردنبند از مادربزرگ را دراتاقش گذاشت.

,کودکان, روانشناسی کودکان, با کودک چگونه از مرگ صحبت میکنید,روانشناسی کودک - روان شناسی کودکان و نوجوان
گاهى اوقات مادر به علت سقط جنین بیمار، دچار سوگ مى شود. دراین موارد کودک نیز نگران مادر مى شود حتى بدون اینکه بداند حاملگى و تولد چه معنى مى دهد. او ممکن است احساس گناه کند و یا به سوگ ازدست رفتن نقش خواهر یا برادر بزرگترشدن خودش بنشیند که شما ازقبل به او وعده داده بودید. دراین مواقع، کودک احتیاج دارد مطمئن بشود اینگونه مرگ و میر خیلى نادر است، بخصوص اگر شما قصد باردارى دیگرى دارید. به کودک باید توضیح داد «بچه فوت شده به اندازه کافى بزرگ نشده بود که بتواند به دنیا بیاید و بیرون شکم مامان زندگى کند». به کودک خود اجازه بدهید با کشیدن یک نقاشى یا درست کردن یک کاردستى دراین باره سوگوارى خود را نشان بدهد.

,کودکان, روانشناسی کودکان, با کودک چگونه از مرگ صحبت میکنید,روانشناسی کودک - روان شناسی کودکان و نوجوان
درمواقعى که از تلویزیون یک حادثه را مشاهده مى کنید، کودک شما اضطراب و نگرانى شما را درک مى کند. بنابراین به او بگویید «از اینکه مردم ناراحت شده اند و با سختى روبه رو هستند من هم ناراحت هستم. ولى درکنار تو، کودکم، خواهم بود و از تو مراقبت خواهم کرد.»




,کودکان, روانشناسی کودکان, با کودک چگونه از مرگ صحبت میکنید,روانشناسی کودک - روان شناسی کودکان و نوجوان
سعى کنید که کودک هرچه زودتر به زندگى همیشگى و روزمره اش برگردد، فعالیت ها و برنامه هاى همیشگى به کودک کمک مى کند که زودتر احساس امنیت و آرامش کند.



,کودکان, روانشناسی کودکان, با کودک چگونه از مرگ صحبت میکنید,روانشناسی کودک - روان شناسی کودکان و نوجوان
در شرایط دشوارى که خود شما ازیک غم بزرگ دررنج هستید، انتظار رفتارکامل و بدون اشکال ازخود نداشته باشید. دراین مواقع، ممکن است شما جلوى کودک گریه کنید یا جواب سؤالات او را در وهله اول نداشته باشید که اینها همه طبیعى است. بنابراین از دوستان و اقوام کمک بخواهید و به یاد داشته باشید هرچه شما به خودتان بیشتر کمک کنید تا با مسأله سوگ کنار بیایید، به کودکتان نیز بیشتر مى توانید یارى برسانید

با کودک چگونه از مرگ صحبت میکنید, توضیح مرگ به کودکان, مرگ, اجساد, واکنش کودکان نسبت به مرگ, با کودک چگونه از مرگ صحبت میکنید, توضیح مرگ به کودکان, مرگ, اجساد, واکنش کودکان نسبت به مرگ,


مرتبط با والدین و کودکان

  • با کودکان لوس چگونه برخورد کنیم؟
  • نظرات هربارت در باب تعلیـــم و تربیــت
  • نرس کودک از دکتر

ابربرچسب : راههای سقط جنین در هفته های اول بارداری ، روش سقط جنین با دارو گیاهیu200e ، روشهای سقط جنین با داروهای گیاهی ، جلوگیری از سقط جنین با طب سنتی ، روش سقط جنین در ماه اول بارداری ، سقط جنین در ماه اول ، سقط جنین در هفته اول با داروهای گیاهی ، سقط جنین در ماه اول با زعفران ، علائم سقط جنین در ماه اول بارداری ، نشانه های سقط جنین در ماه اول بارداری ، روش سقط جنین در هفته های اول بارداری ، سقط جنین در دو هفته اول بارداری ، روش های سقط جنین در هفته اول بارداری ، سقط جنین ، سقط جنین در ماه اول با قرص ، روش های سقط جنین در ماه اول بارداری ، روشهای سقط جنین در هفته های اول بارداری ، نحوه سقط جنین در ماه اول بارداری ، سقط جنین دو ماهه با قرص ، سقط جنین با آمپول پروستاگلاندین قرص و شیاف ، روشهای سقط جنین در ماه اول حاملگی ، درمان سقط جنین با طب سنتی ، علائم سقط جنین در هفته اول بارداری ، سقط جنین دو ماهه ، روشهای سقط جنین در هفته اول بارداری ، قرص برای سقط جنین سه ماهه ، سقط جنین در ماه اول با دارو گیاهی ، راههای سقط جنین در ماه اول بارداری ، سقط جنین با قرص در ماه اول ، سقط جنین در ماه اول با آمپول ، راه های سقط جنین در ماه اول حاملگی ، روشهای مقاله سقط جنین غیرقانونی در ایران ، روشهای راههای علائم روش دلایل سقط جنین در ماه اول بارداری ، چگونگی سقط جنین در ماه اول بارداری ، راه های سقط جنین در هفته اول بارداری ، دلایل سقط جنین در هفته های اول بارداری ، احکام شرایط سقط جنین در فقه اسلامی ، سقط جنین در هفته های اول بارداری ، قانون آمار قوانین هزینه سقط جنین در ایران ، سقط جنین در هفته اول با دارو ، روش راههای سقط جنین با داروهای گیاهی ، روش سقط جنین در ماه اول حاملگی ، آمپول سقط جنین در هفته دوم ، دلایل علائم سقط جنین در هفته های اول بارداری ، علائم سقط جنین در هفته های اول بارداری ، سقط جنین در هفته ی اول بارداری ، سقط جنین در ماه اول بارداری چگونه است ، داروهای سقط جنین در ماه اول بارداری ، سقط جنین با طب سنتی ، سقط جنین با آمپول پروستاگلندین قرص و شیاف ، راههای روش علائم روشهای سقط جنین در هفته های اول بارداری ، راههای سقط جنین در هفته اول بارداری ، روش سقط جنین در ماه اول با قرص ، سقط جنین با قرص ، روش روشهای سقط جنین در هفته اول بارداری ، سقط جنین در ماه اول حاملگی ، سقط جنین در ماه اول چگونه است ، روش های سقط جنین با داروهای گیاهی ، داروهای سقط جنین در هفته های اول بارداری ، روش سقط جنین با داروهای گیاهی ، قرص سقط جنین سه ماه اول ، راه های سقط جنین در ماههای اول بارداری ، روشهای سقط جنین در ماه اول بارداری ، روش های سقط جنین با داروی گیاهی ، سقط جنین در ماه اول با گیاهان دارویی ، سقط جنین در سه هفته اول بارداری ، سقط جنین در ماه اول با دارو ، دیه حکم روش راههای داروهای سقط جنین دو ماهه ، سقط جنین با قرص در ماه دوم ، روش سقط جنین با گیاهان دارویی ، سقط جنین در ماه اول بارداری ، روش سقط جنین در هفته دوم بارداری ، روش سقط جنین با داروی گیاهی

اخبار اکاایران

تبلیغات