بیانیه کمسیسیون حقوق بشر اسلامی بمناسبت روز کودک - آکا

بیانیه کمسیسیون حقوق بشر اسلامی بمناسبت روز کودک

سال هاست که جامعه بشری برای اهتمام بیشتر به رعایت وضعیت کودکان وحمایت های ویژه از آنان به فکر نامگذاری یک روز به نام آنها افتاده است . در یکصد ساله اخیر آن گونه که ثبت شده اولین بار در ترکیه23 آوریل را روز بین المللی کودک نامیدند. سپس در سال1925 میلادی کنفرانس جهانی تندرستی کودکان در ژنو سوئیس یکم ژوئن را به عنوان روز بین المللی کودک(international children day )نامید . بعدها در سال 1954 مجمع عمومی ملل متحد از کشورها خواست که یک روز را در جهت ارتقاء درک متقابل میان کودکان و اتخاذ تدابیری به نفع و در جهت پیشبرد رفاه کودکان سراسر جهان به عنوان روز جهانی کودک (universal children day) نامگذاری نمایند .متعاقب تصویب اعلامیه حقوق کودک در 20 نوامبر 1959 و سپس تصویب پیمان نامه حقوق کودک در 20 نوامبر 1989 خیلی از کشورهای جهان 20 نوامبر را بنام روز جهانی کودک در سطح داخلی کشورها ی خود منظور نمودند اگر چه همچنان در میان کشورها تنوع اختصاص روزی بنام روز کودک را می توان مشاهده کرد، بدین صورت که خیلی از کشورها هنوز یکم ژوئن را روز کودک می نامند...

بیانیه کمسیسیون حقوق بشر اسلامی بمناسبت روز کودک
بیانیه کمسیسیون حقوق بشر اسلامی بمناسبت روز کودک

 و برخی کشورها روزهای دیگری از سال از جمله یکم اکتبر ،12اکتبر ، چهارشنبه چهارم ماه اکتبر ،9  سپتامبر،25 دسامبر ، ویا برخی روزهای دیگر را برگزیده اند. در تقویم ملی ایران روز 8 اکتبر یعنی 16 مهر ماه به عنوان روز جهانی کودک و در راستای توصیه کلی مصوبه مجمع عمومی ملل متحد در سال 1954 تعیین شده است، اگر چه این نامگذاری منافاتی با بزرگذاشت جایگاه کودک و ضرورت توجه به حقوق انسانی  وی در ایام دیگرسال از جمله مناسبت های مذهبی مرتبط یا سالروز تصویب پیمان نامه حقوق کودک درسازمان ملل یا سالروز الحاق ایران به پیمان نامه حقوق کودک ندارد. بهر حال، 16 مهرماه سالی دیگر فرارسید و جامعه ایرانی در این مناسبت می تواند ضمن یادآوری آرمان ها  واصول  دینی، فرهنگی ، حقوقی و انسانی خود در عرصه حمایت از کودکان ،دستاوردها و ناکامی های یکساله گذشته و یا چالش های فراروی را به داوری جمعی بگذارد و با همفکری و تشریک مساعی راهکارهای مناسب جهت حرکت موفق تر خود در آینده را اتخاذ نماید . کمیسیون حقوق بشر اسلامی ایران ضمن تبریک این روز به یکایک کودکان ارجمند سراسر کشور پهناورمان و به یکایک کودکان در سراسر جهان ، فرصت را مغتنم دانسته و چند نکته را از منظر نگاه قالب این سازمان که نگرشی فنی حقوقی است ، به مخاطبان ارجمند تقدیم می دارد :

1-از حیث معیارهای ارزشی و اصول مبنائی فرهنگی جامعه ایران ، طیف وسیعی از حقوق برای کودکان از یکسو و تکالیف متعدد برای پدر و مادرها و جامعه و مسئولین از سوی دیگر مقرر شده که ابعاد مختلف حیات و رستگاری کودک را شامل می شود . در این معیارهای مبنائی گاه آنقدر تاکیدات برجسته ای در جهت محبت به کودک و مراقبت از رشد و کمال مادی و معنوی او لحاظ شده که در قالب های حقوقی و قانونی نمی گنجد و ظرافت ها و لطافت های وسیع تری می طلبد.  فلذا از حیث معیارها ومبانی دینی ،ملی وفرهنگی خود ظرفیت های بسیاری در این زمینه داریم که هنوز نتوانسته ایم در عمل و اجرا آنها را نهادینه کنیم . روز کودک فرصتی است که آن معیار ها و مبانی را بدرستی بشناسیم و یادآور شویم و کارشناسان تلاش دو چندان نمایند که چگونه می توان عرصه های عمل و اجرا را با بهر ه مندی درست از مبانی و اصول بهتر کرد و ضعف و اشکا لات موجود را مرتفع ساخت .

2-جمهوری اسلامی ایران در جهت نشان دادن پایبندی خود به موازین بین المللی حمایت از کودکان، پیمان نامه حقوق کودک را در زمستان سال 1372 تصویب کرده و در اجرای آن تاکنون گزارش های ادواری به کمیته حقوق کودک ارائه داده است. هم چنین جمهوری اسلامی ایران پروتکل اختیاری پیمان نامه حقوق کودک راجع به منع فروش ، فحشا و هرزه نگاری کودکان را در 9/5/86 برابر مصوبه مجلس شورای اسلامی پذیرفته است و به عنوان اقدامی جدید در اجلاس اخیر مجمع عمومی ملل متحد در نیویورک که توام با شرکت رئیس جمهور ایران در اجلاس مربوطه بود، الحاق ایران به پروتکل اختیاری دیگر پیمان نامه حقوق کودک که در مورد منع بکارگیری کودکان در مخاصمات مسلحانه است ، رسما به سازمان ملل اعلام شد . در کنار این اسناد ، جمهوری اسلامی ایران مقاوله نامه بدترین اشکال کار کودک مصوب سازمان بین المللی کار (شماره 182) را در سال 1381 پذیرفته و بدان ملحق شده است . مفهوم ساده تعهد پذیری ایران در قبال اسناد یاد شده آن است که این دغدغه وآمادگی در نهادهای رسمی ایران وجود داشته که از تجربیات و سازکارهای جهانی نیز به عنوان مکمِّل تدابیر و مقدورات داخلی برای ارتقا ء حقوق کودک بهره مند شوند .در راستای همین آمادگی و دغدغه بوده است که تا بحال چند گزارش ملی به کمیته حقوق کودک ارائه شده و همین امسال نیز در اجلاس سالیانه سازمان بین المللی کار مسئولین وزارت کار گزارش ملی اجرای یک ساله اخیر تعهدات مربوط به مقاوله نامه 182 را ارائه کردند . در همین راستا بوده که برخی از توصیه های کمیته حقوق کودک در نظام حقوق داخلی ایران بررسی و تدابیر شایسته اتخاد شده یا در دست انجام است مثلا در 13/10/88 برابر مصوبه دولت، وزارت دادگستری به عنوان مرجع ملی هماهنگی اجرای پیمان نامه حقوق کودک تعیین شد و بدینسان یکی از اشکالاتی  که طی چندین سال به کشور ما از حیث عدم تعیین مرجع ملی هماهنگ کننده اجرای تعهدات مبتنی بر پیمان نامه حقوق کودک وارد می شد، تا حدودی رفع شد اگر چه بهر حال چه در سطح داخلی و چه در سطح بین المللی عملکرد های یک نهاد تاثیر جدی برای داوری در خصوص روند های مثبت یا منفی اتخاذشده دارد و باید به انتظار نشست که مرجع ملی تا چه حدی برای رفع مشکلات و نارسایی های حقوق کودک در کشورما وجهت دهی موثر به سازمان ها و نهادهای مختلف برای انجام وظایف قانونی خود و ارتقاءحقوق کودک موفق عمل خواهد کرد . بهر حال همین حال گام برداشته شده از حیث حقوقی قابل تقدیر است و امکانی است تا کارشناسان و صاحبنظران رشته های مختلف مرتبط با حقوق کودک دغدغه ها و دیدگاهها و توصیه های فنی خود را به دبیر خانه مرجع ملی منعکس کنند .

3-امسال در سطح جهانی دو شعار برای روز کودک پیشنهاد شده است. اول آنکه "کودکان در قلب اهداف توسعه هزاره " و دیگری "با هم برای ارتقاء عادلانه ایمنی کودکان تلاش کنیم " .این شعارها در سراسر جهان قابل فهم هستند و اگر به زبان مناسب برای کودکان توضیح داده شود قطعا دیدگاه ها و دغدغه های خود را به روشنی با خانواده یا جامعه ملی و جهانی در میان خواهند گذاشت . اهداف هزاره توسعه در واقع هشت هدف مشترک هستند که جامعه جهانی در سال 2000 بر سر آنها توافق کرد تا اهداف مزبور تا سال 2015  تحقق یابند . اهداف هشتگانه عبارتند از : ریشه کنی فقر ، تامین آموزش ابتدایی در سطح جهانی ، برابری جنسیتی و تواتمندسازی زنان ، کاهش مرگ و میر اطفال ، بهبود وضعیت مادران ، مبارزه با ایدز ، مالاریا و سایر بیماری ها ، تضمین پایداری محیط زیست ، مشارکت جهانی برای توسعه. همانگونه که ملاحظه می شود اکثر اهداف هزاره یا مستقیما به کودکان مربوط می شوند و یا غیر مستقیم در ارتباط جدی با شرائط کودکان هستند. بنابراین وقتی سخن از "کودکان در قلب اهداف هزاره توسعه" به میان می آید در واقع نوعی یادآوری جدی برای همه سیاستگذاران،مجریان وعموم مردم در سراسر جهان است که توجه داشته باشند اگر خواهان بهبودِ شرائط کودکانمان هستیم برای تحقق هدف های هشتگانه باید تلاش کرد و بالعکس، اگر مشکلات جدی اعم از تهدیدات متوجه حیات کودک، کار کودک ،ترک تحصیل وبیسوادی ،عدم سلامت و ابتلا به بیماری های مختلف را در مورد میلیون ها کودک در اقصی نقاط جهان می بینیم به خاطر آن است که هنوز در خیلی مناظق جهان از هدف های هشتگانه توسعه هزاره عقب هستند . و اما شعار دیگر مطرح شده برای امسال در نگاه اول به اندازه کافی گویا برای همه به نظر می رسد ولی اگر عمیق تر تامل کنیم درخواهیم یافت که در بسیاری جوامع، هنوز ابعاد مختلف ایمنی کودکان را به صورت جامع شناسائی ولحاظ نکرده اند وهنوز عوامل صدمه زننده به ایمنی کودکان را در ابعاد مختلف در نظر نگرفته اند و برای رفع عوامل مزبور تدابیر متنوع قانونی ،اجرائی وقضائی تعبیه ننموده اند خصوصا با توجه به قید دیگری که در شعار آمده است یعنی"ارتقا عادلانه".  بهبود عوامل ایمنی و رفع موانع و مشکلات فراروی باید به نحو عادلانه و بدون تبعیض ها و اجحاف های مختلف ناشی از شهر نشینی یا روستا نشینی، وابستگی به خاانواده متمکن یا متوسط وضعیف ،تعلق به قومیّت یا نژاد وقبیله خاص ،پسر یا دختر بودن وامثالهم پیگیری شود . البته که اجرای این هدف گذاری کار سختی است و باور درست و برنامه ریزی وتلاش وعزم همگانی می طلبد.

4-در کشور ما قریب به 13 میلیون کودک با آغاز سال تحصیلی جدید روانه مدارس شدند. در حال حاضر بحث نظام آموزشی جدید وتحول بنیادین در نظام آموزش وپرورش ، بحث اتصال مدارس به شبکه جهانی اطلاعات، بحث رفع محرومیت های مدارس برخی مناطق آسیب پذیر کشور،بحث شناسنامه سلامت کودکان ودهها عنوان دیگر مطرح است . در روز کودک می توان از عموم خانواده ها و نظام آموزش وپرورش ودیگر سازمانها ونهاد های مرتبط درخواست کرد که عنایت داشته باشند انسان در طراز اندیشه اسلامی ،انسانی با کرامت وتوام با حریّت وآزادگی است،انسانی که فکر واندیشه  وجسم  وامکانات خود را امانتی الهی می داند که می بایست در خدمت تعالی نوع بشر قرار گیرد وهمواره احساس همبستگی در قبال درد ورنج نوع بشر دارد . همه برنامه ریزی ها وتلاش های فرهنگی وتربیتی شایسته است در مسیری قرار گیرد که کودکان ما از همین آغاز رشد وتعالی به سمت طراز یادشده حرکت کنند نه اینکه از خود باوری و احساس عزت نفس بدور باشند و با حجم زیاد محفوظات وتکالیف درسی سرگرم و در عمل مُقلد فرهنگ های دیگر و برخی مصادیق ساخته شده آنها در قالب برنامه سازی های هنری وفرهنگی و ورزشی وامثالهم باشند. اگر نظام آموزشی ما بتواند انسان های با کرامت و عزّت را در خود بپروراند براحتی شاهد آسیب های مختلف اجتماعی درزمان حال وآینده نخواهیم بود وانسان های با کرامت وشجاع وصادق در قبال هرگونه نقض حقوق انسانی از خود حساسیت و واکنش نشان داده و از هر گونه تلاشی جهت بهبود امور خود ودیگران دریغ نخواهند ورزید .

5-عرصه های نگران کننده مربوط به حقوق کودکان چه در سطح ملی وچه در سطح جهانی کم نیستند. کمیسیون حقوق بشر اسلامی ایران در حد خود بر بسیاری از عرصه های مربوطه وقوف نسبتا قابل توجهی دارد و همواره در تلاش است که با ارائه توصیه ها ونظرات مشورتی به نهادها و مراجع رسمی ، برگزاری برنامه های آموزشی وترویجی ،شبکه سازی همیاری های مردمی ،انجام تحقیقات وپژوهشهای کاربردی و خصوصا بهره مندی از یاری ومدد رسانی خود کودکان در قالب شبکه یاوران حقوق بشر سهمی هر چند کوچک برای رفع نارسائی های موجود ایفا نماید. روز کودک فرصت فرخنده ای است که به یکایک تلاشگران معطوف به بهبود امور کودکان خسته نباشید بگوئیم وهمه با هم عهد ببندیم که برای رفع نگرانی های موجود از همین امروز دست بکار شویم وهر یک سهمی مثبت در خور مقدورات خود در این زمینه ایفا نمائیم.

به امید آینده ای بهتر درپرتو عنایات خداوند مهربان، همو که قبل از آمدن هر کودکی به این جهان ضروری ترین موجبات حیات را به بهترین شکل وکیفیت ارزانی داشته و می نماید وتمام استعداد ها وظرفیت های رشد وتعالی را در اختیار کودک قرار می دهد  تا با همت پدر ومادر وجامعه و تلاشهای خود فرد زمینه شکوفائی آنها فراهم آید.

ویرایش وتلخیص:آکاایران

بیانیه کمسیسیون حقوق بشر اسلامی بمناسبت روز کودک گردآوری توسط بخش روانشناسی کودک - روان شناسی کودکان و نوجوان سایت آکاایران

اخبار اکاایران

تبلیغات