سرفصل های اساسی و ساده زندگی خانوادگی - آکا

سرفصل های اساسی و ساده زندگی خانوادگی

سرفصل های اساسی و ساده زندگی خانوادگیدر این مقاله با دیدگاه های دکتر احسان الله محمدی پژوهشگر و محقق علوم شناختی درخصوص سرفصل های اساسی زندگی خانوادگی آشنا می شویم.

روانشناسی خانواده,سرفصل  های اساسی و ساده زندگی خانوادگی

 مطالعات علمی ایشان ساده سازی، کاربردسازی و توجه به نیازهای واقعی خانواده ها و دستگاه های آموزشی - تربیتی می باشد. امیدواریم بتوانیم با نوشتار این محقق ارزشمند، همراه باشیم.
● سرفصل اول
کودکان باید از همان روز اول ولادت که هنوز در گهواره قرار دارند باتوجه به صفات و ویژگی های انسانی، تربیت شوند و مادر و پدر بایستی، طفل شیر خوار خود را با خواندن صفحاتی از آثار و ادبیات داستانی بخوابانند و هنگامی که کودک حتی در خواب است با ملودی های خوش، ادبیات دلگرم کننده و شیرین را زمزمه نمایند تا کودک از همان روزهای اول زندگی، کلمات را بشنود و در خاطرش نقش ببندد، چون که کودک، هرچه را ببیند و بشنود، در ذهنش جای می دهد و بعد در بزرگسالی آثار آن را، ظاهر می سازد. سیستم شعوری و قلبی کودک، مثل اسفنج است که اگر آن را در آب فرو ببری آب را به خود جذب می کند و اگر در سرکه بیندازی، سرکه را! و هروقت آن اسفنج را فشار بدهی، هرچه را به خود کشیده، پس می دهد.
پس مادر و پدر عزیز یادتان باشد که:
کودک در ابتدا همچون گیرنده قوی همه ملودی های حسی، جسمی و عاطفی را می پذیرد.
● سرفصل دوم:
با کودکان، هرگز نباید به درشتی و تندی، رفتار کرد و سخنان نالایق را خطاب به کودکان بر زبان راند. کودکان خیلی حساس هستند. قلبشان از آینه صاف تر و لطیف تر است و از کوچک ترین حرف های ناملایم آئینه وجودشان غبارآلود و مکدر می شوند.
مادران و پدران همیشه در نظر داشته باشند که گفتار درشت، همچون شمشیر دیده می شود و گفتار نرم به جای شیر، پس تا شیر هست، چرا شمشیر به کار افتد؟ فریاد، ناسزا، بی قراری و عصبانیت مادر و پدر، پرده حیای طفل را می درد و کودک را نسبت به مادر و پدر، گستاخ و جسور می کند و عزت نفس، غرور، شرف و هویت او را کم کم از میان می برد و کار به جایی می رسد که کودک دیگر از دشنام و ناسزا، متاثر نمی شود و سرانجام درست مانند پدر و مادر خود از همان گفتارهای منفی برای روبرو شدن با آن دو استفاده می کند.
● سرفصل سوم
کتک زدن کودکان و تنبیهات بدنی، در هر شرایطی ناپسند و زشت است، حتی گذشتن چنین فکری، در ذهن و خیال مادران و پدران گناه است.
کتک زدن، هرگز کسی را تربیت نکرده است و کوچکترین اثر آموزشی نداشته است. صدمه زدن به کودکان، سلاح مادران و پدران عاجز است، چون مادران و پدران آشنا به اصول روانشناسی و تربیتی، به راحتی با برخوردی مناسب و صحیح از انجام دادن رفتارهای ناشایست کودکان خود جلوگیری می کنند.
اصول روانشناسی و تربیتی می گوید: مادر و پدر که کلید قلب کودکان در دست آنان است، با کودکان خود، رفیق شفیق و مونسی دلسوز باشند و چنان محبت کودکان را جلب کنند که در مواقع سختی و آلام ذهنی و گرفتاری های فکری و درونی به مادران، پناه ببرند و اسرار گفتنی و ناگفتنی خود را صریح و بی پرده، بر زبان رانند، اگر غیر از این باشد، کودکان از محیط خانه و کاشانه خود، فاصله خواهند گرفت و با افرد ناشایست و بی مسئولیت ارتباط دوستانه برقرار خواهند کرد.
در این جایگاه است که بین مادر و پدر و فرزند، پرتگاه هولناکی به وجود خواهد آمد و رفته رفته، طغیان، بر آنان چیره خواهد شد.کودک، مانند غنچه ای است که با وزیدن نسیم ملایم تعلیم و تربیت انسانی، شکفته می شود و هیزم نیست که محتاج به تبر باشد. کودکان، نونهالان باغ خانواده شما هستند. به شکوفایی و آشکار ساختن استعدادهایشان توجه نمائید.
● سرفصل چهارم:
شیوه گفتار و رفتار مادر و پدر، تا ثیر مستقیم شدیدی را بر روی کودکان می گذارد و در نتیجه، مادر و پدر خود پایه گذار آداب و اخلاق فرزندانشان می باشند.
مادران و پدران در محیط خانواده، به هرگونه که رفتار کنند و به هر شیوه ای که سخن بگویند خواه خوب و خواه بد، الگوی رفتار کودکان خواهند بود، زیرا همه کودکان مقلدند و حرکات اطرافیان خود را تقلید می کنند.
نتیجه آن است که مادران و پدران، باید در گفتار و رفتار خود نسبت به کودکان، توجه و دقت داشته باشند و هر آنچه را که می خواهند در کودکانشان به وجود آورند، خودشان به آن عمل نمایند و همیشه راستگو باشند، کارهای شایسته و صحیح را انجام دهند و کارهای ناشایست و ناصحیح را انجام ندهند.
کودکان مقلدند و همه حرکات شما را به راحتی تقلید می نمایند، پس تصویر های مثبت را در ذهنشان مهیا نمائید.
● سرفصل پنجم:
مادر و پدر، باید در تمامی مسائلی که در رشد، تربیت و آموزش فرزندانشان موثر است اتفاق نظر داشته باشند و در تمامی امور، از جزئی و کلی با یکدیگر موافق باشند و برای رسیدن به این منظور مهم تربیتی، مادر و پدر، باید با یکدیگر “مذاکره و مشاوره” کنند و با یکدیگر پیمان ببندند که نگذارند کودکان، در محیط خانواده شاهد بگومگو، کشمکش و مشاجره بین آنان باشند، زیرا اگر کودک حس کند که میان مادر و پدرش، اختلاف نظر و کدورت وجود دارد، خیلی پریشان خاطر می شود و این موضوع، اثرات بسیار نامطلوبی در روان او می گذارد. وقتی مادر و پدر از روی منابع حقیقی روانشناسی و اصول تربیتی صحیح، راه تربیت کودکان خود را یافتند، باید هر دو در عمل کردن به آن، متحد باشند و دیگر هیچ کدام قوانین و دستورهای دیگری را نقض نکند، اگر غیر از این باشد، در شادی و خرمی به روی آن خانه، برای همیشه بسته می شود و بعضی کودکان طرفدار پدر و برخی جانبدار مادر خواهند بود و در این صورت، تربیت مشکل، بلکه محال است.
اصل توافق، اصل مذاکره، مشاوره و همپیمان بودن را بین خود به وجود آورید تا کودک به طرفداری یک طرفه و منفی سوق پیدا نکند.
● سرفصل ششم:
مادران و پدران، باید نسبت به یکدیگر “احترام متقابل” داشته باشند و هیچ کدام از دیگری بدگویی نکنند و خلاف احترام رفتار ننمایند، زیرا اگر پدر نزد کودک، مادر را خوار و خفیف کند و از حرمت او نزد کودک بکاهد و یا مادر، همین رفتار را نسبت به پدر داشته باشد، دیگر ممکن نیست که در آن خانوادهمحبت” حکمفرما شود و کودکان هرگز با مفاهیم الفت و صمیمیت، تربیت و رشد نخواهند یافت. مادر و پدر نباید به کودکان این فرصت و اجازه را بدهند که در غیاب یکی از آنها از دیگری به بدی یاد کنند.
بلکه باید به گونه ای رفتار نمایند که کودکان مادر و پدر را یک نفس، در دو بدن بدانند و جدایی بین مادر و پدر را حس نکنند و اگر احیانا اختلاف نظری در نحوه تربیت فرزندانشان بین آنان وجود داشت باید آن را در غیاب فرزندان حکیمانه حل کنند و در خلوت، موضوع را مورد تامل و چاره اندیشی قرار دهند تا به یک نظر منطقی و صحیح برسند.
باید در غیاب کودک و در خلوت، مسائل خانوادگی نگران کننده و منفی را مورد بررسی و تامل قرار دهند تا راه حل مشکل را به دست آورند.
● سرفصل هفتم:
تشکیل گردهمایی ها و مهمانی های خانوادگی با شرکت مادر، پدر و کودکان برای مذاکره در مسائل مهم زندگی بسیار مهم است. با تشکیل جلسه شور و مشورت هفتگی یا ماهانه در محیط خانواده این امکان ایجاد می شود که همه مسائل مهم خانواده را از اهداف و آرمان ها گرفته تا مسائل ارزشمند و مشکلات مادی و ذهنی را که در مسیر اقدامات مشترک مادر، پدر و فرزندان و جود دارد مورد بحث و بررسی قرار گیرد. هدف اصلی از برگزاری یک مهمانی خانوادگی، برانگیختن و بالا بردن ذوق و شوق حاکم در میان اعضای خانواده، ارزش دادن به همه افراد خانواده و بالاخره انتخاب بهترین راه برای رسیدن به زندگی مطلوب و کمال انسانی است که خوشبختی واقعی را برای همه اعضای خانواده به همراه داشته باشد.
● سرفصل هشتم:
مادران و پدران، تاریخ را برای کودکان به صورت قصه و حکایت بیان کنید و برای فرزندان خود با زبانی ساده زندگینامه برخی از مشاهیر و بزرگان را که به درجات بالایی رسیدند بیان کنید تا آن صفات و کمالات در آنان نیز شکل بگیرد. در این مسیر می توانید از انواع وسایل نوشتاری و تصویری نیز استفاده کنید. بیان حکایاتی از حیات افراد مقدس و بزرگان علمی، اخلاقی، هنری، ورزشی و... که در راه رسیدن به هدف با سختی های زیادی روبرو شدند، بسیار مفید خواهد بود.
انتقال تاریخ به محیط خانواده، فضای خانواده را در مقابل انواع مشکلات مقاوم نموده و قبول صبر و تحمل را در راه رسیدن به هدف ها و آرمان ها برای کودکان مهیا می نماید.
● سرفصل نهم:
زینت دادن فضای اتاق ها در محیط خانواده با استفاده از تصاویر اماکن مقدسه، تاریخی، علمی و عکس های قدما و مشاهیر در روان کودکان بسیار موثر خواهد بود اما در آراستن فضای اتاق ها باید جانب “اعتدال” رعایت شود، به طوری که از منزلت و قدر این تصاویر نکاهد. با وجود اینکه باید جواب های مناسب به آنها داده شود تا از این اطلاعات، کودک به منبع حقیقی تمسک نماید.
پس مادر و پدر باید بدانند که:
روان کودک اصل پرسشگری را با تصاویری که بر روی دیوارها نصب شده است به راحتی می تواند آغاز نماید و تکامل ذهنی کودک با ساده ترین راه میسر می گردد.
● سرفصل دهم:
صبح، شب و در هر موقع مناسب مادر و پدر باید فرزند خویش را نصیحت کند و این نکته را بازگو کند که ما انسان های حقیقی، الهی و اجتماعی هستیم پس باید در کوی، مدرسه و در تمامی محیط ها با دیگران به گونه ای رفتار کنیم که هیچ کس نتواند از ما ایراد بگیرد، هرکاری را که قصد انجام دادن آن را کردیم، دقت کنیم که مبادا خدای نخواسته سبب بدنامی خود، خانواده، کشور و انسانیت شویم، میزان رفتار و گفتار ما باید مبانی مشترک اصول انسانی، الهی، جهانی و ملی باشد و پدر و مادر وظیفه دارند علاوه بر اجرای این اصول آموزش خود را بر مبنای تعلیم و تربیت صحیح بر پایه روانشناسی قرار دهند.
تذکر مسئولیت انسانی به کودک مهمترین آموزش تربیتی خواهد بود.
● سرفصل یازدهم:
پدر و مادر باید مفاهیم ارزشمندی همچون اخلاق انسانی را به کودکان آموزش دهند. آنان باید از روی کمال دلسوزی، آموزش مطالب اخلاقی و انسانی (آموزش مسائلی مانند محبت انسانی، محبت به دیگران، محبت به خود و محبت به طبیعت را با زبانی نرم، کلامی محبت آمیز و با چهره ای پر از عشق و شور به کودکان خود انتقال دهند.
مادر و پدر باید بدانند که:
در آموزش اخلاق و ایجاد محبت انسانی و ذاتی در کودکان هیچ مانع و بهانه ای نباید به وجود بیاید، آموزش مسائل انسانی و محبت آمیز به کودکان وظیفه حقیقی و وجدانی مادران و پدران است.
● سرفصل دوازدهم:
باید به نظافت، پاکیزگی و بهداشت جسم و روان کودکان از همان روزهای اول اهمیت خاصی داده شود و با همه نیرو تلاش کنند که کودکان مظهر نظافت، لطافت و پاکیزگی باشند. هر مادر و پدری به فراخور قدرت و استطاعت مالی خود باید در بهداشت لباس، بدن، مو، طرز غذا خوردن، نگهداری وسایل و... فرزندان خود بکوشند. برقراری نظم و تربیت در تمامی کارها و احوال محیط خانواده برای کودکان، بهداشت جسم و ذهن و محبت را به عنوان اولین حرکات اولیه مهیا می سازد و عادت کردن کودک را در داشتن نظم و ترتیب بزودی به بار می آورد.
آغاز ایجاد نظم و ترتیب، محبت و بهداشت در فضای جسم و ذهن کودک از برقراری نظم و ترتیب بین وسایل و اثاث محیط خانه آغاز می گردد.
● سرفصل سیزدهم:
مادران و پدران باید در خانواده به کودکان، سخنان و اندیشه های اخلاقی را تعلیم دهند تا از این طریق کودکان رفتار اخلاقی را ابتدا بیاموزند و حفظ نمایند و سپس در مواقع لازم تکرار نمایند. این کار به آسانی انجام پذیر است. مادران و پدران با تکرار متن های ادبیات اخلاقی و با تشویق کامل، فیض ادبیات اخلاقی انسانی را به کودکان انتقال داده و کودک در نهایت ادبیات اخلاقی تعلیم گرفته را در حافظه نگه می دارد و پیوسته کاربرد عملی به آن می دهد.
پس پدر و مادر باید بدانند که:
اصل تکرار مسائل اخلاقی مهمترین راه تعلیم آموزش اخلاق انسانی خواهد بود. کودکان خط به خط ادبیات اخلاقی را باید تکرار نمایند و در حافظه بسپارند.
● سرفصل چهاردهم:
مادران و پدران باید بدانند که احساسات کودکان بسیار تند و شدید است. معمولا مقصد نهایی خواهش ها و تمایلات آنان، بر خودشان هم معلوم نیست. طالب چیزی هستند که خودشان هم نمی دانند چیست؟ گمشده ای دارند که نمی شناسند کیست؟
بیشتر اوقات کودکان خود را تنها و بی کس می یابند و نهایت آرزویشان آن است که یار مهربانی بیابند و درون عقل و دل را با او در میان بگذارند. مادر و پدر باید دست کمک به سوی کودک خود دراز کنند و به قدر امکان اوقات فراغت خود را در محیط خانواده بگذرانند و در مواقع فرصت هم صحبت کودک خود شوند، با کودک خود به گردش و تفریح روند، دوستانه با کودک مذاکره کنند و مشاور و پنددهنده کودک خود باشند و فقط “خواهش های مشروع و معقول کودک” را بپذیرند و در محیط خانواده وسایل و اسبابی فراهم نمایند که کودکان با عقل، روح و قلب خود به سوی محیط شاد و سرورانگیز خانه، پیوسته شتابان و مشتاق باشند.
محیط شاد و سرورانگیز خانه پیوسته از پاسخگویی به خواهش های مشروع و معقول کودک آغاز می شود.
● سرفصل پانزدهم:
کودکان را باید از شب زنده داری ها و شب نشینی ها و مراسم و میهمانی هایی که تا دیروقت است محفوظ داشت زیرا وقتی کودک به حد کافی نخوابد، به قوای جسمی و ذهنی اش صدمه شدید وارد می آید و همچنین چندین ساعت در هوای آلوده و بسته یک محیط بودن قدرت اعصابشان را ضعیف می کند.
پرخوری کودکان در این میهمانی ها، موقعیت تندرستی شان را در معرض خطر قرار می دهد. کودکان از همنشینی و مصاحبت با بزرگسالان در چنین محیط هایی نه تنها فایده نمی برند بلکه بر ناراحتی و کسالتشان می افزاید و علی الخصوص اگر بزرگترها بدون رعایت حضور جسمی و ذهنی کودکان به “خوشمزگی های بی مزه” بپردازند در نهایت اخلاق کودک در زیر بمباران زبان شب نشینی های بزرگسالان دگرگونی منفی پیدا می نماید. شاید در فضای شب زنده داری ها و مهمانی هایی که تا صبح ادامه خواهد داشت حسابی برای کودکان در آن باز کرد و باید کودک را از شرکت در چنین شب نشینی هایی معذور دارند.
● سرفصل شانزدهم:
غریزه جنسی یکی از غرایز بسیار قوی و شدید است که در انسان بنا بر حکمت های مشخصه وجود دارد. این میل نیرو و غریزه فطری اگر به حال اعتدال باقی بماند، سبب بقای ملل است اما اگر راه افراط بورزد سیل خانمانسوز می شود و به همین جهت مادران و پدران باید به این موضوع توجه تام نمایند که از آنچه این حس را بی جهت تقویت می کند، جلوگیری نمایند. کودکان خود را از خواندن کتاب های تحریک کننده برحذر سازند و از دیدن عکس ها، CDهای تحریک کننده تا آنجا که ممکن است جلوگیری نمایند و به افزونی فعالیت های هنری، ورزشی، تفریحی، گردشی، علمی، اخلاقی و... بپردازند.
پس مادر و پدر باید بدانند که:
غریزه جنسی کودک را باید تربیت کرد تا به مسیر اعتدال وارد شود و از تحریک احساس های کودکان که آتش خانمانسوز است! اجتناب کنند.

روزنامه رسالت
ویرایش و تلخیص:آکاایران

سرفصل های اساسی و ساده زندگی خانوادگی گردآوری توسط بخش مشاوره خانواده ،روانشناسی خانواده سایت آکاایران

اخبار اکاایران

تبلیغات