تبدیل استرس به شادی!!

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد تبدیل استرس به شادی!! ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر در دسته از سایت خانواده آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید

آکاایران هورمون های شادی بخش در بدن در مواقع استرس و تنش

تبدیل استرس به شادی!!
,استرس,درمان استرس,تشخیص استرس,[categoriy]

آکاایران: تبدیل استرس به شادی!!

به گزارش آکاایران سه پیام آور شادی عبارتند از: سروتونین ( Serotonin )، نورآدرنالین ( Noradrenalin ) و دوپامین ( Dopamin )
در زیر به طور خلاصه به عملکرد این سه ماده شیمیایی مغز اشاره می کنیم.

سروتونین



خواب راحت
برای آن که شما بتوانید خواب راحتی بکنید، سروتونین باید عملکرد مناسبی داشته باشد. در واقع، سروتونین مسئول اطمینان یافتن از این مسأله است که فیزیولوژی بدن شما برای خواب تنظیم شده باشد. اگر سروتونین کارش را به خوبی انجام ندهد، شما هر چقدر هم که تلاش کنید نخواهید توانست خواب آسوده و راحتی بکنید.
تنظیم ساعت بدن
درون مغز همه ما «ساعت» دقیقی قرار دارد. این ساعت مانند رهبر ارکستر عمل می کند. همان گونه که رهبر ارکستر باعث می شود تا تمام سازها با ریتم یکنواختی بنوازند، ساعت بدن نیز تمام کارهای مختلف بدن شما را هماهنگ کرده و آنها را با ریتم یکسانی به حرکت در می آورد. ساعت بدن در اعماق مرکز مغز و در میان گروه کوچکی از سلولها که به نام غدّه صنوبری ( Pineal Gland ) معروفند، قرار دارد. درون غدّه صنوبری، منزلگاه پیام آور سروتونین است که محرّک اصلی ساعت بدن می باشد. هر روز، سروتونین از نظر شیمیایی به ترکیب دیگری به نام مِلاتونین ( Melatonin ) تبدیل می شود و سپس ملاتونین دوباره به سرتونین تبدیل می گردد. این چرخه، دقیقاً 25 ساعت طول می کشد و این ساعت بدن شما را تشکیل می دهد. بیست و پنج ساعت؟ بله. اگر شرایط محیطی تغییر نکند این چرخه 25 ساعت به طول می انجامد. امّا اگر شخص در یک محیط طبیعی با تغییرات روشنایی روز و تاریکی شب قرار داشته باشد، غدّه صنوبری به طور خودکار، خود را با 24 ساعت شبانه روز تنظیم می کند. یعنی غدّه صنوبری به طور خودکار چرخه اش را با طول یک شبانه روز در کره زمین تطبیق می دهد. کلّ فرایند تنظیم ساعت بدن با ساعت کره زمین در حدود سه هفته طول می کشد.

چرخه 24 ساعته بدن از اهمیت زیادی برخوردار است و خواب و بیداری شما را تنظیم می کند. هر شامگاه، ساعت بدن، فیزیولوژی شما را برای خواب تنظیم می کند و پس از مدتی، ساعت بدن، فیزیولوژی شما را برای بیدار شدن تنظیم می نماید. آنگاه شما از خواب بیدار شده و احساس تازگی و سرحالی می کنید. همان گونه که پیش از این گفتیم، ساعت بدن، هماهنگ کننده ارکستر فیزیولوژیک شماست. سه نوازنده اصلی این ارکستر عبارتند از: دمای بدن، هورمون استرس ستیز و چرخه های خواب شما. هر یک از این سه عامل باید توسط ساعت بدن به نحو مناسبی هماهنگ گردند تا شما بتوانید خواب راحتی کنید و سرحال از خواب بیدار شوید.
ساعت بدن و دمای بدن شما
هر 24 ساعت، دمای بدن شما در یک چرخه از بالا به پائین و بالعکس، در حدود یک درجه تغییر می کند. هنگامی که زمان بیدارشدن و فعّال شدن است، دمای بدن شما کمی افزایش می یابد و هنگامی که موقع خوابیدن است، دمای بدن کمی کاهش می یابد. به همین دلیل است که برای اغلب افراد، خوابیدن در شبهای بسیار گرم، خیلی سخت است. برای آن که شخص بهترین خواب را داشته باشد، ترموستات بدن باید درجه حرارت را در شب، کمی پائین بیاورد. این زمانبندی توسط ساعت بدن شما تنظیم می گردد.


ساعت بدن و هورمون استرس ستیز شما
در بدن ما هورمونی به نام کورتیزول ( Cortisol ) وجود دارد که وظیفه اش مقابله با استرس است. هنگامی که ترشح کورتیزول زیاد است، بدن در «وضعیت جنگی» قرار می گیرد و برای مقابله با شرایط استرس زا آماده می شود. به طور معمول، شبها که فرد برای آسودن و خوابیدن آماده می شود، سطح کورتیزول به نحو قابل ملاحظه ای کاهش می یابد. همانند دمای بدن، بالا و پائین رفتن سطح هورمون استرس ستیز شما نیز باید در طول 24 ساعت به نحو مناسبی تنظیم شود تا شما بتوانید خواب راحتی بکنید و سرحال از خواب بیدار شوید.


ساعت بدن و چرخه های خواب شما
پس از خوابیدن، خواب فرد عمیقتر و عمیقتر می شود تا سرانجام به مرحله خواب کاملاً عمیق می رسد. سپس خواب او سبکتر و سبکتر می شود تا فرد به مرحله خواب دیدن می رسد. آنگاه کل این چرخه دوباره تکرار می شود. زمان این چرخه حدوداً دقیقه به طول می انجامد. در اوایل شب، مدّت زمان بیشتری از این چرخه در مرحله خواب کاملاً عمیق می گذرد و به تدریج، هر چه به صبح نزدیکتر می شویم، زمان صرف شده در این مرحله کاهش می یابد و زمان بیشتری در مرحله خواب دیدن صرف می شود. برای آن که فرد خواب راحتی داشته باشد، این الگوی خواب باید به نحو مناسبی برقرار گردد. و البته این چرخه توسط ساعت بدن شما تنظیم می گردد.
استرس خواب شما را از بین می برد.
ساعت بدن برای تنظیم هارمونی مناسب دمای بدن، هورمون استرس ستیز و چرخه های خواب شما نقش اساسی دارد. به عبارت دیگر، برای آن که خواب راحتی داشته باشید و سرحال از خواب بیدار شوید، ساعت بدن شما باید به خوبی عمل کند. سروتونین، که یکی از پیام آوران شادی است، محرّک اصلی ساعت بدن شماست. اگر استرس باعث کاهش سروتونین گردد، حرکت ساعت بدن شما متوقف می شود یا با اختلال روبرو می گردد. بنابراین، نعمت خواب راحت را از دست خواهید داد.
از آنجا که معمولاً سروتونین نخستین پیام آور شادی است که تحت استرس از کار می افتد، نخستین علامت استرس بیش از حد، معمولاً عدم توانایی در داشتن خواب راحت است.
نورآدرنالین: انرژی بخش
به احتمال زیاد، همه شما نام «آدرنالین» را شنیده اید. هنگامی که می ترسید، آدرنالین از غدد آدرنال به جریان خون شما سرازیر می شود. ضربان قلب شما تندتر می شود، جریان خون از پوست و روده ها به سمت عضلات منحرف می گردد و عرق بر روی پیشانی و کف دستتان ظاهر می شود. به عبارت دیگر، بدن شما برای «مقابله» آماده می شود. نورآدرنالین که از خانواده آدرنالین است، یکی از پیام آوران شادی است و وظایف بسیار مهمی در سیستم اعصاب دارد. یکی از این وظایف که در اینجا بیشتر مورد نظر ماست، نقش نورآدرنالین در تنظیم سطح انرژی است. عملکرد مناسب نورآدرنالین در مغز برای احساس انرژی داشتن ضرورت دارد.

افرادی که فاقد نورآدرنالین کافی باشند، رفته رفته خموده و کسل می شوند و انگار انرژی برای انجام هیچ کاری ندارند. فعالیت مغز با نورآدرنالین کم، همانند حرکت ماشین با باتری خراب است. دیر یا زود، ماشین روشن نخواهد شد.

دوپامین: شادی و درد شما
همان گونه که احتمالاً می دانید، مرفین و هروئین، قویترین مواد شناخته شده برای رهایی از درد و ایجاد سرخوشی هستند. مدتها اعتقاد بر این بود که آنها رفتاری مشابه به یک مادّه شیمیایی ناشناخته ولی طبیعی بدن دارند. اما پیشرفتهای تکنولوژیکی اخیر به کشف مولکولهای طبیعی «شبه مرفین» انجامیده است که در مغز همه ما تولید می شود. آنها که اندورفین( Endorphins ) نامیده می شوند، مسئول تنظیم لحظه به لحظه آگاهی ما نسبت به درد هستند.

به نظر می رسد که با کشف اندورفین، سازوکار طبیعی بدن برای تنظیم درد مشخص شده باشد. به احتمال زیاد، میزان مشخصی از اندورفین همواره در بدن ترشح می شود. این میزان ترشح، تحت شرایط خاصی افزایش می یابد و باعث می شود که فرد حساسیت کمتری نسبت به درد داشته باشد. و بر عکس، تحت شرایطی کاهش می یابد و شخص را بیشتر از معمول نسبت به درد حساس می سازد.

سطح مختلف اندورفین در افراد بیانگر این واقعیت است که چرا آنها در برابر محرکهای مشابه درد، عکس العملهای متفاوتی نشان می دهند. در تجربیات پزشکی بسیار دیده شده است که یکنفر با یک آسیب دیدگی خاص، ناراحتی اندکی داشته در حالی که فرد دیگری با همان آسیب دیدگی، بسیار بیقراری و ابراز ناراحتی می کرده است.

حال به سومین پیام آور شادی، یعنی دوپامین برگردیم. به نظر می رسد که تمرکز دوپامین بر آن ناحیه ای از مغز است که درست همجوار محلی است که سازوکار آزادسازی اندورفین قرار دارد. هنگامی که عملکرد دوپامین دچار اختلال گردد، عملکرد اندورفین هم مختل می شود. بنابراین، هنگامی که استرس زیاد باعث اختلال در عملکرد دوپامین شود، مقاومت طبیعی بدن در برابر درد نیز از دست خواهد رفت.

دوپامین همچنین «مرکز خوشی» در بدن شما را اداره می کند. این ناحیه ای از مغز شماست که به شما اجازه می دهد تا از زندگی لذت ببرید. هنگامی که استرس، کار دوپامین را مختل کند، مرکز شادی غیرفعال می گردد و فعالیتهای شادی بخش دیگر خاصیت شان را از دست می دهند. با سوء عمل جدّی دوپامین / اندورفین، زندگی دردناک و خالی از هرگونه شادی خواهد شد.

پیامدهای استرس بیش از حد
هنگامی که سطح استرس به اندازه ای برسد که پیام آوران شادی را دچار اختلال سازد، چه اتفاقی می افتد؟ و چه احساسی در شما به وجود می آید؟

نخست آن که ساعت بدن شما از کار می افتد. در نتیجه، خوابیدنتان با اشکال روبرو می شود و در طول شب چندبار از خواب بیدار می شوید و صبح که از خواب برمی خیزید بهیچوجه احساس نمی کنید که خستگی از تن تان در رفته است.

دیگر آن که در خود احساس کمبود انرژی می کنید. کمبود تمایل به بیرون رفتن و انجام دادن کاری و کمبود علاقه به دنیای خارج.

سوم آن که احساس درد و ناراحتی می کنید. شایعترین دردها در این حالت عبارتند از درد قفسه سینه، شانه ها، پشت و گردن. به همراه افزایش حساسیت نسبت به درد، حس لذت بردن از زندگی نیز کاهش خواهد یافت. چیزهایی که پیش از این، سرگرم کننده و شادی بخش بودند دیگر این چنین نخواهند بود.

هنگامی که همه این عوارض با هم به سراغ شما آید، دیگر زندگی به نظر شما لذت بخش نخواهد بود. در این حالت است که ممکن است خیلی زود و بابت هرچیز گریه کنید و احساس «افسردگی» نمائید.

پس از این تغییرات عجیب در سیستم بدن شما، احساس اضطراب نیز کاملاً عادی است. چرا خوابم نمی برد؟ چرا همیشه درد دارم؟ آیا مشکل قلبی دارم؟ چه بلایی دارد سرم می آید؟ در خلال این دوران است که حس می کنید نفستان خوب بالا نمی آید و دچار درد در ماهیچه ها و عضلات قفسه سینه می شوید. حتی ممکن است دچار سرگیجه، درد معده و اسهال هم بشوید. استرس باعث می شود که بدن شما به نحو عجیب و پیچیده ای رفتار کند. تحت این شرایط، اضطراب اصلاً غیرعادی نیست.

همان گونه که قبلاً گفته شد، ده درصد جمعیت جهان دچار استرس بیش از حد هستند. در گذشته، علّت این امر ناشناخته بود و غالباً گفته می شد که این افراد دارای «بیماری روانی» هستند. امّا دنیای پزشکی اکنون تشخیص داده است که این عوارض ناشی از اختلال در عملکرد پیام آوران شادی است. و این اختلال به نوبه خود در اثر استرس بیش از حد است.

روان یار

منبع :

تبدیل استرس به شادی!! گردآوری توسط بخش مشاوره خانواده ،روانشناسی خانواده سایت آکاایران

اخبار اکاایران

تبلیغات