عدم تمایل به تشکیل زندگی در پسران - آکا

,روانشناسی مجردها,دختران مجرد,پسران مجرد,مشاوره خانواده ،روانشناسی خانواده
چه دلایلی می تواند مانع ازدواج کردن پسران شود و چرا اکثر آنان دوست دارند مجرد بمانند؟

بر اساس گزارشی که معاونت مطالعات و تحقیقات سازمان ملی جوانان منتشر کرده است، کل جمعیت هرگز ازدواج نکرده ۱۰ سال به بالا در ایران ۲۳ میلیون نفر است که از این تعداد حدود ۱۳ میلیون نفر را مردان و ۱۰ میلیون را زنان تشکیل می دهند. جمعیت مجردان قطعی نیز که بین ۳۰ تا ۶۵ سال را شامل می شود، بر اساس سرشماری سال ۸۵، یک میلیون و ۲۲۰ هزار نفر است. غیر از این آمارها اگر به اطراف خودمان نگاهی بیندازیم نیز متوجه می شویم که تعداد پسران زیادی هستند که هنوز ازدواج نکرده‎ اند. با وجود آن که برخی پسران نداشتن وضعیت مالی مناسب را عامل ازدواج نکردن خود می دانند، اما بررسی های بیشتر مشخص می کند که عامل اقتصادی تنها دلیل عدم ازدواج پسران نیست.

دلایل اقتصادی؛ عامل اصلی و مهم ازدواج نکردن پسران، اما نه همه آن

سامان ۲۳ ساله، دیپلمه که در کنار پدرش در کار فروش لوازم چوبی است، معتقد است بخشی از این موضوع مربوط به مسائل اقتصادی است و نه همه آن. او می گوید: «اگر پسرها خیلی زرنگ باشند تا ۲۲ یا ۲۳ درس بخونند و بعد هم باید بروند سربازی و بعد هم تازه دنبال کار. واسه همین خود من ترجیح دادم فقط برم سربازی و بعد بیام کنار پدرم کار کنم.» سامان بخش دیگر عدم تمایل پسران به ازدواج را مربوط به هزینه های سنگین ازدواج می داند و بخش سوم دلیل خود را این گونه عنوان می کند: «وقتی پسرها می تونند بدون ازدواج از برخی مزایای ازدواج بهره مند بشند، چرا باید ازدواج کنند. واسه همین به راحتی تا جایی که بتونند شونه خالی می کنند.»

مراسم پرخرج، مهریه و سایر رسم و رسومات دست و پا گیر

عامل اقتصادی و در واقع مانع اقتصادی برای ازدواج پسران تنها به خرج زندگی محدود نمی شود، بلکه پسران از خرج های مراسم های مختلف و نیز مهریه و رسم و رسومات دیگر نیز واهمه دارند. دکتر سعید معیدفر؛ جامعه شناس و استاد دانشگاه در گفتگو با مهرخانه در این خصوص بیان کرد: «مهریه و جهزیه و تعهدات شدید دیگر برای داماد و خانواده، باعث تکلف و انتظارات گسترده می شود. هزینه های مراسم عقد و عروسی و تشریفات و مناسک خاص، هزینه های اقتصادی و وقت و انرژی از فرد می برد که عملاً پسر تا مدتی تعطیل می شود. بنابراین این موارد، محدودکننده آن فرد می شود. لذا افراد تصمیم می گیرند مراحل رشد و ارتقای خود را طی کنند و بعد ازدواج کنند؛ چراکه ازدواج را در قیدوبنددانستن می دانند. نتیجه آن که این گونه سخت گیری ها و خرج ها با زندگی مدرن هم خوانی ندارد.»

ترس از دست دادن آزادی

نیما ۳۴ ساله و مهندس صنایع غذایی معتقد است ترس از دست دادن آزادی و در واقع محدود شدن، باعث شده از ازدواج کردن هم بترسند. نیما ادامه می دهد: «دوست ندارم کسی مدام بگوید کجا بودی، با کی بودی، چرا دیر اومدی. دلم نمی خواد آزادی مو از دست بدم و تا زمانی که بتونم از ازدواج به همین علت فرار می کنم؛ در حالی که از نظر اقتصادی تأمین ام و مشکلی برای اداره زندگی ندارم.»

مهدی ۲۸ ساله و دامپزشک می گوید: «دخترها روی مسئله رفت و آمد ما پسرها حساسن؛ همان طور که مادرامون حساسیت دارن. من گاهی دلم می خواد شب ها تا دیروقت با دوستام بیرون باشم. این مسئله بعد از چند سال برای مادرم تا حدی عادی شده، اما نمی دونم برای همسرم هم عادی می شه یا نه. پس تا وقتی که شیوه زندگی ام این جوری باشه و آزادی دوران جوونی رو داشته باشم، نمی خوام ازدواج کنم.»

دکتر معیدفر؛ جامعه شناس و استاد دانشگاه معتقد است روندهای فردگرایی در کشور و گریز از پذیرش مسئولیت های اجتماعی در جامعه مانع ازدواج پسران می شود، اما عامل دیگری که معیدفر به آن اشاره دارد تغییر ارزش ها و سلیقه مهاجران به شهرهای بزرگ تر است که عمدتاً مردان جوان هستند که پس از مدتی زیستن در شهرهای بزرگ تغییر می کنند و درحالی که فرصت کامل برای ازدواج با زنان در شهرهای محل کار خود را به دست نمی آورند، کمتر حاضر می شوند از روستا یا شهر قبلی خود همسر انتخاب کنند.

مسئولیت پذیری یا بی خیالی

صابر ۳۱ ساله و مهندس مکانیک ترس از مسئولیت پذیری پسرها را عامل دیگر ازدواج نکردن آن ها می داند و می گوید: «این روزها زیاد می بینم و می شنوم که پسرها از داشتن مسئولیت یک خانه و زندگی می ترسن. خود من هم می ترسم که نتونم از پس خرج زندگی بر بیام.» وقتی به صابر می گویم که او که وضع مالی نسبتاً خوبی دارد، چرا از وضعیت مالی آینده خود می ترسد؟ جواب می دهد: «از خرج های زندگی و قبل از آن خرج های زیاد عروسی می ترسم و غیر از اون از این که بخوام مسئولیت یک آدم دیگر رو بر عهده بگیرم هم می ترسم. می ترسم از عهده اش برنیایم و هم به زندگی خودم گند بزنم و هم یه نفر دیگر.»

واسطه گری
اغلب فکر می کنیم ازدواج و انتخاب برای پسران راحت تر از دختران است، اما امروزه از پسران هم می شنویم که می گویند کجا با همسر آینده شان آشنا شوند. در گذشته ای نه چندان دور اطرافیان پسر شامل مادر، خواهر و سایر اقوام، دختری را به پسری معرفی می کردند یا آن که خود دختر و پسر در مکان هایی مانند محل کار و دانشگاه با هم آشنا می شدند، اما از آن جایی که میزان آشناشدن در محیط های فوق محدود است و نهادهای رسمی نیز نمی توانند وارد امر واسطه گری برای ازدواج دختران و پسران شوند، پسران هم امروزه نمی دانند از چه طریقی با همسر آینده شان آشنا شوند. لذا واسطه گری کمرنگ شده و این یکی از دلایلی است که پسران به ازدواج تن نمی دهند؛ زیرا سایر محیط ها را محیط امنی برای آشناشدن و انتخاب همسر نمی دانند.

در این خصوص معیدفر بیان می کند: «اگرچه جامعه عوض شده و شرایط دگرگون شده است و بسیاری از اقتضائات جامعه مدرن در جامعه ما جریان پیدا کرده است، اما مسئله ازدواج همچنان در جامعه ما با بسیاری از سنت های پیشین آمیخته است. هرچند این سنت ها نیز تغییر کرده است، اما این تغییرات معادل تغییر در سایر حوزه ها نبوده است. باید فرصت هایی ایجاد کنیم که در دنیای تغییریافته امروز، زمینه های پیوند انسان ها در عرصه های مختلف ایجاد شود تا افراد هر جا که می روند، در جامعه حضور داشته باشند و بر این اساس مساجد، محلات و محیط های کاری ما می تواند تبدیل به مراکزی شود که روح همبستگی را تقویت کند و مانع از بروز فردگرایی های افراطی باشد.»

تغییر سبک زندگی و تأثیر آن بر عدم ازدواج پسران

بنابراین عامل دیگر عدم ازدواج پسران را باید در مهاجرات پسران به شهرهایی غیر از شهر محل تولد یا سکونت خود برای کاریابی جستجو کرد. این مسئله را شاید بتوان به نوعی به ورود زودتر و سریع تر مدرنیته به شهرهای بزرگ مربوط دانست که موجب تغییر دیدگاه پسران می شود.

فرهاد ۲۷ ساله و مدیر یک شرکت بازرگانی معتقد است: «دلیل اصلی ازدواج نکردن پسران، رشد فردگرایی و تمایل جامعه انسانی ایرانی به زندگی فردی و کوچک شدن هرچه بیشتر خانواده است که البته از نتایج ورود ناهم گون و ناقص فرآیندهای مدرنیته به جوامع در حال توسعه است. مضاف بر این که داشتن تعهد و احساس مسئولیت از شرایط اولیه ازدواج است که متأسفانه نسل امروز نسبت به آن بیگانه است.»

فرهاد به مفاهیمی همچون ازخودگذشتگی اشاره می کند که در حال حاضر و در میان نسل جوان کمتر دیده می شود؛ مقوله ای که از دیگاه فرهاد برای ازدواج لازم و بلکه ضروری است. «ادبیات و رفتار جمعی ما عاری از دیگرخواهی و ازخودگذشتگی شده است که این مسئله نیز می تواند دلیل تمایل پایین افراد به ازدواج محسوب شود. البته همه این موارد بدون در نظر گرفتن مسائل مالی و اقتصادی می تواند هر تحقیق و گزارشی در مورد این موضوع را ناقص و بی نتیجه جلوه دهد. شرایط اقتصادی بیش از هر دلیل دیگری به رشد فردگرایی در جامعه ایرانی دامن زده است.»

شاید این موضوع را بتوان تغییر سبک زندگی امروزی نامید. تغییری که بر اثر مدرنیته و ناهم گون شدن جمعیت شهری و روستایی و بعضاً شهرهای بزرگ و کوچک دیده می شود. معیدفر می گوید: «در حالی که در سبک زندگی سنتی، فرد از طریق ایفای نقش های اجتماعی همراه با عضویت در گروه های اجتماعی و از جمله تشکیل خانواده به جایگاه اجتماعی دست می یافت، در مدل امروزی با توجه بیشتر به رشد شخصی از طریق تحصیل، یا تلاش برای ارتقای وضعیت اقتصادی – اجتماعی و یا لذت جویی های کم هزینه کسب اعتبار می کند.»

این جامعه شناس در این باره متذکر می شود: «امروز تغییراتی در جامعه اتفاق افتاده که برخی از این تغییرات ناشی از این است که جامعه برای رشد و توسعه مدت زمان بیشتری را برای نیروی انسانی صرف می کند. در گذشته شاید لازم نبود چندان کارهای زیادی برای نیروی فعال جامعه صورت گیرد و فرد می توانست به عنوان یک نیروی اقتصادی فعال وارد جامعه شود، اما امروزه جامعه شناسان معتقدند جامعه دچار فرآیندهای پیچیده ای شده است. در واقع در گذشته شغل های کمی بود که نیاز به تخصص و مهارت داشت، اما امروزه طیف زیادی از مشاغل هستند که نیاز به مهارت در مقطع زمانی بیشتری دارند و ورود فرد به عرصه اجتماعی را با تأخیر مواجه می کند.»

توجه به قدرت برساخت مسئله برای یافتن راه حل

حال با توصیف شرایط فوق باید دید راه حل چیست و چه راهکاری می توان برای وضعیت حال حاضر پیشنهاد داد و چه باید کرد. معیدفر معتقد است: «برای حل هر مشکل یا مسئله ای باید عزم عمومی وجود داشته باشد که نزاغ نخبگان سیاسی و اجتماعی در سالیان متمادی و تخطئه همدیگر باعث شده است که حتی درمورد موضوع خانواده، نتوانیم مردم را متقاعد کنیم که در مواجهه با این مسئله چگونه عمل کنند. بنابراین قدرت برساخت مسئله را باید برای پیداکردن راه حل آن در نظر بگیریم.»

این استاد دانشگاه افزود: «فقدان هم دلی و هم زبانی ممکن است به جایی بیانجامد که آنچه را ما مشکل می دانیم، مردم که نیروی اصلی حرکت و تغییر هستند، مشکل ندانند و در چنین حالتی به رغم تلاش فراوان و هزینه های بسیار، ره به جایی نخواهیم برد.»

تبعات ازدواج نکردن پسران

معیدفر در خصوص راهکار برون رفت از وضعیت موجود گفت: «باید خانواده ها از این وضعیت دست بکشند. هر چند نمی توان به یک باره این وضعیت را از بین برد، اما باید بتوان آن را با شرایط دنیای امروز سازگار کرد. به این مسئله تأخر فرهنگی گفته می شود که تبعات آن باعث هوشیارشدن مردم می شود.»

وی تبعات عدم ازدواج پسران را این گونه بیان می کند: «گاهی ممکن است برای برون رفت از این وضعیت، افراد دست به عملی غیرعادی زده و علیه این سنت ها و آئین های دست وپاگیر اقداماتی کنند که در آن تهور وجود دارد و حتی بی گدار به آب زدن محسوب می شود؛ بنابراین بزرگ ترها نباید روی موارد غیرضروری اصرار کنند. بلکه باید مراسم را ساده بگیرند.»

این جامعه شناس در پایان اظهار کرد: «ما اکنون در شرایط غیرنرمال هستیم که می تواند تلنگر جدی به سیاست گذاران، پدر و مادرها و جوانان ما بزند تا تغییر رویکرد دهند و نوع نگاهشان را به ازدواج و خانواده عوض کنند.»/ مهرخانه

 

منبع : hidoctor.ir

اخبار اکاایران

اخرین مطالب آکاایران

تبلیغات