تلویزیون ، جدایتان نکند! - آکا

ان السمع و البصر و الفؤاد کل اولئک کان عنه مسؤولاَ. همانا گوش و چشم و قلب همگی مسئولند ( 36 اسری)

تلویزیون ، جدایتان نکند!
تلویزیون

رادیو ، تلویزیون ، سینما و کلا رسانه های گروهی ، از اختراعات بسیار سودمند می باشند .

از این وسایل می توان برای تعلیم و تربیت افکار عمومی و آموزش دینی و اخلاقی و ترویج رشته های مختلف علوم و معارف و ... استفاده کرد .

آری ، بشر می تواند از این گونه وسایل ارتباط جمعی صدها استفاده ببرد . همان مقدار که این وسایل می توانند مفید باشند ، همان مقدار هم می توانند مورد سوء استفاده قرار بگیرند . اگر این وسایل به دست نااهل بیفتد و در مسیر غلط قرار گیرد ، صدها ضرر بهداشتی ، فرهنگی ، دینی و اخلاقی و... به مردم وارد می سازد.

رادیو و تلویزیون ، تقریبا جنبه ی عمومی پیدا کرده و به تمام خانه ها راه یافته است و اکثر مردم آنها را یک وسیله ی تفریح و سرگرمی می شمارند و به استماع و تماشای آن ، علاقه مند هستند . بالاخص کودکان و نوجوانان بیش از حد به آنها اظهار علاقه می نمایند .( امینی ، ابراهیم ، آیین تربیت ، ص328)

 

تأثیر برنامه های تلویزیونی

تأثیرات مثبت

* افزایش گنجینه ی لغات افراد

* تعلیم و تربیت افراد

* جلوگیری از گسترش مفاسد اجتماعی

تأثیرات منفی

* اعتیاد تصویری یا عادت به برنامه های تلویزیونی ، عادت ، آفت خلاقیت است . هر رفتاری که انسان برحسب عادت انجام بدهد فاقد ارزش است . اصولا عادت کردن به هیچ برنامه ای خوب نیست . اگر دو روز تلویزیون خراب بشود ، فرد دچار خلأ فکری می شود .

* دامنه ی توجه انسان در سنین مختلف متفاوت است . هر چه قدر که برنامه ها بیش تر باشد ، ضررش بیشتر است . روان شناسان می گویند افراد در دوران پیش دبستانی 5/0 ساعت ، دبستانی 1 ساعت و راهنمایی و دبیرستان 2 ساعت ، آمادگی دریافت مطالب مفید را دارد . اگر این دامنه ی توجه در اختیار تلویزیون باشد اثر نامطلوب بر خلق و خوی و اخلاق و عاطفه و روان و فعالیت های حرکتی دارد .

* زیاده طلبی . یعنی فرد وقتی یک برنامه را می بیند دلش می خواهد بیش تر ببیند . شخصیت وجودی اش متزلزل می شود چون برنامه های تلویزیون انفعالی است .

* عدم رشد عاطفی . یکی از عوامل موثر در رشد شخصیت ارتباط کلامی است . تلویزیون از این جهت نیز می تواند رشد عاطفی و اجتماعی کودک را متزلزل کند و خلأ عاطفی به وجود آورد ، زیرا ارتباط در تلویزیون یک سویه است .

* سکون ذهنی . یعنی متأثر کردن سلول های مغزی و پریشان کردن حواس آنها . هر چه برنامه بیشتر باشد انواع مختلف صرع ، غش در اثر نوسانات مختلف امواج بیشتر می شود . یک نوع تشنج به نام صرع تصویری است که عامل آن نوسانات تلویزیون ( تغییرات سریع درخشش نور ) است .

در بیماری صرع تصاویر پرتحرک ،تغییرات سریع درخشش نور، ترس و اضطراب کودک در بروز این حملات نقش موثری دارد و اگر فرد مستعد ( حساس به نور ) فاصله ی کمی از دستگاه تلویزیون نشسته باشد ویا در محل تاریکی به تماشای آن بپردازد ، احتمال بروز حمله ی صرع در او افزایش می یابد . توصیه شده از تلویزیون سیاه و سفید استفاده نشود و نور خانه زیاد باشد

* تخریب شخصیت . اثرگذاری بستگی به محیط تربیتی ، خانوادگی و اجتماعی کودکان و حالات روانی و گرایش ها و آمادگی های آنان دارد .کودک احساس می کند خوشبخت نیست زیرا در تلویزیون خانواده ی خوش بخت می بیند و چون امکان دست یابی برایش فراهم نیست ، سرخورده می شود و نسبت به آن جامعه نفرت پیدا می کند .

* آسیب های رفتاری و بدآموزی های رفتاری . افرادی که بیشتر تلویزیون نگاه می کنند ترس و هیجان و اضطراب ، عدم اعتماد و سوء ظن بیشتری دارند . به دلیل این که موضوع اکثر فیلم ها طلاق ، اختلافات خانوادگی ، همسر دوم و نامادری می باشد .

* بدآموزی گفتاری ( بدلحنی ، تکیه کلام های نادرست ، غلو و پر حرفی ، چاپلوسی )

* بدآموزی فرهنگی ( مسخرگی ، بطالت ، پوچی گری و بی هدفی )

* هتک حرمت افراد

* نشان دادن اسراف و تبذیر و مصرف گرایی ودل بستن به ارزش های کاذب (مثل چیبس و پفک)

* ناهنجاری های اجتماعی و رفتاری ( خشونت بی مورد )

* ترویج فرهنگ سرگرمی برای سرگرمی

* القاء رضایت مندی های کم ارزش ( مثل خوشحالی بی حد و حصر از خرید یک اتومبیل )

* اثرات جسمی مثل ناهنجاری خواب ( تأخیر در خواب ، کوتاه شدن مدت خواب شبانه ، خواب های بی موقع) و خستگی بینایی ، بحران میگرن ، ناراحتی ستون فقرات و تنبلی جسمی . فرد فعالیت ندارد ، زیرا تلویزیون حرکت انسان را کم می کند .

* ترویج الگوهای نامناسب .

* اختلالات روحی . کسانی که هم زمان با تماشای تلویزیون ، تکالیف مدرسه را انجام می دهند ، بازی می کنند و یا غذا می خورند ، معمولاً گرفتار بیماری های دستگاه گوارش ، ضعف عمومی و لرزش پلک ها می شوند . اختلالات روحی از کلاس های چهارم به بعد ظاهر می شود.

 

چه باید کرد ؟

تلویزیون

* ارتباط کلامی برقرار کردن : برای مصونیت فرهنگی باید مصونیت عاطفی ایجاد کنیم .

مؤثرترین راه پیوندهای عاطفی بین زن و شوهر ، صحبت بین افراد خانواده است . باید غنای عاطفی خانه را زیاد کنیم . با نیت عبادت کردن به بچه ها نگاه کنیم و با آنها حرف بزنیم .

* رسانه در خدمت ما باشد نه ما در خدمت آن . تلویزیون وسیله ای است که ما باید از آن استفاده کنیم ، نه این که خودمان را در اختیار آن قرار بدهیم .

* سعی کنیم رفتارمان را پر جاذبه کنیم . نگذاریم تلویزیون عضوی از اعضای خانواده شود .

* نظارت آگاهانه . دیدن برنامه های تلویزیون باید با سیاست باشد .

* به کودک بیاموزیم که برای کشف دنیای پیرامون خود ، علاوه بر تلویزیون ، راه های دیگری هم وجود دارد .( نقاشی و بازی های آموزنده که سازنده اند ).

* به جای تلقی تلویزیون به عنوان وسیله ای ضد آموزشی و اتلاف کننده ی وقت ، آن را هم چون یک ابزار کمکی در غنی سازی تجربیات کودک به کار گرفته و کودک خویش را به سوی برنامه های مفید هدایت کنیم .

* تماشای تلویزیون سؤال های زیادی را در ذهن کودک ایجاد می کند . والدین با جملات کوتاه و در سطح فهم کودک ، به این سؤال ها پاسخ گویند . بهترین زمان پاسخ گویی ، زمان پخش آگهی هاست . هیچ گاه نباید کودک را با پرخاش وادار به سکوت کرد.

به قهرمانان مورد علاقه ی کودک تعرض نکنیم که منجر به جبهه گیری شود . زیرا در آن موقع ، از ابراز احساس واقعی خود درباره ی شخصیت های تلویزیونی خودداری خواهد کرد .

* مطلع بودن از درون کودک و احساسات و علایق او والدین را قادر می سازد تا به تمهیدات لازم برای دور نگه داشتن فرزندان خویش از برنامه های نامناسب اندیشیده و جای گزینی برای آن بیابند ( صبرو حوصله و تلاش اضافی والدین را می خواهد )

* و نکاتی دیگر از جمله ایجاد محدودیت زمانی . مثلا حداکثر 90 دقیقه برای پیش دبستانی . تماشای مؤثر در ساعات مطالعه ، غذا خوردن ، انجام تکالیف درسی و بازی نباشد ، کنترل تماشا کردن ( با اجازه تلویزیون روشن شود ) ، عدم دیدن برنامه های ناهنجار یا خشن ، اولویت بافعالیت های دیگر است . حتما در ساعاتی خاص مثل مطالعه ی افراد خانواده ، صرف نهار یا شام ، تلویزیون خاموش باشد .

کسانی که هم زمان با تماشای تلویزیون ، تکالیف مدرسه را انجام می دهند ، بازی می کنند و یا غذا می خورند ، معمولاً گرفتار بیماری های دستگاه گوارش ، ضعف عمومی و لرزش پلک ها می شوند . اختلالات روحی از کلاس های چهارم به بعد ظاهر می شود

چرا تلویزیون مشاهده می کنیم ؟

* برای فراموش کردن مسائل و فشارهای زندگی

* وسیله ای برای دور هم جمع شدن و صحبت کردن

* تلویزیون را برای مقاصد سازنده ( مثل اطلاع یافتن از حوادث جاری ، افزایش معلومات و پیشرفت شخصی ) نگاه می کنیم .

* وقت گذرانی و تفریح

* کودکان : آنها می خواهند از مسایل ناخوشایند دنیای واقعی کناره گیری کرده و وارد دنیای خیالی گردند . سالمندان : یک مونس و همدم.

 

توصیه های بهداشتی برای استفاده از تلویزیون

* رعایت 3 متری فاصله با تلویزیون

* کاهش مدت تماشای تلویزیون به یک ساعت در روز

* عدم استفاده از تلویزیونی که دارای نقص صوت و تصویر است

* مشاهده ی تلویزیون از روبه رو به صورت عمود برصفحه

* وجود روشنایی کافی و مطلوب در اتاق یا سالن ( نور زیاد هم مانند نور کم موجب آسیب جدی به چشم ها می گردد .)

* مراجعه ی سریع به چشم پزشک متخصص به محض مشاهده ی کوچک ترین اختلال در حالات طبیعی و واکنش های عادی درجسم و روان فرد.

 

 

سرور حاجی سعید

بخش خانواده ایرانی تبیان

تلویزیون ، جدایتان نکند! گردآوری توسط بخش مشاوره خانواده ،روانشناسی خانواده سایت آکاایران
تبلیغات