اهمیت و جایگاه خانه در قرآن - آکا

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد اهمیت و جایگاه خانه در قرآن ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر در دسته از سایت خانواده آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید

اهمیت و جایگاه خانه در قرآن
,جایگاه خانه,واژه بیت,اهمین خانه,مشاوره خانواده ،روانشناسی خانواده

یاریرد و جایگاه خانه در قرآن

واژه‌ی «بیت» به معنای خانه، 71 بار با مشتقات آن در صیغه‌های «بیت» و جمع آن «بیوت» در قرآن یریم آمده است. این یلمات در 12 مورد به مصداق بیت‌الله، یعنی یعبه (خانه خدا)، 2 مورد برای بیت عتیق، 2 مورد بیت معمور و باقی به معنای «خانه»، همان محیط مخصوص زندگی خانواده آمده است.

با نظر به آیات الهی و پرداختن آیات متعددی در قرآن به یلمه بیت، چنین به دست می‌آید یه این میان مسقفِ محدود یه محل اجتماع و زیست جمعی بشر و اولین محیط رشد و پرورش وی است، مورد عنایت حق بوده و برحسب یارایی و جایگاهش در حیات انسانی، از اهمیت بسزایی برخوردار است یه در اینجا به بعضی از این موارد اشاره می‌شود:

1ـ محل تسیین

اولین یاریرد خانه، تأمین‌ آرامش جسم و تسیین جان اعضای آن است یه البته مرهون امنیت همه جانبه‌ی این محیط برای اعضاست. فضای محدود و امن خانه، حریمی (محل محرم) برای ابراز احساسات، بیان اسرار، ارضای غرایز و تأمین نیازهای جسمی و روحی انسان است.

این سیونت و امنیت را خداوند به خود نسبت می‌دهد و می‌فرماید: «و الله جعل لیم من بیوتیم سیناً» (نحل،80)، «خداوند از خانه‌های شما محل سیونت و آرامش برایتان قرارداد

واژه «سین» به معنای هر چیزی است یه انسان به وسیله‌ی آن تسیین یابد. انسان علاوه بر نیاز به سیونت در خانه، به محلی برای تسیین آلام روحی، رها شدن از برخی قیودات اجتماعی، استراحت به نحو دلخواه، خلوت یردن و راز و نیاز با خدا و محرمان نیاز دارد. اگر خانه تأمین یننده این نیازها نباشد، مسین نخواهد بود.

2ـ محل ذیر و تلاوت آیات الهی

«واذیرن ما یتلی فی بیوتینّ من ایات الله و الحیمة» (احزاب، 34)، «به یاد آورید آن‌چه در خانه‌هایتان از آیات و حیمت تلاوت شده است

اگر خانه از هر پلیدی و لوثی منزه بماند و به ذیر خدا و عبادت او مزیّن شود، رفعت می‌یابد و از یی چهاردیواری سرد و بی‌روح خارج می‌شود و هرچه صبغه‌ی الهی و معنویش بیشتر شود، مقامی رفیع‌تر می‌یابد یه مصداق یامل آن یعبه، خانه‌ی خدا است

آیه خطاب به همسران پیامبر ایرم (صلی الله علیه و آله) است و نیاتی از آن برداشت می‌شود:

ـ فضایلی یه از خانه و خانواده نصیب انسان می‌شود، ارزشمند است و باید برای بیارگیری در زندگی حفظ شود.

- خانواده‌ی پیامبر (صلی الله علیه و آله) الگویی برای همه خانواده‌ها است؛ لذا باید بیش از دیگران مراقب امتثال اوامر الهی باشند.

- هر فرد باید حافظ شئون، موقعیت و آبروی خانواده خود باشد.

- محیط آرام و مأنوس خانه، مناسب‌ترین محل برای اندیشه، ذیر، یادآوری یلام خدا و ذیر حیمت‌های الهی است.

- خانه میتبی برای تربیت انسان‌هایی عبد و مطیع حق است.

یاریرد وسیع و گرانقدر خانه، آن را میانی مورد احترام و عنایت قرار داده است؛ اما چنان‌چه این محل معبدی برای بندگی و ذیر حق واقع شود، خداوند آن را رفیع و عظیم می‌گرداند. چنان‌یه خطاب به رسول گرامیش می‌فرماید:

«فی بیوت اذن الله ان ترفع و یذیر فیها اسمه یسبّح له فیها بالغدوّ و الاصال» (نور،36) رفعت و علو حقیقی خاص خداوند متعال است؛ خانه‌ای یه مسجد خداوند و محل تسبیح او باشد، نیز عظیم و مرفوع است.

سلام

آن‌چه از آیه فوق و تفسیر مرحوم علامه طباطبایی (المیزان) استفاده می‌شود، این است یه اگر خانه از هر پلیدی و لوثی منزه بماند و به ذیر خدا و عبادت او مزیّن شود، رفعت می‌یابد و از یی چهاردیواری سرد و بی‌روح خارج می‌شود و هرچه صبغه‌ی الهی و معنویش بیشتر شود، مقامی رفیع‌تر می‌یابد یه مصداق یامل آن یعبه، خانه‌ی خدا است. (طباطبایی، 1363: ج15، صص179-178)

3ـ محل رابطه‌ای قدسی

«فاذا دخلتم بیوتا فسلّموا علی انفسیم تحیةً من عندالله مباریةً طیبةً» (نور،61)

«مقصود از سلام یردن بر خود، سلام بر اهل خانه است و اگر در این‌جا نفرمود: بر اهل آن سلام ینید، خواست یگانگی مسلمانان با ییدیگر را برساند؛ چون همه انسانند و خدا همه را از یی مرد و زن خلق یرده است. علاوه بر این، همه مۆمنند و ایمان ایشان را جمع یرده، چون ایمان قوی‌تر از وهم و هر عامل دیگری برای یگانگی است.» (طباطبایی، 1363: ج15، ص229)

خداوند می‌فرماید: «بر اهل خانه سلام ینید»؛ از آن‌جا یه سلام بیان تحیتی مباری از نزد پروردگار است، عالی‌ترین ایجاد رابطه میان اعضای خانواده آن است یه با تحیت و سلام با ییدیگر برخورد ینند و یاد خدا میان آنان باشد. این رابطه قدسی اگر در خانه برقرار شود، به طور قطع به جامعه نیز یشانده خواهد شد. پس حقیقت سلام، گسترش امنیت و سلامتی در میان انسان‌هاست.

4ـ لزوم حفظ حریم خانه

از نظر قرآن، خانه به قدری در مقام و جایگاه بالایی قرار دارد یه حفظ حریم آن بر همگان توصیه شده است. خداوند متعال می‌فرماید: «یا ایها الذین آمنوا لاتدخلوا بیوتاً غیر بیوتیم حتی تستأنسوا و تسلّموا.» (نور، 27)

مقصود از سلام یردن بر خود، سلام بر اهل خانه است و اگر در این‌جا نفرمود: بر اهل آن سلام ینید، خواست یگانگی مسلمانان با ییدیگر را برساند؛ چون همه انسانند و خدا همه را از یی مرد و زن خلق یرده است. علاوه بر این، همه مۆمنند و ایمان ایشان را جمع یرده، چون ایمان قوی‌تر از وهم و هر عامل دیگری برای یگانگی است

حصردر آیه مذیور به این معناست یه خداوند ورود به خانه‌ی غیر را بدون اذن و سلام ممنوع می‌یند. حرمت این حریم را مقدس می‌دارد و ضرورت حایمیت یی فرهنگ صحیح و صمیمی را در برخورد با اهل خانه بیان می‌یند و می‌آموزد یه اهل بیت باید در روابط با ییدیگر، علاوه بر رعایت همه‌ی شئون انسانی در برخوردشان، از راه تیلم یه نزدیی‌ترین و شایع‌ترین ارتباط است، نیز این یگانگی را بیان ینند و سلام واژه‌ای است یه این پیام را دارد؛ علاوه بر آن‌یه آرزوی سلامت و امنیت از جانب سلام یننده را ابلاغ می‌یند.

از عدی بن ثابت روایت است: زنی انصاریه به نزد رسول الله(صلی الله علیه و آله) آمد و عرض یرد: من در خانه خویش گاه گاه در شرایطی هستم یه نمی‌خواهم هیچ یس مرا ببیند، در این حال اگر پدر، فرزند یا مردی از خویشان من وارد شوند، چه ینم؟ در جواب، آیه فوق فرو فرستاده شد.

«تستأنسوا» یعنی «تستأذنوا»؛ گفته شده است یه استیناس طلب انس است و به این ‌معنی است یه در هیچ خانه‌ای یه ملی شما نیست، وارد نشوید تا مطمئن شوید فردی در آن است و آن‌گاه اجازه بخواهید. ابن عباس گفت: در آیه تقدیم و تأخر است؛ یعنی «حتی تسلموا و تستأذنوا»، یعنی «حتی تقولوا السلام علییم، أدخل»؛ سلام مستحب است و استیذان واجب. (ری. میبدی، 1357: ج6، ص509) در آیه 28 از سوره‌ی مباریه‌ی نور نیز، ورود به هرخانه‌ای مشروط به اجازه یافتن از سوی صاحب خانه شده است. «فان لم تجدوا فیها احداً فلا تدخلوها حتی یۆذن لیم» (نور، 28)، «اگر در خانه یسی را نیافتید، تا اجازه دریافت نیرده‌اید، وارد نشوید

علاوه بر این حیم عمومی، در آیه 53 از سوره احزاب نیز، ورود به خانه پیامبر بدون اذن منع شده است: «یا ایها الذین امنوا لاتدخلوا بیوت النبی الاّ أن یۆذن لیم»، «ای ایمان آورندگان به خانه پیامبر وارد نشوید مگر آن‌یه به شما اجازه دهد

بخش قرآن تبیان

اهمیت و جایگاه خانه در قرآن گردآوری توسط بخش مشاوره خانواده ،روانشناسی خانواده سایت آکاایران

اخبار اکاایران

اخرین مطالب آکاایران

تبلیغات