اخلاق مهم تراست یا گرفتن حق - آکا

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد اخلاق مهم تراست یا گرفتن حق ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر در دسته روانشناسی خانواده از سایت خانواده آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید

اخلاق مهم تراست یا گرفتن حق
,مشاوره خانواده ،روانشناسی خانواده
آمیختن حقوق و اخلاق از امتیازات نظام حقوقى اسلام است که در بحث حقوق خانواده جا گرفته است. آمیختگى فقه خانواده و اخلاق خانواده در اسلام از روى حکمت و تدبیر صورت گرفته است. طبیعت خانواده اقتضاى چنین ترکیبى را دارد.

امروز خانواده یکى از محورى‏ترین نهادهاى اجتماع بشرى است که تاکنون جانشینى براى آن یافت نشده است. نقش کلیدى خانواده در برآوردن نیازهاى عاطفى، فرهنگى، اقتصادى و غیر آن، این نهاد را به عنوان یک نهاد طبیعى بى‏بدیل که از آغاز خلقت همراه بشر بوده، تبدیل نموده است.

از سوى دیگر آسیب‏ها و آفت‏هایى که موجب سست شدن بنیاد خانواده شده، توجه محققان را به مطالعه کارکردها و ابعاد گوناگون این نهاد جلب نموده است. اگر قرن حاضر را قرن فروپاشى خانواده در غرب بنامیم گزافه نگفته‏ایم، این سیل بنیان کن به مرزهاى کشورهاى غربى محدود نمانده و از طریق وسایل ارتباطى، مهاجرت و ... کشورهاى اسلامى و جهان سوم را نیز درنوردیده است. آمار رو به افزایش طلاق در کشورهاى اسلامى مایه نگرانى بسیارى از متفکران و دینداران گردیده است.

تأسف‏انگیزتر اینکه در فرایند صنعتى شدن کشورهاى جهان سوم و ورود ماشین و صنعت از کشورهاى غربى «جنبش‏هاى آزادى زنان» از نوع غربى آن هم وارد این کشورها شده است. ماهیت این جنبش‏ها با فرهنگ و تمدن اسلامى ناهمگون است، چه در این ایده‏ها خدا جایگاهى ندارد. در جامعه و فرهنگى که خدا حضور نداشته باشد، ایثار و فداکارى و مهر و عاطفه و سایر دستورهاى اخلاقى و دینى بى‏معناست.

دستورهاى اخلاقى چون گذشت و مهرورزى اساس و بنیاد خانواده را تشکیل مى‏دهد. سست شدن بنیاد خانواده نیز دورنماى آینده بشر و ارزش‏هاى انسانى را تار و مبهم مى‏سازد. بر اساس این واقعیت است که گفته‏اند: «سست شدن بنیان خانواده در قرن حاضر تهدیدى براى آینده بشریت و ارزش‏هاى انسانى است.»(1)

این در حالى است که متفکران مسلمان با تکیه بر تعالیم انسان‏ساز اسلام تنها راه گریز از آثار سوء و خانمان‏برانداز فرهنگ غرب را پناه بردن به معنویت و اخلاق مى‏دانند.

آمیختن حقوق و اخلاق از امتیازات نظام حقوقى اسلام است که در بحث حقوق خانواده جا گرفته است. آمیختگى فقه خانواده و اخلاق خانواده در اسلام از روى حکمت و تدبیر صورت گرفته است. طبیعت خانواده اقتضاى چنین ترکیبى را دارد. بلکه مى‏توان گفت: نقش اخلاق در خانواده که کانون مهر، ایثار و گذشت است بیش از حقوق مى‏باشد.(2)

با این وصف توجه به حقوق خانواده و ارتقاى جایگاه زن در خانواده از موضوعات مهم مورد توجه محققان، حقوقدانان و فقیهان در کشورهاى اسلامى بوده است تا شاید بتوان از این طریق جلوى سیل مخرب فرهنگ غربى که موجودیت خانواده را در کشورهاى اسلامى تهدید مى‏کند، سد نمود.

از میان روش‏هاى گوناگون انجام اصلاحات در حوزه حقوق خانواده بى‏شک اصلاح معطوف به کتاب و سنت و به اصطلاح «درون دینى» مطمئن‏ترین و بى‏نقص‏ترین روش‏هاى اصلاح است که ضرورت آن غیر قابل انکار مى‏باشد.

این تحقیق در پى آن است که حقوق خانواده و تحوّلات آن را مطالعه کند و این حقیقت را باز نماید که اوّلاً: تحول و تطبیق جریانات و نهادهاى اجتماعى با زمان یک ضرورت انکارناپذیر است.

ثانیاً: این وظیفه اندیشوران و محققان مسلمان است که بهترین و سالم‏ترین نوع اصلاح و تحول را در نهادهاى اجتماعى از جمله نهاد خانواده به کار بندند. به تعبیر دیگر در کشاکش میان سنت و تجدد، ناگزیر از اصلاح و ایجاد سازگارى میان آن دو هستیم. این اصلاح در سایه سنت نبوى باید صورت گیرد، چرا که در سنت نبوى نه تنها اصلاحات تاریخى در حوزه حقوق خانواده و زن انجام شد که بنیادها و روش‏هاى صحیح اصلاح نیز نمایانده گردیده است.

دستورهاى اخلاقى چون گذشت و مهرورزى اساس و بنیاد خانواده را تشکیل مى‏دهد. سست شدن بنیاد خانواده نیز دورنماى آینده بشر و ارزش‏هاى انسانى را تار و مبهم مى‏سازد.
خانواده

خانواده از دیدگاه پیغمبر اکرم(ص)

وحى و سنت نبوى اساساً جدایى‏ناپذیرند؛ آنچه در کتاب خدا بر پیغمبر نازل شده است با تبلیغ در جامعه گسترش مى‏یابد و هر چه پیغمبر اکرم(ص) براى مردم مى‏گوید ، به حکم « ما ینطق عن‏الهوى ان هو الا وحى یوحى» مورد تأیید و حمایت خداوند جهانیان است.

در اینکه نکاح مورد توصیه و سفارش اسلام است هیچ تردیدى وجود ندارد.

فقیهان بر استحباب نکاح در اسلام سه دلیل اقامه کرده‏اند: اجماع، کتاب و سنت.(3)

بر اساس سنت قطعیه تمام مذاهب اسلامى، ازدواج نهاد مقدسى است که سیره رسول خدا(ص) بر آن تأکید بسیار دارد. روایات زیادى از پیامبر در مجامع و منابع روایى شیعه و اهل سنت وارد شده است(4) که به تعدادى از آنها اشاره مى‏کنیم. پیامبر(ص) فرمود:

«ما بنى فى الاسلام احب الى اللَّه عزّ و جل من التزویج؛(5)

هیچ نهادى محبوب‏تر از ازدواج نزد خداوند بزرگ نیست.»

نیز فرموده‏اند:

که هر کس ازدواج کند نصف دینش را حفظ نموده،(6)

ازدواج کنید که در روز قیامت به شما مباهات مى‏کنم(7)

و تأهل گزینید که روزى‏رسان‏تر است.(8)

از حضرت على(ع) روایت شده است:

ازدواج کنید که سنت رسول خداست

و نیز فرمود:

هر کس خواهد از سنت من پیروى کند ازدواج کند و فرزند بخواهد.(9)

امام صادق(ع) در پاسخ سؤالى که از رفتار شخصى پرسیده بودند که عبادت مى‏کند و غذا و زن و بوى خوش را کنار گذاشته مرقوم فرمود:

زن داشتن سنت رسول خدا بود (10)

همچنین فرمود:

هر کس دوست دارد که خدا را پاک و پاکیزه ملاقات کند، باید زن بگیرد.(11)

دو رکعت نماز متأهل برابر با هفتاد رکعت نماز فرد بى‏همسر است.(12)

در مقالات بعد به دیگر مسائل مربوط به ازدواج در سنت پیامبر می پردازیم.

 

پی نوشت ها:

1) شوک آینده، الوین تافلر، 139 به نقل فاطمه فکور، کتاب نقد، ش‏12، پاییز1378، ص‏40.

2) حقوق مدنى خانواده، ناصر کاتوزیان، شرکت سهامى انتشار، تهران، چاپ سوم، 1371، ج‏1، صفحه ب.

3) اجماع مستند به کتاب و سنت است و اصطلاحاً اجماع مدرکى است و بسیارى از فقیهان اعتبار آن را وابسته به اعتبار مدرک آن دانسته‏اند. برخى فقیهان آن را به عنوان دلیل مستقل ذکر نموده‏اند. نیز آیات صریحى از قرآن کریم مؤمنان را به نکاح تشویق مى‏کند (سوره نور، آیه 32، سوره نساء، آیه 3).

براى تفصیل مطلب، ر. ک: کتاب النکاح، شبیرى زنجانى، مؤسسه پژوهشى رأى‏پرداز، 1378- 1377، (تقریرات درس خارج فقه)؛ العروة الوثقى، سیدمحمد کاظم‏طباطبایى یزدى، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ص 622.

4) وسایل الشیعه، 14/3؛ من لایحضره الفقیه، محمد بن‏على بابویه قمى، دارصعب، بیروت 1401/ 1981، 3/17، سنن، محمد بن‏یزید القزوینى ابن‏ماجه، دار احیاء التراث العربى، 1395/1975، 1/592.

5) وسایل الشیعه، 14/3.

6) همان، 5.

7) همان، 3.

8) همان.

9) همان.

10) همان، 4.

11) همان، 6.

12) من لایحضره الفقیه، 3/242.

 

 

اخلاق مهم تراست یا گرفتن حق گردآوری توسط بخش مشاوره خانواده ،روانشناسی خانواده سایت آکاایران

اخبار اکاایران

تبلیغات