شروط روابط سالم اجتماعی - آکا

تجسس

,روانشناسی روابط اجتماعی

 - ارتباط معقول و منطقی با دیگران، ضرورت اجتناب ناپذیر حیات انسانی است. اگر ارتباط انسانها با یکدیگر نبود، بنای عظیم فرهنگ انسانی شکل نمی گرفت. باید گفت: زیبایی زندگی، در جمع انسانها تجلی می کند و میزان خوشبختی انسانها بستگی قطعی به چگونگی و حسن رابطه آنها با دیگران دارد. از این رو بجاست که هر کس به بهبود رابطه خود با افراد پیرامونش بیندیشد و بکوشد رابطه اش با دیگران بهتر، مفیدتر و خوشایندتر باشد. در این مبحث با بررسی مفهوم ( تجسس) به عنوان یکی از عوامل مخل ارتباطی، به آسیب شناسی روابط سالم اجتماعی می پردازیم.

- در روابط انسانی هدف ، گشاده رویی و بنای ارتباط سالم و سازنده اجتماعی نیست بلکه نگهداری ارتباطات انسانی، بقا و امنیت ارتباطی بین انسانها مورد توجه است. هر رابطه انسانی را باید همانند سرمایه ای پنداشت و همواره در این اندیشه بود که تنها به دست آوردن رابطه کافی نیست، مهم ، نگهداشتن سرمایه های انسانی است.

- تجسس را می توان جزو عواملی دانست که منجر به نابودی یا حداقل کاهش سرمایه های اجتماعی و انسانی می گردد.

- تجسس یکی از این رفتارهای ناهنجار است که به معنای کنکاش و پیگیری های یک فرد در امور غیرآشکار و محرمانه فرد دیگر است. به عبارت دیگر به معنای ( جستجو و پیگیری کار دیگران با نیت شیطانی و منفی ) است. قرآن کریم با رد تجسس می فرماید: ای کسانی که ایمان آورده اید، از بسیاری از گمانها بپرهیزید، که پاره ای از گمانها به یقین گناه است و تجسس نکنید و بعضی از شما غیبت بعضی دیگر را نکنید.

,روانشناسی روابط اجتماعی

- از حضرت علی (ع) نقل شده است که فرموده اند: مبادا از آن اشخاص باشید که پرده در و فاش کننده رازها هستند، به درستی که خوبان شما، کسانی هستند که چون کسی به ایشان نگاه کند، به یاد خدا افتد و بدان شما کسانی هستند که سخن چینی می نمایند و جدایی میان دوستان می افکنند و در صدد تفتیش عیوب مردم هستند.

-  فردبا تجسس در امور خصوصی افراد مرتکب اعمال و معاصی کبیره ای همچون غیبت، افشای اسرار، اشاعه فحشاء، هتک حرمت و از بین بردن آبروی افراد، افشا و انتشار معایب و همچنین منجر به حرمت شکنی میان مسلمانان می شود.

- امام باقر (ع) در حدیثی به این نکته مهم اشاره فرمودند که بسیار تکان دهنده است: نزدیکترین مرزها به مرز کفر و الحاد این است که شخصی با شخص دیگر پیمان اخوت و برادری ببندد و سپس معایب و خطاها و انحرافات و لغزشهای او را بشمارد و در خاطر، ثبت و ضبط نماید تا شاید با فاش کردن آنها و بر باد دادن آبرو و حیثیت یک مؤمن بتواند برای خود سود دنیوی و نفسانی به چنگ آورد.

 تحسس در مقابل تجسس:

- تجسس در لغت به معنای خوب گوش دادن، خوب دیدن و خوب درک کردن می باشد. تحسس پیگیری مثبت با نیت الهی است که آن هم دارای شرایط خاص و بحث و بررسی لازم می باشد.

- در قرآن کریم به پرهیز از تجسس در امور دیگران سفارش شده است. ولی تجسس حدودی دارد که اگر بر اساس دلسوزی باشد و نه در حد دخالت کردن در امور دیگران، پسندیده است، به عبارت دیگر تجسس در ( امور خانوادگی ) صحیح نیست ولی در ( امور اجتماعی ) صحیح می باشد.

- آنچه اهمیت دارد شناخت صحیح مرزهای تحسس از تجسس است. با این که گفته می شود تحسس با انگیزه خدمت و یاری دیگران صورت می گیرد و انگیزه ی الهی دارد، به نظر می رسد واجد یک شرط اساسی است و آن داوطلبانه بودن است. یعنی فرد مورد تحسس قرار گرفته باید اجازه و رضایت کافی نسبت به فرد متحسس داشته باشد. یعنی نمی توان به اجبار راجع به دیگران اقدام به تحسس نمود.

,روانشناسی روابط اجتماعی

تیجه گیری:

1-  آیات شریف قرآن و نیز روایات وارد شده از اهل بیت علیهم السلام بر مذمت تجسس دلالت دارد.

2-  تجسس در احوال خصوصی مردم منجر به انجام گناه و غیبت و تهمت می شود. بنابراین خلاف شرع است.

3-  تجسس در مسائل شخصی جایز نیست و افشا و برملا نمودن اسرار شخصی موجب شیوع فساد در جامعه مسلمین می گردد.

4-  با توجه به اهمیت رعایت موازین شرعی و اخلاقی باید مراقب بود که تحسس به تجسس تبدیل نشود.

5-  تجسس درباره مفسدین و مخالفین اسلام و نظام اسلامی به منظور خنثی نمودن توطئه آنان امری ضروری است.

6 -ایمان، ورع ، تقوا و امانتداری و راز داری همگی از جمله فضایلی است که انسان را از تجسس در امور شخصی مردم باز می دارد.

منبع : tebyan.net

گردآوری توسط بخش روانشناسی روابط اجتماعی سایت آکاایران

اخبار اکاایران

اخرین مطالب آکاایران

تبلیغات