آن سوی خطّ زندگی - آکا

آن سوی خطّ زندگی
,روانشناسی روابط اجتماعی

گاهی می‏توان بستری از اخلاق گشود، که جای حضور دیگران هم باشد و گاهی می‏توان جاده‏ای از همزیستی کشید، که خیلی‏ها با انسان «همراهی» کنند. آن بستر و این جاده، با روحیّه ی نوع دوستی و مردم خواهی گشوده و کشیده می‏شود و آن که در پیله ی «خود» گرفتار باشد، زمینه ی همزیستی‏اش با دیگران، بسیار اندک خواهد بود، یا هیچ!

 

برخورد مناسب و روحیه ی همزیستی و وسعت نظر و رفتار کریمانه، یک «سرمایه» است. با این سرمایه می‏توان به «سود»ی رسید که گاهی از ثروت، ساخته نیست و این، حکمتی است که در سخن پیشوایان آمده است.

از اسوه ی اخلاق و کمال، حضرت رسول(ص) چنین روایت است که فرمود: «ای فرزندان عبدالمطّلب! شما با ثروت و دارایی‏تان نمی‏توانید به همه ی مردم برسید و تکریمشان کنید. پس با گشادگی چهره و اخلاق نیک با آنان برخورد کنید».1

این، یعنی جایگزینی اخلاق به جای مال، و برخورد نیکو به جای عطا و بخشش؛ چرا که همان کارآیی و جاذبه و گره‏گشایی‏ای که در «مال» است، و بلکه بیشتر، در «اخلاق» نیز هست.

 

به جلوه‏هایی از این روحیه ی کمال، که مدار و محور جاذبه‏های دیگر است، اشاره می‏شود:

 

1.حق‏شناسی و حق‏گزاری

«حق» مقوله‏ای دو جانبه است. اگر از دیگران انتظار است که حق ما را بشناسند و مراعات کنند، ما نیز باید حق‏شناس و حق‏گزار دیگران باشیم. این جاده، دو طرفه است و در هر دوسو، وظایف و تکالیف و حقوقی است که اگر شناخته و عمل شود، رابطه‏ها بسیار نیکوتر و مطلوب‏تر خواهد بود. از پیامبر اکرم(ص) روایت شده که فرمود: «مؤمن، هفت حق بر گردن برادر مسلمانش دارد که از سوی خدا تعیین شده است: یکی آن‏که در پیش رو، احترامش کند؛ دیگر آن‏که در دل، به او مهر بورزد؛ سوم آن‏که در مال خود نسبت به او ایثار داشته باشد، نیز غیبت او را حرام بشمارد، هنگام بیماری به عیادتش برود، پس از مرگ، در تشییع جنازه ی او شرکت کند و پس از فوت او درباره‏اش جز خیر و نیکی نگوید».2

 

2. خوش برخوردی

آن‏قدر در آموزه‏های دین و توصیه‏های پیشوایان آسمانی ما از «حُسن خلق» ستایش شده که شگفتی‏آور و تشویق‏کننده و انگیزه‏آفرین است. از خوش‏رویی، خوش‏خویی، خوش‏گویی، خوش‏رفتاری، خوش‏پنداری، خوش همسایگی و ... بسیاری از این «خوش»ها در متون روایات، تمجید شده و از اهل ایمان خواسته‏اند که این‏گونه باشند تا کارشان «عبادت» و «حسنه» به شمار آید و نزد پروردگار، پاداش یابند. شاید باور نکنید، ولی حتی لبخند زدن به چهره ی دیگری (31046)، یک کار نیکو به شمار می‏آید.

این سخن حضرت باقر(ع) است که فرمود: «لبخند زدن شخص به روی برادر مؤمنش، عملی صالح (مستوجب پاداش خداوند) است».3

این شیوه، «مرام‏نامه» ی زیستن با دیگران را حتی در ساده‏ترین امور و برخورد چهره به چهره ترسیم می‏کند و به زندگی‏ها شور و حرارت و صفا می‏بخشد و انسان‏ها را به «همدلی» نزدیک‏تر می‏سازد.

 

در مقالات بعد به ذکر مواردی دیگر در زمینه ی اخلاق نیکو می پردازیم.

 

ادامه دارد....

 

نویسنده: جواد محدثی

 

پا نوشت ها :

1.الکافی، ج2، ص103.

2.بحارالأنوار، ج71، ص222.

3.الکافی، ج2، ص188.

 

مقالات مرتبط :

تو تنها نیستی

معجزه ی صدا و لبخند  

از ظاهرش معلومه که      

مدیریت هیجانات    

15روش در تصمیم گیری منطقی     

چه توقعی دارید؟    

دنیا، سرجنگ ندارد   

 

منبع : tebyan.net

آن سوی خطّ زندگی گردآوری توسط بخش روانشناسی روابط اجتماعی سایت آکاایران

اخبار اکاایران

تبلیغات