باران احسان - آکا

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد باران احسان ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر در دسته از سایت خانواده آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید

باران احسان
,روانشناسی روابط اجتماعی

بدون شک گذشتن از مال و ثروت، برای بسیاری از مردم کار آسانی نیست، خصوصاً زمانی که به مرحله‌ی ایثار برسد، چرا که حبّ آن تقریباً در همه‌ی دلهاست.احسان و نیکوکاری، به جهت برانگیختن احساس خوش و لذت روحانی، امری شایسته و ارزشی است که مورد اقبال و استقبال بیشتر مردم است. انسان طبیعی به طور فطری گرایش به زیبایی ها و تحسین دارد؛ از این رو کارهای شایسته که در شکل کامل آن صورت می گیرد و از لحاظ زیباشناختی روح لطیف آدمی را به صورت خود جلب و جذب می کند، مورد تحسین عموم مردمان قرار می گیرد.

قلمرو کاربردهای احسان

تعاریفی چون: رساندن نفع و سود نیکو و شایسته ستایش به دیگری؛ (التبیان ج2 ص 153 و نیز ج 4 ص426) کاری که از سر آگاهی و به شکل شایسته انجام گیرد؛ (مجمع البیان، طبرسی، ج1 ص248) و نیز انجام کاری به شکل نیکو و با انگیزه خدایی و رساندن خیر یا سود به دیگری بی چشم داشت هرگونه پاداش و جبران کردنی (المیزان ج 4 ص20) نتوانسته است مقصود و مفهوم را چنان که باید و شاید به خواننده منتقل کند.

مؤلفه هایی چون ایمان، انگیزه، نیت الهی (حسن فاعلی) نیک بودن ذاتی کار (حسن فعلی) شکل شایسته انجام کار (هیئت صوری) رساندن خیر و خوبی به دیگری به عنوان عناصر اصلی در تحقق مفهوم احسان مهم و مؤثر هستند.

آثار احسان و نیکوکاری از منظر قرآن

در آیات قرآن برای احسان آثاری مادی و معنوی در دنیا و آخرت بیان شده است. از آثار مادی احسان می توان به افزایش روزی و اتمام نعمت (آیه 154 سوره انعام)، سعادت دنیا ( آیه 148 سوره آل عمران)، ایجاد دوستی و صمیمیت ( آیه 148 سوره آل عمران) اشاره کرد. از آثار اخروی نیکوکاری می توان به رستگاری و سعادت (لقمان آیه3و 5) جلب رحمت خاص خداوند (اعراف آیه56 و لقمان آیه3)، رهایی از عذاب الهی (زمر آیه58)، محبوبیت و دوستی خداوند (بقره آیه195، آل عمران آیه134)، فرجام نیک در زندگی دنیوی و آخروی (لقمان آیه22)، از آثار دیگر احسان شمرده شده است ،تکفیر گناهان و محو بد ی ها و گناهان از سوی خداوند (هود آیه114) و رفع مواخذه و توبیخ (توبه آیه91) اشاره کرد.

,روانشناسی روابط اجتماعی

 روان شناسان و جامعه شناسان رفتارگرا، نوعدوستی و کمک به نیازمندان را به عنوان یک ویژگی فطری و اکتسابی (یادگیری اجتماعی) مورد بررسی قرار داده و نظریه های مختلفی در این زمینه مطرح کرده اند. دکتر مصطفی اقلیما، رئیس انجمن مددکاران ایران می گوید: احسان و کمک به نیازمندان، موجب ایجاد آرامش و در نتیجه برقراری امنیت در اجتماع می شود و در نهایت جامعه به تعادل، توازن و رشد و پیشرفت دست می یابد. وی  می افزاید: اگر منشأ اعمال والدین، کمک به دیگران باشد و از سوی دیگر دولتها نابرابریها و کاستیهای اجتماعی را از بین برده و عدالت را در جامعه برقرار کنند، حس نوع دوستی در اجتماع تقویت می شود.

به اعتقاد دکتر باقر غباری، روان شناس و عضو هیأت علمی دانشگاه تهران، انفاق و نیکوکاری موجب رشد و کمال انسان می شود. وی می گوید: در روان شناسی بحثی به نام "Evolution" یا ارتقای انسانها مطرح است که گروهی از روان شناسان رفتارگرا حتی کسانی که دیندار نیستند، به آن معتقدند. آنها می گویند: دلیل اینکه ارزشهایی مانند ایثار، احسان، پس از گذشت قرنها هنوز باقی مانده اند، ارتقا بخشی آنهاست؛ یعنی موجب تعالی روح انسان می شوند.

وی ادامه می دهد: روان شناسی به نام آبراهام مازلو پس از تحقیقات فراوان به این نتیجه رسید که حس نوع دوستی و کوشش برای برقراری عدالت جهانی در افرادی که از قید نیازهای سطح پایین رها شده اند، بیشتر و قوی تر است. این، مسأله ای است که سعدی شیرازی در بیتی به آن اشاره کرده است:

                              طیران مرغ دیدی، تو زپای بند شهوت                 به در آی تا ببینی طیران آدمیت

پای بند شهوت که سعدی به آن اشاره کرده، همان نیازهای سطح پایین است که بیرون آمدن از آنها موجب پرواز و عروج انسان می شود.به عقیده دکتر غباری، تا وقتی که انسان به دارایی اش وابسته است، در واقع خود را در همان سطح مادی می بیند؛ اما وقتی از داشته هایش به دیگران ببخشد شاهد عروج تعالی خویش خواهد بود و به عبارتی، خود را در اوج قله های رفیع انسانیت می بیند و به معرفت الهی دست می یابد.

تحقیقات ثابت کرده انفاق به نیازمندان علاوه بر اینکه موجب کاهش فقر و برقراری توازن اجتماعی می شود، بر روان انسان نیز اثرهای بسیار مطلوبی دارد که از جمله آنها می توان به ایجاد حس شادمانی و افزایش انرژی روحی و تقویت حس اعتماد به نفس در انسان اشاره کرد.

 در واقع، رها شدن از نیازهای مادی، توفیق بزرگی است که نصیب هر کس نمی شود. وی اضافه می کند: بد نیست در اینجا به این موضوع نیز اشاره کنم که از نظر روان شناسی، بین دنیا و آخرت فقط یک پل برزخی وجود دارد و منظور از دنیا، غرق شدن در نیازهای سطح پایین و منظور از آخرت، فلاح و رستگاری و چشم دوختن به اوج انسانیت و عبور از نیازهای مادی است و انسان زمانی به این درجه می رسد که آمادگی ورود به میدان معنویت را داشته باشد. دکتر غباری در پاسخ به این سؤال که برای عبور از نیازهای سطح پایین و تقویت حس انفاق و نوع دوستی در انسانها چه باید کرد، می گوید: اول اینکه نباید والدین و مربیان به چگونگی پرورش سالم کودکانشان بی توجه باشند، زیرا حس نوع دوستی و کمک به نیازمندان باید از کودکی در فرزندان نهادینه شود. دوم، ارایه الگوهایی مناسب و ارزنده برای کودکان و نوجوانان است که موجب تربیت فرزندانی بهنجار، رشد یافته و نوع دوست شود. این روانشناس می افزاید: متأسفانه ما در این زمینه به خوبی عمل نکرده ایم. به عنوان مثال، هنوز نتوانسته ایم الگوهای قرآنی خود را که مظهر و نماد ایثار و انفاق هستند، به صورت فیلم و داستانهای جذاب به کودکانمان عرضه کنیم تا آنها با شخصیتهای دینی خود که مظهر انفاق و رستگاری هستند، انس بگیرند. سوم اینکه به آنها کمک کنیم که به راحتی از سطح این نیازهای مراحل رشد عبور کرده و به رشد و کمال برسند.

منابع: قدس- کیهان

تنظیم برای تبیان: کهتری  

 

مقالات مرتبط

در فضیلت احسان و محسنین در قرآن

رموز محبوبیت و خوش نامی

هزینه ی عشق واقعی

عشق به خود، کلید گنجی دیگر

دو کلید طلایی برای نفوذ در دلها

منبع : tebyan.net

باران احسان گردآوری توسط بخش روانشناسی روابط اجتماعی سایت آکاایران

اخبار اکاایران

اخرین مطالب آکاایران

تبلیغات