آکاایران: گلیم بافی | مهم ترین ابزار گلیم بافی

ابزار گلیم بافی | با دار گلیم بافی از مهم ترین ابزار گلیم بافی آشنا شوید

آکاایران: ابزار گلیم بافی | با دار گلیم بافی از مهم ترین ابزار گلیم بافی آشنا شوید

گلیم بافی از هنرهای معروف بین ایرانیان است که این هنر بیشتر بین عشایر و روستائیان رواج دارد . بد نیست بدانید گلیم به سه صورت ساده باف , برجسته و ورنی بافته می شود .در این مطلب با ابزار مهم بافت گلیم آشنا می شوید .
از مهمترین ابزار گلیم بافی می توان دار را نام برد که به دو صورت دار عمودی و دار افقی وجود دارد . دار افقی ,
چون حمل و نقلش راحت تر است بیشتر در عشایر مورد استفاده قرار می گیرد و در روستاها که جایشان ثابت است,
از دار عمودی استفاده می کنند .دفتین هم وسیله اس است که از آن برای درگیر کردن تار و پود استفاده می کنند .

ابزار گلیم بافی

مهمترین وسیله و ابزار گلیم بافی دار است. دار یا همان چهارچوبی که گلیم روی آن بافته می شود دو نوع است.

۱- دار عمودی یا ایستاده

۲- دار افقی یا خوابیده

از دار افقی خوابیده بیشتر در مناطق عشایری کشورمان استفاده می شود ،عشایر به دلیل کوچ نشین بودن و حرکت ,
مداومی که دارند دارهای افقی که به راحتی قابل حمل است استفاده می نمایند.

ولی بافندگان روستایی و شهری یعنی آنان که یکجا نشین بوده و دارای زندگی ثابت و غیر متحرک هستند معمولاً از,
دارهای عمودی استفاده می کنند.با این حال در بسیاری از مناطق روستایی کشور دارهای افقی رایج می باشد.

در برخی از مناطق عشایری از جمله آذربایجان شرقی از دار عمودی بهره می گیرند.

ابزار گلیم بافی | با دار گلیم بافی از مهم ترین ابزار گلیم بافی آشنا شوید

آشنایی با ابزار گلیم بافی

دفتین:

برای استحکام بخشیدن به درگیری الیاف تار و پود گلیم معمولاً از وسیله ای به نام دفتین استفاده به عمل و
می آید و بافنده پس از گذراندن هر پود افقی از لابه لای تارهای عمودی با کمک آن ضرباتی بر قسمت و
بافته شده می اورد ,

تا درگیری تار و پود و عمل بافت صورت گیرد.جنس دفتین های مصرفی معمولاً آهن است و از تعداد,
هفت تا ده تیغه آهنی نازک به عرض دو و طول بیست سانتیمتر تشکیل می شود در برخی مناطق ,
کشورمان بویژه در روستاههای استان کرمانشاه برای ایجاد درگیری تار و پود و نقشهای کوچک ,
و نیز نقوش حاشیه گلیم ,

از ابزاری چوبی یا فلزی به نام سوک استفاده می شود که شکل ساختمانی و اندازه آن متفاوت است.

ویژگی های قیچی گلیم بافی

قیچی:

قیچی گلیم بافی از نظر ساختمان و طرز کار شبیه قیچی قالی بافی است و از دو تیغه تشکیل شده است ,
که به وسیله پرچ با پیچ به هم متصل می گردند و حول منطقه ای باز و بسته می شوند.

بیشتر بدانید انواع گلیم :

گلیم به سه شیوه بافته می شود:

گلیم ساده باف : در این نوع گلیم، پودها یکی در میان از لابه لای تار ( چله) عبور می کند. این گلیمو
یک روست  و برای بافت آن معمولا” از نقشه از قبل آماده شده استفاده نمی شود. نقوش گلیم ساده باف،
عموما” هندسی است و به ندرت نقوش منحنی در این نوع گلیم دیده می شود.

گاهی روی گلیم هائی با زمینه ساده با استفاده از الیاف رنگی پشم، نقوشی ایجاد می شود که غالبا”,
هندسی است.

گلیم برجسته : این نوع گلیم دارای زمینه ای ساده می باشد ولی طرح اصلی مانند قالی پرزدار است. بدینصورت,
که از روی نقشه قالی، بر روی چله گلیم گره زده می شود و در پایان پرز اضافی چیده می شود.

ورنی : ورنی، گلیمی است فاقد پرز و یک رو، که عموما” فاقد نقشه و به صورت ذهنی توسط دختران و
و زنان عشایر مناطق مغان، ارسباران و مشکین شهر بافته می شود. این نوع گلیم در کردستان و کرمانو
با طرح و نقش دیگری بافته می شود که در کرمان آن را “شیریکی پیچ” می نامند.

ابزار گلیم بافی | با دار گلیم بافی از مهم ترین ابزار گلیم بافی آشنا شوید

دار افقی از ابزار گلیم بافی

بهترین ورنی های ایران توسط ایل شاهسون یا ایلسون تولید می شود که سابقه طولانی در این زمینه دارن،
به گونه ای که همواره واژه ورنی با نام شاهسون قرین بوده است.

روش های بافت گلیم

به طور کلی از لحاظ بافت گلیم های ایرانی به دو شیوه بافته می شود :

۱- شیوه پود گذاری : در این شیوه تنها از نخ تار ( چله) و نخ پود برای بافت گلیم استفاده,
می شود پودهای رنگارنگ را از زیر و روی رشته های تار عبور می دهند، با تغییر رنگهای پود است,
که نقشها پدیدار می شود و هر دو روی گلیم صاف، هموار و همرنگ می شود.

۲- شیوه پود پیچی : در این شیوه علاوه بر نخ تار و نخ پود از پودی نازک نیز در بافت استفاده می شود,
و در واقع پود به حالت پیچش از میان نخهای تار عبور نموده، سپس با عبور پود نازک و کوبیدن آن با شانه،
عمل در گیری نخ های تار و پود قطعی می شود.

این شیوه بافت که بسیاری از صاحب نظران آن را حدواسطی میان گلیم بافی و قالی بافی دانسته اند،
در واقع آخرین منزلگاه تکامل گلیم بافی به قالیبافی می باشد. بافت گلیم معروف به ورنی در,
آذربایجان شرقی و نیز بافت گلیم معروف به شیریکی پیچ در استان کرمان بدین شیوه است.

این نوع گلیم ها را که به شیوه پود پیچی بافته می شوند سوماک نام نهاده اند. گاهی روی گلیم ها را و
سوزن دوزی می کنند، این گلیم ها به گلیم سوزنی شهرت دارند.

فرش ایرانی , تبیان

.

منبع : persianv.com

تبلیغات