آکاایران: قالیچه تصویری در دوران قاجار

قالیچه تصویری | آشنایی با ویژگی های قالیچه تصویری در دوران قاجار

آکاایران: قالیچه تصویری | آشنایی با ویژگی های قالیچه تصویری در دوران قاجار

قدمت قالیچه تصویری از زمان ناصرالدین شاه می باشد . از آنجا که ناصرالدین شاه به عکاسی علاقه داشت این تصاویر به روی فرش نیز منتقل شد تا برای تزئین روی دیوار از آن استفاده شود.
قالیچه تصویری دارای قیمت بالایی نسبت به دیگر قالیچه ها بود و تنها طبقه اشراف و ثروتمندان آن را خریداری ,
می کردند ولی بعدها بافت این نوع قالیچه نزول یافت کرد چرا که غربی ها تمایلی به خرید آن نداشتند و صادرات,
آن کم شد و همچنین بافت آن مستلزم هزینه زیادی بود و نسبت به قالی های دیگر باید بسیار روی آن کار می شد.

قالیچه تصویری

با به وجود آمدن صنعت عکاسی و علاقه ناصرالدین شاه به عکس و عکاسی در سال ۱۲۸۰هجری موجب شد ,
که موضوعات تازه ای وارد هنرهای تصویری در آن زمان شود و بخصوص در قالیچه های “نقش شاهی “اثر بگذارد.

نصب قالیچه های تصویری بر روی دیوار دگرگونیهایی را در کاربرد فرش بوجود آورد و قالیچه را از روی زمین و زیرپا به روی,
دیوار منتقل کرد و آن را به صورت تابلوی نقاشی در آورد .

قالیچه های تصویری بیشتر در تصاحب طبقات بالا مثل : ثروتمندان شهری و خوانین دهات و ایلات بود و باعث اختلاف قیمت,
بین قالیچه های تصویری با دیگر قالیچه ها بود.

قالیچه تصویری | آشنایی با ویژگی های قالیچه تصویری در دوران قاجار

نحوه به وجود آمدن قالیچه تصویری

دو دلیل عمده که باعث افول قالیچه های تصویری گردید عباتنداز:

۱- دلایل اقتصادی ۲- دلایل اجتماعی و فرهنگی

از دلایل اقتصادی باید به بی توجهی غربی ها به این قالیچه ها و عدم صادرات آنها دانست.از دلایل اجتماعی و فرهنگی,
می توان گفت : بافتن این قالیچه ها کار هر بافنده ها ای نبود ، زیرا بافتن تصویر مستلزم داشتن تبحر لازم در بکار بردن,
تناسبات و رنگهای مشخص بود.

دوم تهیه ی نقشه برایبافندگان شهری عامل دیگری در بالابردن قیمت می شد ، زیرا نقشه ی این قالیها میبایست,
توسط نقاشان ورزیده تر انجام گیرد و نقشمایه به صورت تمام نقشه باشد .

نحوه بافت قالی سنتی

حال آنکه در قالیهای سنتی ، قالی باف این مشکلات را ندارد و این موارد بیشتر در مورد بافندگان شهری صدق,
می کرد و بافندگان عشایری و روستایی در گیر این مشکلات نمی شوند و تصاویر را با آزادی عمل و فاقد ,
نقشه شطرنجی و با رنگهای قراردادی می بافتند,

و چه بسا دیده شده که حیواناتی مانند شیر را به رنگ سیاه ویا آبی هم بافته اند.

نتیجه گیری

با بازگشت به سابقه حضور تصویر شاهان در هنر ایران می توان دریافت که تصویر سازی شاهان در ایران ،
سابقه طولانی دارد.

در دوران قبل از اسلام ایران ، تصاویر شاهان و موضوعات مربوط به آنها برروی صخره هاو دیوار کاخها و سکه ها,
و ظروف سیمین و زرین و… ثبت شده اند .

در ایران عصر اسلامی نیز برخی موضوعات شاهانه قبل از اسلام مورد توجه قرار گرفته است و کتابهای شاهنامه ,
میتواند دلیلی بر این علاقه مندی باشد .

قالیچه تصویری | آشنایی با ویژگی های قالیچه تصویری در دوران قاجار

قالیچه تصویری با تصویر احمدشاه

باوجود این ، حضور جدی تصویر بر روی قالی از عصر قاجاریه به بعد است که به طور یقین ،شرایط اجتماعی و فرهنگی,
خاص آن دوره تسریع بخش این حضور بوده ، شاید بتوان گفت یکی از دلایل حضور تصاویر بر روی قالیها اثرگذاری ,
برخی از پیشرفتها و هنر ها از جمله :

الگوهای چاپ سنگی و تصاویر آنها و نیز الگوهای مصورسازی شده و حضور عکاسی در زمان ناصرالدین شاه و آشنایی,
با عکسهایی بعنوان “پرتره” توسط نقاشان غربی و نیز تولید آثار نقاشی از چهره های شاهان و خانواده های,
آنها است ،

دلیل به وجود امدن قالیچه تصویری

اما از عوامل دیگری که در شکل گیری قالیچه های تصویری می توان ازآن یاد کرد الهام گرفتن هنرمندان قالی از,
نقاشی قهوه خانه ای نیز می باشد.

اما نکته حائز اهمیت این است که هنرمندان قالی باف تصاویر شاهانی را که از اهمیت و جایگاه اجتماعی ,
و شخصیتی بسیاری برخوردار بوده اند در قالیهای خود می بافته اند .

بیشتر بدانید تقسیم بندی قالی تصویری به جهت نقش و طرح

قالی تصویری با موضوع تصاویر شاهان
• قالی تصویری با موضوع تصاویر مذهبی و عرفانی
• قالی تصویری با موضوع تصاویر ادبی
• قالی تصویری با موضوع تصاویر اروپائی
• قالی تصویری با موضوع تصاویر باستانی
• قالی تصویری با موضوع تصاویر خاص

در میان قالیچه های تصویری با موضوع تصاویر شاهانه، هوشنگ شاه پیشدادی، نادر شاه افشار و احمد شاه قاجار,
بیشتر از باقی مورد توجه قرار گرفته اند.

می توان گفت خلق قالیچه های تصویری هنری مردمی بوده است.
مردم در این هنر، تصاویر شاهانی را بافته اند که از منظر ایشان، شاهانی نیک نظر به شمار می آمدند.

روضه خوانی، شبیه خوانی، تعزیه گردانی و تظاهرات دسته جمعی حزن انگیز مردم در ایام محرم و بعضی از روزهای ,
عزای عمومی، بخشی از مراسم های مذهبی هستند که در دوره قاجار رواج داشته است.

ویزگی قالی های دوره قاجار

از این رو، قاجار را می توان یک جامعه مذهبی به شمار آورد. قالی ها در این دوره نیز نه تنها از تأثیر چنین فضای مذهبی,
دور نمانده، بلکه مضامین مختلف دینی را نیز بازتاب داده است.

تعداد این قالیچه ها با قالیچه های تصویری با موضوع تصاویر پادشاهان چندان زیاد نیست اما موضوعی که,
این قالیچه ها به آن پرداخته اند آنها را بسیار با اهمیت کرده است.

فرش ایرانی , نقش نیل

.

منبع : persianv.com

تبلیغات