آکاایران: ویژگی های فرش قشقایی

ویژگی های فرش قشقایی

آکاایران: ویژگی های فرش قشقایی

فرش قشقایی در استان فارس بخش عمده ای از تولید گلیم توسط زنان و دختران عشایر ساکن و کوچ رو قشقایی انجام می شود.برای بافت گلیم معمولاً از نقشه استفاده نمی کنند.نقشه ها ذهنی هستند و معمولاً از طرح هایی استفاده می شود که از نسل های گذشته به حال انتقال یافته و تغییرات جزیی […]

فرش قشقایی

در استان فارس بخش عمده ای از تولید گلیم توسط زنان و دختران عشایر ساکن و کوچ رو قشقایی
انجام می شود.
برای بافت گلیم معمولاً از نقشه استفاده نمی کنند.
نقشه ها ذهنی هستند و معمولاً از طرح هایی استفاده می شود که از نسل های گذشته به حال انتقال
یافته و تغییرات جزیی در همان چهارچوب آداب و رسوم موجود در منطقه است.
البته در سالهای اخیر با راه یافتن گلیم بافی به مناطق شهری و روستایی استفاده از نقشه تا حدودی درگلیم
بافی رایج شده است.
برای رنگرزی نخ های پشمی مورد مصرف در پود گلیم از رنگهای گیاهی یا رنگهای شیمیایی استفاده می شود.
مهمترین مراکز تولید گلیم در استان فارس منطقه فیروزآباد، ممسنی و داراب است.
گلیم های قشقایی نه فقط در ایران که در سطح جهان نیر به واسطه اصالت نقش ها و رنگ های
دلپذیر و کیفیت ممتاز بافت مشهور و مورد تقاضا است.

ویژگی های فرش قشقایی

فرش قشقایی

هنر و صنعت بافندگی فارس در وهله نخست, هنری عشایری و در وهله دوم هنری روستایی است که وابستگی به
عشایر دارد.
عشایر فارس بویژه قشقائیها و ایل خمسه بیش از دیگر عشایر به این هنر اشتغال دارند و روستائیان که در
مسیر این ایل ها زندگی می کنند نیز به کار تولید قالی و سایر دستبافت ها مبادرت می کنند.
فرش بافان این استان معمولاً دست بافت های خود را نه به عنوان یک کالای تجارتی بلکه برای خود تولید
می کنند و چون دنباله رو نوسانات بازار فرش نیستند, طرح های آنها دارای رنگ آمیزی و طراوت خاصی است.
البته در سالهای اخیر بافندگان عشایری به بافتن فرش برای فروش و به سلیقه مصرف کنندگان روی آورده اند.
لیکن غالباً همان ذهنی بافی و رنگهای مرسوم پیشینیان خود را ادامه می دهند.

این «هنر- صنعت» به طور عمده به دست زنان انجام می شود.
به طور کلی تولید دستبافته ها از مرحله ابتدایی تا آخرین مرحله به دست زنان صورت می گیرد.
دار قالی ایل قشقایی مانند سایر عشایر افقی است و بافنده برای بافتن بر روی زمین می نشیند.
بیشتر دارهای روستایی نیز افقی و گاه عمودی است.
علت استفاده عشایر از دار افقی به این دلیل است که با زندگی کوچ نشینی آنها هماهنگی داشته و حمل
آن بر پشت چارپایان به سهولت انجام می گیرد.

اکثر قالیچه های ایلات خمسه کار تیره عرب و باصری است.
قالیچه های این دو تیره دارای طرح های متنوع و فارسی باف است و سراسر از پشم تهیه می شود.
روستائیان فارس نیز هر سال تعداد زیادی قالیچه می بافند.
این روستائیان که پیشینه ایلی و چوپانی دارند همانند عشایر از دارهای افقی استفاده می کنند ولی قالیچه های آنها
از نظر جنس, مرغوبیت قالیچه های ایلات را ندارد.

ویژگی های فرش قشقایی

ویژگی های فرش قشقایی

فرش های قشقایی معمولاً به طریق «ذهنی بافی» بافته می شود.
این نقشه های ذهنی نوعی بازآفرینی سنتی است که از نسل های پیشین به امروزیان رسیده است.
بافندگان ایلی همان نقوش را تکرار می کنند فاقد آنکه از نقشه استفاده کنند.
از این رو معمولاً هیچ دو فرشی کاملاً و عیناً شبیه یکدیگر نیست.
بافندگان تازه کار از سرمشق هایی کمک می گیرند که «حور» نامیده می شود.
بافندگان قشقایی این سرمشق ها را که یک یک نقشمایه ها و نگاره های اصلی بر آن بافته شده است.
«دستور» می گویند.
رنگ قالی های قشقایی کاملاً به سلیقه و خواست بافنده ارتباط دارد.

قالی های فارس اکثراً نرم و تا اندازه ای ظریف و نازک هستند و وجه تمایز آنها با سایر فرش
ها نیز همین صفات است.
گره در قالی های فارس هم به صورت متقارن (ترکی) و هم به صورت نامتقارن (فارسی) استفاده می شود.
بافت قالی در اکثر مناطق عشایری و روستایی استان فارس رواج دارد و افزون بر مناطقی که ایل قشقایی در
آن اسکان دارند.
قالی بافی در دیگر شهرها و روستاهای استان منجمله در آباده و شیراز و فسا نیز مرسوم و متداول است

ویژگی های رنگرزی و رنگبندی :

کهن ترین فرش های قشقایی، بیش از هشت رنگ متمایز ندارد و فقط در فرش هایی که اواخر قرن دوازدهم هجری به بعد
بافته شده، تعداد رنگ ها از ده رنگ تجاوز می کند و در اواسط قرن سیزدهم به چهارده رنگ می رسد .
پیداست که قشقایی ها تا اواخرقرن دوازدهم هجری به راز پاره ای از رنگ ها، خاصه قرمزهای سرخرنگ گلی فام، پی نبرده بوده اند.
از نیمه اول قرن سیزدهم، رفته رفته، رنگ های نویافته، خاصه آن طلایی فاخر و سبزهای خرم و سرخ های آتشین، دردستبافت های
ظریف و ریزبافت راه پیدا می کنند.

باید دانست که رنگ قرمز تند سرخ فام (معروف به رنگ گلی) در هنر فرشبافی قشقایی یک رنگ اساسی است.
این قرمز سرخ فام، بیشتر در رنگ آمیزی ترنج ها بکار می رود و گاه نیز لچک ها و زمینه فرش را به این رنگ
در می آورند، لیکن کاربرد آن در حاشیه کمیاب است.
برای رنگ آمیزی متن و زمینه قالی، گرامی ترین رنگ نزد قشقایی ها آبی فیروزه ای و پس از آن سبز و نیز رنگ
سفید است.
نفیس ترین قالیچه ها، یکی از این سه رنگ و کمتر از همه سبز را در متن خود دارد.
پس از اینها، و البته بیش از همه رنگ سرمه ای است که در دستبافت های ممتاز، بسیار ژرف و یکدست و
صاف و زلال است.

فرش ایرانی

.

منبع : persianv.com

تبلیغات