بزرگ‌ترین گنبد آجری جهان - آکا

در این مقاله از سایت آکاایران مطلبی در مورد بزرگ‌ترین گنبد آجری جهان ارائه شده است ، همچنین برای مشاهده مقالات بیشتر در دسته از سایت ایرانگردی آکاایران مقالات بیشتری را مشاهده نمایید


اگر تا به حال فقط شهرهای شمالی، اصفهان، شیراز و شهرهایی مانند اینها را برای سفر انتخاب کرده‌اید، بد نیست برای سفر بعدی با دقت بیشتری مقصد را انتخاب کنید؛ حتما می‌توانید به غیر از این شهرهای معروف و معمولا شلوغ، شهری زیبا با جاذبه‌های گردشگری متفاوت پیدا کنید و روزهای خوش سفر را در آنجا بگذرانید.

 

 

یکی از این شهرهای زیبا، تاریخی و دیدنی سلطانیه در استان زنجان است. پس اگر روزی تصمیم گرفتید سری هم به استان زنجان بزنید، دیدن این شهر تاریخی را هم در برنامه‌‌تان قرار دهید. با وجود این‌که سلطانیه دیدنی‌های زیادی دارد، اما شهرت آن بیشتر به دلیل وجود گنبد سلطانیه است؛ گنبدی که بزرگ‌ترین گنبد آجری جهان است.

گنبد سلطانیه که بزرگ‌ترین گنبد آجری جهان است از نظر ارتفاع کل بنا هم پس از کلیسای سانتاماریا دلفیوره فلورانس و مسجد ایاصوفیه رتبه سوم را در میان گنبد‌های مرتفع جهان به خود اختصاص داده است

اولین، دومین و سومین گنبد جهان

وقتی از اتوبان قزوین به سوی زنجان می‌روید، نزدیکی زنجان، اگر کمی دقت کنید سمت چپ‌تان در آن سوی جاده، از فاصله‌ای دور می‌توانید گنبد سلطانیه را ببینید؛ گنبدی عظیم و باشکوه و آبی رنگ که از راه دور می‌درخشد.

گنبد سلطانیه که بزرگ‌ترین گنبد آجری جهان است از نظر ارتفاع کل بنا هم پس از کلیسای سانتاماریا دلفیوره فلورانس و مسجد ایاصوفیه رتبه سوم را در میان گنبد‌های مرتفع جهان به خود اختصاص داده است. از نظر قدمت هم این بنا پس از ایاصوفیه که بیش از هزار سال قدمت دارد دومین گنبد قدیمی جهان به شمار می‌رود.

بنای تاریخی سلطانیه که به دلیل شکوه و عظمتش شهرت یافته 5‌/‌48 متر ارتفاع دارد و قطر دهانه داخلی 5‌/‌25 متر است؛ این بنا به دستور سلطان محمد خدابنده (الجایتو) ساخته شد. عملیات ساخت از سال 703 تا 713 هجری قمری طول کشید. بعضی از تاریخ نویسان نوشته اند سلطان محمد خدابنده این گنبد و بنای عظیم را بنا کرد که اجساد ائمه اول و سوم شیعیان یعنی علی و حسین را از آرامگاهای خود به آنجا منتقل کند. ولی به علت خوابی که دید از این عمل منصرف شد.

خود گنبد از کاشی‌های فیروزه‌‌ای رنگ پوشیده و سقف داخل اطاقهای بالا با گچ‌بری‌های و آجرهای رنگارنگ تزیین یافته است. در حاشیه طاقها آیات قرآنی واسماالله با خط جلی نوشته شده‌است. حکاکی‌هایی در آجرهای دیوارها و سقف‌های رنگین بنا نیز دیده می‌شود.

نمای داخلی گنبد سلطانیه تزینات و نحوه‌ ساخت این مقبره در واقع نقطه‌عطفی در معماری آن دوران بوده به طوری که سبکی جدید را در معماری به‌وجود آورده که از معماری سلجوقی منفک شده است.

بزرگ‌ترین گنبد آجری جهان, زنجان, گنبد آجری ,شهرهای استان زنجان- دیدنی های استان زنجان

گنبدی عظیم، فقط با نیم متر پِی!

یکی از نکات جالب و در عین حال عجیب این بنا ‌پی‌ آن است؛ انتظار می‌رود بنایی با این عظمت حداقل 5 تا 6 متر پی داشته باشد، اما‌ بزرگ‌ترین گنبد آجری جهان، تنها نیم متر پی دارد!

علت ایستایی گنبد بر این پی، آن است که این گنبد در واقع هشت ضلعی است و ضخامت هر یک از ضلع‌ها هم 7 متر است؛ بنابراین نیروی بار ، بین هشت ضلع 7 متری تقسیم می‌شود و پس از آن به پی می‌رسد. این خود نمونه‌ای از هنر معماری ایرانیان است.‌البته این بنا از نظر استقامت هم امتحانش را بخوبی پس داده؛ گنبد سلطانیه تا امروز 32 زلزله شدید را پشت سر گذاشته که شدیدترین آنها 7‌/‌6 ریشتر بوده است، اما هیچ‌یک از آنها به بنا آسیبی نرسانده است. دلیل این مقاومت هم وجود مناره‌‌هایی روی هر یک از اضلاع است؛ هنگام زلزله با حرکت مناره‌ها نیرو پخش می‌شود و با این‌که ممکن است مناره خودش بشکند اما آسیبی به بنا نمی‌رسد.

سلطان محمد در اواخر ساخت بنای گنبد، تصمیم می‌گیرد قبر حضرت علی(علیه السلام) را از نجف به این مکان منتقل کند، اما علمای این شهر با حرام دانستن نبش قبر، مانع سلطان محمد می‌شوند. بنابراین او هنگام برگشت از نجف، مقداری از تربت آنجا را همراه خود می‌آورد و دستور می‌دهد بخشی از بنا را با مخلوط تربت نجف بسازند

تربت‌خانه

اگر به دیدن این بنای تاریخی بروید، قسمتی را در همکف خواهید دید به نام تربت‌خانه. جالب است بدانید این نام به چه دلیل انتخاب شده است؛ سلطان محمد در اواخر ساخت بنای گنبد، تصمیم می‌گیرد قبر حضرت علی(علیه السلام) را از نجف به این مکان منتقل کند، اما علمای این شهر با حرام دانستن نبش قبر، مانع سلطان محمد می‌شوند و با این تصمیم مخالفت می‌کنند. به همین دلیل او هنگام برگشت از نجف، مقداری از تربت آنجا را همراه خود می‌آورد و دستور می‌دهد این قسمت از بنا را با مخلوط تربت نجف بسازند. ‌تربت‌خانه با ارتفاع 18 متر، در قسمت جنوبی گنبد و به سمت قبله ساخته شده است. بر اساس مطالعاتی که انجام گرفته‌ از این فضا به عنوان نمازخانه استفاده می‌شده است.

بزرگ‌ترین گنبد آجری جهان, زنجان, گنبد آجری ,شهرهای استان زنجان- دیدنی های استان زنجان

سردابه

زیر زمین بنا را که در ضلع جنوبی گنبد و در زیر فضای تربت‌خانه قرار گرفته، سردابه می‌نامند. در فرهنگ لغات به گورستانی که زیر زمین ساخته شود، سرداب یا سردابه می‌گویند. سلطان محمد نیز وصیت می‌کند داخل این سرداب دفن شود. به همین دلیل ورودی‌های سرداب بسیار کوتاه طراحی و ساخته شده است تا افراد با قدی خمیده و حالت تعظیم وارد این قسمت شوند. ‌البته با وجود حفاری‌های انجام گرفته در این قسمت هنوز اثری از جسد سلطان محمد به دست نیامده است؛ به همین دلیل برخی می‌گویند شاید پس از حمله تیمور لنگ، جسد سلطان محمد را از بین برده باشند و گروهی نیز محل دقیق دفن وی را نامعلوم و مخفی می‌دانند.

در هر صورت امروز سفر به سلطانیه و بازدید از این گنبد زیبا و عظیم، کار چندان دشواری نیست. اما متاسفانه هنوز هم تعداد زیادی از هموطنان‌مان این گنبد را از نزدیک ندیده‌اند.

اگر شما هم جزو این گروه هستید و می‌خواهید بزرگ‌ترین گنبد آجری جهان را ببینید، هر چه زودتر برای سفر به استان زنجان و شهر سلطانیه برنامه‌ریزی کنید.

بزرگ‌ترین گنبد آجری جهان, زنجان, گنبد آجری ,شهرهای استان زنجان- دیدنی های استان زنجان

 

 

 

 

بخش گردشگری تبیان

برگرفته از مهر، ایران


گردآوری ایران شناسی آکاایران

شما احتمالا با جستجوی کلمات زیر وارد مقاله بزرگ‌ترین گنبد آجری جهان شده اید چنانچه مطلب مرتبط با جستجوی شما نبوده همان کلمه را در جستجوی سایت وارد کنید

بزرگترین گنبد آجری جهان

بزرگ‌ترین گنبد آجری جهان گردآوری توسط بخش شهرهای استان زنجان- دیدنی های استان زنجان سایت آکاایران

اخبار اکاایران

تبلیغات