لکه سبزی در دل یزد - آکا


این روزها که هوا کم کم رو به اعتدال بهاری می رود، سفر به یزد یک گزینه خوب برای سفرهای زمستانی است. هرچند که ممکن است ترجیح دهید این سفر را به نوروز موکول کنید اما اگر جزو آن دسته از مسافرانی هستید که از شلوغی جاده های عید کلافه می شوند، بهتر است همین روزها بارتان را ببندید و راهی یزد شوید.

 

اگرچه بخش قابل توجهی از آثار باستانی و تاریخی ما ایرانیان را ساختمان‌ها، عمارت‌ها، کتیبه‌ها، سفالینه‌ها و... به خود اختصاص می‌دهند، اما وجود جاهایی مثل باغ دولت آباد یزد فرصت خوبی است تا هم به طبیعت سفر کنید و هم تاریخ را ببینید.

باغ دولت‌آباد در یزد در اواخر دوره افشاریه و در سال1160 هـ .ق توسط محمدتقی‌خان، معروف به خان بزرگ که سرسلسله خاندان خوانین یزد بود، احداث شد. محمدتقی خان ابتدا قناتی به طول 65 کیلومتر احداث کرد و آب را از مهریز به یزد و محل کنونی باغ دولت آباد رساند و سپس مجموعه حکومتی(دارالحکومه) خود را در این باغ بنا کرد

می گویند سازنده باغ دولت آباد در وقفنامه باغ گفته: «خدا لعنت کند آن کسی را که قبل از بیرون آمدن آب از این باغ، حتی به اندازه سیراب کردن گنجشکی از آن استفاده کند. محصول اینجا وقف بارگاه مولا در نجف است»!

برای دیدن این باغ وقفی باید به شهر یزد بروید و از خیابان شهید رجایی یزد و در اصلی باغ، وارد یکی از سرسبزترین گوشه های شهر شوید.

یزد, باغ دولت آباد, هشت باغ دولت‌آباد ,شهرهای استان یزد- دیدنی های استان یزد

باغ دولت‌آباد در یزد در اواخر دوره افشاریه و در سال1160 هـ .ق توسط محمدتقی‌خان، معروف به خان بزرگ که سرسلسله خاندان خوانین یزد بود، احداث شد. محمدتقی خان ابتدا قناتی به طول 65 کیلومتر احداث کرد و آب را از مهریز به یزد و محل کنونی باغ دولت آباد رساند و سپس مجموعه حکومتی(دارالحکومه) خود را در این باغ بنا کرد. این باغ با مساحتی درحدود 70 هزار مترمربع شامل ساختمان‌ها، حوض‌ها و آبنماهای بسیاری بوده که در فضای بین آنها باغ‌هایی با درختان انار، انگور و... با گل‌های فراوان، زینت‌بخش محیط بوده‌اند. دیدن این باغ در فصل پاییز هم زیبایی‌هایی دارد که واقعا نمی‌شود از آن صرف نظر کرد.

می گویند سازنده باغ دولت آباد در وقفنامه باغ گفته: «خدا لعنت کند آن کسی را که قبل از بیرون آمدن آب از این باغ، حتی به اندازه سیراب کردن گنجشکی از آن استفاده کند. محصول اینجا وقف بارگاه مولا در نجف است»!

نام اصلی این باغ «هشت باغ دولت‌آباد» است و در معماری آن قرینه‌سازی‌ها به نحو احسن انجام گرفته. عمارت‌های باغ دولت‌آباد به طور کلی به دو بخش اندرونی و بیرونی تقسیم می‌شوند. یکی از مهم‌ترین بخش‌های اندرونی، عمارت هشتی و بادگیر آن است. به طور کلی در بناهای تاریخی یزد وجود بادگیر امری عادی است، اما شما در اینجا بلندترین بادگیر خشتی جهان را می‌بینید که با ارتفاع حدود 33 متر ساخته شده و نشانگر نبوغ مهندسان و معماران هنرمند یزدی است.

یزد, باغ دولت آباد, هشت باغ دولت‌آباد ,شهرهای استان یزد- دیدنی های استان یزد

این بخش از ساختمان در تابستان‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفته، اما بخش‌های دیگری مانند بهشت آیین، مشهور به زمستانه، مخصوص اقامت در فصول سرد سال بوده است، همچنین حرمسرا، اتاق‌های خدمه، آشپزخانه شاهی، آب انبار خصوصی، درشکه‌خانه و یک برج دیده‌بانی که همگی محل سکونت حاکم بوده، از بخش‌های دیگر اندرونی هستند.

در بخش بیرونی هم می‌توانید ساختمان‌هایی مانند تالار آیینه، تالاری موسوم به تهرانی، ساختمان سردر اصلی، دو بازارچه، دو برج دیده‌بانی، آب انبار عمومی و دیوانخانه را ببینید.

یزد, باغ دولت آباد, هشت باغ دولت‌آباد ,شهرهای استان یزد- دیدنی های استان یزد

در مقابل اُرُسی اتاق‌ها 3 حوضچه با شکلی خاص از سنگ مرمر درست شده که اصطلاحا به آنها سینه کبکی می‌گویند و آنها را به شکلی تراشیده‌اند تا موج ایجاد کنند و حجم آب را بیشتر از واقع نشان دهند. آب از هر حوضچه سینه کبکی وارد یک حوض دیگر و از آنجا در جوی‌هایی در دو طرف میان کرت‌های باغ جاری می‌شود و به سردر می‌رسد.

بعد از آن آب از زیر سردر عمارت بیرون می‌رفت و به یک استخر بزرگ 12 ضلعی و بعد به استخرهایی دیگر در سه طرف هدایت می‌شد. در مراحل پایانی، آب از این استخرها به خیابان‌ها و آبادی‌ها می‌رفت و سرانجام به مصرف کشت و زرع می‌رسید.

 

 

بخش گردشگری تبیان

برگرفته از: جام جم، آنوبانینی


گردآوری ایران شناسی آکاایران
  • اشتراک
  • گزارش تخلف
  • 0 محبوب
zavaran
رزرو هتل آپارتمان در مشهد

اخبار اکاایران