سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو - آکا

آکایران :وب سایت تابناک با تو: عالى قاپو بزرگ ترین کاخى است که ممکن است در یک پایتخت وجود داشته باشد. این کاخ در زمان صفویه از بهترین کاخ های دنیا به شمار می رفته و دارای همه مزایا و محاسن بوده و آنچه لازمه یک کاخ سلطنتى بوده در آن وجود داشته است.کاخ عالی قاپو، عمارتی است برافراشته در غرب میدان نقش جهان و روبه روی مسجد شیخ لطف الله و به عنوان یکی از مهم ترین شاهکارها ی معماری اوائل قرن یازدهم هجری از شهرتی عالم گیر برخوردار است . تاریخ ساخت بنا به 1054 هـ.ق باز می گردد و بانی آن شاه عباس اول است.

,سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو عالى قاپو,کاخ,اصفهان,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران

آکاایران: سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو



عالی قاپو دروازه مرکزی و مدخل کلیه قصرهایی بود که در دوران صفویه در محدوده میدان نقش جهان بنا شده بودند . این امارت، مرکب از دو کلمه عالی و قاپو است که با هم به معنای « سر در بلند » یا « درگاه بلند » هستند.
,سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو عالى قاپو,کاخ,اصفهان,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران


بنا به گزارش آکاایران : بنای عالی قاپو با ارتفاعی حدود ۳۶ متر تا کف بازار، بلندترین عمارت چند طبقه تا چند دهه اخیر در شهر اصفهان بوده است. این کاخ به دلیل اضافات و الحاقات معماری در هر سو، نمایی متفاوت دارد، به گونه ای که از جلو بنا از میدان نقش جهان ۲ طبقه از پشت ساختمان ۵ طبقه، از طرفین بنا ۳ طبقه و با احتساب طبقه همکف به عنوان اولین طبقه، در کل ۶ طبقه است.
,سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو عالى قاپو,کاخ,اصفهان,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران


به طور کلی عمارت عالى قاپو از دو قسمت متمایز تشکیل شده است؛ قسمت جلویى و مدخل عمارت و ساختمان اصلى کاخ.
قسمت جلویى ساختمان از ساختمان اصلى جلوتر و مدخل وسیع عمارت در همین بخش واقع است. مدخل داراى تاق جناغى است و در دو طبقه طرفین آن درها و تاق نماهاى کوچکترى وجود دار د.
,سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو عالى قاپو,کاخ,اصفهان,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران


بالاى مدخل ایوانى هست که از 3 جهت باز است و اتاق چوبى دارد. در زمان هاى گذشته به هنگام ضرورت اطراف ایوان را با پرده مى پوشانیده‏ اند.
حوضى با لبه هاى مرمرین و فواره هایی در وسط ایوان قرار دارد که کف آن را از مس ساخته‏ اند. از نوشته‏ هاى جهانگردانى چون تارونیه و شاردن چنین بر مى‏ آید که در گذشته دور، دیوار انتهاى ایوان و سطوح ستون ها آینه کارى بوده است.
,سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو عالى قاپو,کاخ,اصفهان,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران


بناى این ایوان یا به عبارت دیگر، تالار بر اساس کتاب قصص الخاقانى در سال 1053 هجرى قمرى آغاز شده در مدتى بسیار اندک به اتمام رسیده است.
مدخل به دهلیزى راه مى ‏یابد که به صورت شمالى - جنوبى ساخته شده. در پشت این دهلیز عمارت اصلى عالى قاپو قرار دارد که در آن مقابل مدخل که از آن نام بردیم، قرار دارد.
اما بناى اصلى عالى قاپو از 6 طبقه تشکیل شده است. در طرفین در ورودى عمارت 6 طبقه دو سکوى سنگى وجود دارد. کتبه اى نیز در بالاى این در قرار دارد که قسمتى از آن با گذشت زمان از بین رفته است.
کرباسى که پس از در ورودى قرار گرفته سقفى بلند به اندازه مدخل جلویى ساختمان دارد. در همین کرباس مقابل در ورودى عمارت اصلى درى دیگر با دو سکو در طرفین هست که کرباس را به حیاط پشت ارتباط مى ‏دهد.
,سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو عالى قاپو,کاخ,اصفهان,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران


بالاى این در، پنجره‏اى مشبک قرار دارد که از آن نور به داخل کرباس مى ‏تابد. اتاق هاى اطراف همین کرباس در حقیقت محل ادارات دولتى بوده است.
دو راه پله مارپیچ در دو گوشه طبقه اول راه هاى ارتباطى را تشکیل مى ‏دهند. بالاى طبقه اول، چهار طبقه هست که هر دو طبقه علاوه بر اتاق هایى که دارند، داراى تالار بزرگ هستند.
,سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو عالى قاپو,کاخ,اصفهان,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران


نخستین تالار به وسیله درى بزرگ به ایوان بخش جلویى عمارت باز مى‏ شود. بر در و دیوار این تالار نقوشى زیبا و رنگارنگ وجود دارد که اغلب از آثار رضا عباسى است.
,سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو عالى قاپو,کاخ,اصفهان,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران


طبقه ششم تالارى بزرگ دارد که تماماً گچ کارى است. این تالار که به اتاق صوت نیز شهرت دارد، بر اساس شناخت فیزیکى صوت و انعکاس آن به نحوى ساخته شده که مثل یک استودیوى مجهز به ضبط صدا طنین‏ه اى اضافى صدا را از بین مى ‏برده و اصوات را صاف به تمام قسمت هاى تالار می رسانده است. دیوارهاى اتاق هاى اطراف نیز با نقاشی هاى زیبا تزیین شده ‏اند.
,سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو عالى قاپو,کاخ,اصفهان,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران


آنچه عالی قاپو را در عدد آثار باشکوه و بسیار نفیس قرار داده، علاوه بر مینیاتورهای رضا عباسی، گچبری های آخرین طبقه است که به "اتاق موسیقی" یا "اتاق صوت" نیز معروف است. در این قسمت از کاخ، شکل انواع جام و صراحی در دیوار تعبیه شده که ساختن و پرداختن این اشکال به غیر از نمایش زیبایی، خلاقیت و ابتکار هنرمندان گچکار، برای این بوده که انعکاسات حاصل از نغمه های نوازندگان و اساتید موسیقی، به وسیله این اشکال گرفته شده و صداها طبیعی و بدون انعکاس به گوش برسند.
به طورکلی بنای عالی قاپو به عنوان یک بنای تشریفاتی خوش ساخت و زیبا دستاورد دیگری از هنر معماری دوران صفویه است.
با آنکه بعد از دوره صفویه به تزئینات بناها خسارات جبران ناپذیری وارد شده، هنوز شاهکارهایی از گچ بری ها و نقاشی های عهد صفویه را در بر دارد و بازدید کنندگان را به تحسین وا می دارد.
,سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو عالى قاپو,کاخ,اصفهان,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران


مینیاتورهای هنرمندانه رضا عباسی، نقاش معروف عهد شاه عباس، نقاشی های گل و بوته، شاخ و برگ، اشکال وحوش و طیور و گچبری های زیبای آن به شکل انواع جام و صراحی در تاق ها و دیوارها تعبیه شده است و شاه صفوی و مهمانان او، از تالار همین عمارت مناظر بازی چوگان، چراغانی، آتش بازی ها و نمایش های میدانی را تماشا می کردند.
,سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو عالى قاپو,کاخ,اصفهان,شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران


عالى قاپو بزرگترین کاخى است که ممکن است در یک پایتخت وجود داشته باشد. پس می توان گفت این کاخ در زمان صفویه از بهترین کاخ های دنیا به شمار می رفته و از این روی، دارای همه مزایا و محاسن بوده و آنچه لازمه یک کاخ سلطنتى بوده در آن وجود داشته است.
صائب تبریزی در پایان بنای این تالار قصیده قرایی سروده و تقدیم به شاه عباس کرده که ابیاتی از آن اینچنین است:
منت ایزد را که از لطف خدای مستعان
                                                           عالم افسرده شد از باد نوروزی جوان
جوهر تیغ شجاعت، شاه عباس آنکه هست
                                                           نور عالمگیری از سیمای اقبالش عیان
چون شد از تعمیر دلها فارغ از توفیق حق
                                                           کرد تالار فلک قدری بنا در اصفهان
گرچه چندین نقش موزون داشت در هر گوشه ای
                                                           زین عمارت شد بلند آوازه "نقش جهان"
تا بود خورشیدِ تابان، شمسه ی طاق سپهر
                                                           جلوه گاه سایه ی حق باد این عالی مکان (صائب)

منبع :

سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو گردآوری توسط بخش شهرهای استان تهران- دیدنی های استان تهران سایت آکاایران

اخبار اکاایران

تبلیغات